II SA/Lu 230/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi G. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej G. Z. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 31 stycznia 2011r. Wojewoda Lubelski po rozpoznaniu odwołania G. Z. utrzymał w mocy wydaną w wyniku wznowienia postępowania decyzję Starosty B. z dnia 25 listopada 2010r. o odmowie uchylenia decyzji z dnia 9 lutego 2009r., udzielającej T. Ś. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego z przykanalikiem sanitarnym na działce nr ... położonej w T. Jak wynika z akt sprawy wznowienie postępowania nastąpiło na wniosek G. Z., właścicielki sąsiedniej działki, która podnosiła, że nie wiedziała o wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż organ nie zapewnił jej udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie tej decyzji oraz zarzucała, że budynek gospodarczy został zaprojektowany zbyt blisko granicy z jej działką tj. w odległości "ok. 3 m". Po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia 17 sierpnia 2009r. Starosta Powiatowy w B. odmówił jednak uchylenia kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę, stwierdzając, że usytuowanie projektowanego budynku w odległości mniejszej niż 3 m, lecz nie mniejszej niż 1, 5 m albo w granicy jest dopuszczalne w świetle ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta T. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Tarnogrodzie Nr XXVI/159/05 z dnia 30 sierpnia 2005r. Decyzja ta została wprawdzie utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, ale następnie wyrokiem z dnia 9 lutego 2010r., sygn. akt II SA/Lu 778/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu wyroku, Sąd stwierdził, że "stanowisko zaskarżonej decyzji, iż wydana decyzja o pozwoleniu na budowę jest zgodna z prawem materialnym, gdyż na usytuowanie wnioskowanego budynku gospodarczego bezpośrednio przy granicy działki zezwalają zarówno ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak i przepisy techniczno – budowlane, jest co najmniej przedwczesne". Decyzja o pozwoleniu została mianowicie wydana przy założeniu, że budynek skarżącej na działce nr ... jest budynkiem gospodarczym, podczas, gdy skarżąca w piśmie z dnia 25 czerwca 2009r. informowała organ prowadzący postępowanie, że jest to budynek mieszkalny, który wadliwie został na mapie oznaczony jako gospodarczy – skarżąca uzyskała bowiem decyzję Starosty B. z dnia 9 maja 2003r. zmieniającą sposób użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny. Zdaniem Sądu, wyrażonym w uzasadnieniu cyt. wyroku, koniecznym było ustalenie statusu prawnego budynku skarżącej, gdyż mogło to mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku o pozwolenie na budowę budynku inwestora bezpośrednio przy granicy działki skarżącej w aspekcie wymogów określonych w §12 ust. 6 w § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W wykonaniu zaleceń Sądu, organ I instancji wezwał inwestora do przedstawienia projektu zagospodarowania działki sporządzonego na aktualnej mapie do celów projektowych z uwzględnieniem zmiany przeznaczenia budynku skarżącej oraz analizy naświetlenia pomieszczeń tego budynku, a następnie – po wykonaniu przez inwestora nałożonych obowiązków - organ ponownie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, stwierdzając, że zaciemnienie pomieszczeń mieszkalnych w budynku skarżącej nie zachodzi. Stanowisko to podtrzymał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji z dnia 31 stycznia 2011r. Organ ten wskazał, że brak zacienienia budynku skarżącej został potwierdzony podczas oględzin w dniu 23 listopada 2010r. z udziałem stron. Ustalono wówczas, że budynek skarżącej jest budynkiem dwukondygnacyjnym- parter jest użytkowany na cele gospodarcze, a część piętrowa jako budynek mieszkalny. Najwyższa krawędź zasłaniająca znajduje się na wysokości 5, 80 m od poziomu terenu, natomiast dolna krawędź najniżej położonego okna jest na wysokości 3,86 m. W oparciu o te dane, organ samodzielnie wyliczył (mając na uwadze § 13 powołanego wyżej rozporządzenia), że wysokość przesłaniania wynosi 1, 94 m (5, 80 – 3, 86), a najbliższa odległość okna od ściany projektowanego budynku gospodarczego - 4, 46 m. Zdaniem organu odwoławczego, już z prostego zestawienia otrzymanych wartości – 1, 94 m z najbliższą odległością projektowanego budynku 4, 46 m prowadzi do wniosku, że przesłanianie nie występuje; wyliczenia te zgodne są ponadto – zdaniem organu – z ustaleniami projektanta, zawartymi w dokumentach uzupełniających projekt budowlany. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła G. Z., domagając się uchylenia powyższej decyzji. Skarżąca zarzuciła, że organy nie ustaliły uciążliwości projektowanego budynku gospodarczego dla sąsiednich nieruchomości, w szczególności nie ustaliły, częścią jakiego zakładu ma być ten budynek. Ponadto podniosła, że z decyzji nie wynika na jakiej podstawie i w oparciu o jakie kryteria zostały dokonane obliczenia prowadzące do wniosku, że nie występuje przesłanianie budynku należącego do skarżącej, organy nie wskazały mianowicie pory przeprowadzenia oględzin ani warunków atmosferycznych. W ocenie skarżącej, do prawidłowego ustalenia przesłaniania budynku skarżącej konieczna była opinia biegłego. Poza tym skarżąca zwróciła uwagę, że § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dopuszcza wprawdzie sytuowanie budynków w granicy z działką sąsiednią, ale tylko wówczas, gdy ze względu na rozmiary działki inwestora nie jest możliwe usytuowanie projektowanego budynku bez zbliżania go do granicy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 7, 77 i 107 § 3 kpa, które wymagają od organów przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego i jasnego, przekonywującego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie Sąd w wyroku z dnia 9 lutego 2010r. przesądził, że wznowienie postępowania było uzasadnione, bowiem skarżąca została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu poprzedzającym udzielenie inwestorowi pozwolenia na budowę. W wyroku tym Sąd przesądził również, że skarżąca wskazała na nową okoliczność istniejącą w dacie orzekania o pozwoleniu, nieznaną organowi, to jest na zmianę przeznaczenia należącego do niej budynku znajdującego się na działce sąsiadującej bezpośrednio z działką inwestora, co mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie z uwagi na wymogi § 12 i 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), zwanego rozporządzeniem. W związku z tym Sąd w wyroku z dnia 9 lutego 2010r., zalecił organowi ponowne rozpoznanie sprawy i dokonanie oceny zgodności projektowanej inwestycji z warunkami technicznymi z uwzględnieniem zmiany przeznaczenia budynku skarżącej. Zaleceniami tymi organ był związany z mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej ppsa, jednak w ocenie Sądu, organ nie wypełnił ich należycie, uchybiając wskazanym przepisom art. 7, 77 i 107 § 3 kpa oraz art. 153 ppsa. W szczególności, jak podnosi skarżąca, nie zostało przekonywująco wyjaśnione i uzasadnione stanowisko, że projektowany budynek nie przesłania budynku skarżącej. Stosownie do § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 rozporządzenia, odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m oraz zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60. Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części (ust. 2). W ścisłym związku z zacytowanym przepisem § 12 pozostaje również § 60 ust. 1 rozporządzenia, który organ powinien był uwzględnić. Zgodnie z tym przepisem, pokoje mieszkalne powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 7.00 – 17.00. Wyjątek od tej reguły przewidziano w ust. 2, zgodnie z którym w mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1 co najmniej do jednego pokoju, przy czym w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia. Oceniając przedłożony projekt w zakresie jego zgodności z warunkami technicznymi dotyczącymi nasłonecznienia i mając na względzie, że budynek skarżącej na działce nr ... ma charakter mieszkalny, organ powinien był przeprowadzić postępowanie dowodowe, które będzie uwzględniać wymogi nie tylko § 13, ale i § 60 rozporządzenia. Tymczasem w aktach sprawy /k. 26 akt admin./ znajduje się wyłącznie lakoniczna opinia projektanta, który wprost przyznaje, że "analiza nie może być wykonana prawidłowo, ponieważ projektantowi nie pozwolono wejść na teren działki nr ... celem zmierzenia lokalizacji okna na elewacji budynku", zaś "ocena lokalizacji okien na wschodniej elewacji została wykonana z ulicy L.". Wobec braku dokładnych obmiarów i wyliczeń, podsumowujące stwierdzenie projektanta, iż "zacienienie w omawianym przypadku nie występuje" nie jest wiarygodne. Poza tym, opinia ta nie zawiera rysunku, na którym wyznaczony byłby - zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia - kąt 60 stopni, wyznaczony w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego. W aktach nie ma również dowodu wskazującego w sposób nie budzący wątpliwości, że w dniach 21 marca i 21 września pokoje mieszkalne w budynku skarżącej będą miały zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w godzinach 7.00 – 17.00, natomiast z opinii nie wynika nawet, kiedy dokładnie analiza nasłonecznienia została sporządzona. Nie ma więc żadnych informacji o tym, że budynek skarżącej pomimo zrealizowania projektowanego budynku będzie nasłoneczniony ponad 3 godziny w dniach 21 marca i 21 września. Nie odniosły się do tego również organy, które ograniczyły się wyłącznie do samodzielnych ustaleń, że "najwyższa krawędź zasłaniająca znajduje się na wysokości 5, 80 m od poziomu terenu, a dolna krawędź najniżej położonego okna jest na wysokości 3,86 m, a więc wysokość przesłaniania wynosi 1, 94 m (5, 80 – 3, 86) oraz, że najbliższa odległość okna od ściany projektowanego budynku gospodarczego wynosi 4, 46 m, co - poprzez proste zestawienie tych danych - doprowadziło organy do stwierdzenia, że nie zachodzi przesłanianie i zacienianie budynku skarżącej. Z uwagi zatem na lakoniczność opinii projektanta, jak i powierzchowność wyliczeń organów, należy uznać, że kwestia nasłonecznienia i zacienienia budynku skarżącej nie została należycie wyjaśniona i konieczne jest ponowne zbadanie sprawy. Sąd podziela zatem zarzuty skargi w tym zakresie. Nie zasługują natomiast na uwzględnienie zarzuty dotyczące konieczności zbadania przez organ - częścią jakiego zakładu ma być projektowany budynek i czy nie będzie on stanowił uciążliwości dla sąsiednich działek. Do zarzutu tego odniósł się już poprzednio Sąd w powołanym wyroku z dnia 9 lutego 2010r. stwierdzając, że pozwoleniem objęty budynek gospodarczo – garażowy, a więc nie zakład usługowy czy budynek biurowy, a na realizację takiego budynku w tym terenie zezwalały przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; również przepisy tego planu wprost umożliwiały usytuowanie tego budynku z pominięciem wymaganych odległości od granicy tj. 3 czy 4 m. Rozpoznając sprawę ponownie organ raz jeszcze przeprowadzi uzupełniające postępowanie dowodowe we wskazanym zakresie, zobowiązując inwestora do przedłożenia jasnej i precyzyjnej analizy nasłonecznienia budynku skarżącej, sporządzonej w formie tekstowej i graficznej, a następnie oceni go - zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wobec powyższego, zaskarżona decyzja podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ppsa; orzeczenie o kosztach zostało wydane w oparciu o art. 200 tej ustawy.