II OZ 935/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 13 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 czerwca 2011 r., sygn. akt II SO/Op 12/11 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w sprawie ze skargi D. W. o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Jeleniej Górze za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Wr 781/06 postanawia: oddalić zażalenie Skarżąca D. W. pismem z dnia 22 grudnia 2008 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Jeleniej Górze grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Wr 781/06. Kolejnym pismem z dnia 26 stycznia 2011 r., D. W. wniosła o wyłączenie od rozpoznania sprawy wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu "bowiem to sędziowie są mecenasami gangów, którzy sięgają po naszą własność na łapówki mafii". Nadto skarżąca podała, iż "pod nadzorem sędziów WSA we Wrocławiu mafia buduje bez pozwolenia na budowę, bez aktów własności, za darmo w tak zwanych priorytetach krajowych przy budowie dróg i obwodnic". Zarzucając sędziom "kasowanie prawomocnych wyroków, by mafia ich nie wykonywała "wskazała, iż "sędziowie wyrzucają z akt dokumenty, przerabiają je i przekładają dokumenty do spraw pod różnymi numerami". Mając na uwadze powyższe podniosła, iż "sędziowie winni złożyć stosowne oświadczenia dla dobra państwa i prawa, a skarżąca ma w tym interes prawny". W związku ze złożonym wnioskiem orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli pisemne oświadczenia, w których oświadczyli, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., ani inne tego rodzaju, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). Postanowieniem z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt II OW 69/11, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 3 p.p.s.a., wyznaczył do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił wniosek o wyłączenie wskazanych sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawy nie występują jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia. W stosunku do żadnego z sędziów orzekających w WSA we Wrocławiu nie zachodzą bowiem okoliczności, o których mowa w art. 18 p.p.s.a. Należy wskazać również, że okoliczności powołane przez skarżącą we wniosku oraz zawarte w aktach pisma i dokumenty nie wskazują w żaden sposób na prawdopodobieństwo zaistnienia takich okoliczności. Ponadto skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, wskazane we wniosku ogólne twierdzenia dotyczące nadzorowania przez sędziów WSA we Wrocławiu mafii, przyjmowania od nich łapówek czy też wyrzucania z akt dokumentów, ich przerabiania i przekładania do spraw pod różnymi numerami, nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie. W tym zakresie skarżąca nie wskazała na żadne okoliczności, czy też dowody, mogące uprawdopodobnić formułowane zarzuty, a tym samym uzasadnić wątpliwości co do bezstronności sędziów. Jeszcze raz zatem powtórzyć wypada, iż samo subiektywne przeświadczenie skarżącej o braku bezstronności sędziów, bez wskazania w tym zakresie jakichkolwiek okoliczności skutecznie uzasadniających ten zarzut, nie stanowi wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziów na podstawie art.19 p.p.s.a. Jednocześnie odnotować należy, że z wyjaśnień zawartych w oświadczeniach złożonych przez sędziów orzekających w WSA we Wrocławiu, których dotyczy wniosek, wynika, że nie istnieje między nimi i stronami postępowania jakikolwiek stosunek osobisty tego rodzaju, iż mógłby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie, a także nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w art. 18 p.p.s.a. Natomiast skarżąca nie wykazała we wniosku okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonych oświadczeń. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z powyższym przepisem Sędzia jest wyłączony w sprawach: 1) w których sędzia jest stroną bądź pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) małżonka sędziego, krewnych sędziego lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia oraz powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z sędzią z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których sędzia był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których sędzia świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których sędzia brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego sporządzonego z jego udziałem lub rozpoznanego przez niego, a także w sprawach, w których występował jako prokurator, 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, 7) w których sędzia brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powyższy przepis wymienia przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy. Treść art. 18 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że zawarte w tym przepisie wyliczenie jest wyczerpujące. Z uwagi na wskazany wyżej charakter tego wyliczenia przyjmuje się, że objęte nim przyczyny wyłączenia nie powinny być interpretowane rozszerzająco (vide: postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2004 r., GZ 4/04, ONSAiWSA 2004/1/7). Art. 19 p.p.s.a. zakreśla natomiast tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W każdym ze wskazanych wypadków podstawowym celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04, OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 134). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc "do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02, OTK-A z 2004 r., nr 7, poz. 67). Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że z oświadczeń złożonych przez sędziów objętych wnioskiem o wyłączenie wynika, że nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać ich wyłączenie. Ponadto należy podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że skarżąca nie wskazała na żadne okoliczności czy dowody uprawdopodabniające jej zarzuty w stosunku do sędziów, których wyłączenia się domaga. Wobec powyższego skoro nie można stwierdzić aby w sprawie niniejszej zachodziły uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 czerwca 2011 r., oddalił wniosek skarżącej o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.