II FZ 570/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, po rozpoznaniu w dniu 11 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Ol 321/11 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi S. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 14 lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji zajętej nieruchomości postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.. W uzasadnieniu wskazano, że pełnomocnik wyznaczony z urzędu mógł podjąć czynności od dnia 29.06.2011 r., w dniu 07.07.2011 r. zapoznał się z aktami sprawy, jednak wniosek o przywrócenie terminu wniósł dopiero w dniu 22.07.2011 r., w związku z czym nie dochował 7 – dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, który zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). W zażaleniu podniesiono, że pełnomocnik nie mógł podjąć działań z chwilą ustanowienia, gdyż nie posiadał żadnych informacji mogących przemawiać na korzyść skarżącego. Niezbędne było wstrzymanie działań do czasu nadesłania przez skarżącego do Kancelarii niezbędnych dokumentów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela prezentowanego w kontrolowanym postanowieniu poglądu, zgodnie z którym wniosek o przywrócenie terminu powinien zostać złożony w terminie siedmiu dni od momentu wyznaczenia pełnomocnika z urzędu. Przyjęcie tak restrykcyjnego stanowiska mogłoby w praktyce uniemożliwić prawidłowe sporządzenie środka odwoławczego i prowadziłoby do niczym nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji pełnomocników wyznaczonych z urzędu i pełnomocników z wyboru, dysponujących trzydziestodniowym terminem do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 177 § 1 p.p.s.a.). Rozwiązanie proponowane przez Sąd pierwszej instancji mogłoby tym samym wpływać w sposób niekorzystny na realizację prawa do sądu. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że mimo iż art. 87 § 1 p.p.s.a. zastrzega, że żądanie przywrócenia terminu należy zgłosić w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, to uwzględnienia wymaga fakt, iż zgodnie z § 4 art. 87 wskazanej wyżej ustawy równocześnie z wnioskiem strona jest zobowiązana dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W konsekwencji uznaje się, że w wypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 p.p.s.a., dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym doradca podatkowy (adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy) miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06, niepubl., postanowienie NSA z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt II FZ 47/07, niepubl.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowana koncepcja z jednej strony gwarantuje stronie i jej pełnomocnikowi czas niezbędny do sporządzenia i wniesienia środka zaskarżenia wraz z żądaniem przywrócenia terminu, z drugiej zaś nie pozwala na nieograniczoną w czasie możliwość składania wniosku w trybie art. 86 i n. p.p.s.a. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożony przez radcę prawnego M. W. był spóźniony i jako taki podlegał odrzuceniu na podstawie art. 88 p.p.s.a. Jednak zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego chwilą, w której ustała przyczyna uchybienia terminu jest dzień 13.07.2011 r., czyli termin, w którym skarżący dostarczył do Kancelarii pełnomocnika oświadczenie zawierające pisemne wyjaśnienia istoty okoliczności sprawy wraz z żądaniem wniesienia skargi kasacyjnej. Nie zmienia to jednak faktu, że pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu w dniu 22.076.2011 r., czyli z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.