IV SA/Wa 742/11

WyrokWSA w Warszawie2011-06-20

Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Gminy zatwierdzająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, która przewiduje rezerwę terenu pod ciąg pieszo-jezdny przez działkę właściciela, narusza jego interes prawny lub uprawnienie, jeśli przebieg drogi jest niekorzystny dla właściciela, ale uzasadniony interesem publicznym (ochrona osuwiska)?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała Rady Gminy zatwierdzająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, która przewiduje rezerwę terenu pod ciąg pieszo-jezdny przez działkę właściciela, nie narusza jego interesu prawnego ani uprawnienia. Mimo niekorzystnego usytuowania drogi dla właściciela, sąd uznał, że jej przebieg był uzasadniony ważnym interesem publicznym (ochrona osuwiska) i nie stanowił przekroczenia tzw. władztwa planistycznego przez organ gminy.
Stan faktyczny
Skarżąca M. M. zaskarżyła uchwałę Rady Gminy W. z 1999 r. zatwierdzającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Uchwała ta przewidywała rezerwę terenu pod ciąg pieszo-jezdny o szerokości 6 m przez działkę skarżącej, co uznała za naruszenie swojego interesu prawnego, ponieważ uniemożliwiało bezkolizyjne wyjazdy z posesji i garażu. Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając przekroczenie władztwa planistycznego przez gminę. Organ obrony podniósł, że droga jest niezbędna do ochrony osuwiska.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M. M. na uchwałę Rady Gminy W. z dnia [...] listopada 1999 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - oddala skargę - IV SA/Wa 742/11 UZASADNIENIE Rada Gminy W. w dniu [...] listopada 1999 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zatwierdzenia "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dawnej wsi K." w gminie W., obejmującego m.in. nieruchomość oznaczoną jako działka o nr ew. [...] z obrębu [...], o pow. 7251 m2, wobec której w § 25 ust. 10 tego planu ustalono i na rysunku planu uwidoczniono rezerwę pasów terenu, określonych liniami rozgraniczającymi pod ciąg pieszo-jezdny o symbolu 27KUJP, o szerokości w liniach rozgraniczających 6 m dla realizacji układu komunikacyjnego. Na rysunku planu przebieg ciągu pieszo-jezdnego o symbolu 27KUJP wytyczono wzdłuż ściany istniejącego budynku gospodarczego, przeznaczonego na garaż oraz wzdłuż bramy wjazdowej na teren siedliska, które to usytuowanie właścicielka uznała za niekorzystne, a więc naruszające jej uprawnienia właścicielskie, z uwagi na to że rezerwa terenu przewidziana na cele tej drogi ma w planie miejscowym charakter definitywny i bezwzględnie obowiązujący. Skarżąca M. M., będąca od 2005 r., na podstawie dziedziczenia, współwłaścicielką działki o nr. ew. [...] z obrębu [...], pismem z dnia [...].02.2011 r. wezwała Radę Miasta W. do usunięcia naruszenia jej interesu prawnego kwestionowanym zapisem § 25 ust. 10 powołanej uchwały z dnia [...].11.1999 r. w odniesieniu do jej działki. Wezwanie to pozostało bezskuteczne, w wyniku czego w dniu [...].11.2010 r. złożyła za pośrednictwem organu skargę na powołaną uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.). W skardze oraz późniejszym piśmie procesowym ustosunkowującym się do odpowiedzi na skargę, pełnomocnik M. M. zarzucił naruszenie interesu prawnego Skarżącej kwestionowanym zapisem planu, zobrazowanym na załączniku graficznym, poprzez uniemożliwienie bezkolizyjnego wyjazdu z jej posesji oraz z garażu. Wskazał nadto, iż jest to jedyny dojazd do siedliska Skarżącej oraz do zabudowanej działki sąsiedniej nr [...] (od ul. [...]). Z uwagi na wysokość skarpy nie jest bowiem możliwy wjazd z ul. [...], położonej na tym odcinku w głębokim wąwozie. Zakwestionowała natomiast aby nieruchomość ta była położona przy ul. [...], czy też w pobliżu projektowanej ul. [...]. Dokonanie prawidłowego podziału geodezyjnego tej działki nr [...] wymagałoby odsunięcia działki drogowej od budynku o min. 3 m lub też zachowania odległości 5 m pomiędzy budynkiem, a linią rozgraniczającą drogi, czego wymaga § 12 ust. 13 planu. Granice kwestionowanego ciągu na odcinku przecinającym działkę nr. ew. [...] z obrębu [...], oznaczone na rysunku planu linią przerywaną, nie stanowią linii proponowanych podziałów, lecz rezerwę pasów terenu wyznaczonych liniami rozgraniczającymi. Z uwagi zaś na to, że ciąg pieszo-jezdny o symbolu 27KUJP, o szerokości w liniach rozgraniczających 6 m nie znajduje się na terenie MU4 nie dotyczy go § 12 ust 5 lit. a planu, dopuszczający wprowadzenie zmian w stosunku do zaproponowanych na rysunku planów podziału. Pełnomocnik podkreślił, iż nie można rozważać likwidacji owego budynku gospodarczego, przeznaczonego na garaż. Plan dla terenu 2MR w § 8 ust. 2 lit. a pozwala bowiem na adaptację istniejącej zabudowy, jej remonty i modernizację, natomiast w § 12 ust. 9 na terenach MU4 wprowadził dla nowej zabudowy zakaz realizacji zabudowy gospodarczej i garaży wolnostojących (poza bryłą budynku głównego). Jednocześnie pełnomocnik podkreślił, iż ciąg ten został w tekście planu zakwalifikowany do kategorii dróg publicznych, co wynika z § 6 ust. 3 lit. j planu, o niezgodnej z ustawą klasie i parametrach, mimo iż pełnić będzie funkcję drogi wewnętrznej, usytuowanej na nieruchomości Skarżącej. Skarżąca dostrzega, iż jedyny możliwy dojazd do działki ew. nr [...] wiedzie przez jej działkę o nr. ew. [...] i z tego względu popiera wydzielenie działki drogowej pomiędzy jej siedliskiem, a niezabudowaną częścią działki ew. nr [...], prowadzącej do działki ew. nr [...]. Usytuowanie tej drogi powinno jednak respektować istniejące zagospodarowanie na działce ew. nr [...] i szanować prawa jej właścicieli do racjonalnego zagospodarowania swej nieruchomości. W Jej ocenie, zapis § 25 ust. 10 planu w odniesieniu do jej działki został podjęty z przekroczeniem władztwa planistycznego Gminy, przez dokonanie nadmiernej ingerencji w służące jej prawo do podziału swej nieruchomości, w celu zapewnienia dojazdu do prywatnej nieruchomości sąsiedniej. Owo zapewnienie dojazdu pozostaje bez związku z realizacją celów publicznych. Nadmierna ingerencja w prawo własności przejawia się w narzuceniu rozwiązania komunikacyjnego nieuzasadnionego racjonalnie i utrudniającego korzystanie z istniejących obiektów na działce [...] (budynku, bramy). Decyzja o utworzeniu 3 lub 4 działek budowlanych z podziału działki ew. nr [...] oraz o przebiegu drogi wewnętrznej powinny należeć do właścicieli tej nieruchomości. Realizacja owej drogi, zgodnie z kwestionowanym zapisem planu i odpowiadającym mu rysunkiem planu, będzie prowadziła nadto do usunięcia drzew wskazanych w planie do obowiązkowego zachowania i to na koszt właścicieli. Rosną one pomiędzy drogą a budynkiem (garażem), a na rysunku planu znajdują się na gruncie przeznaczonym pod drogę. W ocenie pełnomocnika skarżącej, nie było konieczne zagwarantowanie w planie dojazdu do działki ew. nr [...] przez działkę ew. nr [...], prowadzące do obniżenia jej walorów użytkowych. Owo prawo przejazdu mogło być ustanowione na drodze cywilnoprawnej. Rada Gminy uchwalając plan mogła, ale nie miała obowiązku zapewnienia obsługi komunikacyjnej każdej nieruchomości. W planie wystarczyłoby zamieszczenie zapisu co do sposobu obsługi komunikacyjnej działki ew. nr [...] "drogą wewnętrzną przez działkę ew. nr [...]" lub też należało tę kwestię pozostawić w gestii właścicieli obu działek. Dotychczas zwyczajowo właściciele działki ew. nr [...] działki bez przeszkód korzystali z dojazdu i z dojścia przez działkę ew. nr [....], drogą odsuniętą od zabudowań. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Rady Miasta W. wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że w dolinie W., na całej jej długości, wyodrębniono 5 rejonów koncentracji aktywnych osuwisk. Jednym z nich jest S.. Zagrożenie dla niej stanowi ruch pojazdów. Tak zwane dzikie przejazdy przez S. prowadzą do jej osuwania się, co było podstawą wprowadzenia zaprojektowanego układu komunikacyjnego, jako zapobiegającego niszczeniu S.. To przesądziło o utworzeniu drogi publicznej prowadzącej przez działkę Skarżącej od strony ul. [....]. W ocenie organu ów ciąg pieszo-jezdny na kwestionowanym odcinku został zaprojektowany w taki sposób, iż nie utrudnia wyjazdu z siedliska ani z garażu. Przeszkody nie stanowią także dwa zachowane drzewa. Usytuowanie owego ciągu wzdłuż ściany istniejącego budynku gospodarczego pozwoliło na zachowanie możliwie największej powierzchni działki niezabudowanej. Oznaczony na rysunku planu cienką przerywaną linią podział działki [...] nie stanowi ustalenia planu, a jedynie wskazuje na najbardziej racjonalne rozwiązanie proponowane właścicielowi, które nie ma charakteru wiążącego. Pełnomocnik Rady Miasta W. podniósł nadto, iż poprzedni właściciel tej działki - zawiadomiony o wyłożeniu planu do publicznego wglądu nie kwestionował jego zapisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych polegają m. in. na kontroli działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Kontrola ta dokonywana jest pod względem zgodności z prawem. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując natomiast w oparciu o art. 101 ustawy z dnia 8.03.1990 r. o samorządzie gminnym oceny legalności kwestionowanego zapisu planu zagospodarowania przestrzennego, stanowiącego akt prawa miejscowego Sąd bada, czy interes prawny lub uprawnienie wnoszących skargę zostało naruszone tym zapisem planu. Sąd, kontrolując legalność kwestionowanej uchwały w zaskarżonej części, w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zobrazowany na rysunku planu zapis § 25 ust. 10 przedmiotowej uchwały, w sprawie zatwierdzenia "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dawnej wsi K." w gminie W. w zakwestionowanej części, tyczącej odcinka ciągu pieszo-jezdnego o symbolu 27KUJP, dzielącego działkę o nr ew. [...] z obrębu [...], o pow. 7251 m2 na dwie części - nie naruszył w sposób nieuprawniony interesu prawnego lub uprawnienia Skarżącej. Zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W pierwszej kolejności podnieść należy, iż skarga wniesiona została z zachowaniem przewidzianego na to terminu. Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela stanowisko wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r, sygn. akt II OPS 2/07, stosownie do którego, do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ma zastosowanie przepis art. 53 § 2 P.p.s.a. (skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa). Skarga na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy jest wniesiona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, także wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie 60 dni od dnia wezwania przed upływem terminu załatwienia wezwania (art. 35 § 3 K.p.a. w związku z art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania. Poza sporem jest, iż w niniejszej sprawie skarga wniesiona została, po upływie miesiąca od dnia bezskutecznego złożenia wniosku o usunięcie naruszenia prawa, a przed upływem sześćdziesięciu dni liczonych od tego dnia. Rada nie zajęła bowiem stanowiska odnośnie owego wezwania. Skarga oparta na art. 101 ustawy o samorządzie gminnym jest skargą o ograniczonym zakresie podmiotowym. Skarżący musi bowiem wykazać, że zaskarżonym aktem został naruszony jego interes prawny lub uprawnienie. Ustalenie, czy skarżący ma interes prawny lub uprawnienie, które zostały naruszone zaskarżonym aktem, stanowi podstawę do dokonywania przez Sąd dalszej kontroli. Nadto naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia musi mieć miejsce w dacie wnoszenia skargi, a nie w przyszłości. Interes prawny winien zaś wynikać z normy prawa materialnego, kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Interes ten musi cechować bezpośredniość, konkretność i realność. Bezsprzecznie Skarżąca posiada interes prawny w tej sprawie, albowiem od 2005 r., w wyniku dziedziczenia, stała się współwłaścicielką działki o nr ew. [...] z obrębu [...], o pow. 7251 m2, położonej na obszarze objętym planem. Interes ten znajduje ochronę w przepisach Kodeksu cywilnego. Właściciel nieruchomości posiada więc interes w ochronie służącego mu prawa do nieruchomości przed rozmaitymi ograniczeniami wynikającymi z zapisów uchwalonego planu. Nabycie prawa własności działki nr [...] legitymuje Skarżącą, jako jedną z jej współwłaścicielek, do podnoszenia wszystkich okoliczności, które mają wpływ na obecne obowiązywanie ustaleń planu miejscowego, kształtujących sposób wykonywania własności przez Skarżącą. Oznacza to, że w świetle powołanego art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zaistniały warunki do kontroli legalności zaskarżonego planu przez Sąd. Uchwała zatwierdzająca plan miejscowy - którego zapis zawarty w § 25 ust. 10 w odniesieniu do ciągu pieszo-jezdnego o symbolu 27KUJP, o szerokości w liniach rozgraniczających 6 m dla realizacji układu komunikacyjnego, przebiegającego przez działkę nr [...] Skarżąca kwestionuje - został uchwalony pod rządami ustawy z dnia 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Z art. 18 ust. 2 pkt 5 lit a tej ustawy, o treści obowiązującej w dniach wyłożenia projektu planu miejscowego do publicznego wglądu wynikało, że zarząd gminy, po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zawiadamia na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu. Brak wniesienia przez nich zarzutów nie stał jednakże na przeszkodzie późniejszemu zakwestionowaniu przez nich zapisów tego planu, na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Tym samym uprawnienie to przysługiwało także Skarżącej. Zgodnie zaś z art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, obowiązującej w dniu uchwalenia kwestionowanego planu miejscowego (powołanym ze względu na konieczność oceny legalności uchwały według stanu prawnego na dzień jej podejmowania), nieważność uchwały rady gminy w całości lub części powodowało nie tylko każde naruszenie właściwości organów, określonych w art. 18 tej ustawy, ale i trybu postępowania. Przy czym ów tryb postępowania jest pojęciem szerszym niż tryb sporządzania planu sformułowany w owym art. 18 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Mieści się w nim również wymóg przestrzegania treści art. 4 tejże ustawy z zw. z jej art. 10. Gmina zobowiązana była zatem wywieść, że konieczność nałożenia kwestionowanego obowiązku na właścicielkę działki nr [...] (ciąg pieszo- jezdny o kreślonym przebiegu przez jej nieruchomość) - było podyktowane istotnością celów, które miały zostać osiągnięte, przy czym byłoby znacznie utrudnione osiągnięcie ich w inny sposób. Jedynie taka sytuacja pozwalałaby na - akceptowane w świetle prawa - naruszenie interesu prawnego Skarżącej zapisami planu. Rozważenia wymagało zatem, czy służący Skarżącej interes prawny został naruszony kwestionowanym zapisem § 25 ust. 10 owej uchwały, w części przewidującej usytuowanie ciągu pieszo-jezdnego o symbolu 27KUJP, o szerokości w liniach rozgraniczających 6 m na odcinku przecinającym ową działkę o nr ew. [...], dla realizacji układu komunikacyjnego, pozwalającego na zapewnienie działce nr [...] dostępu do drogi publicznej - ul. [...] - w sposób nieuprawniony, a więc z przekroczeniem tzw. władztwa planistycznego przez Radę Gminy. Na rysunku planu przebieg ciągu pieszo-jezdnego o symbolu 27KUJP przez działkę [...] wytyczono wzdłuż ściany istniejącego budynku gospodarczego, przeznaczonego na garaż oraz wzdłuż bramy wjazdowej na teren siedliska, urządzonego po wschodniej stronie działki o nr ew. [...] które to usytuowanie właścicielka uznała za niekorzystne. Podkreśliła też, że rezerwa terenu przewidziana na cele tej drogi ma w planie miejscowym charakter definitywny i bezwzględnie obowiązujący. Zaznaczyła, iż dla niej byłoby znacznie dogodniejsze, gdyby ten odcinek końcowy ciągu pieszo- jezdnego o symbolu 27KUJP był bardziej odsunięty na zachód od owego garażu i wjazdu na teren istniejącego na działce 7/2 siedliska. Zauważyła, iż na drodze tej usytuowane są dwa drzewa (jesiony), które winny zostać zachowane. Usytuowanie projektowanej drogi blisko owego garażu i wjazdu na teren siedliska może zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. Pełnomocnik Gminy - po konsultacji z planistką obecną na rozprawie - stwierdził, iż podział działki nr [...] pod ostatni odcinek ciągu pieszo-jezdnego o symbolu 27KUJP, zakwestionowany obecnie, nie był wcześniej podważany przez Skarżącą. Uprzednio kwestionowała przebieg owego ciągu, (oznaczonego wówczas innym symbolem - 5 KUD) na pozostałej długości, oprotestowując jego szerokość (pismo M. M. oraz pozostałych współwłaścicielek działki nr [...], z dnia [...].06.1997 r., złożone na rozprawie, rozpatrzone przez Radę jako protest i uwzględnione). Osiągnięto w tym zakresie porozumienie i droga ta została zawężona, a szerokość jej ustalona, za zgodą Skarżącej oraz pozostałych współwłaścicielek działki [...], na 6 m w liniach rozgraniczających. Organ przyjął nadto, iż poprowadzenie ciągu pieszo-jezdnego o symbolu 27KUJP przez działkę [...] z południa na północ, jak najbliżej istniejącej zabudowy na działce [...], będzie dla właścicielki tej działki najkorzystniejsze. Pozwoli bowiem w sposób jak najbardziej racjonalny zagospodarować pozostałą, niezabudowaną dotychczas część tej działki i dokonać korzystnych jej podziałów. Organ wyjaśnił nadto, iż zachowane dwa drzewa, o których wspomniano w skardze, wbrew twierdzeniom strony Skarżącej, nie stoją na przeszkodzie zrealizowaniu przejazdu przez działkę nr [...] do działki nr [...], zgodnie z rysunkiem planu. Takie wytyczenie tego odcinka ciągu pieszo-jezdnego o symbolu 27KUJP nie spowoduje nadto zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. W ocenie Sądu, wyjaśnienia i argumentacja organu zasługują na uwzględnienie, bowiem świadczą o racjonalności oraz zasadności przyjętego w planie, kwestionowanego rozwiązania komunikacyjnego. Należy zgodzić się ze stanowiskiem pełnomocnika Skarżącej, że Rada Gminy uchwalając plan miejscowy nie miała obowiązku zapewniania obsługi komunikacyjnej każdej nieruchomości, położonej na terenie objętym planem. Należy mieć jednakże na uwadze, że uchwała zatwierdzająca "Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dawnej wsi K." w gminie W. już w § 3 ust.1 wskazała, iż celem regulacji zawartych w ustaleniach planu jest m. in. określenie warunków niezbędnych dla zachowania i bezwzględnej ochrony S. oraz zasięgu terenów, których te warunki dotyczą. Był to więc jeden z priorytetów uwzględnianych przy tworzeniu rozwiązań przyjętych w planie. W ślad za tak nakreślonym celem regulacji zawartych w ustaleniach planu, ich przedmiotem uczyniono ustalenie zasięgu geotechnicznych stref ochronnych S., oznaczonych na rysunku planu oraz określenie zasad zagospodarowania terenów będących w ich zasięgu (§ 5 ust. 1 uchwały). W wyniku dokonanego podziału terenów wyodrębniono w § 5 ust. 3 lit. f uchwały strefę ekspozycji rejonu nadskarpowego (symbol MU4), a w jej ramach wydzielono tereny istniejącej zabudowy siedliskowej (oznaczone symbolem MR). Na jednym spośród terenów istniejącej zabudowy siedliskowej (symbol MR2), znajduje się owa działka nr [...]. Położona jest więc - w myśl przedmiotowej uchwały - w strefie ekspozycji rejonu nadskarpowego, podobnie jak i sąsiednia działka nr [...], granicząca z nią od północy, która dostęp do drogi publicznej - ulicy [...], w sposób zapobiegający dalszemu niszczeniu i osuwaniu się S., może uzyskać jedynie przez działkę nr [...]. Dojazd alternatywny do działki nr [...] prowadzi dotychczas od północy, od ul. [...] wąwozem, a następnie "na dziko" poprzez S.. S. na tym odcinku, z uwagi na stałe przejazdy, jest już bardzo rozjeżdżona, narażona na osuwanie się, a właściciel działki nr [...] zazwyczaj korzysta z tego przejazdu. Stąd też, z uwagi na konieczność zachowania S. w stanie niepogorszonym, interes publiczny wymagał ochrony S. - na tym odcinku - przed osuwiskami. Stan istniejący nie tylko pozwalał, a wręcz zobowiązywał Radę Gminy do zapewnienia działce nr [...] dojazdu od ul. [...], czego najskuteczniejsza realizacja zagwarantowana być mogła, poprzez nadanie owemu ciągowi pieszo-jezdnemu w planie statusu drogi publicznej o symbolu 27KUJP, o szerokości w liniach rozgraniczających 6 m, dla realizacji koniecznego układu komunikacyjnego. Taki zapis planu miał na celu uchronienie na tym odcinku S. przed dalszym rozjeżdżaniem i osuwaniem się, w wyniku wykonywania dojazdów "na dziko" do działki nr [...]. Zamieszczenie kwestionowanego zapisu uchwały i odzwierciedlenie go na rysunku planu czyniło zadość obowiązkom planistycznym Rady Gminy i było uzasadnione realnym interesem publicznym. Nie zasługuje także na uwzględnienie argument pełnomocnika Skarżącej, iż nie było podstaw do nadania statusu drogi publicznej owemu ciągowi pieszo- jezdnemu, który mógł stanowić jedynie drogę wewnętrzną. Nie jest bowiem tak, iż Rada Gminy może nadawać status drogi publicznej jedynie drogom, których szerokość w liniach rozgraniczających spełnia wymogi wynikające z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2.03.1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. nr 43, poz. 430). Paragraf 7 w ust. 2 w wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych m. in. istniejącym zagospodarowaniem, dopuszcza bowiem przyjęcie mniejszych szerokości ulic, niż pozwala na to zapis ust. 1 § 7 cyt. rozporządzenia. W rozpatrywanej sprawie przedmiotowy teren został wyodrębniony z obszaru MU4, właśnie jako zajęty pod zabudowę siedliskową, a więc zabudowany i z tego względu oznaczono go w uchwale symbolem MR2. Zmniejszenie zatem szerokości drogi w stosunku do podstawowego wymogu, wynikającego z § 7 ust. 1 znajdowało uzasadnienie. O owo zwężenie szerokości w liniach rozgraniczających tego ciągu wnosiła również Skarżąca w swym zarzucie z 1997 r., uznanym za protest. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o drogach publicznych, do dróg publicznych są zaliczane m. in. drogi gminne o znaczeniu lokalnym, nie zaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom. Otrzymują one różne klasy w celu określenia ich wymagań technicznych i użytkowych. Drogi gminne mogą otrzymać także klasę D, a więc dojazdowych i przez to nie tracą kategorii dróg gminnych publicznych i nie stają się drogami wewnętrznymi (§ 4 ust. 2 pkt 4 w zw. ust. 1 pkt 7 cyt. rozporządzenia). Mając na uwadze przytoczone wywody, wbrew twierdzeniu pełnomocnika Skarżącej, istniał zatem interes publiczny w zapewnieniu dojazdu do działki nr [...] poprzez działkę nr [...], za pomocą ciągu pieszo-jezdnego o symbolu 27KUJP, stanowiącego drogę publiczną, a nie drogę wewnętrzną. Konieczności zastosowania tego rozwiązania komunikacyjnego, co do zasady, nie kwestionuje pełnomocnik Skarżącej. Stoi jednakże na stanowisku, iż jest to droga wewnętrzna, co skutkuje naruszeniem tzw. władztwa planistycznego przez Radę Gminy, przez wskazanie jej przebiegu przez działkę nr [...] i ustalenie, iż stanowi drogę publiczną. W ocenie pełnomocnika Skarżącej kwestię tę Rada winna pozostawić do ustalenia na drodze cywilnoprawnej. W tym też postępowaniu Skarżąca miałyby wpływ na ustalenie przebiegu tej drogi przez należącą do niej działkę nr [...]. Jak zostało już uprzednio wykazane - cel publiczny, przemawiający za przyjęciem tego rozwiązania komunikacyjnego oraz prawna możliwość nadawania w planie miejscowym przymiotu drogi publicznej tzw. drogom jednoprzestrzennym jako dojazdowym - nie pozwoliły na podzielenie tego zarzutu skargi. Pozostała zatem do rozważenia jedynie kwestia miejsca, w którym ciąg pieszo-jezdny o symbolu 27KUJP mógł w sposób najbardziej dogodny dla właścicieli działki nr [...] przeciąć tę działkę, dzieląc ją na dwie części, w celu zapewnienia właściwego skomunikowania działki nr [...]. To zagadnienie stanowi zasadniczy zarzut skargi. W ocenie Sądu i ten argument skargi, wskazujący na istnienie podstaw do przesunięcia ostatniego odcinka owego ciągu na zachód, w stosunku do umiejscowienia jego przebiegu na rysunku planu - nie zasługuje na uwzględnienie. Jak się wydaje, o dogodności owego przebiegu przekonane były również współwłaścicielki działki nr [...], po wyłożeniu tego planu w 1997 r. Zakwestionowały bowiem przebieg pozostałej części obecnego ciągu pieszo-jezdnego o symbolu 27KUJP, określonego wówczas jako projektowana ulica 5KUD oraz fakt usytuowania na ich działce stacji transformatorowej. Nie podważały natomiast trasy przebiegu przez ich działkę nr [...] drogi, która już wówczas w 1997 r. oznaczona była symbolem 27KUJP. Współwłaścicielki działki nr [...] nie kwestionowały zatem w owym czasie sposobu skomunikowania działki nr [...] z ul. [...] jako drogą publiczną, w sposób dzielący działkę nr [....] na dwie części, tak jak ujęto to na rysunku przedmiotowego planu. Dopiero obecnie wykrystalizowała się im najwyraźniej inna wizja podziału tej działki, stanowiącej obecnie ich współwłasność. Doszły do przekonania, iż podział jej na trzy części, z których wschodnia miałaby sięgać nieco dalej na zachód niż przewiduje to obecne wytyczenie tej drogi byłoby dla nich korzystniejszy. Okoliczność ta jednakże w żadnym razie nie przemawia za przekroczeniem przez Radę Gminy służącego jej tzw. władztwa planistycznego w okresie podejmowania uchwały zatwierdzającej ów plan. Dokonując wytyczenia tego ciągu przez działkę nr [...] w określonym jej miejscu, Rada brała pod uwagę interes współwłaścicielek tej działki. Ciąg ten na kwestionowanym odcinku Rada wytyczyła w sposób, który byłby jak najmniej dolegliwy dla współwłaścicielek działki [...]. Dążono do tego, by dotychczas niezabudowana część działki [...] leżąca poza siedliskiem pozostała jak największa i mogła w przyszłości zostać zagospodarowana w jak największym stopniu. Fakt, iż plany inwestycyjne współwłaścicielek tej działki na przestrzeni lat zmieniły się nie świadczy o tym, iż Rada Gminy kwestionowanym zapisem przedmiotowej uchwały zatwierdzającej plan, zobrazowanym na rysunku planu, przekroczyła w sposób nieuprawniony owo tzw. władztwo planistyczne. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że interes prawny Skarżącej nie został w sposób nieuprawniony naruszony kwestionowanym zapisem uchwały. W rozpatrywanej sprawie istnieją więc wystarczające argumenty przemawiające za koniecznością wprowadzenia zakwestionowanego, zilustrowanego na rysunku planu zapisu zawartego w § 25 ust. 10 owego planu, odnośnie ciągu pieszo- jezdnego o symbolu 27KUJP. Regulacja ta nie godzi w sposób nieuprawniony w przysługujące Skarżącej prawo własności do działki nr [...] i nie stanowi o przekroczeniu tzw. władztwa planistycznego przez Radę Gminy, co jedynie mogłoby prowadzić do stwierdzenia nieważności § 25 ust. 10 tej uchwały w odniesieniu do działki skarżącej, przewidującego rezerwę pasów terenu, określonych liniami rozgraniczającymi pod ciąg pieszo-jezdny o symbolu 27KUJP, o szerokości w liniach rozgraniczających 6 m, dla realizacji układu komunikacyjnego w określonym jej miejscu. Kluczowe pytanie w tej sprawie tyczyło tego, czy uchwalając ten plan Rada nie przekroczyła dopuszczalnych granic tzw. władztwa planistycznego oraz czy wrysowanie przebiegu owego ciągu pieszo-jezdnego przez działkę Skarżącej nr [...], w sposób zobrazowany na rysunku planu nie zasługiwało na zarzut arbitralnego działania i braku adekwatnego rozważenia mniej konfliktowego rozwiązania. Zbadania wymagało, czy organy Gminy dołożyły należytej staranności w poszukiwaniu najmniej dolegliwego przebiegu drogi, a zarazem zasadnego ze społecznego punktu widzenia. W ocenie Sądu, działaniu Rady nie można zarzucić dowolności, arbitralności oraz braku poszukiwania najmniej dolegliwego przebiegu tej drogi. Jeśli natomiast Skarżąca wolałaby obecnie, aby ciąg ten dzielił jej działkę w innym miejscu, może jedynie ubiegać się o zmianę tej uchwały zatwierdzającej przedmiotowy plan w zakresie jej części graficznej (rysunku planu) i wnosić o uwzględnienie aktualnie preferowanego przez nią przebiegu tej drogi. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł, jak sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło