II SA/Bk 152/11
WyrokWSA w Białymstoku2011-06-20
Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Elżbieta Trykoszko, Danuta Tryniszewska-Bytys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele lokalu mieszkalnego, którzy nabyli go wraz z samowolnie wykonanym tarasem, mogą być uznani za strony postępowania administracyjnego w sprawie nakazania likwidacji tego tarasu i przywrócenia stanu poprzedniego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciele lokalu, którzy nabyli go wraz z samowolnie wykonanym tarasem, wstępują w prawa i obowiązki poprzednich właścicieli (inwestorów) na mocy art. 30 § 4 k.p.a. i tym samym są stronami postępowania administracyjnego. Ponadto, sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego, uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i nakazująca likwidację tarasu, była prawidłowa, ponieważ wcześniejsze próby naprawy nie doprowadziły do usunięcia wad i zacieków, a dalsze eksperymenty mogłyby prowadzić do katastrofy budowlanej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wykonanego tarasu przynależnego do lokalu mieszkalnego, który znajdował się nad innym lokalem. Po licznych ekspertyzach i postępowaniach, organ drugiej instancji uchylił decyzję organu pierwszej instancji i nakazał likwidację tarasu oraz wykonanie stropodachu wentylowanego. Właściciele lokalu z tarasem wnieśli skargę do WSA, kwestionując swoją legitymację procesową oraz prawidłowość ustaleń faktycznych i prawnych organu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko,, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 09 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi B. i P. B. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.
Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności faktycznych.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego
w B. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowolnego wykonania tarasu przynależnego do mieszkania nr [...], stanowiącego współwłasność B. i P. B., usytuowanego nad mieszkaniem nr [...], stanowiącym własność W. S. w budynku przy ul. B. [...]w B.
Organ I instancji zobowiązał właścicieli mieszkania nr [...] (inwestorów tarasu) do przedłożenia ekspertyzy technicznej. Wobec przedłożenia ekspertyzy niedostatecznie wyjaśniającej zagadnienie zwrócono ją do poprawy, a w konsekwencji niedostarczenia poprawionej ekspertyzy w terminie, organ I instancji zlecił jej wykonanie rzeczoznawcy. Po uzyskaniu opinii Powiatowy Grodzki Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. znak: [...] odmówił wydania decyzji nakazującej B. i P. B. wykonanie stropodachu wentylowanego, w części obejmującej fragment dachu z urządzonym tarasem przynależnym do lokalu [...] (P. B.) i znajdującym się nad mieszkaniem nr [...] (P. S.) w budynku wielorodzinnym przy ul. B. [...] w B.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją ostateczną z dnia [...] czerwca 2007 r. znak [...] uchylił w całości powyższą decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji wystąpił do autora ekspertyzy, celem ustosunkowania się do zawartego w decyzji organu II instancji stwierdzenia dot. nieszczelności warstw izolacyjnych tarasu. Suplement do opracowanej ekspertyzy został przedłożony w dniu 25 lipca 2007 r. Na skutek skargi złożonej przez P. B., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 22 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Bk 634/07 oddalił skargę. Sprawa ponadto była rozpatrywana w postępowaniu cywilnym o odszkodowanie z powództwa W. S. Akta sprawy zostały zwrócone organowi I instancji w dniu 18 lutego 2010 r. Z akt sprawy wynika, że w sumie
w przedmiotowej sprawie zostało opracowanych 10 ekspertyz, łącznie z opiniami technicznymi.
Rozpatrując sprawę ponownie, PINB PG w B., z uwagi na zgłaszane przez W. S. obawy dot. możliwości zawalenia się stropu nad mieszkaniem nr [...] przy ul. B. [...] w B., uznał konieczność wyjaśnienia, czy w części budynku obejmującej strop nad mieszkaniem nr [...] istnieje bezpośrednie zagrożenie zawalenia się stropu. W związku z tym organ I instancji postanowieniem z dnia
[...] czerwca 2010 r. znak: [...] nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową budynku mieszkalnego przy ul. B. [...] obowiązek dostarczenia w terminie do 31 sierpnia 2010 r. ekspertyzy technicznej, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane dot. stanu technicznego części budynku obejmującej strop nad mieszkaniem nr [...], W. S.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem ostatecznym z dnia [...] października 2010 r. uchylił powyższe postanowienie organu I instancji w całości i umorzył postępowanie, wskazując, że z powyższych dotychczasowych licznych opracowań tj. ekspertyz i opinii technicznych sporządzonych przez osoby o stosownych uprawnieniach konstrukcyjnych powinien skorzystać organ nadzoru budowlanego l instancji,
a nakładanie w nieskończoność i obarczanie stron postępowania obowiązkiem przedkładania kolejnych ekspertyz jest całkowicie nieuzasadnione, tym bardziej, że organ I instancji posiada opinie techniczne wykonane w latach 2007-2009 na potrzeby postępowania cywilnego przez Sąd Rejonowy I Wydział Cywilny w B., których kopie zostały dołączone do akt sprawy i włączone do materiału dowodowego
w przedmiotowej sprawie.
Ponownie rozpatrując sprawę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. znak: [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. Nr 243 z dnia 23 grudnia 2010 r., poz. 1623 ze zm.) odmówił wydania decyzji nakazującej P. B. i P. B. likwidację tarasu
i przywrócenie stanu poprzedniego tarasu tj. wykonanie stropodachu wentylowanego w części obejmującej fragment dachu z urządzonym tarasem przynależnym do lokalu mieszkalnego nr 45, stanowiącym współwłasność P. B. i P. B.
i znajdującym się nad mieszkaniem nr [...], stanowiącym własność P. W. S. w budynku wielorodzinnym przy ul. B. [...] w B.
i jednocześnie nakazał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy doprowadzenie
w terminie do 30 kwietnia 2011 r. spadku powierzchni wykończeniowej tarasu do zalecanej wielkości rzędu 1-2%, celem prawidłowego odprowadzenia wód opadowych, zobowiązując inwestorów do potwierdzenia w formie oświadczenia osoby uprawnionej w organie l instancji wykonania nałożonego w/w obowiązku w terminie do 15 maja 2011 r.,
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, W. S., złożył odwołanie do P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w B., zarzucając naruszenie przepisów ustawy Prawo budowlane oraz przepisów proceduralnych. Odwołujący się wniósł o przywrócenie stanu pierwotnego poprzez wykonanie stropodachu wentylowanego.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] oraz nakazał Państwu B. i P. B. likwidację samowolnie wykonanego tarasu przynależnego do mieszkania nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. B.
nr [...] w B., usytuowanego nad mieszkaniem nr [...] i wykonanie stropodachu wentylowanego w części obejmującej fragment dachu budynku, zgodnie z dokumentacją architektoniczno-budowlaną, będącą integralną częścią decyzji z dnia [...] maja 1994 r. znak: [...], udzielającej Przedsiębiorstwu Budowlanemu "W. P. " w B. pozwolenia na dalsze kontynuowanie rozpoczętej bez pozwolenia budowy budynku mieszkalno -usługowego przy ul. B.
Na podstawie obszernego materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że zakres robót polegający na przebudowie stropodachu wentylowanego (likwidacji uległa konstrukcja dachu wentylowanego - zdjęto płyty korytkowe wraz z warstwami izolacyjnymi stropu i z wentylacją stropu i wykonano nowe warstwy izolacyjne nad stropem) i dokonaniu jego zamiany na taras został wykonany samowolnie. Zmieniono więc funkcję dachu z nieużytkowego na taras użytkowy. Ekspertyzy techniczne tarasu nad mieszkaniem nr [...], jak i opracowania dotyczyły nieprawidłowości wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową stropodachu budynku i urządzeniem tarasu z określeniem robót budowlanych doprowadzających istniejący stan techniczny tarasu do zgodności z prawem, oraz wpływu przebudowanego dachu na występowanie zacieków w mieszkaniu skarżącego.
Opracowania techniczne były składane zarówno przez właściciela mieszkania
nr [...] P. B., jak też na zlecenie Sądu Rejonowego przez biegłych sądowych. Z opracowania z sierpnia 2006 r. wynika, że dokonana zmiana konstrukcji dachu jest poprawna, a przebudowa stropodachu wentylowanego na pełny nie wpłynęła na występowanie zacieków. Pomimo tego rzeczoznawca zalecił wykonanie dodatkowej warstwy izolacji przeciwwodnej, której wykonanie musi poprzedzać rozbiórka górnych warstw posadzkowych. Ekspertyza techniczna z grudnia 2006 r. stwierdziła nieprawidłowości i zaleciła wykonanie uszczelnienia hydroparoizolacji w miejscach wykonanych przewiercień za pomocą powłoki z materiałów takich samych jak obecna hydroparoizolacja. Opinia techniczna z marca-kwietnia 2009 r. potwierdza, iż przyczyną zalewania mieszkania nr [...] jest wadliwe wykonanie tarasu, a mianowicie brak warstwy spadkowej, brak dylatacji powierzchniowej i obwodowej, zbyt mały spadek powierzchni wykończeniowej z gresu, jest też miejsce gdzie spadek jest w odwrotnym kierunku do ścianki kolankowej. Jak wynika z tej opinii, podczas wizji lokalnej w dniu
1 kwietnia 2009 r. stwierdzono występowanie wody na paraizolacji o grubości 7mm.
Z zaleceń zawartych w opracowaniu wynika, że usunięcie przyczyn zalewania (zacieków) mieszkania będzie polegało na poprawnym, bardzo starannym wykonaniu na nowo warstw tarasu, usuwając obecne warstwy, aż do płyty stropowej. Kolejna opinia z września 2009 r. biegłego sądowego w zakresie budownictwa ogólnego potwierdza, że przyczyną zalewania mieszkania nr [...] jest wadliwe wykonanie tarasu. W celu usunięcia usterek należy wykonać prace zgodnie z "Wytycznymi technicznymi wykonania i odbioru robót". Uzupełniona w dniu 29 października 2009 r. opinia potwierdza, że w ciągu dwóch lat od pierwszych oględzin w dniu 7.12.2006r. nie nastąpiły żadne zmiany stanu lokalu, biegły nie stwierdził żadnych zacieków, ani też zawilgocenia. W październiku 2007r opracowana została kolejna opinia techniczna mykologiczno-budowlana, stwierdzono aktywne formy grzybów w pokoju i łazience mieszkania W. S. Ponadto w październiku 2009 r. Instytut Techniki Budowlanej Zakład Fizyki Cieplnej, Instalacji Sanitarnych i Środowiska w W. wykonał opinię techniczną dot. opinii z marca-kwietnia 2009r. wraz z jej uzupełnieniem, z której wynika, że wykonanie badania temperatury poświadczają o "wyjątkowo złej jakości cieplnej obudowy budynku - występowania nieocieplanych mostków cieplnych, co mogło być przyczyną zawilgocenia przegród budynku. Kształt większości zawilgoceń w mieszkaniu, występujących w sąsiedztwie mostków cieplnych jest charakterystyczny dla przypadków spowodowanych przemarzaniem przegród".
Oceniając zebrane dowody, organ II instancji stwierdził, że wykonane zarówno ekspertyzy techniczne jak i oceny techniczne w sprawie przyczyn powstawania zawilgoceń i przecieków z tarasu na mieszkanie nr [...], należące do W. S. są bardzo rozbieżne i nie wykazują spójności. Jedynie należy stwierdzić, że autorzy przedłożonych opracowań generalnie potwierdzają, że strop nad mieszkaniem nr [...]
z urządzonym tarasem nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa konstrukcji w tej części budynku, jak również nie wskazuje bezwarunkowej konieczności przywrócenia stanu poprzedniego dachu tj. stropodachu wentylowanego.
Ponadto należy zauważyć, że mimo wykonania robót zaleconych w ekspertyzie
i suplemencie, kolejna ekspertyza z marca-kwietnia 2009 r, potwierdza, że przyczyną zalewania mieszkania nr [...] jest wadliwe wykonanie tarasu i jednocześnie wskazuje, iż usunięcie zacieków będzie polegało na poprawnym, bardzo starannym wykonaniu na nowo warstw tarasu usuwając obecne warstwy, aż do płyty stropowej. Wynika
z powyższego, że wykonane prace w dalszym ciągu nie spełniły oczekiwań, a ponadto "oprócz starych miejsc występowania przecieków powstały zacieki w nowych miejscach na ścianie zewnętrznej przy podłodze w kuchni i nad oknem przy suficie oraz małym pokoju przy podłodze".
Do likwidacji przyczyn zalewania mieszkania niezbędne jest, zdaniem organu odwoławczego, nie wykonanie nowych warstw na stropie, jak orzeczono
w zaskarżonej decyzji organu I instancji, lecz przywrócenie pierwotnego stanu dachu, czyli wykonania stropodachu wentylowanego, zamiast istniejącego samowolnie wykonanego tarasu.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po przeanalizowaniu zebranych obszernych dowodów w sprawie stwierdził, że w obecnym stanie faktycznym i prawnym nie ma gwarancji, czy na nowo wykonane ponownie warstwy tarasu będą prawidłowo zrealizowane i nie spowodują powtórzenia sytuacji tj. ponownych zacieków i zawilgoceń, a istniejący stan tarasu można będzie doprowadzić do zgodności z przepisami Prawa budowlanego. Obecna sytuacja przyczynia się do ciągłej degradacji mieszkania, a właściciele mieszkania nr [...] (pod tarasem) nie mają możliwości dysponowania swoją nieruchomością.
Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotowy taras wykonano
w warunkach samowoli budowlanej, a naprawa istniejącego stanu nie była poprzedzona żadnym projektem budowlanym. Zalecana w aktualnych warunkach odbudowa tarasu
z uwagi na poziom ułożenia płyt stropowych w stosunku do drzwi prowadzących na taras oraz konieczność zachowania właściwych spadków do odprowadzenia wody opadowej, nie pozwala na zwiększenie grubości warstwy ocieplającej tarasu.
W związku z powyższym organ podjął decyzję o doprowadzeniu obiektu do zgodności z pierwotnym projektem, stanowiącym załącznik do pozwolenia na kontynuację robót. Zdaniem organu taka decyzja zapewni pozytywny skutek zarówno dla wielorodzinnego budynku mieszkalnego, jak i lokalu mieszkalnego nr [...], stanowiącego własność skarżącego.
Z materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie wynika, że istniejący taras nie spowodował zmian konstrukcji stropu, ale dalsze ryzykowne eksperymenty mogłyby spowodować katastrofę budowlaną zwłaszcza, że strop jest zawilgocony i narażony na przemarzanie.
Analizując całokształt zaistniałych okoliczności w przedmiotowej sprawie, P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. stwierdził, że odwołanie właściciela mieszkania nr [...] przy ul. B. [...] w B. zasługuje na uwzględnienie.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Państwo B.
i P.B., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w którym wnieśli
o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu
I instancji oraz podnieśli zarzuty naruszenia następujących przepisów:
- art. 9 i 28 k.p.a. w zw. z art. 52 ustawy Prawo budowlane, poprzez uznanie skarżących za stronę postępowania;
- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, który wbrew stanowisku organu nie uzasadnia rozbiórki obiektu budowlanego;
- art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów w związku
z przyjęciem, że dokonana przez P. P. w latach 2001-2002 przebudowa tarasu uzasadnia nakazanie jego rozbiórki, w sytuacji gdy przedłożone
w toku postępowania ekspertyzy potwierdzają, że przebudowa nie spowodowała zmian konstrukcji stropu i nie występuje zagrożenie bezpieczeństwa konstrukcji;
- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji dowodów na których organ się oparł oraz przyczyn dla których poszczególnym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz poprzez brak uzasadnienia prawnego decyzji, art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że dokonana przebudowa stropodachu powoduje szkody dla mienia właściciela lokalu nr [...] w postaci zawilgocenia i zagrzybienia jego lokalu; w sytuacji gdy opinie rzeczoznawców potwierdziły, że dokonana przebudowa jest poprawna, nie wpływa na powstawanie zacieków, strop nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa konstrukcji w tej części budynku, jak również nie ma bezwarunkowej konieczności przywrócenia poprzedniego stropodachu;
- art. 51 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że miało miejsce samowolne wykonanie tarasu przynależnego do mieszkania nr [...], w sytuacji gdy skarżący nie byli inwestorami prac na tarasie, zaś zmiana funkcji dachu na taras użytkowy nastąpiła już na etapie budowy budynku; zaś późniejsza jego przebudowa w latach 2001-2002 przez Państwa P. nie stanowiła zmiany jego funkcji jako tarasu użytkowego;
- art. 71 ust.1 pkt2 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że dokonana przez Państwa P. przebudowa tarasu stanowiła zmianę funkcji dachu
z nieużytkowego na taras użytkowy, a więc zmianę sposobu jego użytkowania,
w sytuacji gdy organ nie ustalił jaki jest prawidłowy sposób użytkowania stropodachu nad mieszkaniem nr [...], ani czy dokonana przebudowa stanowi rzeczywiście zmianę sposobu jego użytkowania.
W uzasadnieniu autor skargi wskazał, że skarżący jako właściciele lokalu należący do wspólnoty mieszkaniowej nie mają przymiotu strony w sprawie
o nałożenie obowiązków na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane. Przymiot strony, obok inwestora, posiada wspólnota mieszkaniowa. Wynika to z wyroku WSA w Warszawie z 19 czerwca 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1171/08, Lex nr 564007.
Z nakazu. O którym mowa w powyższym przepisie, nie wynikają żadne obowiązki indywidualne i uprawnienia dla właściciela lokalu, w którym nie wykonano robót budowlanych (wyrok NSA z 28 stycznia 1986 r. sygn. akt II SA 2192/85). Z treści art. 52 Prawa budowlanego wynika natomiast, że "inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany, na swój koszt, dokonać czynności nakazanych w decyzji". Do usunięcia samowoli jest więc w pierwszej kolejności zobowiązany jej sprawca. Ponadto decyzja w stosunku do skarżących jest niewykonalna, gdyż nie są oni uprawnieniu do skutecznego żądania od inwestora otrzymania dokumentacji dotyczącej budynku.
Skarżący wskazali również, że stropodach stanowi część nieruchomości wspólnej i nie stanowi on przedmiotu ich własności. Ponadto w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca zmiana sposobu użytkowania stropodachu, która dokonała się już na etapie budowy budynku i poprzez przyjęcie obiektu do użytkowania, uzyskała wymagane zatwierdzenie jako zgodne z prawem. Ponadto, organ II instancji nie ustalił, jaki jest prawidłowy sposób użytkowania obiektu i czy rzeczywiście nastąpiła zmiana sposobu jego użytkowania z dachy nieużytkowego na taras użytkowy. Jest to rozbieżne ze stanowiskiem zajętym przez organ I instancji i wynika z niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co w ocenie autora skargi stanowi naruszenie przepisów postępowania: art. 7, art. 71, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu w ocenie skarżących nie było również podstaw do zastosowania w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Autor skargi wskazał również, że uzasadnienie decyzji nie pozwala określić, jaki był proces myślowy organu, ponadto organ nie zaprezentował uzasadnienia prawnego zajętego przez siebie stanowiska, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Natomiast naruszając zasady prawidłowego postępowania w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz popełniając błędy w zakresie uzasadnienia wydanej decyzji organ dopuścił się naruszenia art. 7, 8, 77, 80 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.
Ponadto sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony
w skardze.
Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Sąd w składzie niniejszym nie dopatrzył się tego rodzaju naruszeń, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Przepis ten upoważnia organ odwoławczy do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości albo w części i w tym zakresie orzeczenia co do istoty sprawy. Ten rodzaj decyzji organu odwoławczego jest określany w piśmiennictwie i orzecznictwie jako decyzja merytoryczno-reformacyjna lub reformatoryjna (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne, Warszawa 2004, s. 281). Organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i rozstrzyga sprawę co do istoty, jeżeli dojdzie do przekonania, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa. Decyzja jest nieprawidłowa, gdy postępowanie wyjaśniające lub tylko sama ocena zaskarżonej decyzji wykazały, że narusza ona przepisy prawa materialnego albo jest niezasadna (por. M. Jaśkowska, A Wróbel, Komentarz aktualizowany do art.138 Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex 2011). Taka sytuacja miała miejsce
w przedmiotowej sprawie.
W związku powyższym wskazać należy, że sąd administracyjny kontrolując zaskarżony akt (decyzję, postanowienie) nie może oceniać decyzji organu I instancji w oderwaniu od oceny zaskarżonej decyzji, tak jakby jej w ogóle nie było, gdyż to właśnie narusza istotę dwuinstancyjności postępowania. Po to ustanawiano mocą art. 78 Konstytucji RP dwuinstancyjne postępowanie administracyjne, aby organ II instancji mógł poprawić, uzupełnić, wyjaśnić ustalenia dokonane w trakcie postępowania administracyjnego przez organ I instancji. Organ odwoławczy może, bowiem korygować zarówno wady prawne decyzji, jak też wady polegające na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych bądź powodujące inne nieprawidłowości (por. wyrok NSA z 21 września 2010 r., sygn. akt. II OSK 1418/09, LEX nr 746523).
W ocenie Sądu decyzja wydana w niniejszej sprawie przez organ I instancji zawierała wady, które uprawniały P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do uchylenia tej decyzji oraz nakazania skarżącym likwidacji samowolnie wykonanego tarasu przynależnego do mieszkania nr [...]. Tym samym, organ korzystając z przysługującego mu uprawnienia wynikającego art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., "przeciął" wieloletni proces niszczenia mieszkania nr [...], należącego do Państwa S. Mimo wielokrotnych zaleceń wykonania prac naprawczych, mieszkanie znajdujące się pod tarasem było wielokrotnie zalewane, zaś wszelkie zalecenia nie doprowadziły do przywrócenia stanu zgodności z prawem.
Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w skardze, Sąd stwierdza, że są one bezzasadne.
Przede wszystkim należy wskazać, iż nie można przychylić się do twierdzenia skarżących jakoby w sprawie dotyczącej wykonanych samowolnie w 2001-2002 r. przez pierwszego właściciela mieszkania nr [...] J. P. robót budowlanych, stroną postępowania jest wspólnota mieszkaniowa. Jak słusznie podkreślił to organ w odpowiedzi na skargę, w odniesieniu do robót budowlanych prowadzonych samowolnie związanych z danym lokalem stroną postępowania jest inwestor. Zgodnie z § 11 ust.2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r, w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. z 2009 r. Nr 74, poz.836 ze zm. ) "naprawa uszkodzeń w budynku, powstałych z winy korzystającej z lokalu znajdującego się w tym budynku, obciąża użytkownika tego lokalu". Użytkownikiem lokalu nr [...] byli Państwo J. P. i A.P. , zaś aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr Rep[...] Państwo P. i B.B. nabyli lokal nr [...] przy ul. B. [...]
w B. wraz z garażem. W akcie tym sprzedający oświadczyli, iż udzielają gwarancji na okres l roku — od daty wydania lokalu na wykonane we własnym zakresie przez sprzedających prace budowlane, dotyczące urządzenia tarasu, co wskazuje na fakt, że taras był przedmiotem wskazanej transakcji. Nie polega więc na prawdzie zarzut, że skarżący nabyli lokal bez tarasu. Jakkolwiek inwestorami byli poprzedni właściciele mieszkania, to w myśl art. 30 § 4 k.p.a.,
w sprawach dotyczących praw zbywalnych na miejsce dotychczasowej strony wstępują następcy prawni – w przedmiotowej sprawie są to B. i P. B.
Nieuzasadniony jest również zarzut, że zaskarżona decyzja w stosunku do skarżących jest niewykonalna, albowiem nie są oni uprawnieni do skutecznego żądania od inwestora otrzymania dokumentacji technicznej. Zgodnie z art. 60 ustawy Prawo budowlane inwestor ("W. P.") oddając do użytkowania obiekt budowlany w 1995 r. winien był przekazać właścicielowi lub zarządcy obiektu dokumentację budowy i dokumentację powykonawczą. Skarżący w celu uzyskania stosownej dokumentacji powinni zwrócić się do zarządcy obiektu, którego obowiązkiem jest przechowywanie kompletu dokumentów przez okres użytkowania obiektu budowlanego.
Przechodząc do zagadnienia zmiany sposobu użytkowania stropodachu, Sąd pragnie wskazać, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż, zmiana funkcji dachu na taras nastąpiła po przekazaniu przez W. P. do użytkowania budynku przy ul. B. [...]. Stropopodach wentylowany zgodnie
z projektem zatwierdzonym do pozwolenia na kontynuowanie robót budowlanych wydanego przez Prezydenta B. w dniu [...] maja 1994 r., stanowił jednocześnie dach nad lokalami znajdującymi się niżej, m. in. nad mieszkaniem nr [...]. Aktualny sposób użytkowania to taras przynależny do mieszkania nr [...] z wykonanymi drzwiami wyjściowymi.
Nieuzasadnione jest również powoływanie się przez skarżących na przepis art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, gdyż przepis ten obowiązuje 26 września 2005 r., podczas gdy taras został wykonany w latach 2001-2002. Tymczasem organy
w niniejszej sprawie zastosowały przepisy dotyczące samowoli budowlanej - art. 51
w związku z art. 51 ust.7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Skarżący wskazali również, że niezrozumiałym jest, dlaczego organ odmówił wiarygodności przedłożonym w sprawie licznym ekspertyzom technicznym.
W ocenie Sądu organ prawidłowo przeanalizował i ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyraźnie podkreślił, że wykonane ekspertyzy są niespójne i sprzeczne ze sobą.
Jak wskazał organ, wykonane zalecenia z ekspertyzy dr inż. J. W. nie spełniły oczekiwań mimo potwierdzenia ich wykonania przez rzeczoznawcę. Kolejne opracowania techniczne z marca-kwietnia 2009 r. potwierdzają, iż przyczyną zalewania mieszkania nr [...] jest nadal wadliwe wykonanie tarasu. Ponadto ekspertyza ta wskazuje, że zacieki powstały w nowych miejscach - na ścianie zewnętrznej przy podłodze w kuchni i nad oknem przy suficie oraz
w małym pokoju przy podłodze. W związku z tym należy uznać, że zakres prac budowlanych, polegających na wykonaniu warstw na tarasie nie spełnił swej funkcji, a zatem wykonanie ponownie nowych warstw od podstaw na stropie kanałowym nie zapewni prawidłowego funkcjonowania tarasu i nie zlikwiduje występujących przecieków, tym bardziej, że – jak słusznie zauważył organ - taras jest narażony w sposób ciągły na zmienne warunki atmosferyczne.
Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego
w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 i 80 k.p.a.). Ocena ta nie nosi zaś cech dowolności (art. 80). Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło