II OSK 2317/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-09-25

Skład orzekający: Roman Hauser, Maria Czapska-Górnikiewicz, Elżbieta Kremer

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wykonanego tarasu może być skierowana do właścicieli lokalu, którzy nie są inwestorami, właścicielami ani zarządcami obiektu budowlanego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, wydana na podstawie art. 52 Prawa budowlanego, może być skierowana wyłącznie do inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu. Właściciele lokalu, którzy nie byli inwestorami, właścicielami ani zarządcami spornego tarasu, nie mogli być adresatami takiego nakazu. Skoro decyzja została skierowana do osób niebędących stroną postępowania, była obarczona wadą skutkującą jej nieważnością, a Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył prawo, oddalając skargę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej B. i P. B. likwidację samowolnie wykonanego tarasu. Po licznych ekspertyzach i postępowaniach, Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję PINB i nakazał likwidację tarasu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę B. i P. B. na tę decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że decyzja została skierowana do osób niebędących stroną postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędzia del. WSA Elżbieta Kremer Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 25 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 152/11 w sprawie ze skargi B. B. i P. B. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku na rzecz P. B. kwotę 600 (słownie: sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2011 r., ll SA/Bk 152/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (zwany dalej "WSA") - po rozpatrzeniu sprawy ze skargi B. i P. B. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku (zwanego dalej "PWINB") z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych - skargę oddalił. W uzasadnieniu wskazano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku (zwany dalej "PINB") wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowolnego wykonania tarasu przynależnego do mieszkania nr [...], stanowiącego współwłasność B. i P. B., usytuowanego nad mieszkaniem nr [...], stanowiącym własność W. S. w budynku przy ul. [...] w B. Organ pierwszej instancji zobowiązał właścicieli mieszkania nr 45 do przedłożenia ekspertyzy technicznej. Wobec przedłożenia ekspertyzy niedostatecznie wyjaśniającej zagadnienie zwrócono ją do poprawy, a w konsekwencji niedostarczenia poprawionej ekspertyzy w terminie, PINB zlecił jej wykonanie rzeczoznawcy. Po uzyskaniu opinii PINB, decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., znak: [...], odmówił wydania decyzji nakazującej B. i P. B. wykonanie stropodachu wentylowanego, w części obejmującej fragment dachu z urządzonym tarasem przynależnym do lokalu [...] i znajdującym się nad mieszkaniem nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...]w B. PWINB decyzją ostateczną z dnia [...] czerwca 2007 r., znak [...] uchylił w całości powyższą decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ pierwszej instancji wystąpił do autora ekspertyzy, celem ustosunkowania się do zawartego w decyzji PWINB stwierdzenia dotyczącego nieszczelności warstw izolacyjnych tarasu. Suplement do opracowanej ekspertyzy został przedłożony w dniu 25 lipca 2007 r. Na skutek skargi złożonej przez P. B., WSA wyrokiem z dnia 22 listopada 2007 r., II SA/Bk 634/07 oddalił skargę. Sprawa ponadto była rozpatrywana w postępowaniu cywilnym o odszkodowanie z powództwa W. S. Akta sprawy zostały zwrócone organowi pierwszej instancji w dniu 18 lutego 2010 r. Z akt sprawy wynika, że w sumie w przedmiotowej sprawie zostało opracowanych 10 ekspertyz, łącznie z opiniami technicznymi. Rozpatrując sprawę ponownie, PINB, z uwagi na zgłaszane przez W. S. obawy dotyczące możliwości zawalenia się stropu nad mieszkaniem nr [...] przy ul. [...] w B., uznał konieczność wyjaśnienia czy w części budynku obejmującej strop nad mieszkaniem nr [...] istnieje bezpośrednie zagrożenie zawalenia się stropu. W związku z tym organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r., znak: [...] nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową budynku mieszkalnego przy ul. [...] obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 31 sierpnia 2010 r. ekspertyzy technicznej, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane dotyczącej stanu technicznego części budynku obejmującej strop nad mieszkaniem nr [...]. PWINB postanowieniem ostatecznym z dnia [...] października 2010 r. uchylił powyższe postanowienie PINB w całości i umorzył postępowanie, wskazując, że PINB powinien skorzystać z dotychczasowych ekspertyz i opinii technicznych sporządzonych, a nakładanie w nieskończoność i obarczanie stron postępowania obowiązkiem przedkładania kolejnych ekspertyz jest całkowicie nieuzasadnione. Ponownie rozpatrując sprawę PINB, decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zmianami - zwanej dalej "pb") odmówił wydania decyzji nakazującej B. i P. B. likwidację tarasu i przywrócenie stanu poprzedniego tarasu tj. wykonanie stropodachu wentylowanego w części obejmującej fragment dachu z urządzonym tarasem przynależnym do lokalu mieszkalnego nr [...], stanowiącym współwłasność B. i P. B. i znajdującym się nad mieszkaniem nr [...], stanowiącym własność W. S. w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w B. i jednocześnie nakazał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 pb doprowadzenie w terminie do dnia 30 kwietnia 2011 r. spadku powierzchni wykończeniowej tarasu do zalecanej wielkości rzędu 1 - 2%, celem prawidłowego odprowadzenia wód opadowych, zobowiązując inwestorów do potwierdzenia w formie oświadczenia osoby uprawnionej wykonania nałożonego obowiązku w terminie do dnia 15 maja 2011 r., Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, W. S. złożył odwołanie do PWINB, a decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] PWINB uchylił w całości decyzję PINB oraz nakazał B. i P. B. likwidację samowolnie wykonanego tarasu przynależnego do mieszkania nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w B., usytuowanego nad mieszkaniem nr [...] i wykonanie stropodachu wentylowanego w części obejmującej fragment dachu budynku, zgodnie z dokumentacją architektoniczno-budowlaną, będącą integralną częścią decyzji z dnia [...] maja 1994 r., znak: [...], udzielającej Przedsiębiorstwu Budowlanemu "[...]" w B. pozwolenia na dalsze kontynuowanie rozpoczętej bez pozwolenia budowy budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że zakres robót polegający na przebudowie stropodachu wentylowanego (likwidacji uległa konstrukcja dachu wentylowanego - zdjęto płyty korytkowe wraz z warstwami izolacyjnymi stropu i z wentylacją stropu i wykonano nowe warstwy izolacyjne nad stropem) i dokonaniu jego zamiany na taras został wykonany samowolnie. PWINB uznał, że nie ma gwarancji, czy na nowo wykonane ponownie warstwy tarasu będą prawidłowo zrealizowane i nie spowodują powtórzenia sytuacji tj. ponownych zacieków i zawilgoceń, a istniejący stan tarasu można będzie doprowadzić do zgodności z przepisami pb. Obecna sytuacja przyczynia się do ciągłej degradacji mieszkania, a właściciele mieszkania nr [...] (pod tarasem) nie mają możliwości dysponowania swoją nieruchomością. Zalecana w aktualnych warunkach odbudowa tarasu, z uwagi na poziom ułożenia płyt stropowych w stosunku do drzwi prowadzących na taras oraz konieczność zachowania właściwych spadków do odprowadzenia wody opadowej, nie pozwala na zwiększenie grubości warstwy ocieplającej tarasu. W związku z powyższym organ podjął decyzję o doprowadzeniu obiektu do zgodności z pierwotnym projektem, stanowiącym załącznik do pozwolenia na kontynuację robót. Zdaniem organu taka decyzja zapewni pozytywny skutek zarówno dla wielorodzinnego budynku mieszkalnego jak i lokalu mieszkalnego nr [...], stanowiącego własność skarżącego. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem B. i P. B., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli skargę do WSA, w której wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej wydanie decyzji PINB oraz podnieśli zarzuty naruszenia: 1) art. 9 i 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami - zwanej dalej "kpa") w związku z art. 52 pb poprzez uznanie skarżących za stronę postępowania; 2) art. 77 § 1 kpa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, który wbrew stanowisku organu nie uzasadnia rozbiórki obiektu budowlanego; 3) art. 80 kpa poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów w związku z przyjęciem, że dokonana przez Państwa P. w latach 2001 - 2002 przebudowa tarasu uzasadnia nakazanie jego rozbiórki, w sytuacji gdy przedłożone w toku postępowania ekspertyzy potwierdzają, że przebudowa nie spowodowała zmian konstrukcji stropu i nie występuje zagrożenie bezpieczeństwa konstrukcji; 4) art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji dowodów, na których organ się oparł oraz przyczyn dla których poszczególnym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz poprzez brak uzasadnienia prawnego decyzji; 5) art. 51 ust. 1 pkt 1 pb poprzez przyjęcie, że dokonana przebudowa stropodachu powoduje szkody dla mienia właściciela lokalu nr [...] w postaci zawilgocenia i zagrzybienia jego lokalu, w sytuacji gdy opinie rzeczoznawców potwierdziły, że dokonana przebudowa jest poprawna, nie wpływa na powstawanie zacieków, strop nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa konstrukcji w tej części budynku, jak również nie ma bezwarunkowej konieczności przywrócenia poprzedniego stropodachu; 6) art. 51 ust.1 pkt 1 pb poprzez przyjęcie, że miało miejsce samowolne wykonanie tarasu przynależnego do mieszkania nr [...], w sytuacji gdy skarżący nie byli inwestorami prac na tarasie, zaś zmiana funkcji dachu na taras użytkowy nastąpiła już na etapie budowy budynku, a późniejsza jego przebudowa w latach 2001 - 2002 przez Państwa P. nie stanowiła zmiany jego funkcji jako tarasu użytkowego; 7) art. 71 ust. 1 pkt 2 pb poprzez przyjęcie, że dokonana przez Państwa P. przebudowa tarasu stanowiła zmianę funkcji dachu z nieużytkowego na taras użytkowy, a więc zmianę sposobu jego użytkowania, w sytuacji gdy organ nie ustalił, jaki jest prawidłowy sposób użytkowania stropodachu nad mieszkaniem nr [...], ani czy dokonana przebudowa stanowi rzeczywiście zmianę sposobu jego użytkowania. W uzasadnieniu autor skargi wskazał, że skarżący jako właściciele lokalu należący do wspólnoty mieszkaniowej nie mają przymiotu strony w sprawie o nałożenie obowiązków na podstawie art. 51 pb. Skarżący wskazali również, że stropodach stanowi część nieruchomości wspólnej i nie stanowi on przedmiotu ich własności. Ponadto w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca zmiana sposobu użytkowania stropodachu, która dokonała się już na etapie budowy budynku i poprzez przyjęcie obiektu do użytkowania, uzyskała wymagane zatwierdzenie jako zgodne z prawem. W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Oddalając skargę WSA wskazał, że nie można przychylić się do twierdzenia skarżących jakoby w sprawie dotyczącej wykonanych samowolnie w 2001 - 2002 r. przez pierwszego właściciela mieszkania nr [...] J. P. robót budowlanych, stroną postępowania jest wspólnota mieszkaniowa. Zdaniem WSA użytkownikiem lokalu nr [...] byli J. P. i A. P., zaś aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 2005 r., Nr Rep. A. [...] P. i B. B. nabyli lokal nr [...] przy ul. [...] w B. wraz z garażem. W akcie tym sprzedający oświadczyli, iż udzielają gwarancji na okres 1 roku od daty wydania lokalu na wykonane we własnym zakresie przez sprzedających prace budowlane dotyczące urządzenia tarasu, co wskazuje na fakt, że taras był przedmiotem wskazanej transakcji. Nie polega więc na prawdzie zarzut, że skarżący nabyli lokal bez tarasu. Jakkolwiek inwestorami byli poprzedni właściciele mieszkania, to w myśl art. 30 § 4 kpa w sprawach dotyczących praw zbywalnych na miejsce dotychczasowej strony wstępują następcy prawni - w przedmiotowej sprawie są to B. i P. B. WSA wskazał dalej, że organ prawidłowo przeanalizował i ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. Opracowania techniczne potwierdzają, iż przyczyną zalewania mieszkania nr [...] jest nadal wadliwe wykonanie tarasu. Ponadto ekspertyza ta wskazuje, że zacieki powstały w nowych miejscach - na ścianie zewnętrznej przy podłodze w kuchni i nad oknem przy suficie oraz w małym pokoju przy podłodze. W związku z tym należy uznać, że zakres prac budowlanych, polegających na wykonaniu warstw na tarasie nie spełnił swej funkcji, a zatem wykonanie ponownie nowych warstw od podstaw na stropie kanałowym nie zapewni prawidłowego funkcjonowania tarasu i nie zlikwiduje występujących przecieków, tym bardziej, że - jak słusznie zauważył organ - taras jest narażony w sposób ciągły na zmienne warunki atmosferyczne. Wnosząc skargę kasacyjną pełnomocnik strony skarżącej zaskarżył ww. wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego tj. a) art. 30 ust. 4 kpa w związku art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity: Dz. U z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zmianami - zwanej dalej "uwl") poprzez błędne zakwalifikowanie tarasu jako przedmiotu obrotu, a w konsekwencji uznania obecnych właścicieli jako następców prawnych wstępujących w miejsce poprzedniego właściciela lokalu mieszkalnego nr [...], będącego inwestorem urządzenia tarasu; b) art. 52 w związku z art. 48 ust. 1 pb poprzez nietrafne przyjęcie, że przepis ten dopuszcza możliwość wydania nakazu rozbiórki w stosunku do "inwestora", który nie legitymuje się tytułem prawnym do tarasu; 2) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ówczesny tekst ustawy: Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami - zwanej dalej: ppsa - obowiązujący tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) w związku z art. 156 § 1 pkt 4 kpa, polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie - art. 145 § 1 pkt 2 ppsa, mimo że decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; b) art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w związku z art. 156 § 1 pkt 5 kpa, polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie - art. 145 § 1 pkt 2 ppsa, mimo że decyzja była niewykonalna w stosunku do skarżącego, który nie może rozporządzać rzeczą, co do której prawo własności spoczywa na właścicielu; oraz c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c\ w związku z art. 151 ppsa poprzez oddalenie przez WSA skargi skarżącego w sytuacji, gdy decyzja PWINB została wydana z naruszeniem art. 7 w związku z art. 77 kpa i art. 75 w związku z art. 80 kpa, uzasadniającym jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że WSA błędnie przyjął stanowisko PWINB, iż skarżący nabyli lokal mieszkalny nr [...] wraz z tarasem, bowiem w akcie notarialnym nie miały miejsca zapisy dotyczące sprzedaży lokalu mieszkalnego wraz z tarasem, a dokonanie takiej oceny doprowadziło do błędnego zastosowania art. 30 § 4 kpa, a więc uznania skarżących za następców prawnych wchodzących w prawa zbywcy. W dalszej części uzasadnienia skargi kasacyjnej wskazano, że przepis art. 52 pb nie może być rozumiany w ten sposób, że nakazem rozbiórki będzie można obciążyć domniemanego inwestora, który nie posiada tytułu prawnego, zatem nakaz rozbiórki powinien być skierowany do właściciela tarasu a nim jest wspólnota mieszkaniowa. Błędne zakwalifikowanie skarżących jako następców prawnych skutkuje kolejnym naruszeniem przepisów prawa procesowego, a mianowicie tym, iż utrzymana w mocy decyzja PWINB jest niewykonalna, bowiem skarżący są jedynie użytkownikami ww. tarasu. WSA zarzucono także uchybienie w postaci błędnego przeanalizowania materiału dowodowego. Gdyby bowiem sąd administracyjny zauważył brak uprawnień osoby dokonującej ekspertyzę techniczną to nie powinien jej brać pod uwagę i odmówić jej wiarygodności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 ppsa. W tej sprawie przesłanki te nie wystąpiły. NSA uznał jednak za uzasadnioną część zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej i w konsekwencji nie miał innego wyjścia jak wyeliminować obarczone wskazanymi w skardze kasacyjnej błędami orzeczenie WSA z obrotu prawnego. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowe ustalenie adresata normy zawartej w art. 52 pb, a konkretnie kogo ustawodawca rozumie pod hasłem inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Analizując przepisy prawa budowlanego, jak również odnoszące się do tej ustawy uwagi doktryny i bogate orzecznictwo sądowoadministracyjne NSA wskazuje, że zgodnie z art. 52 pb inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest m. in. obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, a więc przepis ten określa wprost podmioty zobowiązane do dokonania czynności nakazanych decyzjami o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części. Skonstruowanie tego przepisu na zasadzie alternatywy pozwala na wysunięcie wniosku, że w pewnych sytuacjach zobowiązanym do likwidacji samowoli budowlanej będzie inwestor niebędący jednocześnie właścicielem nieruchomości. W orzecznictwie podkreśla się, że w pierwszej kolejności nakaz rozbiórki powinien być skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej (nie ulega również wątpliwości, że pojęcie inwestora w rozumieniu art. 52 pb oznacza w istocie sprawcę samowoli budowlanej), tym bardziej, iż rozbiórka obiektu budowlanego jest w istocie likwidacją stanu niezgodnego z prawem. W takim bowiem przypadku nałożenie nakazu rozbiórki na właściciela nieruchomości byłoby dla właściciela nieruchomości nieuzasadnionym obciążeniem, narażałoby go na koszty i dolegliwą procedurę, stanowiłoby również nieuzasadnione zwolnienie od takiego obowiązku inwestora, który działał w warunkach samowoli budowlanej i to on powinien ponieść wszystkie niedogodności związane z wykonaniem rozbiórki (por. wyroki NSA: z dnia 21 listopada 2001 r., SA/Rz 597/00, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; z dnia 11 kwietnia 2000 r., II SA/Ka 2059/98, niepublikowany; z dnia 24 kwietnia 2003 r., IV SA 2930/2001; z dnia 1 kwietnia 2011 r., II OSK 576/10, oba opublikowane: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, aby kierowanie nakazu rozbiórki spornego tarasu do B. i P. B. było zasadne, osoby te musiałyby być jednym z trzech podmiotów wskazanych w art. 52 pb. NSA wskazuje jednak, że tak jak B. i P. B. nie są inwestorami spornego tarasu (nie są przecież sprawcami tej potencjalnej samowoli budowlanej), tak również nie są oni właścicielami ani zarządcą obiektu budowlanego w postaci tarasu. Właścicielem jest przecież podmiot prawa cywilnego (a więc nie tylko osoba fizyczna, ale także osoba prawna oraz jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną), któremu przysługuje prawo własności względem rzeczy (tutaj nieruchomości), dzięki czemu może z wyłączeniem innych osób korzystać z rzeczy w granicach określonych przez ustawy, zasady współżycia społecznego i społeczno-gospodarcze przeznaczeniem prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy i w tych samych granicach może rzeczą rozporządzać. Jak wynika zaś z aktu notarialnego dotyczącego sprzedaży lokalu nr [...] nie miały w nim miejsca zapisy dotyczące sprzedaży lokalu mieszkalnego wraz z tarasem, a jedynie samego mieszkania, bowiem taras nie stanowił także własności poprzednich właścicieli mieszkania nr [...], stąd też nie mogli oni jego własnością rozporządzać. NSA wskazuje, że w pb nie ma również definicji zarządcy obiektu budowlanego, ale w tym przypadku pomocne jest odwołanie się do treści art. 184 i 185 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zmianami). Interpretując wskazane przepisy przyjąć należy, iż zarządcą nieruchomości będzie osoba fizyczna posiadająca co do zasady stosowną licencję zawodową, prowadząca działalność zawodową polegającą na podejmowaniu wszelkich decyzji i dokonywaniu wszelkich czynności zmierzających do utrzymywania nieruchomości w stanie niepogorszonym zgodnie z jej przeznaczeniem, jak również do uzasadnionego inwestowania w tę nieruchomość. Taka osoba włada obiektem budowlanym na podstawie zawartego z właścicielem stosunku prawnego i na której - z mocy tego stosunku oraz regulujących go stosownych przepisów prawa - spoczywa taki obowiązek. Skoro więc B. i P. B. nie mogą być adresatami obowiązku z art. 52 pb, to w konsekwencji rację ma autor skargi kasacyjnej, że decyzja "rozbiórkowa" została skierowana do osoby (osób) nie będącej stroną w sprawie, a w konsekwencji była ona obarczona kwalifikowaną wadą, która zaliczana jest do przesłanek nieważności decyzji administracyjnej. Nie dostrzegając tego WSA naruszył więc art. 145 § 1 pkt 2 ppsa, a uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, co powoduje, że taki wyrok Sądu pierwszej instancji powinien zostać uchylony. NSA uznaje z kolei za nieuzasadniony zarzut wskazujący, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie - art. 145 § 1 pkt 2 ppsa, mimo że decyzja była niewykonalna w stosunku do skarżącego. NSA podkreśla, że decyzja jest niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 kpa wówczas, gdy zachodzi przeszkoda w jej wykonaniu wynikająca z określonych przepisów prawa lub jest faktycznie niemożliwa do wykonania np. przy istniejącym stanie wiedzy technicznej (por. wyrok NSA z dnia 29 września 2010 r., II GSK 686/09, LEX nr 746103). Chodzi więc o przypadek, gdy nie ma fizycznej lub prawnej możliwości jej wykonania. Przykładem będzie więc nakaz rozbiórki nieistniejącego budynku (niemożność fizyczna) czy też nakaz rozbiórki zabytku prawnie chronionego (niemożność prawna). W rozpatrywanej sprawie B. i P. B. mieli możliwość zrealizowania obowiązku wynikającego z decyzji organów budowlanych, a zwolnienie ich z nałożonego obowiązku - jak Sąd podkreślił wcześniej - wynika z nieposiadania przymiotu strony postępowania rozbiórkowego przez B. i P. B., a nie z niemożności dokonania rozbiórki spornego tarasu. Zdaniem NSA Sąd pierwszej instancji nie naruszył także art. 145 § 1 pkt 1 lit. c\ w związku z art. 151 ppsa poprzez oddalenie przez WSA skargi strony skarżącej w sytuacji, gdy decyzja WINB nr [...] została wydana z naruszeniem art. 7 w związku z art. 77 kpa i art. 75 w związku z art. 80 kpa uzasadniającym jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania. Argumenty sformułowane w uzasadnieniu ww. zarzutu nie są zasadne, bowiem - wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej - nie sposób WSA postawić zarzutu błędnego przeanalizowania materiału dowodowego i błędnego wyciągnięcia z niego wniosków w zarzucanym zakresie. WSA wprost wskazał w swoim uzasadnieniu, że "wykonane ekspertyzy są niespójne i sprzeczne ze sobą" a więc nie twierdził, że okoliczności stanu faktycznego sprawy są jednoznaczne. Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji ww. przepisów proceduralnych (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w związku z art. 156 § 1 pkt 4 kpa) czyni przedwczesnym odniesienie się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia pozostałych przepisów przez WSA, w tym w szczególności prawa materialnego, gdyż ocena zastosowania przepisów prawa materialnego jest ściśle uzależniona od ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego. Rozpatrując sprawę ponownie WSA powinien skrupulatnie ustalić role procesowe poszczególnych uczestników niniejszego postępowania, mając na uwadze prawidłowe ustalenia kwestii właścicielskich spornego tarasu. Z przedstawionych wyżej względów NSA na podstawie art. 185 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 § 1 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło