II SA/Bd 431/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-06-21
Skład orzekający: Wojciech Jarzembski, Małgorzata Włodarska, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku niewykonania przez organ administracji publicznej wyroku sądu administracyjnego, pomimo pisemnego wezwania do jego wykonania, zasadne jest wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a., a jeśli tak, to jakie są przesłanki materialnoprawne i formalne takiego działania?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na bezczynność organu, uznając, że organ nie pozostawał w bezczynności, ponieważ prowadził postępowanie administracyjne i wydał decyzje, które następnie zostały uchylone przez organ wyższego stopnia. Kontrola legalności wydanych decyzji, w tym ocena ich zgodności z wyrokiem sądu, nie jest przedmiotem postępowania o wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku, lecz powinna być przeprowadzana w ramach postępowania instancyjnego lub poprzez skargę do sądu administracyjnego na decyzję ostateczną.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za niewykonanie wyroku WSA w Warszawie z 2009 r. Skarżący zarzucił organowi, że pomimo uchylenia jego decyzji przez WSA i późniejszych decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ nadal działał bezprawnie i nie wykonał wyroku. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując, że prowadził postępowanie i wydał decyzje, które następnie zostały uchylone przez GINB.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant Bartosz Kornalewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi B. W. w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za niewykonanie wyroku sądu oddala skargę.
Skarżący B. W. na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wniósł skargę na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt: VIISA/Wa 2095/08 i decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] i wniósł o wymierzenie organowi grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia, zasądzenie kosztów procesu oraz dojazdu na rozprawę - samochodem osobowym wg ustawowej ceny za km odległości. W uzasadnieniu swojej skargi strona podniosła, iż WSA w Warszawie wyrokiem uchylającym z dnia 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 2095/08 poddał totalnej krytyce postępowanie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], przy czym wyrok ten w ocenie skarżącego nie zmienił bezprawnego zachowania - organ nie wykonał wyroku i nadal wykorzystywał pozycję urzędu i funkcje do "załatwiania" oszustwa inwestora - celowo wprowadzając zamieszanie decyzjami z [...]. Zdaniem skarżącego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzjami z dnia [...] uchyla obliczone na ominięcie prawa bezprawne decyzje skarżonego organu z [...] r., a ponadto odmawia wstrzymania wykonania własnych decyzji - postanowieniami z [...]. Skarżący wskazał, że pismem z [...] r. wezwał WINB do wykonania wyroku z 13 sierpnia 2009 r. i decyzji GINB z dnia [...] r. w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. i art. 12 § 1 kpa, ponieważ mimo ponagleń nie otrzymał wymaganych prawem decyzji, a organ usiłuje załatwiać sprawę na zasadzie przedawnienia i udzielania wymijających odpowiedzi. Strona zwróciła uwagę, że w okresie bezczynności skarżonego organu zapadły kolejne wyroki w tej sprawie - przed WSA w Warszawie - wyroki z 13 stycznia 2011 r., sygn. akt: VII SA/Wa 1850/10 i sygn. akt: VII SA/Wa 1851/10. Zdaniem skarżącego przy ocenie bezczynności zasadnym jest powołanie się na uzasadnienie tych wyroków - "wskazać trzeba, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając decyzję z [...]r., w ogóle nie uwzględnił oceny prawnej wyrażonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt: VII SA/Wa 2095/08", co w jego ocenie stanowi ewidentne naruszenie art. 153 ppsa. i nie tylko wskazuje na bezprawne zachowanie organu, ale jednocześnie rozstrzyga o nie wykonaniu wyroku WSA z 13 sierpnia 2009 r. przez skarżony organ.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i potwierdził, iż prowadzi postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...] znak: [...] r., zatwierdzającej projekty zamienne dotyczące rozbudowy pawilonu handlowego z nadbudową części mieszkalnej, budynku przy ul. [...] i udzielającej J. B. pozwolenia na wznowienie i dokończenie robót przy rozbudowie pawilonu handlowego z nadbudową części mieszkalnej budynku przy ul. [...].
Wskazano, że prowadząc dalej postępowanie administracyjne, po wyroku sądu, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał dnia [...]r., decyzje:
1. znak [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w[...], znak: [...]r., zatwierdzającej projekty zamienne, dotyczące rozbudowy pawilonu handlowego z nadbudową części mieszkalnej, budynku przy ul. [...] i udzielającej J. B. pozwolenia na wznowienie i dokończenie robót przy rozbudowie pawilonu handlowego z nadbudową części mieszkalnej budynku przy ul. [...],
2. znak [...] umarzającą postępowanie z wniosku osób nie będących stronami,
Organ podkreślił, że powyższe orzeczenia zostały uchylone decyzjami Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], a następnie rozstrzygnięcia te zostały zaskarżone przez inwestora do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przy czym do chwili sporządzenia odpowiedzi na skargę, sprawa została rozstrzygnięta nieprawomocnymi wyrokami: sygn. akt VII SA/Wa 1850/10 i sygn. akt VII SA/Wa 1851/10.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. powoływanej dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast w myśl art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Przesłanką materialnoprawną wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 154 p.p.s.a. jest między innymi bezczynność organu po wyroku uchylającym akt lub czynność. Warunkiem formalnym złożenia skargi na niewykonanie wyroku jest uprzednie pisemne wezwanie organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Jednakże termin na złożenie przedmiotowego wezwania nie jest dowolny. Wymagane jest, aby przed jego złożeniem doszło do uprawomocnienia się wyroku (i tym samym uzyskania przez ten wyrok przymiotu wykonalności). Warunkiem prawidłowego wezwania organu do wykonania wyroku jest zatem jego złożenie nie wcześniej niż po otrzymaniu przez organ orzeczenia sądowego wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności. Jednocześnie wezwanie nie może nastąpić późnej niż data złożenia skargi (por. wyrok NSA z 26 lutego 2008 r., I OSK 1259/07, publ. Lex nr 453494). Wezwanie skierowane w innym czasie jest albo przedwczesne (gdy nastąpi przed doręczeniem organowi prawomocnego wyroku), albo spóźnione (gdy nastąpi po wniesieniu skargi) i nie wywiera skutku, o którym mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a. Natomiast nie ma znaczenia czy wezwanie zostało doręczone organowi przed upływem terminu jaki ma on na załatwienie sprawy zgodnie z art. 35 k.p.a., czy też dopiero po upływie tego terminu.
Z powołanego przepisu wynika, że omawiana grzywna stanowi nie tylko środek dyscyplinujący organ do określonego zachowania się, ale ma także charakter represyjny. Wyjaśnić należy, że przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. Niewykonanie wyroku ma więc miejsce zarówno wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak i wtedy, gdy organ wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu (por. post. NSA z dnia 28 listopada 2000 r., IV SA 2001/98, publ. Lex nr 77621). Jeżeli sąd nie określił terminu wydania aktu lub podjęcia czynności, w sprawie mają zastosowanie terminy ustawowe do załatwienia sprawy (bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a w sprawach szczególnie skomplikowanych - w ciągu dwóch miesięcy) przy czym termin ustawowy należy liczyć od dnia doręczenia akt organowi (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2010 r., II OSK 489/09, publ. LEX nr 597633).
W rozpatrywanej sprawie tryb określony w art. 154 p.p.s.a, warunkujący wniesienie skargi, został przez skarżącego zachowany. Należy bowiem uznać, że wystosowane przez skarżącego do organu wezwanie z dnia [...] r., w którym jednoznacznie powołuje się na prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2009 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2095/08), stanowił wezwanie organu do wykonania tego właśnie wyroku.
Odnosząc wskazane przesłanki do stanu niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna, albowiem organ prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...] znak: [...] r., zatwierdzającej projekty zamienne dotyczące rozbudowy pawilonu handlowego z nadbudową części mieszkalnej, budynku przy ul. [...] i udzielającej J. B. pozwolenia na wznowienie i dokończenie robót przy rozbudowie pawilonu handlowego z nadbudową części mieszkalnej budynku przy ul. [...], po wyroku sądu, wydał w dniu 24.02.2010 r., decyzje:
1. znak [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...], znak: [...] r., zatwierdzającej projekty zamienne, dotyczące rozbudowy pawilonu handlowego z nadbudową części mieszkalnej, budynku przy ul. [...] i udzielającej J. B. pozwolenia na wznowienie i dokończenie robót przy rozbudowie pawilonu handlowego z nadbudową części mieszkalnej budynku przy ul. [...],
2. oraz znak [...] umarzającą postępowanie z wniosku osób nie będących stronami.
Należy jednak podkreślić, w nawiązaniu do zarzutów przytoczonych w uzasadnieniu skargi, że środki przewidziane w art. 154 p.p.s.a. mają na celu ukaranie organu za niewykonanie wyroków sądowych oraz jego dyscyplinowanie, a z treści § 3 tego przepisu wynika, że przewidziana w tym przepisie grzywna stanowi w istocie karę za ignorowanie przez organy administracji publicznej wyroków sądowych. Jednak w żadnym wypadku nie jest środkiem kontrolowania legalności wydanych przez organy decyzji. W ramach postępowania wywołanego przedmiotową skargą należy bowiem ustalić; jak przebiegało postępowanie organu i dokonać jego oceny pod kątem, czy ustalone fakty na tle przepisów określających terminy prowadzenia postępowania wskazują na bezczynność organu. Takiej bezczynności w sprawie Sąd nie stwierdził.
Natomiast kontrola treści wydanej decyzji administracyjnej, także w aspekcie oceny prawnej zawartej w wyroku sądowym, jest dopuszczalna wyłącznie w drodze postępowania instancyjnego i dalej skargi do sądu administracyjnego na decyzję ostateczną wydaną w sprawie (por. post. NSA z 25.05.2001 r., V SA 354/01 - ONSA 2002, nr 3, poz. 117; także wyrok NSA z dnia 25 listopada 2005 r., I OSK 426/05, publ. LEX nr 198147).
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło