I SA/Gl 340/11
WyrokWSA w Gliwicach2011-06-21
Skład orzekający: Krzysztof Winiarski, Beata Kozicka, Bożena Suleja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) jest "zainteresowanym" w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, uprawnionym do złożenia wniosku o indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego w sprawie dotyczącej możliwości umarzania nieściągalnych kar grzywny nałożonych w ramach jego działalności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że PINB nie jest "zainteresowanym" w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ wniosek o interpretację nie dotyczył jego indywidualnej sprawy w sferze praw i obowiązków podatkowych. PINB nie jest adresatem norm prawnopodatkowych, a jego zainteresowanie wynikało z wykonywania zadań w ramach prawa budowlanego, a nie z własnej sytuacji prawnopodatkowej. W związku z tym, organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) złożył wniosek o interpretację przepisów Ordynacji podatkowej dotyczącą możliwości umarzania nieściągalnych kar grzywny nałożonych w ramach jego działalności. Organ interpretacyjny odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że PINB nie jest "zainteresowanym" w rozumieniu przepisów. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej, PINB wniósł skargę do WSA. Skarżący argumentował, że interpretacja dotyczy jego praw i obowiązków związanych z wykonywaniem zadań.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Gl 340/11 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 czerwca 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski Sędziowie WSA Beata Kozicka (spr.) Bożena Suleja Protokolant Izabela Maj - Dziubańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2011r. sprawy ze skargi Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania – interpretacja oddala skargę.
Pismem z dnia 21 września 2010 r. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: "PINB") złożył wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. z 2005r. Dz. U. Nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej: "Ordynacja" lub "O.p.") w zakresie realizowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jako organu administracji publicznej, obowiązków nałożonych przez ustawę z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, (t.j. z 2010r. Dz. U. Nr 243, poz. 1623 z późn zm., dalej: "Pr.bud.").
Na wstępie wnioskodawca podał, że cyt.: "Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działa i jest powoływany na podstawie ustawy Prawo budowlane.
Zgodnie z art. 84 ustawy do zadań organu należy:
1) kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego;
2) kontrola działania organów administracji architektoniczno-budowlanej;
3) badanie przyczyn powstawania katastrof budowlanych;
4) współdziałanie z organami kontroli państwowej".
Jak dalej wskazywał, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jest organem administracji rządowej, jednak w rozumieniu ustawy o finansach publicznych stanowi powiatową jednostkę budżetową. Organ ten, co podkreślił wnioskodawca, wykonuje zadania z zakresu finansów publicznych określone w art. 3 ustawy o finansach publicznych i jest zobowiązany do sporządzania i przekazywania sprawozdań budżetowych przez jednostkę samorządową jaką jest tym przypadku starosta. Sprawozdania sporządzane są zgodnie z instrukcją zawartą w załączniku nr 39 rozporządzenia MF z 3 lutego 2010r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej (Dz. U. Nr 20, poz. 103). Jednocześnie we wniosku podał, że PINB w ramach swojej działalności jest dysponentem części budżetowej. Ponadto jako organ administracji publicznej podlega ogólnym zasadom funkcjonowania urzędów administracji publicznej oraz przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego. Wykonując powierzone działania organ może wydawać postanowienia oraz decyzje.
W toku prowadzonych, na podstawie ustawy prawo budowlane czynności kontrolnych i wyjaśniających, w dniu [.... wydane zostało postanowienie o nałożeniu kary grzywny w wysokości [...] zł na M. S., na podstawie art. 88 § 1 kpa. Kara ta nie została uiszczona i tym samym na wniosek PINB zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne prowadzone przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Pomimo podjętych czynności egzekucyjnych do dnia składania przedmiotowego wniosku należności te nie zostały wyegzekwowane. Ze względu na niemożność wyegzekwowania kar oraz uzasadnione przypuszczenie, iż nie uzyska się w toku dalszej egzekucji kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne organ zamierza podjąć decyzje o umorzeniu należności na podstawie art.37d w związku z art. 2 § 2 i § 3 Ordynacji podatkowej.
Na tle tak zarysowanego stanu faktycznego przedstawiono następujące pytania:
1) czy wyżej wymienione dochody PINB, w tym uzyskiwane z kar grzywien, nałożonych postanowieniem lub decyzją zarówno na podstawie przepisów Prawa budowlanego jak i kpa, stanowią niepodatkowe należności budżetu państwa, do których nakładania uprawnione są inne niż wymienione w art. 1 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – organy? (zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 3 pkt. 8 Ordynacji podatkowej).
2) Jeżeli odp. na pyt. 1) jest pozytywna, to czy do tych należności ma zastosowanie art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej – to jest czy do tych należności mają zastosowanie przepisy działu III Ordynacji, w tym przepisy o umarzaniu i udzielaniu ulg (przepisy art. 67a do 67d) i przedawnieniu roszczeń (art. 70)?
3) Jeżeli i odp. na pyt. 1 i 2 są pozytywne – to czy PINB przysługują uprawnienia organów podatkowych zgodnie z art. 2 Ordynacji i czy przez te uprawnienia rozumie się uprawnienia określone w dziale III Ordynacji, w tym umarzanie, udzielanie ulg w spłatach zobowiązań?
Następnie wnioskodawca przedstawił własne stanowisko w sprawie, stwierdzając, że zgodnie z art. 2 § 1 pkt 1,3 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia Ordynacja podatkowa przepisy ustawy stosuje się do:
• podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe;
• opłaty skarbowej oraz opłat, o których mowa w przepisach o podatkach i opłatach lokalnych;
• spraw z zakresu prawa podatkowego innych niż wymienione w pkt 1, należących do właściwości organów podatkowych.
Natomiast stosownie do art. 2 § 2 O.p. jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu stosuje się również do opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalania lub określania uprawnione są organy inne niż organy podatkowe. Na podstawie art. 2 § 3 O.p. organom, o których mowa w § 2, przysługują uprawnienia organów podatkowych. Art. 2 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa stanowi również, że postanowień tej ustawy nie stosuje się do świadczeń pieniężnych wynikających ze stosunków cywilnoprawnych oraz opłat za usługi, do których stosuje się przepisy cenach.
Zgodnie z art. 3 pkt 3 ww. ustawy ilekroć jest w niej mowa o niepodatkowych należnościach podatkowych – rozumie się przez to niebędące podatkami i opłatami należności stanowiące dochód budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, wynikające ze stosunków publicznoprawnych.
Zdaniem wnioskodawcy bezspornym jest, iż PINB jako jednostka organizacyjna jest organem innym niż organ podatkowy oraz, iż nałożone kary wynikają ze stosunków publicznoprawnych, gdyż stanowią konsekwencję wykonywania przez inspektora zadań z zakresu administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. – postanowieniem z dnia [...], Nr [...] na podstawie art. 165a § 1 w związku z art. 14b § 1 i 14h ustawy Ordynacja podatkowa oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) – odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z przytoczonego na wstępnie wniosku z dnia 21 września 2010r.
Uzasadniając swoje stanowisko organ w pierwszej kolejności wskazał, że celem wprowadzenia instytucji interpretacji indywidualnych było umożliwienie zainteresowanym podmiotom uzyskania od właściwych organów podatkowych informacji dotyczących zakresów i sposobu zastosowania prawa podatkowego. Nie oznacza to jednak, iż każdy i w jakiejkolwiek sprawie może o taką interpretację wstąpić.
Zgodnie z art. 14b § 1 ww. Ordynacji podatkowej Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
Jak stwierdził organ przepis ten wprowadza istotne ograniczenie w zakresie możliwości wystąpienia o interpretację. Wniosek o wydanie interpretacji może bowiem złożyć zainteresowany podmiot w swojej indywidualnej sprawie. Tym samym – zdaniem organu – przywołany przepis wymaga istnienia pomiędzy sprawą, w której wystąpiono z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji, a wnioskodawcą związku wyrażającego się w tym, że przedstawiony we wniosku problem musi dotyczyć bezpośrednio sfery opodatkowanej lub ewentualnie opodatkowanie wnioskodawcy.
Wskazanie we wniosku indywidualnej sprawy stanowi niezbędny warunek do uznania konkretnego podmiotu za zainteresowanego, w znaczeniu przyjętym w przywołanym przepisie art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
Jak zaznaczył organ – osoba zainteresowana – to każda osoba, która chce uzyskać interpretację przepisów prawa podatkowego w celu wyjaśnienia swoich interesów w sferze prawa podatkowego.
Jeżeli więc przedstawiony przez wnioskodawcę stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe nie zawiera okoliczności bądź zdarzeń, zaistniałych lub mogących powstać "w jego indywidualnej sprawie", lecz okoliczności lub zdarzenia nie dotyczące jego sprawy, to tym samym podmiot składający wniosek nie uzyskuje statusu zainteresowanego co wyłącza możliwość żądania, a tym samym i wydania interpretacji w takiej sprawie.
Omawiana regulacja prawna stanowi zatem o tym, że dla skutecznego wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie wydania interpretacji indywidualnej koniecznym jest, aby wniosek o jej wydanie złożył podmiot zainteresowany.
Na poparcie stanowiska organ przytoczył postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2010r. sygn. akt II FSK 923/09, w którym stwierdzono, że "(...) osobą legitymowaną do wystąpienia o wydanie interpretacji indywidualnej może być wyłącznie osoba, u której wystąpił lub może wystąpić określony stan faktyczny, który może powodować określone konsekwencje w zakresie prawa podatkowego. Wynika to z tej części przepisu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, w której stanowi się, że interpretacja wydaje się na pisemnym wniosek zainteresowanego, "w jego indywidualnej sprawie".
Dalej organ stanowisko uzasadniał tym, że wykładnia systemowa art. 14b Ordynacji podatkowej, wskazuje, że dotyczy on wyłącznie takich stanów faktycznych, które spowodowały lub mogą spowodować powstanie odpowiedzialności podatkowej. Wniosek taki wynika – jak dalej argumentował organ – z zestawienia przepisu art. 14 b Ordynacji podatkowej z jej art. 14p, który stanowi, że przepisy rozdziału 1a Ordynacji stosuje się odpowiednio do należności płatników lub inkasentów, zobowiązań osób trzecich oraz do należności, o których) mowa w art. 52 § 1 O.p.
Reasumując i egzemplifikując, osobami zainteresowanymi, które mogą wystąpić z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego są – jak podkreślił organ:
1) podatnicy, płatnicy, inkasenci, osoby trzecie odpowiedzialne za zobowiązania podatników – niezależnie od tego, czy interpretacja dotyczy ich obecnej, czy też przyszłej sytuacji,
2) osoby, u których wystąpiła lub może wystąpić zaległość podatkowa, o której mowa w art. 52 § 1 Ordynacji podatkowej,
3) osoby planujące utworzenie spółki – w sprawach związanych z przyszłą sytuacją tej spółki,
4) przedsiębiorcy zamierzający utworzyć oddział lub przedstawicielstwo – w sprawach
Z wnioskiem o wydanie rozważanej interpretacji nie może natomiast wystąpić:
1) we własnym imieniu adwokat, radca prawny czy też doradcach podatkowy, jeśli chcieliby uzyskać wykładnię dotyczącą pewnego teoretycznego stanu faktycznego.
2) osoba, która chciałaby tylko zaznajomić się z poglądem organu interpretacyjnego na możliwości i stosowania oraz wykładnię określonego przepisu prawa podatkowego wyłącznie z przyczyn czysto poznawczych,
3) osoba, na której sytuację ekonomiczną, czy faktyczną mogłaby oddziaływać sytuacja podatnika, (B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, M. Masternak, J. Orłowski: Ordynacja podatkowa, Komentarz, Wydawnictwo "Dom Organizatora" Toruń 2007r., tom I, 78 – 79).
Na to postanowienie, pismem z dnia 24 grudnia 2010r., wniesiono zażalenie, w którym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. i wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonego postanowienia,
2) merytoryczne rozpoznanie wniosku o udzielnie interpretacji poprzez wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 14b § 1 oraz 165a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez ich błędne zastosowanie, a w konsekwencji odmowę wszczęcia postępowania.
W uzasadnieniu zażalenia PINB stwierdził, że, cyt.: "jako podmiot, który złożył wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji chce uzyskać interpretację przepisów prawa podatkowego". Jak dalej wywodził, zgodnie z treścią ustawy Prawo budowlane, która reguluje status PINB, to należy uznać, iż zakres interpretacji dotyczy jego praw i obowiązków, a zatem interesów w sferze prawa podatkowego.
Ponadto, zgodnie z treścią art. 86 § 3 Prawa budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wykonuje swoje zadania przy pomocy powiatowego inspektoratu nadzoru budowlanego. Jak dalej wskazywał, cyt: "uzyskanie interpretacji przepisów, których właściwe rozumienie wiąże się z wykonywaniem praw i obowiązków organu administracji publicznej, nałożonych przepisami ustaw na organ nadzoru budowlanego jakim jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, może więc nastąpić przy pomocy aparatem urzędniczego jakim w tym przypadku jest powiatowy inspektorat nadzoru budowlanego".
Postanowieniem z dnia [...] Znak: [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., działając w imieniu Ministra Finansów jako organ drugiej instancji, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 17 grudnia 2010r.
Na to postanowienie pismem z dnia 31 marca 2011r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Skarżący zaskarżył w całości postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. działającego w imieniu Ministra Finansów utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając przy tym, że wydane ono zostało z naruszeniem przepisów prawa, tj. art. 14b § 1 oraz art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez ich błędne zastosowanie oraz wniósł o:
- uchylenie zaskarżonego postanowienia,
- zasądzenie kosztów postępowania w sprawie na rzecz skarżącego.
Skarżący wskazał, że nie podlega wątpliwości, iż jako podmiot, który złożył wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji chce uzyskać interpretację przepisów prawa podatkowego. Zgodnie natomiast z treścią ustawy Prawo budowlane, która reguluje status skarżącego, należy uznać, iż zakres interpretacji dotyczy jego praw i obowiązków, a zatem interesów w sferze prawa podatkowego. Ponadto, zgodnie z treścią art. 86 § 3 prawa budowlanego, skarżący czyli Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego – wykonuje swoje żądania przy pomocy powiatowego inspektoratu nadzoru budowlanego.
W ocenie skarżącego rozstrzygnięcie problematyki objętej wnioskiem o wydanie interpretacji jest dla niego niezbędne w celu prawidłowego wykonywania praw i obowiązków nałożonych przepisami ustawy Prawo budowlanego, ustawy o finansach publicznych, kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy Ordynacja podatkowa.
Postępowanie skarżącego w sprawach nałożonych kar (element stanu faktycznego opisanego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej) stanowi konsekwencję wykonywania przez Inspektora zadań z zakresu administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego.
Następnie skarżący zacytował brzmienie art. 81 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz art. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i stwierdził, że w celu prawidłowego wykonywania swoich obowiązków konieczna jest właściwa interpretacja przepisów, a w przypadku wątpliwości interpretacyjnych, uzyskanie interpretacji od właściwego organu podatkowego. W ocenie skarżącego, jak z powyższego wynika, uzyskanie interpretacji we wnioskowanym zakresie stanowi nie tylko prawo skarżącego, ale także jest niezbędnym elementem obowiązku do działania zgodnie z przepisami.
Ponadto skarżący wskazał, że nieprawidłowe jest uznanie, iż zakres wnioskowanej interpretacji nie dotyczy sfery praw i obowiązków czy interesów skarżącego. Jak dalej twierdził, uzyskanie przedmiotowej interpretacji, poprzez rozstrzygnięcie charakteru uzyskiwanych należności oraz możliwości ich umarzania, ma skutek sferze praw i obowiązków, interesów skarżącego. Podniósł przy, iż wskazał na indywidualną sprawę, dotyczącą umarzania przez niego zalegających po stronie dochodów i nieściągalnych kar.
Jednocześnie wskazał, iż w interesie Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego jest aby te kwestie rozliczyć w granicach przewidzianych prawem, stąd – jak skonstatował – wniosek o interpretację jest jak najbardziej zasadny.
W ocenie skarżącego rozstrzygnięcie, czy do przedmiotowych należności mają zastosowanie przepisy działu III Ordynacji podatkowej leży w jego interesie, gdyż wiąże się z przyznaniem mu uprawnień organów podatkowych określonych w dziale III Ordynacji i ich prawidłowym wykorzystaniem.
Zdaniem skarżącego, wbrew twierdzeniom Organu interpretacyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. jest osobą zainteresowaną i jest uprawniony do wniesienia wniosku o interpretację, albowiem wydane rozstrzygnięcie dotyka sfery finansów tego organu w postaci utrzymujących się permanentnie po stronie dochodów nieściągalnych kar, nałożonych przez PINB w drodze przepisów ustawy.
Nieprawidłowe jest zatem – zdaniem skarżącego – uznanie, iż zakres wnioskowanej interpretacji nie dotyczy jego sfery praw i obowiązków czy interesów. Tym samym nie może zgodzić się także z wnioskiem organu, iż przy podejmowaniu decyzji o wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania o wydanie interpretacji nie będzie badał wprost interesu prawnego danego podmiotu w uzyskaniu dochodzonej interpretacji, a jedynie czy jest on "zainteresowany" w uzyskaniu interpretacji z uwagi na skutki podatkowe.
W ocenie skarżącego, zbadanie czy podmiot wnioskujący o interpretację jest zainteresowany czy też nie, oznacza właśnie zbadanie praw i obowiązków, interesów prawnych i faktycznych w uzyskaniu interpretacji, które w niniejszej sprawie są oczywiste. To skarżący w toku wykonywanych zadań będzie korzystał z wydanej interpretacji przepisów i będzie stosował przepisy, których brzmienie budzi jego wątpliwości. Wynika to z charakteru działalności Inspektora, który jak każdy inny organ administracji działa na podstawie przepisów.
Zdaniem skarżącego przyjęcie, iż nie ma on interesu (a więc, iż interpretacja nie dotyczy jego praw i obowiązków) w uzyskaniu interpretacji jest błędne i niezgodne ze stanem sprawy. Ponadto, treść uzasadnienia przedstawionego przez Dyrektora nie wystarcza do ustalenia, iż żądanie wszczęcia postępowania nie pochodzi od strony ani też, iż zachodzą jakiekolwiek inne przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania.
Skarżący stoi na stanowisku, że niezgodne ze stanem prawnym jest twierdzenie Dyrektora, jakoby Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego wykonywał obowiązki wynikające z ustawy Prawo budowlane jako organ administracji publicznej. Wyłącznie kompetencje organu przysługują bowiem PINB. Zakres interpretacji dotyczy stosowania prawa podatkowego w związku z realizacją obowiązków ustawowych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, działającego przy pomocy powiatowego inspektoratu nadzoru budowlanego.
Jednocześnie skarżący zwrócił uwagę na sens interpretacji indywidualnych – stojąc na stanowisku, iż treścią interpretacji indywidualnej jest ocena prawna stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Celem wydawania interpretacji jest zapewnianie ochrony w sytuacji niepewności prawnej. Odmowa dokonania interpretacji nie może zatem stać w sprzeczności z tymi celami i nie może uniemożliwiać uzyskania pewności w zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego. Ponadto, uchylenie się przez organ podatkowy (w dodatku przez organ nadzoru) od przedstawienia swojego stanowiska w sprawie treści prawa podatkowego, nie może być uznane za słuszne czy zasadne.
Wobec powyższego w ocenie skarżącego należy uznać, iż żądanie wszczęcia postępowania (wniosek o indywidualną interpretację) został złożony poprzez stronę postępowania czyli podmiot zainteresowany w uzyskaniu interpretacji. Wobec braku przeciwwskazań do przeprowadzenia postępowania wydanie interpretacji na podstawie założonego wniosku jest w pełni uzasadnione.
W takim stanie rzeczy zdaniem skarżącego skarga jest konieczna i w pełni uzasadniona.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. działając w imieniu Ministra Finansów podtrzymał swoje stanowisko zawarte w postanowieniu z dnia [...] (Znak: [...]) wydanym w drugiej instancji w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia tegoż Organu z dnia [...] (Znak: [...]) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego z dnia 21 września 2010r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów ustawy Ordynacja podatkowa w zakresie realizowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jako organ administracji publicznej, obowiązków nałożonych przez ustawę Prawo budowlane.
Tym samym Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje :
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwaną dalej: "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Rozpoznając skargę na interpretację prawa podatkowego sąd administracyjny kontroluje poprawność merytoryczną dokonanej interpretacji oraz prawidłowość prowadzonego w tej sprawie postępowania interpretacyjnego, a więc zgodność z prawem samej czynności według stanu prawnego z daty jej dokonania oraz legalność postępowania poprzedzającego jej wydanie.
Tym samym sąd administracyjny kontrolując legalność pisemnych interpretacji prawa podatkowego bada prawidłowość wydania oraz poprawność merytoryczną wyrażonej w niej oceny stanowiska wnioskodawcy wraz z jej prawnym uzasadnieniem.
Zgodnie z treścią art. 14c Ordynacji podatkowej interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny (§ 1 zd. 1), zaś w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (§ 2). Oznacza to, że organ wydający interpretację ocenia stanowisko wnioskodawcy zarówno wówczas, gdy jest ono prawidłowe jak i nieprawidłowe, a w tym drugim przypadku – zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska.
Na wstępie należy wyjaśnić, że celem indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego jest umożliwienie zainteresowanym podmiotom uzyskania od właściwych organów podatkowych informacji dotyczących zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. Nie oznacza to jednak, iż każdy i w jakiejkolwiek sprawie może o taką interpretację wystąpić.
Stan faktyczny sprawy jest poza sporem i został przedstawiony powyżej. Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie pozostaje kwestia legitymacji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do wystąpienia z wnioskiem o wydanie interpretacji w świetle art. 14b § 1 O.p., a tym samym określenia podmiotu zainteresowanego w aspekcie przesłanki, jaką jest "indywidualna sprawa".
Organ interpretacyjny twierdzi, że brak jest podstaw prawnych do uznania, iż w przedstawionym stanie faktycznym wystąpiły przesłanki z art. 14b O.p., tak podmiotowe, jak i przedmiotowe.
Natomiast zdaniem PINB jest on osobą zainteresowaną i jest uprawniony do wniesienia wniosku o interpretację, albowiem wydane rozstrzygniecie dotyka sfery finansów tego organu .
Przechodząc do istoty sprawy wskazać należy, iż zgodnie z art. 14b § 1 O.p. wniosek o wydanie interpretacji może złożyć zainteresowany podmiot w swojej indywidualnej sprawie. Przepis art. 14b § 1 O.p. wymaga zatem istnienia pomiędzy sprawą, w której wystąpiono z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji, a wnioskodawcą związku wyrażającego się w tym, że przedstawiony we wniosku problem musi dotyczyć bezpośrednio sfery praw i obowiązków podatkowych wnioskodawcy.
Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym osobami zainteresowanymi, które mogą wystąpić z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego są:
- podatnicy, płatnicy, inkasenci, osoby trzecie odpowiedzialne za zobowiązania podatników - niezależnie od tego, czy interpretacja dotyczy ich obecnej, czy też przyszłej sytuacji,
- osoby, u których wystąpiła lub może wystąpić zaległość podatkowa, o której mowa w art. 52 § 1 O.p.,
- osoby planujące utworzenie spółki - w sprawach związanych z przyszłą sytuacją tej spółki,
- przedsiębiorcy zamierzający utworzyć oddział lub przedstawicielstwo - w sprawach związanych z przyszłą sytuacją tego oddziału lub przedstawicielstwa.
Słusznie wskazywał organ interpretacyjny, że z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego nie może wystąpić:
- we własnym imieniu adwokat, radca prawny czy też doradca podatkowy, jeśli chcieliby uzyskać wykładnię dotyczącą pewnego teoretycznego stanu faktycznego,
- osoba, która chciałaby tylko zaznajomić się z poglądem organu interpretacyjnego na możliwości stosowania oraz wykładnię określonego przepisu prawa podatkowego wyłącznie z przyczyn czysto poznawczych,
- osoba, na której sytuację ekonomiczną, czy faktyczną mogłaby oddziaływać sytuacja podatnika.
Istotnym jest, iż jeżeli wnioskodawca nie wykaże związku przedstawianego (jako zasadnicza podstawa wniosku interpretacyjnego) stanu faktycznego z jego możliwą odpowiedzialnością podatkowa (albo odpowiedzialnością podatkową projektowanej spółki lub tworzonego oddziału albo przedstawicielstwa), będzie to uzasadniało ocenę, że o interpretację nie wystąpił w rozumieniu prawa zainteresowany. Innymi słowy oznacza to, że ubiega się o nią podmiot nieuprawniony w świetle unormowania art. 14b § 1 O.p.
Zainteresowanym nie może być grupa osób fizycznych lub prawnych, skoro wniosek może dotyczyć tylko indywidualnej sprawy. Tymczasem może się zdarzyć, że przedmiotem wniosku jest taki stan faktyczny, w tym zdarzenie przyszłe, którego oceną prawną są zainteresowane liczne podmioty, ponieważ dotyczy ich ona w jednakowym stopniu. Można w tym miejscu wymienić przykłady różnych podmiotów, w tym organizacji, reprezentujących interesy podatników i płatników lub potencjalnych podatników i płatników, którzy w ich imieniu mogliby wystąpić w roli zainteresowanego. Takiej możliwości nie ma, gdy idzie o wydanie interpretacji indywidualnej (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt II FSK 923/09).
Jednocześnie – na co należy zwrócić uwagę – z powyższej normy wynika, że niezbędnym jest, by pomiędzy sprawą, w której wystąpiono z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji, a wnioskodawcą występowała zależność tego rodzaju, że przedstawiona we wniosku wątpliwość dotyczy sfery opodatkowania lub ewentualnego opodatkowania wnioskodawcy.
Jak wskazuje się w orzecznictwie przedmiotu – podmioty uprawnione do wystąpienia o interpretację, to wyłącznie podmioty zainteresowane ze względu na własną, indywidualną sytuację prawnopodatkową (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 541/09).
Słusznie więc, zdaniem Sądu, organ podatkowy wywiódł, że przepis art. 14b O.p. wprowadza istotne ograniczenie legitymacji podmiotów występujących o interpretację. Powyższą konstatację wzmacnia i potwierdza analiza innych norm regulujących tę instytucję prawną.
W przekonaniu Sądu organ słusznie zwrócił uwagę, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jest organem administracji rządowej jednak w rozumieniu ustawy o finansach publicznych stanowi powiatową jednostkę budżetową. Sprawozdania sporządzane są zgodnie z instrukcją zawartą w załączniku nr 39rozporządzenia MF z dnia 03 lutego 2010r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej(Dz. U. Nr 20, poz. 103). PINB w ramach swojej działalności jest więc dysponentem części budżetowej.
Ponadto jako organ administracji publicznej podlega ogólnym zasadom funkcjonowania urzędów administracji publicznej oraz przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego. Wykonując powierzone działania organ może wydawać postanowienia oraz decyzje.
Odnosząc się do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego i prawnego – zdaniem sądu – słusznie organ interpretacyjny stwierdził, iż złożony wniosek nie dotyczy obowiązków podatnika, płatnika, inkasenta, zobowiązań osób trzecich, należności, o których mowa w art. 52 § 1 Ordynacji podatkowej czy też spraw związanych z przyszłą sytuacją planowanej spółki, oddziału lub przedstawicielstwa. Tym samym uprawnione jest twierdzenie, że wniosek nie został złożony przez zainteresowanego w rozumieniu art. 14b w związku z art. 14p Ordynacji podatkowej.
W tym miejscu należy zauważyć, iż kwestia uprawnienia do złożenia wniosku o interpretację jest też istotna ze względu na określone przez ustawodawcę skutki udzielenia takiej interpretacji zarówno dla organu, jak i podmiotu, który złożył wniosek o interpretację. Stosownie do przepisu art. 14k § 1 Ordynacji podatkowej podmiot, który uzyskał interpretację i zastosował się do niej przed jej zmianą lub przed doręczeniem organowi podatkowemu odpisu prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego uchylającego interpretację indywidualną, chroniony jest przed skutkami jej wadliwości. Zyskuje więc swego rodzaju gwarancję, że zastosowanie się do interpretacji indywidualnej nie może mu szkodzić.
Odnosząc powyższe do sprawy niniejszej stwierdzić należy, że PINB nie jest adresatem norm prawnopodatkowych.
Kompleksowa analiza regulacji omawianej instytucji prawnej dowodzi zatem, że "zainteresowanym" w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej jest podmiot, w odniesieniu do którego wykładnia znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów podatkowych może rzutować na prawidłowe określenie jego obowiązku podatkowego. Celem tej instytucji jest udzielenie rzetelnej i wiążącej informacji, w jaki sposób organ podatkowy zinterpretuje przepisy podatkowe w opisanym we wniosku stanie faktycznym, a w konsekwencji udzielenie informacji co do zasad obliczenia podatku.
Interpretację wydaje się więc w odniesieniu do indywidualnych warunków, konkretnego stanu faktycznego, tj. sprawy, w której istotą jest ukształtowanie praw i obowiązków wnioskodawcy na gruncie określonej regulacji podatkowej. Nie chodzi więc o każdy interes prawny, jak nietrafnie wywodzi skarżąca, lecz o interes prawnopodatkowy. W przedmiotowej sprawie interes i zainteresowanie PINB związane jest z wykonywaniem przez niego zadań i przysługujących mu kompetencji w ramach tych zadań. Wykazywany interes jest wyłącznie pochodną interesu prawnopodatkowego.
Konkludując, zdaniem Sądu, organ prawidłowo wywiódł, że problem przedstawiony we wniosku nie dotyczył zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie wnioskodawcy, lecz dotyczył sfery jego kompetencji w realizowaniu powierzonych mu ustawą prawo budowlane zadań.
Zdaniem Sądu nie do zaaprobowania jest wywód strony skarżącej, która interpretację określenia "zainteresowany" sprowadza do tego, iż od interpretacji zależy prawidłowe wykonywanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego praw i obowiązków nałożonych przepisami ustawy Prawo budowlanego, ustawy o finansach publicznych, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy Ordynacja podatkowa.
Z powyższych względów, Sąd zaaprobował pogląd organów podatkowych, że w niniejszej sprawie PINB nie był uprawniony do złożenia wniosku o interpretację, a więc wystąpiła negatywna przesłanka udzielenia pisemnej interpretacji.
Zatem, w przekonaniu Sądu, organ słusznie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji, w oparciu o art. 14h Ordynacji podatkowej, na mocy którego odpowiednie zastosowanie znajduje art. 165a § 1 O.p. (obligujący do odmowy wszczęcia postępowania, gdy żądanie jego wszczęcia złożyła osoba nie będąca stroną).
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, oddalił ją na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło