II SA/Sz 110/11
PostanowienieWSA w Szczecinie2011-06-21
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk – Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spór o przyznanie funkcjonariuszowi Służby Więziennej równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania podlega kognicji sądu administracyjnego, czy też sądu właściwego w sprawach z zakresu prawa pracy?Ratio decidendi
Spór o przyznanie funkcjonariuszowi Służby Więziennej równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania dotyczy realizacji uprawnień wynikających ze stosunku służbowego, ale nie należy do spraw wymienionych w art. 218 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, które podlegają kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 220 ustawy o Służbie Więziennej, tego typu spory rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. W związku z tym, skarga wniesiona do sądu administracyjnego podlega odrzuceniu z powodu braku właściwości sądu.Stan faktyczny
Funkcjonariusz K. P. złożył wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania. Po przyznaniu równoważnika, organ pierwszej instancji wstrzymał jego wypłatę i zobowiązał funkcjonariusza do zwrotu nienależnie pobranej kwoty. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Funkcjonariusz zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk – Meder po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania p o s t a n a w i a odrzucić skargę
K. P. – funkcjonariusz w służbie stałej złożył w dniu [...] r. wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego lub domu oraz nie przydzielono im lokalu mieszkalnego lub kwatery tymczasowej, a także nie korzystali, z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, a współmałżonka nie jest funkcjonariuszem Służby Więziennej i nie pobiera równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania. Ponadto wskazał, że lokal mieszkalny, w którym obecnie mieszka należy do osoby obcej.
Decyzją z dnia 19 sierpnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 oraz 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanego dalej "Kpa", oraz art. 178 i 179 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523) Dyrektor Zakładu Karnego w C. przyznał K. P. od dnia [...] r. równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania w wysokości [...] zł dziennie.
W dniu [...] r. K. P. złożył oświadczenie, w którym wskazał, że mieszka w lokalu przy ul. [...] w R. a tytuł prawny do tego lokalu posiada M. B. - osoba obca.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 i art. 145 § 1 pkt 5 Kpa oraz art. 180 i art. 181 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2010 r. Nr 79, poz. 523),a także § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 lipca 2010 r. w sprawie równoważnika pieniężnego przysługującego funkcjonariuszowi Służby Więziennej z tytułu braku mieszkania (Dz. U. Nr 137, poz. 920), Dyrektor Zakładu Karnego w C. wstrzymał z dniem [...] r. wypłatę równoważnika pieniężnego i zobowiązał K. P. do zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego w kwocie [...]zł .
Od powyższej decyzji K. P. odwołał się.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104, art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 12 i art. 178 ustawy o Służbie Więziennej, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższą decyzję K. P. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego- ustawy dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej z dnia 9 kwietnia 2010 r. (Dz. U. Nr 79, poz. 523), w szczególności zaś art. 181 oraz przepisów postępowania- art. 6, 7, 8, 10 i 61 Kpa .
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
Sąd przystępując do rozpatrywania skargi w pierwszej kolejności zobowiązany jest do zbadania swojej właściwości w sprawie. Odrzucenie skargi z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego następuje w szczególności w wypadku, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) lub gdy dotyczy sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 ww. ustawy). Odrzucenie skargi z wymienionego powodu nastąpi także wówczas, gdy skarga została wniesiona w sprawie objętej właściwością sądów powszechnych.
Z dniem 13 sierpnia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz.523 ze zm.), która przewidziała w rozdziale 20, zatytułowanym "Rozpatrywanie sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego", nowe zasady postępowania w tych kwestiach. I tak, zgodnie z art. 217 tej ustawy, sprawy ze stosunku służbowego rozstrzyga przełożony w formie pisemnej, a przez sprawy ze stosunku służbowego należy rozumieć: nawiązanie stosunku służbowego, powoływanie oraz mianowanie funkcjonariuszy na stanowiska służbowe, przenoszenie, odwoływanie i zwalnianie ze stanowisk służbowych, nadawanie stopni Służby Więziennej, zawieszanie w czynnościach służbowych, zwalnianie ze służby, stwierdzanie wygaśnięcia stosunku służbowego, ustalanie uposażenia, przyznawanie świadczeń pieniężnych oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą, ustaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z treści tego stosunku służbowego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy.
Natomiast, na mocy art.218 ustawy o Służbie Więziennej, sprawy dotyczące:
1) zwolnienia ze służby,
2) przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej,
3) przeniesienia na niższe stanowisko służbowe,
4) zawieszenia w czynnościach służbowych
- rozstrzyga się w formie decyzji, od których funkcjonariusz może, w terminie 14 dni, wnieść odwołanie do wyższego przełożonego. Do postępowań w tych sprawach, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), a od decyzji organu odwoławczego przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).
Z kolei sprawy wynikające z podległości służbowej (wymienione w art.219 ust.1 ustawy o Służbie Więziennej ), dotyczące:
1) powoływania oraz mianowania na stanowiska służbowe,
2) odwoływania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych i przenoszenia
do dyspozycji,
3) nadawania stopni Służby Więziennej,
4) delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej,
5) oddelegowania do wykonywania zadań służbowych poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa,
6) powierzenia obowiązków służbowych na innym stanowisku służbowym
- rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego.
Formę rozkazu personalnego stosuje się również do stwierdzania wygaśnięcia stosunku służbowego (art. 219 ust. 2 ww. ustawy).
Przepisem ustalającym generalną właściwość sądów w sprawach roszczeń funkcjonariuszy Służby Więziennej jest art. 220 ustawy o Służbie Więziennej, zgodnie z którym spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach nie wymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2, rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy.
W tym stanie rzeczy, ponieważ spór o przyznanie równoważnika pieniężnego
z tytułu braku lokalu mieszkalnego dotyczy realizacji uprawnień wynikających z treści stosunku służbowego i nie należy do spraw wymienionych w art. 218 ust.1 podlegających kognicji sądów administracyjnych, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło