IV SA/Po 59/10

WyrokWSA w Poznaniu2010-03-10

Skład orzekający: Ewa Makosz - Frymus, Maciej Dybowski, Ewa Kręcichwost – Durchowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego może być wymierzona za okres przed wejściem w życie nowelizacji Prawa budowlanego oraz jak stosować terminy przedawnienia wynikające z Ordynacji podatkowej w przypadku braku wniosku o pozwolenie na użytkowanie?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny potwierdził, że kara za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego wymierzana jest zgodnie z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, stosując odpowiednio art. 59f ust. 1 tej ustawy, z dziesięciokrotnym podwyższeniem stawki. NSA wskazał, że terminy przedawnienia kar wynikające z art. 68 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio w zależności od tego, czy inwestor złożył wniosek o pozwolenie na użytkowanie (3 lata) czy nie (5 lat). W niniejszej sprawie, gdy inwestor nie złożył wniosku, zastosowanie ma 5-letni termin przedawnienia. Kara może być wymierzona tylko w zakresie, w jakim decyzja została doręczona przed upływem tego terminu.
Stan faktyczny
Stacja Paliw "S." spółka jawna w Z. została ukarana karą 75 000 zł za nielegalne użytkowanie pomieszczeń socjalnych, magazynowych, dwóch zbiorników na gaz propan-butan oraz zadaszenia stacji paliw, które były użytkowane bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie. Budowa tych obiektów zakończyła się w latach 1999-2002, a postępowanie w sprawie kary wszczęto po 1 stycznia 2005 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących stosowania kar i terminów przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. oraz poprzedzające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w części dotyczącej nałożenia kary ponad 50 000 zł; zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych i zastępstwa procesowego; określił, że uchylona część postanowienia nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz - Frymus Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska (spr.) Protokolant St. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2010 r. sprawy ze skargi Stacji Paliw "S." Spółka Jawna w Z. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] maja 2006r. nr [...] w części w jakiej nałożono na stację paliw "S." Spółka Jawna w Z. karę ponad kwotę 50 000 (pięćdziesiąt tysięcy) złotych, 2. zasądza od W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na rzecz skarżącej Spółki kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych oraz kwotę 1215 (tysiąc dwieście piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, 3. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w części, w której uchylono zaskarżone postanowienie. /-/E. Kręcichwost – Durchowska /-/E. Makosz – Frymus /-/M. Dybowski Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. postanowieniem dnia [...] maja 2006r. nr [...] (k. 16 akt administracyjnych) na podstawie art. 57 ust. 7, art. 59f, art. 59g ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej Kpa) nałożył na Stację Paliw S. s.j. w Z. karę w kwocie 75.000zł. z tytułu nielegalnego użytkowania pomieszczeń socjalnych, magazynowych, dwóch zbiorników na gaz propan - butan o poj. [...]m3 oraz zadaszenia stacji paliw zrealizowanych na nieruchomości dz. Nr [...] i [...] przy ul. K. [...] w Z.. W uzasadnieniu organ wskazał, iż użytkowane przez stronę obiekty zostały zrealizowane na podstawie pozwoleń na budowę z dnia [...] marca 1999r. nr [...], z dnia [...] października 2002r. nr [...] i z dnia [...] kwietnia 2000r. nr [...]. Organ podniósł, iż strona oświadczyła, że budowę pomieszczeń socjalnych i magazynowych ukończyła w 1999r., dwa zbiorniki na gaz propan-butan o poj. [...]m3 zamontowano w listopadzie 2002r., a zadaszenie stacji paliw wykonano latem 2000r. Od tego czasu obiekty te są użytkowane, przy czym organu nadzoru budowlanego nie zawiadomiono o zakończeniu żadnej z tych budów. Organ wyjaśnił, iż inwestor nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 55 i 54 Prawa budowlanego, tj. przed przystąpieniem do użytkowania pomieszczenia socjalnego magazynowego oraz zbiorników na gaz nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na ich użytkowanie, a także nie dopełnił obowiązku zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2004r. Nr 93, poz. 888), ustawa ta weszła w życie po 30 dniach od dnia jej ogłoszenia, poza art. 1 pkt 24 lit. b w zakresie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, który wszedł w życie 1 stycznia 2005r. Do 31 grudnia 2004r. ustawodawca nie przewidywał karania wedle nowych przepisów osób, które przystąpiły do użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia lub zawiadomienia przed dniem wejścia w życie nowelizacji Prawa budowlanego. Od 1 stycznia 2005r. przepis art. 57 ust. 7 w nowym brzmieniu znajduje zastosowanie do wszystkich nielegalnie użytkowanych obiektów. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł inwestor zarzucając mu naruszenie art. 4 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy Prawo budowlane, art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego i art. 7 i 8 Kpa. Skarżący podniósł, że budowa przedmiotowych obiektów została ukończona przed dniem wejścia w życie nowelizacji Prawa budowlanego. Pismem sporządzonym dnia [...] czerwca 2006r. skarżący podniósł, że decyzjami z dnia [...] czerwca 2006r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. udzielił mu pozwolenia na użytkowanie dwóch zbiorników propan - butan oraz zadaszenia stacji benzynowej. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r., [...] W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że do 1 stycznia 2005r. art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego nie znajdował zastosowania, o ile budowa obiektu została zakończona przed 30 maja 2004r. Jak wynika z wyjaśnień inwestora budowa przedmiotowych obiektów została zrealizowana w 1999r., 2000r., i 2002r. Jednakże postępowanie w sprawie wszczęto po 1 stycznia 2005r., dlatego znajdują zastosowanie przepisy znowelizowanej ustawy Prawo budowlane. Podkreślono również, że przewidziana w art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego kara, wymierzana z jest z tytułu nielegalnego użytkowania obiektów, tak więc późniejsze działania inwestora zmierzające do zgodnego z prawem zakończenia robót pozostają bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł Z. S. zarzucając mu naruszenie art. 70 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r . Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w zw. z art. 56g ust. 5 Prawa budowlanego oraz art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, oraz art. 7 i 8 Kpa, art. 4 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy Prawo budowlane. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wyrokiem z dnia [...] października 2006 r. II SA/Po 509/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu skargi Stacji Paliw "S." s.j. w Z. uchylił postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] maja 2006 r., nr [...]. Na skutek uwzględnienia skargi kasacyjnej wyrokiem z dnia 8 grudnia 2009 r. , II OSK 1023/09 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie ( dalej NSA ) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku NSA podniósł, iż według art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego "W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu". Artykuł 59 ust. 7 Prawa budowlanego odsyła do odpowiedniego stosowania art. 59f ust. 1 tej ustawy. Odesłanie do odpowiedniego stosowania wymaga rozważenia co do wspólnej lub różnej materii w regulacji tych przepisów co pozwoli na przeprowadzenie wykładni przepisu odsyłającego do odpowiedniego stosowania. Sąd zwrócił uwagę, iż wspólnym elementem regulacji w art. 57 ust. 7 i art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego jest wymierzenie kary za naruszenie obowiązków przez inwestora, w zakresie regulacji art. 57 ust. 7 przez przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, zaś w zakresie regulacji art. 59f ust. 1 za stwierdzone nieprawidłowości prowadzenia budowy niezgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Ten przedmiotowo wspólny element regulacji w art. 57 ust. 7 i art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego jest podstawą do przyjęcia, że w zakresie regulacji wysokości wymierzenia kary, o której stanowi art. 57 ust. 7 należy stosować wprost art. 59f ust. 1 co do wyliczenia wysokości wymierzonej kary, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Sąd zwrócił również uwagę, iż do kar stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), z tym że uprawnienia organu podatkowego, z wyjątkiem określonego w ust. 1, przysługują wojewodzie. Ograniczony zakres regulacji w art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego powoduje, że odesłanie do odpowiedniego stosowania w art. 57 ust. 7, art. 59f ust. 1 obejmuje odesłanie do odpowiedniego stosowania art. 59g niniejszej ustawy. Artykuł 59g ust. 5 stanowi "Do kar, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), z tym że uprawnienia organu podatkowego, z wyjątkiem określonego w ust. 1, przysługują wojewodzie". NSA podniósł, iż według art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej "Zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 2 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy". Według art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej "Jeżeli podatnik: 1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, 2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy". Artykuł 68 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej ustanawia dwa terminy przedawnienia: termin 3 i 5 lat. Zastosowanie odpowiednio art. 68 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej wymaga ustalenia zakresu zastosowania przez wskazanie regulacji w przepisach Prawa budowlanego. Zastosowanie wprost przepisów Ordynacji podatkowej nie jest zasadne z uwagi na przyjętą procedurę samoobliczenia, która przewiduje określenie wysokości zobowiązania podatkowego w formie decyzji tylko w razie wadliwości procedury samoobliczenia. Zasadnie w skardze kasacyjnej wywodzono, że na inwestorze ciąży obowiązek złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu (art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego), który stanowi wezwanie do przeprowadzenia przez właściwy organ obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a (art. 57 ust. 6 powołanej ustawy - Prawo budowlane). Jeżeli brak jest złożenia tego wniosku ustalenie naruszenia obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego stanowi podstawę do podjęcia czynności z urzędu. Artykuł 57 ust. 7 Prawa budowlanego stanowi o stwierdzeniu przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, ustalenie to może być wynikiem zarówno czynności podjętych w następstwie złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu, jak i też wynikiem czynności podjętych z urzędu. Ma to znaczenie dla odpowiedniego stosowania art. 68 Ordynacji podatkowej, która przyjmuje zróżnicowanie dla terminu przedawnienia. Stosując odpowiednio należałoby wyprowadzić zakres zastosowania art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, która przyjmuje, że "obowiązek podatkowy, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy". Odpowiednio na gruncie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego należy art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej ograniczyć do sytuacji, w której inwestor złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, a organ nie przeprowadził obowiązkowej kontroli. Doręczenie decyzji o wymierzeniu kary po upływie trzech lat od dnia przystąpienia do użytkowania obiektu jest objęte przedawnieniem. W razie gdy inwestor nie złożył wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu odpowiednio należy stosować art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej, który stanowi o przedawnieniu jeżeli decyzja została doręczona po upływie 5 lat od dnia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego. Na rozprawie w dniu 10 marca 2010 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dla oceny zasadności skargi wniesionej przez skarżącego zasadnicze znaczenie ma fakt, że sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten uznał zasadność skargi kasacyjnej od wcześniejszego wyroku tutejszego Sądu, uchylając na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej Ppsa) zaskarżone orzeczenie i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Zgodnie z art. 190 Ppsa Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z poźn. zm.) stanowi, iż w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Artykuł 59 ust. 7 Prawa budowlanego odsyła do odpowiedniego stosowania art. 59f ust. 1 tej ustawy. Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku NSA wydanego w niniejszej sprawy odesłanie do odpowiedniego stosowania wymaga rozważenia co do wspólnej lub różnej materii w regulacji tych przepisów, co pozwoli na przeprowadzenie wykładni przepisu odsyłającego do odpowiedniego stosowania. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż wspólnym elementem regulacji w art. 57 ust. 7 i art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego jest wymierzenie kary za naruszenie obowiązków przez inwestora związanych z prowadzeniem i zakończeniem robót budowlanych - w zakresie regulacji art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego chodzi o przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia lub uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Dalej Sąd II instancji wskazał, iż przedmiotowo wspólny element regulacji w art. 57 ust. 7 i art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego jest podstawą do przyjęcia, że w zakresie regulacji wysokości wymierzenia kary, o której stanowi art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego należy stosować wprost art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego co do wyliczenia wysokości wymierzonej kary. Artykuł 57 ust. 7 zd. 2 Prawa budowlanego stanowi natomiast, iż do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż artykuł 59g ust. 5 Prawa budowlanego stanowi "Do kar, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), z tym że uprawnienia organu podatkowego, z wyjątkiem określonego w ust. 1, przysługują wojewodzie". NSA zwrócił uwagę, iż art. 68 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej ustanawia dwa terminy przedawnienia: termin 3 i 5 lat, a skoro na inwestorze ciąży obowiązek złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu (art. 57 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane), który stanowi wezwanie do przeprowadzenia przez właściwy organ obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a (art. 57 ust. 6 ustawy - Prawo budowlane), to jeżeli brak jest złożenia tego wniosku ustalenie naruszenia obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego stanowi podstawę do podjęcia czynności z urzędu. NSA zauważył ponadto, iż art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego stanowi o stwierdzeniu przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, a ustalenie to może być wynikiem zarówno czynności podjętych w następstwie złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu, jak i też wynikiem czynności podjętych z urzędu. Tryb stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem powołanych przepisów Prawa budowlanego ma z kolei znaczenie dla odpowiedniego stosowania art. 68 Ordynacji podatkowej, która przyjmuje zróżnicowanie dla terminu przedawnienia. Odnosząc odpowiednio przepisy tej ustawy do art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego NSA uznał, iż stosowanie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej należy ograniczyć do sytuacji, w której inwestor złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, a organ nie przeprowadził obowiązkowej kontroli. W takiej sytuacji doręczenie decyzji o wymierzeniu kary po upływie 3 lat od dnia przystąpienia do użytkowania obiektu jest objęte przedawnieniem. Natomiast w razie, gdy inwestor nie złożył wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu, odpowiednio należy stosować art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej, który stanowi o przedawnieniu, jeżeli decyzja została doręczona po upływie 5 lat od dnia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie jak wynika z akt sprawy skarżący nie złożył stosownego wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Wobec powyższego w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie 5 letni termin przedawnienia określony w art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej. Jak wynika z ustaleń organów, nie kwestionowanych przez stronę skarżącą, inwestor przystąpił do użytkowania obiektów zaraz po zakończeniu budowy tj. budowę pomieszczeń socjalnych i magazynowych inwestor ukończył w 1999r., zadaszenie stacji paliw wykonano latem 2000 r. natomiast dwa zbiorniki na gaz propan-butan o poj. [...]m3 zamontowano w listopadzie 2002r.. Biorąc pod uwagę fakt, iż każda z powyższych budowli wykonana została na podstawie oddzielnego pozwolenia na budowę tj. zbiorniki na gaz propan-butan (decyzja Starosty Z. z dnia [...] października 2002r.),zadaszenie stacji paliw (decyzja Starosty Z. z dnia [...] kwietnia 2000r.), pomieszczenia socjalne i magazynowe (decyzja Starosty Z. z dnia [...] marca 1999r.) przyjąć należy, iż każda z nich wymagała uzyskania oddzielnego pozwolenia na użytkowanie. Zatem w stosunku do każdych z tych budowli należy liczyć oddzielnie termin przedawnienia, który jak wskazano wyżej w niniejszej sprawie wynosi 5 lat. Wobec powyższego, aby zobowiązanie do zapłacenia kary za nielegalne użytkowanie obiektów powstało organ obowiązany był doręczyć decyzję o wymierzeniu kary w przeciągu pięciu lat liczonych od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowania obiektów. Zatem w odniesieniu do pomieszczeń socjalnych i magazynowych organ obowiązany był doręczyć orzeczenie do [...] grudnia 2004 r. W odniesieniu do zadaszenia organ obowiązany był doręczyć postanowienie do dnia [...] grudnia 2005 r., a w odniesieniu do dwóch zbiorników na gaz do dnia [...]grudnia 2007 r. Natomiast w niniejszej sprawie postanowienie nakładające karę zostało wydane w dniu [...] maja 2006 r., a doręczone w dniu [...] maja 2006 r. Zatem w odniesieniu wyłącznie do dwóch zbiorników na gaz organ nie naruszył art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej tzn. zmieścił się w terminie do wydania decyzji i wyłącznie w tym zakresie uprawniony był do wydania zaskarżonej decyzji. Wskazać należy, iż jeżeli w trakcie postępowania nastąpi upływ terminu przedawnienia, postępowanie to, jako bezprzedmiotowe, powinno być zakończone wydaniem decyzji umarzającej. Wobec powyższego skoro organ uprawniony był do wydania decyzji wyłącznie w odniesieniu do zbiorników na gaz, to organ winien rozważyć z jaką kategorią obiektu mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W zaskarżonym postanowieniu organ traktując ww. obiekty jako funkcjonalną całość zaliczył je do kategorii XX (załącznik do Prawa budowlanego)- jako stacje paliw, gdzie współczynnik kategorii obiektu wynosi 15. Jednakże skoro w niniejszej sprawie organ jest uprawniony wyłącznie do orzekania w zakresie kary za nielegalne użytkowanie wyłącznie w odniesieniu do zbiorników na gaz organ winien rozważyć czy w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z kategorią XIX tj. ze zbiornikami przemysłowymi, jak silosy, elewatory, bunkry do magazynowania paliw i gazów oraz innych produktów chemicznych, gdzie współczynnik kategorii obiektu wynosi 10. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 59f w zw. z art. 59 Prawa budowlanego kara z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Karę obliczona na podstawie powyższych danych należy zwiększyć dziesięciokrotnie. Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, iż kwestia do jakiej kategorii należy zaliczyć dwa zbiornika na gaz ma istotny wpływ na wysokość kary. Gdyby przyjąć, że dwa zbiorniki zaliczyć należy do kategorii XIX to kara z uwagi na współczynnik kategorii obiektu wyniosła by 50.000 zł, a nie 75.000 zł. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 4 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy Prawo budowlane wskazać należy, iż przepisy te co do zasady weszły w życie z dniem 31 maja 2004 r., z wyjątkiem znowelizowanej treści art. 57 ust. 7, odnoszącego się do kar z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, który z mocy art. 4 pkt 2 ustawy zmieniającej obowiązuje od dnia 1 stycznia 2005 r. W przepisach przejściowych ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. zawartych w jej art. 2 ustanowiono generalną zasadę, iż do spraw wszczętych, a niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się jej przepisy - z zastrzeżeniem ust. 2-4. Art. 2 ust. 4 stanowi zaś, że do spraw wszczętych, a niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, do obliczania wysokości kar, o których mowa w art. 57 ust. 7 oraz 59f zmienianej ustawy - Prawo budowlane stosuje się przepisy dotychczasowe. Z tego przepisu intertemporalnego wynika, że do spraw wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej, to jest po 30 maja 2004 r., do obliczania kar, o których wyżej mowa, stosuje się już przepisy wprowadzone ustawa zmieniającą, a zatem karę, o której mowa w art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, według zasady wskazanej w art. 59f Prawa budowlanego do którego art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego odsyła - z tym, że kara podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. W art. 2 ust. 4 ustawy zmieniającej jest mowa o "wszczętych sprawach" dotyczących wymierzenia kary z tytułu przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego (z naruszeniem art. 54 i art. 55 Prawa budowlanego), nie zaś o zakończeniu budowy - jak to podniesiono w skardze. Do zakończenia budowy nawiązuje w swej treści art. 4 pkt 2 ustawy zmieniającej, stanowiący, że w stosunku do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy, zmieniony art. 57 ust. 7 wchodzi w życie dopiero z dniem 1 stycznia 2005 r. Datą "wszczęcia sprawy" w przedmiocie wymierzenia kary, o której mowa w art. 57 ust. 7, jest data stwierdzenia faktu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego po wejściu tego przepisu w życie, nie zaś data zakończenia robót budowlanych czy też moment faktycznego przystąpienia do użytkowania obiektu (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2006 r., sygn. II OSK 1050/09, dostępne w bazie orzeczeń jw.). Zatem w niniejszej sprawie datą tą jest data przeprowadzenia kontroli tj. dzień [...]grudnia 2005 r. Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, iż organ słusznie w niniejszej sprawie zastosowała art. 57 ust. 7 i art. 59 f Prawa budowlanego. Również zarzut skarżącego, iż adresatem decyzji winien być Z. S. a nie Stacja Paliw "S." spółka jawna uznać należy za nieuzasadniony. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż Sąd uznał zasadność nałożenia kary za nielegalne użytkowanie tylko w odniesieniu do dwóch zbiorników na gaz. Jak wynika z akt sprawy pozwolenie na budowę dwóch zbiorników na gaz zostało udzielone Stacji Paliw S. spółka jawna i to spółka jako inwestor zobowiązana była do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Ponadto jak wynika z protokołów kontroli ww. obiekty były użytkowane na potrzeby stacji paliw. Zatem twierdzenia strony skarżącej w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie znajdują uzasadnienia. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ mając na uwadze fakt, iż orzekł w odniesieniu do obiektów w stosunku do których nie był uprawniony oraz stosując się do wskazówek Sądu zawartych w niniejszym orzeczeniu podejmie stosowne rozstrzygnięcie. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c Ppsa w zw. z art. 135 Ppsa uchylił zaskarżone postanowienia wyłącznie w zakresie w jakim nieprawidłowe ustalenia organu miały wpływ na wysokość kary. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 206 Ppsa w zw. z § 6 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. Nr 163 poz. 1349: z późn. zm.). Zgodnie z art. 200 Ppsa w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Stosownie natomiast do treści art. 206 Ppsa w razie częściowego uwzględnienia skargi Sąd może w uzasadnionych przypadkach zasądzić na rzecz skarżącego od organu tylko część kosztów, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Przytoczony przepis stanowi wyjątek od zasady jaką jest zwrot kosztów (w pełnej wysokości) niezbędnych do celowego dochodzenia praw, nawet w przypadku uwzględnienia skargi w części. Rozwiązanie przyjęte przez ustawodawcę w art. 206 Ppsa określane jest jako zasada stosunkowego rozdzielenia kosztów postępowania, będąca uzupełnieniem zasady odpowiedzialności za wynik postępowania, zwanej też zasadą rezultatu. Nieobligatoryjne zasądzenie jedynie części kosztów może nastąpić wyłącznie w uzasadnionych przypadkach. W przedmiotowej sprawie miarkując wysokość kosztów Sąd kierował się tym, że wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła w niniejszej sprawie 75.000 zł, natomiast Sąd uwzględnił skargę wyłącznie w zakresie w jakim nałożono karę ponad kwotę 50.000 zł. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż skarga została uwzględniona w 1/3. Z powyższych względów Sąd uznał, iż za stosowne zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kwoty 1200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego stanowiącego 1/3 stawki obliczonej stosownie § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus /-/M. Dybowski jh

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło