II OSK 1994/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-02-15

Skład orzekający: Zofia Flasińska, Andrzej Jurkiewicz, Jolanta Rudnicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiedniej, której działki nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji, ale znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu, ma przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że samo zachowanie przepisanych odległości od granic działek sąsiednich nie przesądza o braku przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Kluczowe jest ustalenie, czy nieruchomość strony znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, co może wynikać nie tylko z przepisów technicznych, ale także z innych przepisów, np. dotyczących ochrony przed hałasem czy planowania przestrzennego. Sąd podkreślił, że organ administracji ma obowiązek zbadać interes prawny strony, nawet jeśli jej działka nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę domu weselnego. Wojewoda Mazowiecki i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznali, że wnioskodawca W. P. nie jest stroną postępowania, ponieważ jego działki nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji i zostały zachowane wymagane odległości. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że W. P. ma przymiot strony i że organy nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznał, że wyrok WSA odpowiada prawu, choć jego uzasadnienie było częściowo błędne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Jolanta Rudnicka Protokolant starszy asystent Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 781/11 w sprawie ze skargi W. P., M. P., A. P., A. P. i A. M. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 czerwca 2011 r. (sygn. akt VII SA/Wa 781/11), po rozpoznaniu skargi W. P., M. P., A. P., A. P., A. M. P. uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Starosta Otwocki decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. zatwierdził projekt budowlany i zezwolił na budowę domu weselnego oraz bezodpływowego zbiornika na nieczystości płynne na terenie działki nr ew. [...] z miejscowości G. w gminie K. W dniu 20 stycznia 2010 r. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji wystąpili W. P., M. P., A. P. i A. P. Wojewoda Mazowiecki wszczął na wniosek W. P. postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r. i decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. odmówił stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2010 r. uchylił w całości decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r. złożyli także M. P., A. P. i A. P., lecz ich wniosek nie został rozpoznany. Organ I instancji nie zbadał też czy podmioty składające wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji posiadają przymiot strony. Ponownie rozpoznając wniosek W. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Otwockiego z dnia [...] czerwca 2005 r., Wojewoda Mazowiecki stwierdził, że nie pochodzi on od strony postępowania. W. P. nie brał udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę zakończonym decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Z akt postępowania wynika, że W. P. i M. P. są współwłaścicielami dz. nr [...] w ułamku [...] oraz współwłaścicielami dz. nr [...]. Działki te, zdaniem organu, znajdują się poza obszarem oddziaływania inwestycji objętej decyzją o pozwoleniu na budowę. Najbliższa część projektowanego budynku jest oddalona o ok. 40 m od granicy działki skarżącego o nr ew. [...], a granica działki o nr ew. [...] jest oddalona o co najmniej 50 m od ściany projektowanego budynku. Również odległość projektowanych miejsc postojowych jest zgodna z wymaganiami określonym w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego. Organ odwoławczy wskazał, że W. P. wywodzi swój interes prawny z tytułu posiadania prawa współwłasności działek nr ew. [...] i [...] położonych we wsi G., gmina K. Powyższe nieruchomości nie graniczą z działką nr ewid. [...]. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że sporny budynek - dom weselny, o wysokości 6,48 m jest oddalony od działek skarżącego o ponad 80 m i oddzielony od tych działek działkami nr ew. [...],[...] i [...]. Takie usytuowanie budynku w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie powoduje ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości W. P., w szczególności wynikającego z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.), m. in. § 12 i 13 oraz przepisów przeciwpożarowych (§ 271). Organ wskazał ponadto, że zarzuty dotyczące hałasu związanego z korzystaniem z obiektu dotyczą interesu faktycznego strony, a nie jej interesu prawnego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że Wojewoda Mazowiecki w podstawie prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazał art. 157 § 3 k.p.a., jednak zarówno z sentencji, jak i z uzasadnienia decyzji wynika, że organ umorzył postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., która w niniejszej sprawie zaistniała już po wszczęciu postępowania, bowiem ustalono, że wszczęto je na wniosek podmiotu nie będącego stroną. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli W. P., M. P., A. P., A. P. i A. M. P., zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., 28 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20 i Prawa budowlanego oraz przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił tę skargę, uznając, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Sąd wskazał, że Wojewoda Mazowiecki wszczął postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji tylko z wniosku W. P., wskazując, że wniosek pozostałych osób zostanie rozpoznany w odrębnym postępowaniu. W stanie faktycznym tej sprawy takie działanie organu nie tylko nie zostało w żaden sposób uzasadnione, ale nie było też niczym uwarunkowane i skomplikowało rozpoznanie sprawy. Sąd stwierdził ponadto, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymując w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego uznał, że mimo, że została ona wydana na podstawie art. 157 § 3 k.p.a., to w istocie organ orzekał o umorzeniu postępowania administracyjnego, a nie odmowie jego wszczęcia. Sąd wskazał, że Wojewoda Mazowiecki w uzasadnieniu decyzji konsekwentnie przedstawił argumentację dotyczącą prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Dopiero w końcowej części uzasadnienia (str. 4) znalazło się stwierdzenie, że " wobec braku przymiotu strony postępowanie należało umorzyć". Zdaniem Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zatem, z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego, którą orzeczono o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji mimo, że postępowanie to zostało już przez organ wszczęte na wniosek W. P. Niezależnie od powyżej wskazanego naruszenia prawa Sąd nie podzielił także stanowiska organu co do braku przymiotu strony u W. P. Z akt postępowania wynika, że jest on współwłaścicielem działki nr [...] i [...] (a nie jak błędnie wskazał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nr [...]). Działki te graniczą bezpośrednio z terenami inwestycji i nie jest zasadne twierdzenie organu, że zachowanie odległości określonych w przepisach rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przesądza o braku przymiotu strony W. P. Sąd wskazał, że art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane określa strony postępowania o pozwolenie na budowę z zastrzeżeniem, że nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 Prawo budowlane). W niniejszej sprawie organ nadzoru po wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Otwockiego z dnia [...] czerwca 2005 r. obowiązany był rozważyć nie tylko czy obiekt budowlany, którego dotyczy kontrolowana decyzja nie narusza przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie odległości od działki wnioskodawcy, ale także odnieść się do twierdzeń wnioskodawcy przedstawionych we wniosku o wszczęcie postępowania oraz odwołaniu. Skarżący podnosił, iż decyzja o pozwoleniu na budowę wydana została z naruszeniem obowiązującego dla tego obszaru planu zagospodarowania przestrzennego, w konsekwencji czego prowadzona w budynku działalność (dom weselny) oddziałuje ujemnie na sąsiednie nieruchomości, w tym działkę skarżącego. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody Mazowieckiego wydane zostały bez dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co narusza przepisy postępowania, w związku z tym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., Sąd uchylił te decyzje. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, opierając ją na podstawie naruszenia przepisów postępowania, tj: 1) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez: - przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym poprzez stwierdzenie, że decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2010 r., Nr [...] orzekała o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, podczas gdy rozstrzygnięcie tej decyzji w sposób nie budzący wątpliwości stanowi o umorzeniu postępowania nieważnościowego, co doprowadziło Sąd do stwierdzenia, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i jej uchylenia; - przedstawienie sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym poprzez ustalenie, że W. P. jest współwłaścicielem działki [...] i [...] oraz że działki te graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji i w konsekwencji zakwestionowanie przez Sąd stanowiska organu, co do braku przymiotu strony u W. P., podczas gdy działkami stanowiącymi własność W. P. są działki o nr ew. [...] i [...], które nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji i nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane; - niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w szczególności poprzez niezajęcie stanowiska w kwestii posiadania legitymacji procesowej w tym postępowaniu przez skarżących M. P., A. P., A. P. i A. M. P., i w konsekwencji naruszenie art. 151 p.p.s.a, polegające na nieoddaleniu skarg tych osób, mimo, że nie posiadały one legitymacji skargowej w tym postępowaniu. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w związku z art. 7 i 77 k.p.a. polegające na błędnym uznaniu, że zaskarżona decyzja została wydana bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy, gdyż organ nadzoru powinien był odnieść się do twierdzeń wnioskodawcy przedstawionych we wniosku o wszczęcie postępowania oraz w odwołaniu od decyzji, podczas gdy okoliczności te pozostawały bez wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż niedopuszczalne było rozstrzyganie sprawy co do jej istoty w sytuacji, gdy postępowanie zostało wszczęte na wniosek osoby nie posiadającej przymiotu strony; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymując w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2010 r., naruszył przepisy postępowania, co doprowadziło do uwzględnienia skargi, w sytuacji, w której postępowanie organu nie było dotknięte wadami, a Sąd powinien zastosować art. 151 p.p.s.a. i skargę oddalić. Powołując się na powyższe zarzuty, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podniósł, że rozstrzygnięcie Sądu I instancji zostało oparte na nieprawidłowych ustaleniach faktycznych, gdyż Sąd stwierdził, że W. P. jest współwłaścicielem działek nr [...] i [...], w sytuacji, gdy z akt sprawy wynika, że jest on współwłaścicielem działek [...] i [...]. Działka nr [...] stanowi współwłasność A. P., A. P. i A. P.. Z zatwierdzonego projektu zagospodarowania działek wynika, iż między działką inwestycyjną a działkami należącymi do W. P. biegnie droga (działka nr [...]), a więc nie graniczą one ze sobą bezpośrednio. Jak wynika z projektu sporny budynek (dom weselny) zaprojektowany jest na działce o nr ewidencyjnym [...] i jest oddalony od działek skarżącego o ponad 80 m. Takie usytuowanie budynku zdaniem organu nie powoduje ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości W. P. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżony wyrok, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Obowiązkiem organu administracji jest zatem ustalenie czy żądanie wszczęcia postępowania nieważnościowego pochodzi od podmiotu posiadającego przymiot strony. To, że strona nie brała udziału w postępowaniu zwykłym nie pozbawia jej prawa do żądania wszczęcia postępowania nadzwyczajnego. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przepis art. 28 k.p.a. ma również zastosowanie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę. W wyroku z dnia 28 marca 2007 r., II OSK 208/06 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym, o którym mowa w art. 28 K.p.a. zostało zawężone przez przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę do inwestora oraz właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, co oznacza, że w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę stronami, w rozumieniu art. 28 K.p.a., są osoby wymienione w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. (...) Tak więc inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu są stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, ponieważ postępowanie to dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku. Postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę dotyczy interesu prawnego właściciela sąsiedniej nieruchomości, jeżeli jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, który ma być wybudowany przez inwestora. Zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepisy odrębne, które należy uwzględnić przy ustalaniu obszaru oddziaływania planowanej inwestycji to zarówno przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak i przepisy dotyczące ochrony środowiska (m.in. dotyczące ochrony przed hałasem, zanieczyszczania powietrza niektórymi substancjami trującymi), a także przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego. Przy ustalaniu obszaru oddziaływania inwestycji nie jest wystarczające wykazanie, że zostały zachowane odległości tego obiektu od granic działek sąsiednich, o których mowa w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych. Należy również rozważyć czy tego rodzaju inwestycja będzie w sposób negatywny oddziaływać na nieruchomość sąsiednią np. stanowiąc źródło nadmiernej emisji hałasu, w tym wpływać na sposób jej zagospodarowania. Przedmiotem tej sprawy jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2010 r. o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Otwockiego z dnia [...] czerwca 2005 r. wszczętego na wniosek W. P. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w tej sprawie decyzja organu odwoławczego została wydana bez dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, choć uzasadnienie Sądu w tym zakresie jest częściowo błędne. Z ustaleń organu I instancji oraz Sądu wynika, że W. P. jest współwłaścicielem działek nr [...] i [...]. Natomiast organ odwoławczy twierdzi, że działkami stanowiącymi własność W. P. są działki o nr ew. [...] i [...]. Okoliczność, które działki są własnością W. P. powinna więc zostać ponownie ustalona w sposób niebudzący wątpliwości i szczegółowo wyjaśniona przez organy ponownie rozpatrujące tę sprawę. Natomiast Sąd I instancji z całą pewnością błędnie uznał - co słusznie podniesiono w skardze kasacyjnej- że działki nr [...] i [...] graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji, tj. działką nr [...]. Z akt sprawy wynika, że spośród działek będących własnością W. P., M. P., A. P. i A. P. z działką inwestora graniczy jedynie działka nr [...], z tym że pomiędzy tymi działkami przebiega droga (działka nr [...]) . Zatem w ponownie prowadzonym postępowaniu w tej sprawie organ powinien ustalić czy działki będące własnością W. P. – skoro nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji – znajdują się w obszarze oddziaływania domu weselnego, znajdującego się na działce nr [...]. W szczególności organ powinien ponownie ustalić w jakiej odległości od domu weselnego znajdującego się na działce nr [...] położone są działki będące własnością W. P., gdyż ustalenia organów obu instancji w tym zakresie są różne. Organ I instancji wskazał, że jest to odległość 40-50 m, natomiast organ odwoławczy twierdzi, że odległość ta wynosi 80 m. Dopiero prawidłowe ustalenie tych wszystkich okoliczności faktycznych sprawy będzie dawało organowi podstawę do zastosowania prawa materialnego i oceny, czy działki będące własnością W. P. znajdują się w obszarze oddziaływania domu weselnego, znajdującego się na działce nr [...], a zatem czy może on być stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Otwockiego z dnia [...] czerwca 2005 r. Należy podkreślić, że dokonując tej oceny, organ powinien uwzględnić zarówno przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak i inne przepisy, dotyczące zwłaszcza ochrony środowiska. W związku z powyższym za niezasadny należy uznać zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. Częściowo trafny jest zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym polegające na stwierdzeniu, że decyzja organu I instancji orzekała o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, podczas gdy rozstrzygnięcie tej decyzji w sposób nie budzący wątpliwości stanowi o umorzeniu postępowania nieważnościowego. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. umorzył postępowanie wszczęte w dniu 25 stycznia 2010 r. z wniosku W. P. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Otwockiego z dnia [...] czerwca 2005 r. Sąd błędnie więc stwierdził, że decyzją tą orzeczono o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego. To stwierdzenie Sądu jest o tyle uprawnione, że, choć formalnie organ umorzył postępowanie nieważnościowe w tej sprawie, to wydał decyzję na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. i całe uzasadnienie przedstawia argumentację nawiązującą do tego przepisu i uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania nieważnościowego. Skoro postępowanie w tej sprawie zostało już wszczęte pismem Wojewody Mazowieckiego z dnia 25 stycznia 2010 r., to stwierdzenie przez organ, że wnioskodawca nie ma przymiotu strony tego postępowania, powinno skutkować jego umorzeniem na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., a nie na podstawie art. 157 § 3 k.p.a., co prawidłowo podkreślił organ II instancji w uzasadnieniu decyzji odwoławczej. Sąd I instancji, mimo, iż prawidłowo wykazał sprzeczność pomiędzy osnową decyzji organu I instancji a jej uzasadnieniem, błędnie wskazał w uzasadnieniu wyroku, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy tę decyzję, którą orzeczono o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, mimo, że postępowanie zostało już przez organ wszczęte. To uchybienie Sądu I instancji nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż w związku z przeprowadzeniem przez organy administracji tego postępowania z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a., istniała inna podstawa do uchylenia decyzji organów obu instancji. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie mogą odnieść zamierzonego skutku podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w szczególności kwestii posiadania legitymacji procesowej w tym postępowaniu przez skarżących M. P., A. P., A. P. i A. M. P. i naruszenia art. 151 p.p.s.a poprzez nieoddalenie skarg tych osób. W odniesieniu do tego zarzutu, wskazać należy, iż jeden wniosek wszczynający to postępowanie złożyli wspólnie W. P. oraz reprezentowani przez niego: M. P., A. P. i A. P. Organ I instancji oddzielnie rozpoznał wniosek W. P., a oddzielnie pozostałych wnioskodawców. Należy zgodzić się z Sądem I instancji, że takie działanie organu znacznie skomplikowało tę sprawę i utrudniło jej rozpoznanie, zwłaszcza, że W. P. i jego żona M. P. są współwłaścicielami tych samych działek. Trudno więc w tej sytuacji procesowej uznać, że M. P., A. P. i A. P. nie mieli legitymacji skargowej w tej sprawie. Natomiast A. M. P. – G. jest wraz z A. P. i A. P. współwłaścicielem m.in. działki nr [...] znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie działki inwestora, zatem ma również interes prawny uzasadniający jej legitymację procesową w tym postępowaniu. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło