II SA/Gl 1038/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.),, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2010 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], podjętą z up. Prezydenta G. na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 1 i ust. 13 w zw. z art. 40 ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115),§ 2 ust. 1 rozp. RM z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego ( Dz. U. Nr 140, poz. 1481) oraz uchwał nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] r. i nr [...] z dnia [...]r., orzeczono o nałożeniu na B. B. kary pieniężnej w wysokości [...] zł za zajęcie bez zezwolenia zarządcy pasa drogowego drogi krajowej – ul. [...] w dniach [...] r.; [...] r. – poprzez umieszczenie czterostronnej reklamy o powierzchni [...] m2, zamocowanej do platformy przyczepy o numerze rejestracyjnym [...]. W uzasadnieniu organ I instancji powołał się na stwierdzenie faktu nielegalnego zajęcia pasa drogowego w trakcie czynności służbowych, wykonywanych przez pracowników ZDM G. potwierdzonych protokołem, pomiarami tablicy oraz dokumentacją fotograficzną. Zdaniem organu, konieczność uzyskania zezwolenia na zajmowanie pasa drogowego poprzez umieszczenie reklamy w rozumieniu art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych, dotyczy każdego nośnika, a nie tylko trwale związanego z gruntem. Stąd też należało ustalić karę pieniężną w kwocie [...] zł ( 10 x 1,80 zł x 27,7056 m2 x 6 dni ). W odwołaniu od decyzji B. B. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Odwołujący się zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że krótkotrwałe zaparkowanie w pobliżu drogi sprawnej technicznie i zarejestrowanej przyczepy samochodowej, przewożącej ładunek w postaci tablic zawierających zdjęcia i napisy, nie powodujący jakiegokolwiek zagrożenia dla ruchu drogowego, stanowi samowolne zajęcie pasa drogowego. Nadto, odwołujący się wskazał na brak uzasadnienia decyzji, gdy idzie o przyjęcie, że przyczepa została zaparkowana w obszarze pasa drogowego, gdyż nie powołano się na jakiekolwiek urzędowe dokumenty geodezyjne określające linie graniczne pasa drogowego. W kolejnym piśmie uzupełniającym odwołanie, B. B. dodatkowo wskazał na brak legitymacji po jego stronie. Odwołujący się przyznał, że jest co prawda właścicielem przedmiotowej przyczepy, lecz na podstawie umowy z dnia [...] r., której odpis dołączył, wynajął ją J. D. Stąd też nie może ponosić odpowiedzialności za działania innej osoby, a w szczególności za zaparkowanie przedmiotowej przyczepy na terenie należącym do zarządu drogi i rodzaj przewożonego na niej ładunku. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Kolegium na podstawie znajdującej się w aktach mapy zasadniczej w skali 1: 500 z którą strona zapoznała się w dniu [...] r. ustaliło, że przyczepa zawierająca reklamę, została ustawiona w pasie drogowym ul. [...] Nadto, mając na uwadze odległość od przedsiębiorstwa skarżącego, czas i miejsce ustawienia przyczepy bez pojazdu samochodowego, oraz treść napisu, organ II instancji uznał, że przypadek ten należy potraktować jako reklamę w rozumieniu art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych. W tym względzie Kolegium odwołało się też do poglądu, wyrażonego w wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 2246/06, (LEX nr 316825). Odnosząc się zaś do braku legitymacji biernej, organ w pierwszym rzędzie zauważył, że treść odwołania pozostaje w sprzeczności z argumentacją, podniesioną dopiero w kolejnym piśmie z dnia [...] r. Pierwotnie strona podnosiła bowiem, że nie działała ze świadomością łamania prawa, gdyż żaden przepis nie zabrania parkowania w taki sposób przyczepy, a dopiero następnie wskazała na brak odpowiedzialności za działanie najemcy. Nadto, z treści dołączonej umowy dzierżawy powierzchni reklamowej nr [...]) z dnia [...] r. wynika, że odwołujący się jest właścicielem przedmiotowej tablicy reklamowej, umieszczonej na przyczepie samochodowej. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego B.B. wniósł o uchylenie decyzji obydwu instancji, domagając się zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 12 pkt 1 w zw. z art. 40 ust. 1 i 2 pkt 3 i ust. 6 ustawy o drogach publicznych, poprzez błędne przyjęcie, że właściciel przyczepy samochodowej, na której umieszczono reklamę, jest osobą zajmującą pas drogowy, zobowiązaną do zapłaty kary pieniężnej w sytuacji, gdy przyczepa ta została wydzierżawiona osobie trzeciej, która umieściła ją w pasie drogowym i za jej działanie nie ponosi odpowiedzialności. Po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania skarżący zaakcentował, że w sytuacji poniesienia władztwa nad rzeczą innej osobie, brak podstaw do uznania właściciela przedmiotu za zajmującego pas drogowy. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn zawartych w motywach zaskarżonej decyzji, akcentując że bez znaczenia jest argument o pozostawaniu przyczepy w dyspozycji dzierżawcy, bowiem stosunki pomiędzy stronami umowy podlegają rozstrzygnięciu w postępowaniu cywilnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie jest uzasadniona. W niniejszej sprawie jest poza sporem, że doszło do zajęcia pasa drogowego ul. [...] w G. bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi poprzez umieszczenie reklamy na ustawionej w tym celu przyczepie samochodowej, będącej własnością skarżącego. W tym względzie podzielić należy niekwestionowane ustalenia Kolegium co do faktu, że przedmiotowa przyczepa o nr rejestracyjnym [...] w okresie podanym przez organ I instancji ustawiona została w pasie drogowym, co dokumentuje mapa w skali 1 : 500 ( k. 1 akt adm.), materiał fotograficzny ( k. 3,5,8,11,13,15 ) tych akt. Wymiary czterostronnej tablicy reklamowej ( powierzchni ekspozycyjnej ) podano w protokole z dnia [...] r. ( k. 2 akt adm.) Spór dotyczy zaś kwestii podmiotu, zobligowanego do uiszczenia kary pieniężnej z tego tytułu. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 560/08/ LEX nr 518207), stroną postępowania w przedmiocie umieszczenia reklamy w pasie drogowym, a zatem obowiązanym do uzyskania stosownej decyzji zarządcy jest właściciel danej reklamy. On jest bowiem w tym zakresie podmiotem stosunku publiczno-prawnego w relacjach z organem administracji publicznej. Zatem to właściciel reklamy umieszczonej w pasie drogowym bez zgody zarządcy jest biernie legitymowany w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, toczącym się w trybie przepisu art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.). Zdaniem sądu administracyjnego, w sytuacji gdy reklama usytuowana jest na przyczepie samochodowej, jej właściciel może uwolnić się od odpowiedzialności za samowolne zajęcie pasa drogowego jeżeli wykaże, że faktycznego zajęcia pasa drogowego dokonał inny podmiot, działając na własną rzecz i we własnym imieniu. W niniejszej sprawie skarżący w toku postępowania przed organem I instancji po zapoznaniu go z materiałem dowodowym, nie podnosił w tym względzie żadnych okoliczności ( vide : protokół z dnia [...] r. k. 18 akt adm.). Co więcej, po zawiadomieniu go o wszczęciu postępowania administracyjnego, przedmiotowa przyczepa została usunięta z pasa drogowego, co potwierdza protokół oględzin z dnia [...] r. ( k. 17 akt ). Zasadnie zauważył też organ II instancji, że w odwołaniu od decyzji ( pismo z dnia [...].), B. B. reprezentowany przez fachowego pełnomocnika nie kwestionował faktu, że dokonał ustawienia przyczepy samochodowej z reklamą, a jedynie negował kwalifikację prawną takiego działania, uważając że chodzi o zaparkowanie sprawnej technicznie, zarejestrowanej i ubezpieczonej przyczepy w miejscu, w którym nie obowiązuje zakaz zatrzymywania się i postoju, nie stanowiąc też zagrożenia dla ruchu drogowego. Dopiero w kolejnym piśmie, z dnia [...] r. uzupełniającym odwołanie, zarzucono że skarżący wynajął przyczepę osobie trzeciej i nie może ponosić odpowiedzialności za działanie najemcy, w szczególności za zaparkowanie przedmiotowej przyczepy na terenie należącym do zarządu drogi oraz za rodzaj przewożonego na niej ładunku. Dla wykazania tego faktu dołączono odpis umowy z dnia [...] r. Jednakże zdaniem sądu administracyjnego, treść tego dokumentu w żaden sposób nie potwierdza zarzutów, podniesionych w skardze co do nałożenia kary pieniężnej na niewłaściwy podmiot. Umowa z dnia [...]r. nr [...], zgodnie z jej tytułem dotyczy dzierżawy powierzchni reklamowej, a nie – przyczepy samochodowej z umieszczonym na niej nośnikiem reklamowym. W świetle § 1 i 2 umowy, przedmiotem dzierżawy jest 10 sztuk nośników reklamowych, usytuowanych na przyczepach przystosowanych do zamieszczenia reklamy, które oddano dzierżawcy do używania w celu zamieszczania reklamy informacyjnej. Nadto, w § 10 umowy, strony przewidziały możliwość jej wypowiedzenia przez skarżącego jako wydzierżawiającego w razie zaistnienia okoliczności utrudniających w znacznym stopniu lub uniemożliwiających ekspozycję reklamy albo w przypadku wprowadzenia regulacji prawnych uniemożliwiających korzystanie z reklamy. Przedłożono też kserokopię przekazania w dniu [...] r. m.in. przedmiotowej przyczepy, posiadającej nośniki reklamowe. Zdaniem sądu administracyjnego, treść powyższej pisemnej umowy nie potwierdza twierdzeń zawartych w piśmie z dnia [...] r., jak i w skardze co do nałożenia kary na niewłaściwy podmiot. Co więcej, tytuł i postanowienia umowy, korelują z treścią odwołania z dnia [...]r. co do podmiotu, który dokonał faktycznego zajęcia pasa drogowego. Przedmiotem umowy jest bowiem nie przyczepa z nośnikiem reklamowym, lecz powierzchnia reklamowa (ekspozycja reklamy ). W takiej sytuacji to skarżący był zobligowany do uzyskania zezwolenia zarządcy drogi na ustanowienie w pasie drogowym przedmiotowej przyczepy z nośnikiem. Wszak dzierżawca powierzchni reklamowej nie mógłby i nie był zobowiązany wystąpić do zarządcy drogi o wydanie zezwolenia na umieszczenie na nośniku informacji wizualnej, nawet jeżeli służy na potrzeby reklamowe jego działalności. Zajęcie pasa drogowego następuje przez umieszczenie nośnika reklamowego, bo tylko na nim możliwe jest zamieszczenie określonej informacji wizualnej. Gdyby inaczej rozumować, to w pasie drogowym dopuszczalne byłoby ustawienie nośnika bez zgody zarządcy, a dopiero zamieszczenie informacji, wymagałoby zezwolenia w drodze decyzji organu administracji, co wydaje się sprzeczne z celem ustawy o drogach publicznych ( zapewnieniem bezpieczeństwa użytkownikom dróg). W niniejszej sprawie nawet w sytuacji, gdy po zawarciu umowy skarżący wydał dzierżawcy przyczepę wraz z nośnikiem reklamowym celem umieszczenia jej w dowolnym miejscu, w tym w pasie drogowym, to działał na własne ryzyko, bowiem przedmiotem umowy nie była przyczepa z nośnikiem reklamowym. Ani organy administracji, ani sąd administracyjny nie są zaś uprawnione do podważania treści umowy wbrew jej postanowieniom zawartym na piśmie, zwłaszcza w sytuacji, gdy sam skarżący w toku postępowania przed organem I instancji, ani w odwołaniu nie podnosił braku odpowiedzialności za działania innej osoby. Przytoczone w skardze przykłady zachowań, zwalniających od odpowiedzialności na gruncie prawa karnego lub prawa cywilnego, nie dotyczą więc w żadnej mierze niniejszej sprawy administracyjnej. Zastrzeżenie zawarte w § 10 umowy, dowodzi zaś, że skarżący miał świadomość skutków umieszczenia przyczepy z nośnikiem niezgodnie z wymogami prawa, co może uniemożliwić ekspozycję zgodnie z celem umowy. Tak więc, w świetle treści pisemnej umowy, korelującej z wcześniejszymi twierdzeniami skarżącego, prawidłowo organ odwoławczy uznał, że jest on podmiotem zobligowanym do poniesienia sankcji za zajęcie pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia, bowiem to skarżący zobligowany był do jego uzyskania, a nie osoba, której wydzierżawił powierzchnię reklamową. Nie zachodzi też w niniejszej sprawie potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego, skoro twierdzenia skargi pozostają w sprzeczności z treścią przedłożonej przez niego umowy co do jej przedmiotu. Z tych też względów brak podstaw do ferowania zarzutu naruszenia prawa materialnego ( art. 40 ust. 12 pkt 1 w zw. z art. 40 ust. 1 i 2 pkt 3 i sut. 6 ustawy o drogach publicznych ). Podkreślić bowiem należy, że reklamą w rozumieniu art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych jest nośnik informacji wizualnej, a nie – sama treść tej informacji. Z tych względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym jej wznowieniem, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).