II OSK 2552/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-04-23
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Mirosława Pindelska, Jerzy Stelmasiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, jest zobowiązany do pouczenia strony o możliwości wznowienia postępowania, jeśli okoliczności wskazane we wniosku mogą stanowić podstawę do wznowienia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do pouczania strony o możliwości wznowienia postępowania, jeśli strona złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, a organ prawidłowo zinterpretował i rozpoznał ten wniosek zgodnie z jego treścią. Obowiązek informowania stron o okolicznościach prawnych (art. 9 k.p.a.) nie oznacza obowiązku instruowania strony o wyborze optymalnego sposobu postępowania ani bycia jej pełnomocnikiem. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji jest odrębnym trybem postępowania od wznowienia postępowania, a organ jest związany treścią żądania strony.Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącej nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Organy administracji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznały, że decyzja nie jest dotknięta wadami uzasadniającymi stwierdzenie jej nieważności. Stowarzyszenie zarzuciło organom, że nie pouczyły go o możliwości wznowienia postępowania, mimo że okoliczności wskazane we wniosku mogły stanowić podstawę do wznowienia. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Stowarzyszenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: sędzia del WSA Mirosława Pindelska (spr.) sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Protokolant asystent sędziego Justyna Rosińska po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia "[...]" w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 872/11 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 872/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Stowarzyszenia "[...]" w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r., znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2010 r., znak [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 3, art. 158 § 1 oraz art. 17 pkt 3 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. oraz na podstawie w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym, po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia "[...]" z dnia 19 lipca 2010 r., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], którą nakazano "właścicielowi Stowarzyszeniu »[...]« w K. z siedzibą przy ul. [...] doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez wypełnienie materiałami o odpowiedniej klasie ogniowej samowolnie wykonanych czterech otworów okiennych w salach: gabinet zastępcy dyrektora (1 okno), sala nr 5 (2 okna) i pomieszczenie administracyjne (1 okno) usytuowanych w poziomie parteru w ścianie szczytowej budynku oficyny przy ul. [...] usytuowanej w granicy z posesją przy ul. [...] w K. (...)".
Organ wskazał, że weryfikowana decyzja w pierwszej kolejności została zbadana pod kątem zaistnienia przesłanki o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
W ocenie organu badana decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, które mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących. Organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie kompetencje organu pierwszej instancji, który wydał badaną decyzję, tj. powiatowego inspektora nadzoru budowlanego wynikają wprost z ustawy – Prawo budowlane. Zgodnie z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego należą zadania i kompetencje, o których mowa w art. 48–51 Prawa budowlanego, regulujących kwestie związane z rozbiórką obiektów wybudowanych bez pozwolenia lub zgłoszenia i procedurami legalizacyjnymi. Zatem przesłanka naruszenia przepisów o właściwości nie zachodzi.
Badając kwestionowaną decyzję pod kątem kolejnej przesłanki wynikającej z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji jest wydanie jej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa organ wskazał, że w badanej decyzji wskazano jako podstawę prawną art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, czyli przepis obowiązujący w dacie wydania decyzji. Ze względu na fakt, że roboty budowlane zostały zakończone, organ w badanej decyzji – na podstawie art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego – odstąpił od wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Organ wskazał, że w sentencji badanej decyzji szczegółowo wskazano jakie roboty budowlane muszą zostać wykonane w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu budowlanego do stanu poprzedniego. Zatem nie ma podstaw, by zarzucić badanej decyzji rażące naruszenie prawa w tym zakresie. Dalej organ wskazał, że kwestionowane rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o istniejący w ustawie – Prawo budowlane przepis prawa, przewidujący kompetencję organu nadzoru budowlanego do działania w formie decyzji administracyjnej. Organ stwierdził, że badana decyzja z dnia [...] marca 2009 r. nie jest też dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Następnie organ podał, że we wniosku strona wskazała, iż nie była powiadamiana "o podejmowaniu jakichkolwiek czynności związanych z przedmiotową sprawą, jak również wzywana do składania stosownych wyjaśnień", co zdaniem wnioskodawcy "jest w sposób oczywisty sprzeczne z k.p.a." W ocenie organu wskazane przez wnioskodawcę okoliczności wypełniają przesłankę do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 120/08, Lex nr 485364 organ wskazał, że nie można korygować wad ostatecznego rozstrzygnięcia w trybie stwierdzenia nieważności, jeżeli są to wady, które należy weryfikować w postępowaniu wznowieniowym.
Analizując badaną decyzję pod kątem spełnienia przez nią pozostałych przesłanek nieważności, organ stwierdził, że nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., albowiem sprawa nie została rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną lub postanowieniem.
Organ stwierdził, że badana decyzja została skierowana do Stowarzyszenia "[...]" jako do właściciela oficyny położonej przy ul. [...] położonej w granicy z posesją przy ul. [...] w K., a więc zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego. Nie ma zatem podstaw do stwierdzenia nieważności badanej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Nadto organ ocenił, że badana decyzja jest wykonalna, a więc nie został naruszony art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., nie została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a., zgodnie z którym wykonanie przedmiotowej decyzji stanowiłoby czyn zagrożony karą, jak również nie jest dotknięta wadą wynikającą z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.
W konsekwencji organ wojewódzki uznał, że w niniejszej sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki z dnia [...] marca 2009 r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., znak [...] na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w K., utrzymał w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r., znak [...].
W uzasadnieniu organ stwierdził, że ze zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego wynika, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., obligującą organ do stwierdzenia nieważności decyzji.
Podkreślił, że w niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] marca 2009 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazał właścicielowi wypełnienie samowolnie wykonanych otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku, usytuowanej w granicy działki.
W ocenie organu badana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki z dnia [...] marca 2009 r. została wydana przez właściwy organ, na właściwej podstawie prawnej i bez rażącego naruszenia prawa, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do właściwych stron postępowania, była wykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Ustosunkowując się do argumentów Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w K., odnośnie nie poinformowania o wszczęciu i toczącym się postępowaniu, co w konsekwencji pozbawiło ją możliwości obrony, jak również przedstawienia dowodów mających istotny wpływ na ostateczne rozstrzygnięcia w sprawie organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem. Brak udziału strony w postępowaniu jest przesłanką do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 ust. 4 k.p.a.), a nie stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art. 156 § 1 k.p.a.
Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie art. 145 k.p.a. w związku z art. 9 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, albowiem z treści wniosku strony wynikało, że opiera swój wniosek na okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, a zatem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego winien był pouczyć stronę o tej okoliczności prawnej i wezwać ją do ewentualnego sprecyzowania żądania.
W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w K. wskazało, że pismem z dnia 2 listopada 2011 r. złożyło wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 2009 r. Na uzasadnienie swojego żądania strona podała, że będąc stroną postępowania administracyjnego, w którym wydano zaskarżoną decyzję, nie została o nim poinformowana, wskutek czego nie miała możliwości obrony swoich praw i interesów w postępowaniu administracyjnym.
W zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodziła żadna z przesłanek określonych w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. uzasadniających stwierdzenie nieważności. Organ pominął zupełnie fakt, że wskazana przez stronę okoliczność stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 145 k.p.a. Skoro na organach administracji ciąży obowiązek poinformowania strony o okolicznościach prawnych, to organ zobowiązany był pouczyć stronę, że wskazana przez nią okoliczność stanowi podstawę do wznowienia postępowania i czy w związku z tym domaga się ona wznowienia postępowania, a jeśli tak to zobowiązać ją do uzupełnienia pisma z dnia 2 listopada 2010 r., tak by spełniało ono wymogi podania o wznowienie postępowania.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia [...] czerwca 2011 r., oddalając skargę uznał, że skarga nie jest zasadna.
Zdaniem Sądu w kontekście obowiązującego w dniu wydania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] przepisu art. 51 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. –Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414, ze zm.), zwanej dalej Prawo budowlane, organ w zaskarżonej decyzji trafnie przyjął, że kontrolowana w trybie nadzoru decyzja nie zawiera kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Sąd podkreślił, że przepisy prawa budowlanego na podstawie, których wydano kontrolowaną decyzję nakazującą doprowadzić przedmiotowy budynek do stanu poprzedniego, mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących i muszą być ściśle stosowane. Powołał przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego (obowiązujący w dacie wydania badanej decyzji), który stanowił, że "Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego".
Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki decyzją z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] wobec samowolnie wykonanych otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku, usytuowanej w granicy działki nakazał właścicielowi Stowarzyszeniu "[...]" z siedzibą w K. doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego, szczegółowo wskazując jakie roboty budowlane muszą zostać wykonane w tym celu. Istniały, zatem podstawy materialnoprawne do zastosowania w sprawie art. 51 Prawa budowlanego.
Zdaniem Sądu I instancji kontrolowana w trybie nadzoru decyzja była podjęta przez właściwy rzeczowo organ, wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami, a przede wszystkim skierowana była do podmiotu będącego stroną w sprawie, nie dotyczyła sprawy rozstrzygniętej wcześniej inną decyzją ostateczną, nie była niewykonalna, jej wykonanie nie powoduje czynu zagrożonego karą. Zdaniem Sądu I instancji prawidłowo Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji przyjął, że badana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Sąd I instancji odniosząc się do zarzutu skargi wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ właściwie wszczął na żądanie Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w K. i prowadził postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki z dnia [...] marca 2009 r., nr [...]. Wskazał, że badana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] wraz z pouczeniem o środkach zaskarżenia i terminie ich wniesienia została doręczona Stowarzyszeniu "[...]" z siedzibą w K. w dniu 16 kwietnia 2009 r. Następnie podał, że w dniu 23 kwietnia 2009 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki wpłynęło pismo Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w K. z dnia 17 kwietnia 2009 r. Sąd zaznaczył, że powyższe pismo nie odpowiadało wymaganiom z punktu widzenia przedmiotowego, bowiem w sposób nieprecyzyjny i ogólnikowy zostało określone w nim żądanie.
Dalej wskazał, że Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w wezwaniu z dnia 2 lipca 2010 r. poinformował Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w K., że w dniu 27 kwietnia 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki przesłał mu pismo Stowarzyszenia z dnia 17 kwietnia 2009 r., uznając, że stanowi ono odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki z dnia [...] marca 2009 r., nr [...]. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po zapoznaniu się z treścią pisma z dnia 17 kwietnia 2009 r. powziął wątpliwości co do prawidłowości uznania go za odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] i wezwał Stowarzyszenie do wyjaśnienia w terminie siedmiu dni, czy pismo to stanowi odwołanie od wskazanej decyzji, pouczając jednocześnie, że nie wykonanie wezwania spowoduje rozpatrzenie pisma z dnia 17 kwietnia 2009 r. jako wniosku o wydanie kopii decyzji PINB w K. – Powiat Grodzki z dnia [...] marca 2009 r.
W odpowiedzi na ww. wezwanie Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w K. pismem z dnia 19 lipca 2010 r. udzieliło odpowiedzi na powyższe. Stowarzyszenie wskazało , że wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji organu powiatowego z dnia [...] marca 2009 r.
Wskutek sprecyzowanej treści żądania przez Stowarzyszenie [...] z siedzibą w K., zdaniem Sądu, organ prawidłowo przyjął, że skarżące Stowarzyszenie domaga się stwierdzenia nieważności nieostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] i w dniu 11 sierpnia 2010 r. zawiadomił strony, że wszczął na żądanie Stowarzyszenia postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji.
W końcowych rozważaniach Sąd I instancji podkreślił, że rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, określa treść zgłoszonego żądania. Żądanie to wyznacza również stosowną normę prawa materialnego lub procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu podmiotowego i przedmiotowego postępowania. Organ administracji żądaniem tym jest związany, gdyż tylko i wyłącznie strona składająca podanie określa przedmiot swojego żądania. Inaczej mówiąc, to żądanie strony, wyznacza granice sprawy administracyjnej, której załatwienie wyznacza cel postępowania administracyjnego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w K. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: naruszenie przepisu postępowania z art. 145 w związku z przepisem z art. 9 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, ponieważ z treści wniosku strony wynikało, że opiera swój wniosek na okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania.
Zdaniem strony skarżącej stanowisko wyrażone w uzasadnieniu Sądu I instancji nie jest zasadne. W skardze podniesiono, że organ pominął zupełnie fakt, iż wskazana przez stronę okoliczność stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 145 k.p.a. Wskazano, że na organach administracji ciąży obowiązek poinformowania strony o okolicznościach prawnych, przez co Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązany był pouczyć stronę, iż podniesiona przez nią okoliczność stanowi podstawę do wznowienia postępowania i czy w związku z tym domaga się wznowienia postępowania, a jeśli tak to zobowiązać ją do uzupełnienia pisma z dnia 2 listopada 2010 r., tak aby spełniało ono wymogi podania o wznowienie postępowania. Powyższe okoliczności zdaniem strony skarżącej zostały pominięte przez Sąd I instancji wskutek czego doszło do naruszenia przepisów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawą skargi kasacyjnej.
Granicami skargi kasacyjnej są przytoczone przez skarżącego kasacyjnie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Podstawy skargi kasacyjnej zostały zawarte w art. 174 p.p.s.a., w myśl którego skargę kasacyjną można oprzeć zarówno na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), jak i na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Skarżący kasacyjnie nie jest zwolniony z powinności prawidłowego przytoczenia podstaw kasacyjnych, jak i uzasadnienia tych podstaw (art. 176 p.p.s.a.). Nie jest rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego zastępowanie skarżącego kasacyjnie w formułowaniu podstaw kasacyjnych. Brak przytoczenia motywów zarzutu naruszenia przez zaskarżony wyrok określonego przepisu uniemożliwia odniesienie się przez NSA do takiego zarzutu. Nie jest też rolą NSA ponowne ustalanie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena w ramach zarzutu kasacyjnego, czy Sąd I instancji prawidłowo skontrolował, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna będąca przedmiotem niniejszego postępowania nie odpowiada w pełni powyższym standardom.
Skarżący kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania z art. 145 k.p.a. i 9 k.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Redakcja tego zarzutu budzi wątpliwości, zarówno z uwagi na fakt, iż wskazanie dotyczy naruszenia przez Sąd I instancji przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, jak i z uwagi na fakt ogólnego wskazania naruszenia art. 145 k.p.a. jako przepisu proceduralnego.
Przypomnieć należy, że przepis art. 145 k.p.a. jest materialnoprawną podstawą do orzekania przez organy administracyjne o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną, a nie przepisem proceduralnym. Składa się z trzech paragrafów, a w paragrafie pierwszym zawiera w ośmiu punktach różne przesłanki jako podstawy wznowienia postępowania. Ponadto Sąd I instancji kontroluje prawidłowość zastosowania przez organy administracyjne przepisów prawa, w tym procedury administracyjnej. Sąd nie stosuje procedury administracyjnej, proceduje według przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi. Zarzut kasacyjny został postawiony jako brak zastosowania art. 9 k.p.a.
Odnosząc się jednak do zarzutu naruszenia art. 9 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zarzutowi temu towarzyszy argumentacja, iż przepis ten nie został zastosowany, skarżący kasacyjnie nie został prawidłowo pouczony przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o możliwości uzupełnienia pisma z dnia 2 listopada 2010 r. w sposób spełniający wymogi podania o wznowienie postępowania, mimo że z treści wymienionego pisma, złożonego przez skarżącego kasacyjnie, wynikała wskazywana okoliczność stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania. Zarzutowi temu nie towarzyszy rozwinięta argumentacja, która wskazywałaby na uchybienia Sądu I instancji. Zarzut ten w istocie sprowadza się do kwestionowania przez skarżącego kasacyjnie, dokonanej przez organy i zaakceptowanej przez Sąd I instancji, oceny treści żądania zawartego w podaniu o wszczęcie postępowania administracyjnego, wniesionym pisemnie w dniu 19 lipca 2010 r., a nie jak twierdzi skarżący w piśmie z dnia 2 listopada 2010 r. Pismo z dnia 2 listopada 2010 r. było odwołaniem od decyzji organu I instancji. Zawierało określenie skarżonej decyzji, jak też żądanie sposobu rozstrzygnięcia i nie wymagało żadnych uzupełnień.
Analiza akt, w tym treści pisma skarżącego kasacyjnie z dnia 19 lipca 2010 r., pisma będącego odpowiedzią na zapytanie organu, czy wcześniejsze pismo skarżącego z dnia 17 kwietnia 2009 r. jest odwołaniem od decyzji PINB w K. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...], wykazuje, że słusznie organy administracyjne, a za nimi Sąd I instancji, uznały, iż skarżący żąda wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji.
Żądanie to zostało wprost wyartykułowane. Na jego poparcie wnoszący podanie wskazał podstawę prawną z art. 156 i 157 k.p.a. Treści tego żądania nie zmienia argumentacja podnoszona na jego uzasadnienie. Postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek skarżącego kasacyjnie, a organ administracyjny związany był treścią żądania.
Zarzut kasacyjny naruszenia art. 9 k.p.a. poprzez brak poinformowania wnoszącego podanie o stwierdzenie nieważności wskazywanej decyzji o możliwości wniesienia podania o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 9 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej zobowiązane są do należytego, wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy mają czuwać nad tym aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu mogą udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Określona w art. 9 k.p.a. zasada informowania stron oznacza obowiązek organu udzielania stronie informacji zarówno o przepisach prawa materialnego, jak i prawa procesowego przez cały tok postępowania, tj. od chwili jego wszczęcia aż do jego zakończenia. Wymieniony obowiązek wynikający z art. 9 k.p.a. nie oznacza, tak jak oczekuje skarżący kasacyjnie, że organ jest zobligowany do instruowania strony o wyborze optymalnego sposobu postępowania lub bycia jego pełnomocnikiem.
Twierdzenie skarżącego, że naruszono art. 9 k.p.a. nie znajduje uzasadnienia w sprawie.
Niezasadny też jest zarzut naruszenia art. 145 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie. Postępowanie administracyjne toczyło się z wniosku skarżącego kasacyjnie o stwierdzenie nieważności decyzji PINB w K. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] i wymieniony przepis stanowiący materialnoprawne podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego nie mógł być stosowany w przedmiotowej sprawie.
Zatem nie jest usprawiedliwiona podstawa skargi kasacyjnej, co stanowi o jej oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło