II SA/Gd 399/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicza po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2011 r. na rozprawie sprawę ze skargi Gminy na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 1 lipca 2010r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez Wójta Gminy P. odwołania od decyzji Wójta Gminy T. z dnia 28 kwietnia 2010r. nr [...] w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie 3 elektrowni wiatrowych na działkach nr [...] i [...]obręb M., gmina T. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że zgodnie z pouczeniem zawartym ww. decyzji z dnia 28 kwietnia 2010r. stronom przysługiwało prawo odwołania w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji, stosownie do treści art. 129 § 2 kpa. Organ ustalił, że decyzja Wójta Gminy T. z 28 kwietnia 2010r. została doręczona stronie w dniu 30 kwietnia 2010r., zgodnie z potwierdzeniem odbioru, a nie jak stwierdzono w odwołaniu w dniu 7 maja 2010r. Odwołanie od decyzji zostało wniesione w dniu 20 maja 2010r., a więc po upływie terminu. Z tej przyczyny organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku podniesiono, że data widniejąca na zwrotnym poświadczeniu odbioru nie dotyczy odbioru decyzji z dnia 28 kwietnia 2010r. lecz pisma Wójta Gminy T. z dnia 28 kwietnia 2010r. z prośbą o wywieszenie na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy w P. ogłoszenia nr [...] z dnia 28 kwietnia 2010r. o podjęciu przez Wójta Gminy T. decyzji z dnia 28 kwietnia 2010r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie 3 elektrowni wiatrowych o mocy 2MW każda na działkach nr [...] i [...] obręb M. Natomiast przedmiotową decyzję Wójt Gminy T. przesłał w dniu 7 maja 2010r. w formie elektronicznej. Powołując się na powyższe Kolegium ustaliło, że skoro decyzję doręczono w dniu 7 maja 2010r., to odwołanie złożone w dniu 20 maja 2010r. wniesione zostało w terminie. W konsekwencji powyższego postanowieniem z dnia 27 września 2010r. Samorządowe Kolegium odwoławcze działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględniło skargę w całości i uchyliło postanowienie z dnia 1 lipca 2010r. Skargę na postanowienie z dnia 27 września 2010r. wniosła "A" Spółka w G., zarzucając naruszenie art. 28 kpa i art. 71 oraz następnych ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.) poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że Gmina P. jest stroną postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, naruszenie art. 138 § 1 pkt 3kpa poprzez niewydajnie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego oraz art. 39¹ kpa poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że Gminie P. skutecznie doręczono decyzję administracyjną za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Wyrokiem z dnia 28 marca 2011r. wydanym w sprawie II SA/Gd 922/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, orzekł, że nie może być ono wykonane oraz zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu Sąd w pierwszej kolejności ustalił że w istocie skargę na postanowienie SKO z dnia 1 lipca 2010r. wniosła Gmina P., a nie jak dosłownie zostało to sformułowane Wójt tej Gminy i wniesienia jej odwołania dotyczy postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu. Sąd wskazał, że w świetle art. 129 § 2 kpa określającego termin na wniesienie odwołania, istotne jest ustalenie kiedy decyzję, od której następnie wniesiono odwołanie doręczono stronie oraz kiedy wniesiono odwołanie. Sąd ustalił, że nie budzi wątpliwości, że odwołanie od decyzji z dnia 28 kwietnia 2010r. wniesione zostało w dniu 20 maja 2011r., natomiast nie została wyjaśniona okoliczność daty doręczenia decyzji Gminie. Sąd wskazał, że nie została wyjaśniona w sposób dostateczny okoliczność wskazywana w postanowieniu SKO z dnia 27 września 2011r., a mianowicie, doręczenie decyzji Gminie P. w dniu 7 maja 2011r. Wskazano, że doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej jest obwarowane szczególnymi warunkami, które powinny być wzięte pod uwagę przy ustalaniu faktu doręczenia w ten sposób decyzji w określonym dniu stosownie do wymogów art. 39¹ i art. 46 § 3-5 kpa. Z tych względów Sąd nie zaakceptował ustalenia daty doręczenia decyzji w formie elektronicznej w dniu 7 maja 2010r. wskazując, że kwestia ta powinna być wyjaśniona przez wskazanie dowodu, na którym stwierdzenie tego faktu SKO opiera oraz przez dokonanie oceny czy zostały spełnione formalne warunki określone w ww. przepisach kpa. Nadto w uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że kwestia czy Gmina P. była stroną postępowania w sprawie, w której wniosła odwołanie, winna być przedmiotem oceny dokonanej przez SKO po przekazaniu temu organowi odwołania od decyzji Wójta Gminy T. z dnia 28 kwietnia 2010r. Powołując się na powyższe Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). We wskazaniach dotyczących dalszego postępowania Sąd stwierdził, że konieczność wyjaśnienia tego, czy Gmina P. jest stroną postępowania, w którym wniosła odwołanie i ewentualne tego konsekwencje w postaci umorzenia postępowania odwoławczego nie dające się zastosować w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powodują, że SKO nie może zastosować tak zwanej autokontroli, lecz winno przekazać skargę Gminy P. na postanowienie z dnia 1 lipca 2010r. do Sądu. Przekazując tę skargę winno sporządzić odpowiedź na skargę, która uwzględni zajęte w rozpoznawanej sprawie stanowisko skarżącej w szerszym zakresie niż uczyniono to w odpowiedzi na skargę na postanowienie z dnia 27 września 2010r. W odpowiedzi na skargę na postanowienie z dnia 1 lipca 20101r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że po złożeniu skargi na postanowienie z dnia 1 lipca 2010r. decyzja Wójta Gminy T. z 28 kwietnia 2010r. została doręczona Gminie P. w dniu 30 lipca 2010r. Nadto w związku z treścią wyroku WSA z dnia 28 marca 2011r., SKO wyjaśniło, że obszar oddziaływania przedsięwzięcia, którego dotyczy ww. decyzja z dnia 28 kwietnia 2010r. nie zamyka się w granicach wskazanych w niej działek, ale rozciąga się na teren gminy P. Z uwagi na ustalenie w charakterystyce przedsięwzięcia, iż obszar oddziaływania obejmuje również tereny położone w granicach administracyjnych gminy P. (przy granicy gminy P. i gminy T.)- Gmina P. została uznana za stronę w przedmiotowym postępowaniu. Uczestnik postępowania "A" Spółka w G. wniósł o oddalenie skargi i stwierdzenie, że gmina P. nie jest strona postępowania, a nadto podtrzymał wszystkie wnioski zawarte w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 922/10. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji (postanowienia) ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Nadto stosownie do art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W pierwszej kolejności wskazać należy, że wobec uchylenia postanowienia SKO z dnia 27 września 2010r. i wobec wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2011r. przedmiotem rozpoznania przez Sąd jest skarga Gminy P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 lipca 2010r. i Sąd stosownie do cyt. wyżej art. 134 §1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest zobowiązany do orzekania w granicach tej sprawy, którą wyznaczyło ww. postanowienie z dnia 1 lipca 2010r. – postanowienie o uchybieniu terminu. Zatem wobec braku rozstrzygnięcia dot. ewentualnego umorzenia postępowania odwoławczego Sąd nie może rozpoznając skargę w granicach określonych ww. przepisem art. 134 §1 stwierdzić, że Gmina P. nie jest stroną postępowania w sprawie wydania decyzji z dnia 28 kwietnia 2010r. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 129 § 2 Kpa, odwołanie od decyzji administracyjnej organu I instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia stronie. Odwołanie wniesione przez stronę z uchybieniem powyższego terminu oznacza, że czynność jego wniesienia jest bezskuteczna, zaś organ odwoławczy obowiązany jest - po myśli art. 134 Kpa - stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W rozpoznawanej sprawie aktualne pozostały ustalenia zawarte w uzasadnieniu wyroku Sądu z dnia 28 marca 2011r. Dla oceny czy odwołanie zostało wniesione po upływie terminu przewidzianego w art. 129 § 2 kpa decydujące znaczenie ma ustalenie daty doręczenia decyzji stronie postępowania i daty wniesienia odwołania od decyzji. W okolicznościach niniejszej sprawy SKO ustaliło, że decyzja Wójta Gminy T. z dnia 28 kwietnia 2010r. została doręczona Gminie P. w dniu 30 kwietnia 2011r., zatem wniesienie odwołania w dniu 20 maja 2011r. nastąpiło po terminie. Skarżąca zaprzeczyła powyższej okoliczności wskazując, że w dacie tej nie otrzymała decyzji, lecz pismo Wójta Gminy T. z dnia 28 kwietnia 2010r. z prośbą o wywieszenie na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy w P. ogłoszenia nr [...] z dnia 28 kwietnia 2010r. o podjęciu przez Wójta Gminy w T. w dniu 28 kwietnia decyzji nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Do pisma tego nie została załączona decyzja Wójta Gminy T. lecz jedynie obwieszczenie z informacją o wydaniu ww. decyzji. Natomiast w dniu 7 maja 2010r. Wójt Gminy T. przesłał decyzję z dnia 28 kwietnia 2010r. w formie elektronicznej. Do skargi załączono pismo Urzędu Gminy T. z dnia 28 kwietnia 2010r. [...]. W piśmie tym Wójt Gminy T. wskazał, że przesyła ogłoszenia dotyczące wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Budowa 3 elektrowni wiatrowych o mocy 2MW każda na działkach [...] i [...] obręb M.", wydane na wniosek ‘A" Spółki w G., z prośbą o wywieszenie na tablicy ogłoszeń, do pisma zostało załączone ogłoszenie Wójta Gminy T. informujące o wydanej decyzji na podstawie art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku(...). Do skargi załączono również wiadomość e-mail z dnia 7 maja 2010r., z której wynika, że załącznikiem do wiadomości była decyzja środowiskowa. W świetle powyższego, ustalenie przez SKO, że doręczenie decyzji Wójta Gminy T. z dnia 28 kwietnia 2010r. nastąpiło w dniu 30 kwietnia 2010r., nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym przedłożonym Sądowi i już z tej przyczyny postanowienie z dnia 1 lipca 2010r. podlega uchyleniu. Zgodnie z cyt. wyżej przepisem art. 129 § 2 kpa strona może wnieść odwołanie w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej lub ogłoszenia decyzji (postanowienia). Przepis ten oznacza, że termin z art. 129 kpa dotyczący wniesienia odwołania odnosi się tylko do podmiotów, którym decyzja została doręczona, nie dotyczy osób, które nie brały udziału w postępowaniu przed organem I instancji i którym decyzji nie doręczono. W tym terminie może wnieść odwołanie także osoba mająca uprawnienia strony w rozumieniu art. 28kpa, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym i której organ nie doręczył i nie ogłosił decyzji, a o jej wydaniu dowiedziała się z innych źródeł. Zatem stronie, która nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji przysługuje prawo do wniesienia odwołania w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym decyzję doręczono. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że termin na wniesienie odwołania przez Gminę P. należałoby uznać za zachowany w sytuacji, gdyby jej odwołanie z dnia 20 maja 2011r. zostało wniesione w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym decyzję doręczono, wówczas bowiem decyzja z dnia 28 kwietnia 2010r. nie byłaby ostateczna, o ile żadna z pozostałych stron nie złożyła od niej odwołania. Ustalenia powyższego należy dokonać w oparciu o dowody doręczenia decyzji organu I instancji stronom biorącym udział w postępowaniu, którym doręczono decyzję Wójta Gminy T. Wprawdzie w decyzji organu I instancji z dnia 28 kwietnia 2010r. znajduje się zapis, że decyzję doręczono stronom wg wykazu, jednakże z akt przedłożonych sądowi brak jest powołanego wykazu stron postępowania. Natomiast w sytuacji, gdy wniesienie odwołania z dnia 20 maja 2011r. nastąpiło w dacie, gdy minął termin na wniesienie odwołania dla pozostałych stron postępowania (i odwołania takie nie zostały wniesione) organ II instancji winien dokonać ustaleń wskazanych w wyroku Sądu z dnia 28 marca 2011r. dotyczących skuteczności doręczenia decyzji w dniu 7 maja 2010r. w drodze elektronicznej. Uchylenie zaskarżonego postanowienia powoduje, że organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę obowiązany jest przede wszystkim zająć stanowisko w sprawie zachowania terminu do wniesienia odwołania, a następnie rozpoznać sprawę oceniając czy w występujących w sprawie okolicznościach należy rozpoznać odwołanie skarżącej jako strony postępowania czy też istnieją podstawy do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa – w sytuacji, gdy termin na wniesienie odwołania został zachowany (przy czym jak to wynika z treści odpowiedzi a skargę Samorządowego Kolegium Odwoławczego trakcie postępowania Gmina została uznana za stronę postępowania). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie. Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ odwoławczy, który winien uwzględnić powyższe uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, zgodnie z treścią cytowanego wyżej art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.