III SA/Lu 263/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia SO del. Robert Hałabis, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 30 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Rady Gminy D. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody L. z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej w M. oddala skargę. W dniu 22 lutego 2011 r. Rada Gminy Dorohusk podjęła na podstawie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 5c pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) uchwałę Nr VI/23/11 w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej im. Piotra Szydłowskiego w Michałówce (§ 1 uchwały). Zgodnie z treścią § 2 uchwały, uczniom zapewnia się możliwość kontynuowania nauki w Zespole Szkół Ogólnokształcących w Dorohusku – Szkoła Podstawowa. Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 31 marca 2011 r., Nr NK-II.4131.147.2011 Wojewoda Lubelski, działając na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) stwierdził nieważność powyższej uchwały. W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z dyspozycją art. 59 ust. 1 i 2 ustawy o systemie, oświaty szkoła publiczna może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także odpowiednio o tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest zobowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły rodziców uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkoły danego typu. Wojewoda argumentował dalej, iż zgodnie z art. 63 ustawy o systemie oświaty koniec roku szkolnego we wszystkich szkołach i palcówkach kończy się z dniem 31 sierpnia następnego roku. Z samej uchwały Rady Gminy Dorohusk, ani z jej uzasadnienia nie wynika termin likwidacji Szkoły Podstawowej, a fakt, iż termin ten mógł być powszechnie znany nie ma znaczenia dla sprawy, gdyż w myśl art. 5c pkt 1 ustawy o systemie oświaty zadania i kompetencje organu prowadzącego szkołę określone w art. 59 ust. 1 ustawy wykonuje rada gminy. Oznacza to, że Rada Gminy Dorohusk nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku określenia w uchwale terminu planowanej likwidacji szkoły ograniczając się jedynie do zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły, co w ocenie organu nadzoru, istotnie narusza art. 59 ust. 1 w związku z art. 63 ustawy o systemie oświaty . W skardze sądowej Rada Gminy Dorohusk domagała się uchylenia w całości powyższego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Lubelskiego. W uzasadnieniu skargi podniosła, że organ prowadzący szkołę dochował wszystkich określonych przepisami prawa wymogów tj. podejmując przedmiotową uchwałę oświadczono wolę zamiaru likwidacji szkoły, a uchwałę przekazano właściwemu kuratorowi oświaty oraz rodzicom uczniów likwidowanej placówki. Rada Gminy Dorohusk argumentowała, iż bezspornym jest, że zarówno organ prowadzący placówkę, jak i rodzice uczniów oraz organ sprawujący nadzór pedagogiczny wiedzieli, iż planowany termin likwidacji placówki to 31 sierpnia 2011 r., uchwała bowiem została podjęta w obecności rodziców, a wiadomość o planowanej likwidacji szkoły była powszechnie znana mieszkańcom gminy, czego potwierdzeniem jest przebieg dyskusji radnych z rodzicami uczniów, a także opinia kuratora oświaty, negatywnie opiniującego zamiar likwidacji szkoły z dniem 31 sierpnia 2011 r. Skarżąca zarzuciła, iż Wojewoda nie dokonał w rozstrzygnięciu nadzorczym oceny stopnia naruszenia prawa, bowiem o stwierdzeniu nieważności uchwały można mówić tylko wtedy, gdy wynika to wprost z treści przepisu bądź w przypadku braku stosownej normy prawnej do podjęcia uchwały. Przez istotną sprzeczność z prawem nie można rozumieć braku elementu uchwały niemającego żadnego znaczenia dla sprawy, gdyż element ten jest znany wszystkim do których uchwała się odnosi. Terminem likwidacji placówki jest obligatoryjnie koniec roku szkolnego, a zatem 31 sierpnia. Z uwagi na fakt, że organ prowadzący szkołę zawiadomił wszystkich rodziców dzieci uczących się w likwidowanej placówce oraz kuratora oświaty o planowanym na dzień 31 sierpnia 2011 r. zamiarze likwidacji placówki. Nie można więc mówić, iż rozpoczęta przedmiotową uchwałą procedura likwidacji szkoły narusza w istotnym stopniu prawo. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi podniósł, że ustawa o systemie oświaty określając, że terminem likwidacji jest obligatoryjnie koniec roku szkolnego nie precyzuje jednak, o koniec którego roku szkolnego chodzi. Dopuszczalne jest więc rozpoczęcie likwidacji np. w roku szkolnym 2010/2011, której zakończenie przewiduje się na dzień 31 sierpnia 2016 r. Z dyspozycji art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty wynika, że konieczne jest wskazanie dokładnej daty planowanej likwidacji (obejmującej oznaczenie roku kalendarzowego). Prawidłowego zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły nie można zastąpić innymi czynnościami, np. podaniem do wiadomości publicznej, czy też nagłośnieniem kwestii w lokalnym społeczeństwie. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, który powziął zamiar likwidacji szkoły powinien w uchwale określić dokładną datę likwidacji, aby w myśl art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty powiadomić o tym fakcie rodziców uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ nadzoru. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt sprawy podstawą wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, stwierdzającego nieważność uchwały Rady Gminy Dorohusk z dnia 22 lutego 2011 r. w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej w Michałówce, jest uznanie przez organ nadzoru, iż przedmiotowa uchwała została podjęta z naruszeniem przepisów prawa. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm. – dalej jako u.s.o.) wymienia w art. 59 ust. 1 przesłanki, które muszą być spełnione, aby można było dokonać likwidacji szkoły publicznej. Tylko niektóre typy szkół publicznych mogą być zlikwidowane w każdym czasie (art. 59 ust. 1a u.s.o.). Zasadą jest, że szkoła publiczna może zostać zlikwidowana (przekształcona) z końcem roku szkolnego (art. 59 ust. 1 zdanie pierwsze u.s.o.). Nie ma wątpliwości, że koniec roku szkolnego wyznacza data 31 sierpnia (art. 63 u.s.o.). Termin likwidacji (przekształcenia), ustanowiony przepisem prawa publicznego - na dzień 31 sierpnia - ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego nie można wyznaczyć innej daty likwidacji (zob. Mateusz Pilich – Komentarz do art. 59 u.s.o. – zamieszczony w Systemie Informacji Prawnej Lex). Uchwała Rady Gminy Dorohusk z dnia 22 lutego 2011 r. objęta zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym niewątpliwie nie określa daty likwidacji szkoły. Nie jest bowiem określeniem daty odwołanie się - jak to uczyniono w skardze - do ustawowego zapisu określającego, że szkoła musi być zlikwidowana z końcem roku szkolnego, zważywszy iż koniec roku szkolnego następuje w każdym kolejnym roku kalendarzowym. Sąd nie podziela również stanowiska Rady Gminy Dorohusk, że wystarczającą przesłanką uznania, iż wymóg określony w art. 59 ust. 1 u.s.o. jest spełniony, poprzez podanie do wiadomości publicznej informacji o zamiarze likwidacji, czy też nagłośnienie tej kwestii w lokalnym społeczeństwie. Uchwała o zamiarze likwidacji szkoły jest nie tylko formą uchwały tzw. intencyjnej, czyli wyrażającej wolę organu odnośnie likwidacji szkoły, ale jednocześnie formą zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły podmiotów wymienionych w art. 59 ust. 1 u.s.o. Wskazać przy tym należy, iż ustawodawca w powołanym przepisie nie przesądza, w jakiej formie rada gminy winna zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły. W wyroku z dnia 27 kwietnia 2006 r. (sygn. akt I OSK 209/06, LEX 209131) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, iż jak to wynika z art. 14 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, formą wypowiedzenia się rady gminy co do zamiaru likwidacji szkoły jest uchwała. Stosownie do art. 59 ust. 1 zdanie drugie u.s.o., organ prowadzący jest zobowiązany co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji zawiadomić rodziców uczniów i kuratora oświaty o zamiarze likwidacji szkoły. Rada Gminy Dorohusk nie może domniemywać, że informacja taka jest powszechnie znana i nagłośniona oraz dotarła do osób zainteresowanych. Taka interpretacja przepisu powoduje, że powstają uzasadnione wątpliwości na temat, czy szkoła w danym roku szkolnym będzie istniała. Jest to istotne zarówno dla samych dzieci, jak i ich rodziców. Tym bardziej, że skutki związane z likwidacją szkoły dotyczą lokalnej społeczności. Art. 59 u.s.o., ani inne przepisy ustawy o systemie oświaty nie zwalniają organu prowadzącego szkołę, z dopełnienia warunków określonych ustawą, w przypadku likwidacji szkoły. Niezachowanie tych warunków prowadziłoby do obejścia prawa. Już zatem tylko z tej przyczyny, że rada gminy nie wskazała daty likwidacji szkoły jak tego wymaga ustawodawca, organ nadzoru uprawniony był do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność przedmiotowej uchwały, skoro w sposób istotny narusza ona prawo (art. 59 ust. 1 u.s.o.). Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).