II FZ 681/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 sierpnia 2011 r., o sygn. akt I SA/Łd 700/11 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 12 kwietnia 2011 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 2003 r. postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z 4 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 700/11 odmówił K. K. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 12 kwietnia 2011 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 2003 r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie sąd I instancji dokonał analizy przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania w całości lub w części aktu lub czynności. W ocenie powyższego sądu powołującego się na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwane dalej "p.p.s.a.") to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wskazania oraz uprawdopodobnienia przynajmniej jednej okoliczności stanowiącej o zasadności wniosku (por. postanowienie NSA z 22 listopada 2004 r. FZ 474/2004 oraz z 31 sierpnia 2004 FZ 267/2004, niepublikowane). W ocenie sądu skarżący nie przedstawił żadnych argumentów pozwalających stwierdzić, czy wykonanie zaskarżonej decyzji mogło narazić skarżącego na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na zaistnienie przesłanek instytucji wstrzymania nie wskazała także analiza całości akt sprawy. Mając na uwadze powyższe przepisy i fakt, że nie wykazano podstawy do wstrzymania wykonania decyzji organu sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania zakwestionowanego aktu. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. Strona w uzasadnieniu środka zaskarżenia wskazała, że w związku z brakiem wiedzy prawniczej nie wiedziała o obowiązku wykazania, że wykonanie zaskarżanej decyzji narazi ją na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto skarżący przedstawił okoliczności dotyczące jego stanu rodzinnego, zdrowia oraz sytuacji majątkowej mające uzasadniać wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazał, że jest osobą schorowaną a jego zasiłek chorobowy stanowi jedyny dochód, z którego utrzymuje pozostającą na jego utrzymaniu żonę i dziecko. Strona dodała, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem utraty domu mieszkalnego położonego w P. przy ul. S. [...], będącego miejscem zamieszkania całej rodziny. W związku z powyższymi okolicznościami w ocenie skarżącego spełnione zostały przesłanki określone w art. 61 §3 p.p.s.a. i w konsekwencji zażalenie jest zasadne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których traktuje § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powyższe nie dotyczy przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zaznaczenia wymaga zatem okoliczność, że sąd jest uprawniony do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Instytucja wstrzymania wykonania aktu dotyczy takiej szkody, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 8 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, LexPolonica nr 1241556). Z faktu posługiwania się przez ustawodawcę nieostrymi pojęciami takimi jak: "znaczna szkoda" lub –"trudne do odwrócenia skutki" wynika konieczność konkretyzacji wskazanych zwrotów w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek dowodowy. W sprawach, w których wnioskodawca zaledwie powołuje się na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w okolicznościach konkretnej sprawy, wniosek jest nieuzasadniony. Ponadto wydanie rozstrzygnięcia oczekiwanego przez wnioskodawcę zależy nie tylko od wypełnienia ustawowych przesłanek ale także od uznania sądu, który może wydać korzystne rozstrzygnięcie, ale nie musi (por. Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2009 r. II FZ 39/09). Pozostaje zatem podkreślić, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy przyjąć, że postanowienie sądu pierwszej instancji odmawiające na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z powodu braku uzasadnienia wniosku strony w tym zakresie, należy uznać za zgodne prawem. Oceniając natomiast podniesione w zażaleniu okoliczności mające uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, to należy stwierdzić, że zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku. Jak wynika z treści art. 194 p.p.s.a. zażalenie jest jednym z dwóch środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Jego istotą jest kontrola legalności postanowień i zarządzeń wydanych w toku postępowania (z reguły o charakterze wpadkowym) wymienionych w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnych. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.