I SA/Sz 89/11
WyrokWSA w Szczecinie2011-07-06
Skład orzekający: Marian Jaździński, Zygmunt Chorzępa, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dokonane w trybie doręczenia zastępczego na adres zamieszkania, jest skuteczne, jeśli strona skarżąca wcześniej wskazała organowi egzekucyjnemu inny adres do doręczeń?Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie tytułu wykonawczego w trybie doręczenia zastępczego na adres zamieszkania, z pominięciem wskazanego przez stronę skarżącą adresu do doręczeń, jest nieskuteczne. Organ egzekucyjny, ignorując wolę strony co do adresu do doręczeń, naruszył zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. W związku z tym, skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do złożenia zarzutów, a organy obu instancji nie uwzględniły wszystkich okoliczności sprawy.Stan faktyczny
Skarżący A. B. nie złożył w terminie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłat za parkowanie. Organy egzekucyjne odmówiły przywrócenia terminu, uznając, że tytuł wykonawczy został skutecznie doręczony w trybie zastępczym na adres zamieszkania skarżącego. Skarżący twierdził, że nie otrzymał skutecznego zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki i że wcześniej wskazał organowi inny adres do doręczeń (kancelarię adwokacką). Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 lipca 2011 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezy- denta Miasta z dnia [...] nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A.B. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Z akt administracyjnych sprawy oraz z akt prokuratora wynika, że na podstawie upomnienia Nr [...] z dnia [...] r. Prezydent Miasta S., będąc w przedmiotowej sprawie wierzycielem i jednocześnie organem egzekucyjnym, wezwał skarżącego, Pana A. B. do zapłaty należności w kwocie łącznej [...] zł z tytułu nieopłaconego postoju pojazdu m-ki "B." o nr rej.[...] w Strefie Płatnego Parkowania w okresie od dnia 02 sierpnia 2007 r. do dnia 31 października 2007 r., w tym kwota [...] zł z tytułu kosztów upomnienia, z zastrzeżeniem, że w przypadku nieuregulowania tej należności w zakreślonym 7-dniowym terminie, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej.
Upomnienie to wystawiono na adres:[...] , zaś doręczono je w dniu 14 kwietnia 2008 r. z potwierdzeniem wpływu do Kancelarii Adwokackiej.
W odpowiedzi na to upomnienie skarżący pismem z dnia [...] r. ustosunkowując się do żądania Miejskiego Zakładu Obsługi Gospodarczej Biura Strefy Płatnego Parkowania w S. w przedmiocie zasadności żądanej upomnieniem należności, wskazał jednocześnie w tymże piśmie dwa adresy, a mianowicie, adres zamieszkania, tj[...] oraz adres dla doręczeń, tj. Kancelaria Adwokacka,[...] . Na pismo to, Miejski Zakład Obsługi Gospodarczej Biuro Strefy Płatnego Parkowania w S. udzieliło skarżącemu pisemnej odpowiedzi z dnia 30 kwietnia 2008 r. na wskazany przez skarżącego wyżej adres dla doręczeń, tj. Kancelarię Adwokacką, [...] w przedmiocie dochodzonej należności.
Następnie na podstawie upomnienia Nr [...] z dnia [...] r. Prezydent Miasta S. ponownie wezwał skarżącego do zapłaty należności w kwocie łącznej [...]zł z tytułu nieopłaconego postoju pojazdu m-ki "B" o nr rej. [...] w Strefie Płatnego Parkowania w okresie od dnia 02 sierpnia 2007 r. do dnia 31 października 2007 r., w tym kwota [...] zł tytułu kosztów upomnienia.
Upomnienie to wystawiono na adres zamieszkania skarżącego, tj.[...] , i w dniu 16 czerwca 2009 r. na ten adres doręczono skarżącemu, co skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem.
W dniu [...]r. przeciwko skarżącemu Prezydent Miasta S. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...] na kwotę [...] zł oraz na kwotę [...] zł z tytułu poniesionych kosztów upomnienia w celu przymusowego wyegzekwowania należności wraz z kosztami egzekucyjnymi, przy czym tytuł ten dotyczy opłaty dodatkowej z tytułu nieopłaconego postoju pojazdu o nr rej. [...] w Strefie Płatnego Parkowania w okresie od dnia 02 sierpnia 2007 r. do dnia 31 października 2007 r., i wystawiony został na adres zamieszkania skarżącego i zwrócony nadawcy w dniu 03 lutego 20010 r., po uprzednim dwukrotnym awizowaniu pisma. Z pisemnej adnotacji doręczyciela przesyłki (tutaj tytułu wykonawczego) wynika, że w dniach 18 stycznia 2010 r. i 25 stycznia 2010 r. zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki do dyspozycji jej adresata w Urzędzie Miasta S.. Z powodu jej niepodjęcia przez adresata, przesyłkę zwrócono nadawcy.
W dniu 14 stycznia 2010 r. Urząd Miasta S. Wydział Egzekucji Administracyjnej zawiadomił Bank . P. w S. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego zobowiązanego A. B. i jednocześnie wezwał do przekazania organowi egzekucyjnemu zajętych należności w kwocie łącznej [...] zł.
W dniu[...] . zobowiązany A. B. pismem z dnia [...] r. zgłosił zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego w administracji wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w niniejszej sprawie w trybie art. 58 k.p.a., zarzucając organowi – Prezydentowi Miasta S., że skarżący bez własnej winy nie mógł zapoznać się z treścią tytułu wykonawczego, nie wiedział o tym, że tytuł takowy został wystawiony, a z jego kserokopią zapoznał się dopiero 19 kwietnia 2010 r., a zatem zachował 7-dniowy termin do wniesienia zarzutów sprawie postępowania egzekucyjnego, licząc od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie zawierającym zarzuty skarżący również wskazał adres dla doręczeń, tj. Kancelaria Adwokacka, [...] , na który to adres Prezydent Miasta S. doręczył skarżącemu postanowienie z dnia [...] r., znak:[...] , o odmowie przywrócenia terminu do zgłoszenia zarzutów w sprawie egzekucyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego [...] wskazując, że w aktach znajduje się dowód doręczenia stronie odpisu tytułu wykonawczego [...] na podstawie art. 44 k.p.a., zaś skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, gdyż wniosek o przywrócenie terminu złożył po upływie prawie 3 miesięcy od daty doręczeniem tytułu wykonawczego oraz powiadomienia Prokuratury Rejonowej S.-Ś. o czynie art. 231 § 1 k.k. i innych w związku z prowadzeniem egzekucji z rachunku bankowego w I Oddziale Banku P. w S..
Na powyższe postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do zgłoszenia zarzutów w dniu 24 maja 2010 r. skarżący złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. zażalenie wnosząc o uchylenie lub zmianę zaskarżonego postanowienia, co uzasadnia tym, że w przedmiotowej sprawie skarżącemu nie doręczono tytułu wykonawczego, ani w sposób przewidziany w przepisie art.42 k.p.a., ani w art. 43 k.p.a., ani nawet w art. 44 k.p.a., gdyż po otrzymaniu upomnienia, które obejmowało należność z tytułu opłat dodatkowych za parkowanie w SPP, skarżący prowadził korespondencję z organem administracji samorządowej – organem egzekucyjnym - Prezydentem Miasta S. oraz Zarządem Strefy Płatnego Parkowania, w której wskazywał adres właściwy dla doręczeń, a mianowicie,[...] . Skarżący podniósł nadto, że doręczyciel z Urzędu Miasta S. nie zostawił żadnego zawiadomienia o niemożności doręczenia przesyłki – odpisu tytułu wykonawczego, tzw. "awiza" w skrzynce pocztowej typu "EURO" przynależnej do mieszkania skarżącego przy ulicy[...] , ani w dniu 18 stycznia 2010 r. ani w dniu 25 stycznia 2010 r., ani w dniach następnych do dnia 01 lutego 2010 r., co skarżący potwierdza załączonym do akt pisemnym oświadczeniem żony, A. B. W zażaleniu skarżący również podnosi, że gdyby wiedział o przesyłce, której doręczenie ustalił organ na dzień 01 luty 2010 r., to z pewnością skierowałby zarzuty wobec tytułu wykonawczego, bez potrzeby składania wniosku o przywrócenie terminu. A zatem, zdaniem skarżącego nieuprawnione jest twierdzenie, że skarżący składając doniesienie do Prokuratury miał świadomość prowadzenia wobec niego egzekucji administracyjnej z rachunku bankowego, a tym samym miał możliwość zapoznania się z aktami tego postępowania w siedzibie organu egzekucyjnego i złożenia zarzutów w terminie. Organ nie rozróżnia bowiem możliwości zapoznania się z aktami jako uprawnienia skarżącego z obowiązkiem organu w postaci doręczenia jemu odpisu tytułu wykonawczego, co nie zostało zrealizowane.
Postanowieniem z dnia [...] r., [...] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze S. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta S. wskazując, że nietrafne jest stanowisko skarżącego, iż organowi I instancji znany był podany przez skarżącego adres dla doręczeń. Dalej Kolegium wskazało, że wprawdzie skarżący istotnie kierował do organu korespondencję, jednakże pochodzi ona sprzed daty doręczenia upomnienia[...] , i powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 946/08, na poparcie swojego stanowiska, że dopiero po wszczęciu postępowania egzekucyjnego zobowiązany staje się stroną, co oznacza, że doręczenie upomnienia poprzedza postępowanie egzekucyjne, które może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. A zatem, zdaniem Kolegium, mając na uwadze art. 41 k.p.a. uznać należy , iż skutecznym zawiadomieniem organu I instancji o zmianie adresu można byłoby mówić dopiero po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Wszelka korespondencja poprzedzająca wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie może zatem mieć wpływu na wynik sprawy, co oznacza w ocenie Kolegium, że A. B. nie powiadomił skutecznie organu egzekucyjnego o zmianie swojego adresu. Organ ten miał więc wszelkie prawo doręczać pisma zobowiązanemu na znany sobie adres, tj. na adres[...] . Sumując rozważania Kolegium uznało, że odpis tytułu wykonawczego został skutecznie doręczony zobowiązanemu, w trybie doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 44 k.p.a., w dniu 03 lutego 2010 r., i od tej właśnie daty należy liczy 7-dniowy termin na wniesienie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Upłynął on zatem bezskutecznie w dniu 14 lutego 2010 r., zaś zarzuty A. B. wniósł pismem z dnia [...] r., czyli po upływie 7-dniowego terminu.
Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w S. z dnia [...] r. Pan A. B. za pośrednictwem Kolegium w dniu [...] r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wnosząc o uchylenie lub zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym, a nadto o przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów na okoliczność otrzymania przez skarżącego pierwotnego upomnienia skierowanego na adres dla doręczeń, jak też kierowania korespondencji przez skarżącego do wierzyciela po otrzymaniu upomnienia z kolejnym wskazaniem adresu dla doręczeń, podnosząc przy tym, że doręczenie skarżącemu tytułu w istocie nie nastąpiło, gdyż organ egzekucyjny skierował do skarżącego upomnienie Nr [...]
z dnia 11 kwietnia 2008 r. wraz z gotowym blankietem przekazu pieniężnego wystawionym na osobę skarżącego, na kwotę [...] zł oraz wskazując w nim adres dla doręczeń, [...] , a następnie organ egzekucyjny skierował kolejne upomnienie z dnia [...] r. o identycznej treści, w tym co do numeru, jednak tym razem skierowane na adres zameldowania (zamieszkania) skarżącego i przez niego odebrane. W związku z tym, że korespondencja urzędowa w przedmiotowej sprawie była kierowana do skarżącego na wskazany przez niego adres dla doręczeń, miał on prawo - zdaniem skarżącego – z jednej strony mieć pewność, że tytuł wykonawczy również zostanie na wskazany adres dla doręczeń, a drugiej strony mógł przypuszczać, że skierowane do skarżącego kolejne upomnienie z dnia 29 maja 2009 r. nastąpiło jedynie przez pomyłkę. Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2006 r., sygn. akt I OSK 1369/05, w którym Sąd wskazuje, że: "Adres do doręczeń pism w postępowaniu administracyjnym nie jest związany z miejscem zamieszkania. Strona w podaniu obowiązana jest wskazać adres do doręczeń oraz informować o każdej zmianie adresu (art. 40 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). Wszczynając postępowanie z urzędu organ administracji publicznej obowiązany jest ustalić adres do doręczeń oraz pouczyć stronę o obowiązku poinformowania o zmianie adresu pod konsekwencjami prawnymi określonymi w art. 40 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, przy czym dodatkowo podniosło, że podniesiona przez skarżącego okoliczność wysłania do niego dwukrotnych upomnień, raz na adres dla doręczeń a raz na adres zamieszkania, jest okolicznością nową, podniesioną dopiero na etapie składania skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, jednak w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji brak jest zakazu doręczania zobowiązanemu większej ilości upomnień. Tym samym wysłanie tego samego upomnienia dwukrotnie nie przesądza o wadliwości postępowania organu
I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Dokonując oceny sprawy na gruncie ustalonego stanu faktycznego i prawnego sprawy, Sąd uznał, że w toku postępowania przed organami I i II instancji doszło do naruszenia prawa, tj. przepisów postępowania administracyjnego, które wymagało wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji obu instancji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej "ppsa".
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. w sprawie odmowy przywrócenia terminu do zgłoszenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Przesłankę zaskarżonego postanowienia stanowi ustalenie organu I i II instancji, że zgłoszenie zarzutów przez skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nastąpiło po upływie ustawowego 7-dniowego terminu przewidzianego w art. 58 § 2 k.p.a.
Kluczową zatem kwestią w sprawie jest ustalenie, czy doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu tytułu wykonawczego. Fakt prawidłowego doręczenia tytułu ma doniosłe znaczenie prawne, gdyż z nim związane są skutki materialne i procesowe. Termin do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wynosi 7 dni i biegnie od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego.
Ma zatem istotne znaczenie prawne ustalenie, czy skarżącemu skutecznie doręczono tytuł wykonawczy.
Zasady doręczania pism w postępowaniu administracyjnym reguluje wyczerpująco kodeks postępowania administracyjnego. Generalną zasadą doręczenia pism osobom fizycznym, wynikającą z art. 42 k.p.a., jest doręczanie pism w mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1), a także w lokalu organu administracji publicznej (§2) bądź w każdym miejscu gdzie adresata zastanie (§ 3). Jest to tzw. doręczenie właściwe. Okoliczność faktycznego miejsca pobytu "adresata" musi być każdorazowo znana organowi prowadzącemu postępowanie, aby możliwe było doręczenie urzędowej korespondencji przede wszystkim bezpośrednio do rąk adresata pisma urzędowego. Poza doręczeniem właściwym, ustawodawca przewidział nadto inne formy doręczania pism, mające charakter uzupełniający, w tym określone w art. 43 k.p.a. doręczenie zastępcze, które ma zastosowanie w przypadku nieobecności adresata. Natomiast na zasadzie art. 44
§ 1 pkt 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. art. 42 i 43 k.p.a., poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę. W myśl zaś § 2 art. 44 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia,
w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3 art. 44 k.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4 art. 44 k.p.a.). Przepis § 4 art. 44 k.p.a. wprowadza tzw. fikcję prawną doręczenia. Tu należy zaakcentować, że organ administracji publicznej może skorzystać z tego domniemania doręczenia wyłącznie w sytuacji, gdy pismo kierował na prawidłowy adres strony i uczynił zadość wszystkim wymogom określonym w powołanych wyżej przepisach procesowych, przy jednoczesnym dochowaniu jednej z podstawowych zasad postępowania organów administracji publicznej przewidzianej w art. 8 k.p.a., w myśl której obowiązkiem organów jest prowadzenie postępowania w taki sposób, aby było staranne i merytorycznie poprawne, w którym traktuje się równo interesy strony lub uczestnika postępowania jak i Skarbu Państwa, a prawnych wątpliwości nie rozstrzyga się na niekorzyść strony. Oznacza to, że organy administracji publicznej mają tak prowadzić postępowanie by pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną. Z zasady tej zatem wynika wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy. Na tle ustalania prawidłowego adresu strony zasada ta ma szczególne znaczenie w postępowaniu wszczynanym przez organ z urzędu, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie.
Z analizy treści obu upomnień, tj. z dnia Nr [...] z dnia [...] r.
i Nr [...] z dnia [...] r. wynika, że dotyczą one tej samej sprawy, przedmiotem swym obejmują bowiem te same należności, gdyż w obu upomnieniach Pan A.B. został wezwany do zapłaty należności w kwocie łącznej [...] zł z tytułu nieopłaconego postoju pojazdu m-ki "B." o nr rej. [...] w Strefie Płatnego Parkowania w okresie od dnia 02 sierpnia 2007 r. do dnia 31 października 2007 r. w zakresie tych samych miejsc i godzin parkowania, przy czym pierwsze upomnienie wysłano na adres[...]
w odpowiedzi na które skarżący pismem z dnia [...] r. wskazał organowi, oprócz adresu zamieszkania, nadto adres dla doręczeń, drugie zaś upomnienie wysłano skarżącemu na adres zamieszkania, tj. [...] z potwierdzeniem odbioru przez skarżącego.
Z akt sprawy wynika, że na adres zamieszkania skarżącego organ wysłał także tytuł wykonawczy Nr [...] wystawiony w dniu [...] r. na kwotę [...] zł oraz na kwotę [...] zł z tytułu poniesionych kosztów upomnienia w celu przymusowego wyegzekwowania należności wraz z kosztami egzekucyjnymi, z którego treści wynika, że tytuł ten dotyczy opłaty dodatkowej z tytułu nieopłaconego postoju pojazdu o nr rej. [...] w Strefie Płatnego Parkowania w okresie od dnia 02 sierpnia 2007 r. do dnia 31 października 2007 r., i wystawiony został na adres zamieszkania skarżącego i zwrócony nadawcy w dniu 03 lutego 2010 r., po uprzednim dwukrotnym awizowaniu pisma. Na tej podstawie, w odpowiedzi na złożone w dniu 26 kwietnia 2010r. zarzuty skarżącego w sprawie postępowania egzekucyjnego w administracji, zawierającego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów wobec zapoznania się z treścią tytułu wykonawczego dopiero w dniu 19 kwietnia 2010r., organ uznał, że tytuł wykonawczy został skutecznie doręczony skarżącemu, zaś wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów został złożony z uchybieniem terminu do wniesienia wniosku, gdyż skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w niedochowaniu terminu. W ocenie organu skarżący miał wcześniej świadomość prowadzenia wobec niego egzekucji administracyjnej, gdyż w dniu 10 lutego 2010 r. do Biura Obsługi Interesantów Urzędu Miasta S. wpłynęło pismo Prokuratury Rejonowej S. – . z dnia 04 lutego 2010 r.
o przesłanie akt sprawy prowadzonej na skutek zawiadomienia karnego A.B. w przedmiocie egzekucji administracyjnej z rachunku bankowego skarżącego.
W ocenie Sądu, obowiązkiem organu jest ustalenie prawidłowego adresu strony. Przez pojęcie "adres" rozumie się miejsce zamieszkania lub pobytu osoby albo znajdowanie się instytucji, przedsiębiorstwa (oznaczenie tego miejsca) – zob. komentarz do art. 41 k.p.a.- Kodeks Postępowania Administracyjnego – Komentarz, Duże Komentarze Becka pod red. Prof. M. Wierzbowskiego i prof. A. Wiktorowskiej). Szczególnego rozumienia tego pojęcia wymaga adres osoby fizycznej w przypadku postępowań administracyjnych wszczynanych z urzędu. Adresem jest wówczas miejsce wskazane przez osobę, nawet jeżeli ona w nim nie przebywa. W takim przypadku można mówić o adresie jako "adresie dla doręczeń", "adresie dla korespondencji". Organ bowiem nie posiada uprawnień do badania zgodności wskazanego adresu z adresem faktycznego zamieszkania. Skoro zatem skarżący, w odpowiedzi na pierwsze upomnienie z dnia 11 kwietnia 2008 r., wprost wskazuje organowi adres dla doręczeń, to na organie spoczywa obowiązek doręczania korespondencji związanej z prowadzoną sprawą na tenże wskazany adres. Brak podstaw do przyjęcia za zasadne stanowiska, że skutecznie doręczana jest korespondencja służbowa na adres inny niż wskazany dla doręczeń, tym bardziej
w sytuacji wszczęcia postępowania z urzędu. W przedmiotowej sprawie, po otrzymaniu pierwszego upomnienia (na adres dla doręczeń) skarżący niezwłocznie (bo już pismem z dnia 21 kwietnia 2008 r.) podjął działania zmierzające do zapewnienia mu prawidłowego doręczania korespondencji w celu ochrony jego praw, a zatem zachował się na tyle aktywnie, że nie można zarzucić skarżącemu działań uniemożliwiających lub utrudniających prowadzenie postępowania. Wysyłanie zaś korespondencji stronie na adres inny niż wskazany stanowi naruszenie jej praw do podjęcia skutecznej obrony.
Doręczanie dokumentów urzędowych jest jedną z czynności procesowych organów administracji publicznej we wszystkich postępowaniach administracyjnych. W ramach postępowania organ doręcza stronom postępowania, osobom zaangażowanym
w postępowanie i innym osobom różne dokumenty (takie jak wnioski, wezwania, decyzje na piśmie itp.). W celu zachowania pewności prawa i ochrony praw stron doręczanie dokumentów wiąże się z poważnymi skutkami procesowymi.
Przepisy k.p.a. nie regulują kwestii dotyczących sposobu doręczenia pism na adres wskazany do korespondencji lub dla doręczeń. Żaden przepis k.p.a. nie wskazuje wprost możliwości wyznaczenia przez stronę adresu "do korespondencji" lub "dla doręczeń", tak jak to uczynił skarżący. Nie oznacza to jednak zdaniem Sądu,
że wskazanie organowi takiego adresu nie jest wiążące dla organów. W stanie faktycznym badanej sprawy – w ocenie Sądu - adresem, o którym mowa w art. 42 k.p.a., jest wskazany adres dla doręczeń, co uzasadnia, że taki sposób doręczenia korespondencji służbowej przez wskazanie "adresu dla doręczeń" wybrał skarżący,
i nieistotne jest z jakiego powodu taki adres wybrał. Istotna jest wola strony, która jest wyraźna i wiąże organ w prowadzonym postępowaniu.
W odpowiedzi na upominawcze czynności organu z dnia 11 kwietnia 2008 r., skarżący niezwłocznie wskazał organowi sposób działania w przedmiocie doręczaniu mu korespondencji służbowej w tej sprawie poprzez wskazanie adresu doręczeń. Zasadnicze tutaj znaczenie ma fakt - którego Kolegium nie kwestionuje, jednak nie uwzględnia - że skarżący rzeczywiście wskazał organowi adres dla doręczeń, co miało na celu ochronę jego interesu faktycznego i prawnego poprzez umożliwienie odbioru korespondencji służbowej w tej sprawie przy pomocy osób trzecich (przez osoby upoważnione do odbioru korespondencji pod wskazanym adresem Kancelarii).
W przypadku gdyby niewykonalnym było doręczenie korespondencji na wybrany przez skarżącego adres dla doręczeń, dopiero możliwe byłoby zastosowanie trybu zastępczego. Tutaj organy zignorowały wolę skarżącego, kierując korespondencję,
w tym tytuł wykonawczy, na adres inny niż dla doręczeń wskazany przez skarżącego,
a tym samym naruszyły zasadę pogłębiania zaufania przewidzianą art.8 k.p.a., gdyż doręczenie upomnienia jest jednym z koniecznych etapów poprzedzających właściwe postępowanie egzekucyjne. A zatem, od momentu podjęcia czynności służbowych przez organ w danej sprawie, tutaj wysłanie upomnienia z dnia 11 kwietnia 2008 r., organ zobowiązany jest odpowiednio reagować na wolę i inicjatywę drugiej strony, tutaj co do wskazanego jako skutecznego sposobu kontaktowania się ze stroną poprzez wskazanie adresu dla doręczeń, a nie poprzestać na dokonaniu wykładni prawa, która uzasadnia, że wskazanie adresu dla doręczeń przed pierwszym upomnieniem jest nieskuteczne, gdyż wówczas skarżący nie posiadał statusu strony, pomijając przy tym całkowicie udowodnione fakty w sprawie.
Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że oprócz wskazanego adresu zamieszkania, jedynym wskazanym adresem dla doręczeń, który wskazał skarżący jest Kancelaria Adwokacka, [...] , i organ na ten adres zobowiązany był wysyłać całą korespondencję służbową pozostającą w związku z tą sprawą. A zatem, uznanie przez Kolegium, że skuteczne wysłanie pierwszego upomnienia na adres zamieszkania skarżącego upoważnia organ do dalszego wysyłania korespondencji na ten adres, jest bezpodstawne. Zdaniem Sądu stanowisko przyjęte przez organy I i II instancji jest nieprawidłowe. Jeśli zważy się na zebrany w aktach administracyjnych sprawy materiał dowodowy, nie można pominąć, że tytuł wykonawczy był wysłany w trybie doręczenia zastępczego przewidzianego art. 44 § 1 pkt. 1 k.p.a. bez podjęcia próby jego wysłania na wskazany przez skarżącego adres dla doręczeń. A zatem, ryzyko skutków takiego doręczenia obciąża organ administracji.
Przechodząc do oceny przesłanek z art. 58 k.p.a. Sąd zauważa, że podstawową przesłanką, na mocy której organy odmówiły skarżącemu przywrócenia terminu
do złożenia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego w administracji, jest brak uprawdopodobnienia przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu. Z dowodów jednak zgromadzonych w niniejszej sprawie – w ocenie Sądu - skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do złożenia zarzutów, gdyż
w niniejszej sprawie, już na etapie odpowiedzi na pierwsze upomnienie z dnia
11 kwietnia 2008 r. skarżący wskazał organowi adres dla doręczeń, który dla organu jest wiążący, i wywołuje skutki w stosunku do strony w przedmiocie skutecznego doręczania pism w sprawie. Zignorowanie przez organy tego faktu, nie pozwoliły stronie na skuteczne złożenie zarzutów, a tym samym zostały naruszone prawa skarżącego.
W świetle racji faktycznych i prawnych sprawy stanowisko Kolegium, że wprawdzie zauważyło, że skarżący istotnie kierował do organu korespondencję, lecz pochodziła ona sprzed daty doręczenia pierwszego upomnienia z dnia 29 maja 2009 r., a dopiero po wszczęciu postępowania egzekucyjnego zobowiązany staje się stroną tego postępowania, i dopiero wówczas może wskazać adres dla doręczeń, aniżeli adres zamieszkania, zaś wszelka korespondencja poprzedzająca wystawienie upomnienia z dnia 29 maja 2009 r. nie może mieć wpływu na wynik postępowania - jest niewłaściwe.
W ocenie Sądu, organy I i II instancji nie uwzględniły wszystkich okoliczności występujących w badanej sprawie, i podnoszonych przez stronę skarżącą w świetle dowodów zgromadzonych w sprawie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, zaś stanowisko strony skarżącej znajduje oparcie zarówno w obowiązujących przepisach prawa jak również w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy, który jednoznacznie wskazuje, że skarżący uprawdopodobnił brak winy w zgłoszeniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji z uchybieniem ustawowego terminu.
Zważywszy na powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 lit. c przytoczonej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.
O kosztach niniejszego postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 18 ust.1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz.1348 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło