I OZ 1047/11
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-12-16
Skład orzekający: Sędzia NSA Irena Kamińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, po prawomocnym oddaleniu takiego wniosku, może uchylić skutki prawomocności wcześniejszego rozstrzygnięcia i wstrzymać bieg terminu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia?Ratio decidendi
Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet jeśli nastąpi w terminie wyznaczonym do uiszczenia wpisu sądowego, nie może uchylić skutków prawomocności wcześniejszego rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Skoro wniosek o przyznanie prawa pomocy został prawomocnie oddalony, a następnie strona została wezwana do uiszczenia wpisu od zażalenia, nieuiszczenie tego wpisu w terminie skutkuje odrzuceniem zażalenia.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach oddalające ich wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. W trakcie postępowania skarżący składali wnioski o przyznanie prawa pomocy, które zostały prawomocnie oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Następnie skarżący zostali wezwani do uzupełnienia braku formalnego zażalenia oraz do uiszczenia wpisu sądowego. Mimo ponownego złożenia wniosku o zwolnienie z wpisu, sąd pierwszej instancji odrzucił zażalenie jako nieopłacone. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. Z. i A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 164/11 odrzucające zażalenie H. Z. i A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 164/11 w sprawie ze skargi H. Z. i A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia (...) stycznia 2011 r. nr (...) w przedmiocie scalenia nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie
Postanowieniem z dnia 4 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 164/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie H. Z. i A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 164/11 oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. Z. i A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia (...) stycznia 2011 r. nr (...) w przedmiocie scalenia nieruchomości.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż postanowieniem z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 164/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 14 lipca 2011 r. skarżący H. Z. i A. Z. wnieśli w ustawowym terminie zażalenie na powyższe postanowienie. Jednocześnie złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, które zostały potraktowane przez Sąd jako wnioski o zmianę postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 maja 2011 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2011 r. odmówiono zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 maja 2011 r. Orzeczenie to zostało zaskarżone przez H. Z. i A. Z. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 22 września 2011 r., sygn. akt I OZ 709/11 oddalił zażalenie.
W związku z powyższym na podstawie zarządzenia z dnia 6 października 2011 r. wezwano skarżących do uzupełnienia braku formalnego zażalenia na postanowienie z dnia 6 lipca 2011 r. oddalające wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez nadesłanie 3 dodatkowych odpisów poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych, celem doręczenia uczestnikom postępowania. Dla dokonania powyższej czynności wyznaczono siedmiodniowy termin pod rygorem odrzucenia zażalenia. Jednocześnie skarżącym doręczono odpisy zarządzenia z dnia 6 października 2011 r. o wezwaniu do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł. W zarządzeniu tym wskazano, iż wpłat należy dokonać w kasie Sądu lub na podany rachunek bankowy - w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisów zarządzenia, pod rygorem odrzucenia zażalenia.
Powyższe wezwania zostały doręczone skarżącym w dniu 13 października 2011 r. W wyznaczonym terminie, który upłynął w dniu 20 października 2011 r. (czwartek – dzień roboczy) skarżący uzupełnili brak formalny zażalenia. Jednocześnie złożyli wniosek o zwolnienie z wpisu sądowego.
Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie, wniosek skarżących o zwolnienie od kosztów sądowych został merytorycznie i prawomocnie rozstrzygnięty postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2011 r. sygn. akt I OZ 709/11. W związku z powyższym, należało wezwać skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 lipca 2011 r. W wyznaczonym terminie skarżący ponownie złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sytuacji, gdy wniesiony on został po merytorycznie i prawomocnie rozstrzygniętym uprzednim wniosku w tym przedmiocie. Ponowne złożenie wniosku, nawet w terminie przewidzianym dla uiszczenia wpisu, nie może bowiem uchylić skutków prawomocności pierwotnego rozstrzygnięcia w kwestii prawa pomocy. Jest to tym istotniejsze, że kolejny wniosek strony o prawo pomocy nie wskazuje na jakiekolwiek nowe okoliczności, które byłyby nieznane rozpoznającemu poprzedni wniosek. W związku z powyższym zażalenie jako nieopłacone należało odrzucić na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący nie zgodzili się z zapadłym rozstrzygnięciem podnosząc, iż w ich opinii wniosek o przyznanie prawa pomocy jest usprawiedliwiony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 230 § 1 P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (por. art. 230 § 2 P.p.s.a.). Nieuiszczenie opłaty od pisma czyni niemożliwym nadanie mu biegu. Jak stanowi art. 220 § 1 P.p.s.a., Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. (por. art. 220 § 3 P.p.s.a.).
W świetle powyższych rozważań, jako słuszne należy ocenić odrzucenie przez Sąd pierwszej instancji zażalenia wniesionego przez skarżących. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a. od środka zaskarżenia, jakim jest zażalenie winien zostać uiszczony wpis. Obowiązek ten ciążył na skarżących jako na osobach wnoszących pismo (por. art. 214 § 1 P.p.s.a.). Skarżący próbowali zwolnić się od powyższego obowiązku, wszczynając postępowanie wpadkowe w przedmiocie prawa pomocy, jednakże wniosek został prawomocnie oddalony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 września 2011 r. sygn. akt I OZ 709/11. Skoro zatem, mimo wezwania, skarżący nie uiścili w terminie należnego wpisu od zażalenia, Sąd pierwszej instancji obowiązany był zażalenie odrzucić, co też zgodnie z art. 220 § 3 P.p.s.a. uczynił.
Należy również podzielić stanowisko wyrażone przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, iż kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, nie może wywrzeć skutku, którego oczekuje skarżący. Kwestia przyznania skarżącemu prawa pomocy była przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet dokonane w terminie wskazanym w wezwaniu do uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i z tej przyczyny nie ma wpływu na bieg terminu określonego w zarządzeniu Sądu wzywającego do uiszczenia wpisu. Na stronie ciążył - wynikający z prawomocnego postanowienia oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy - obowiązek uiszczenia wpisu od zażalenia, ponieważ wniosek o przyznanie prawa pomocy został w całości rozpoznany tym postanowieniem, a termin do uiszczenia wpisu rozpoczął bieg w czasie określonym w wezwaniu. Zauważyć należy, że po upływie wyznaczonego terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia podlegało ono odrzuceniu. Takiej konsekwencji nieuiszczenia wpisu nie niweczą dalsze czynności skarżącego w postaci kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło