I SA/Wr 839/11

WyrokWSA we Wrocławiu2011-07-07

Skład orzekający: Marta Semiczek, Katarzyna Borońska, Maria Tkacz-Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło uchylić postanowienie organu egzekucyjnego i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, czy powinno było rozpoznać sprawę merytorycznie?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło uchylić postanowienia organu egzekucyjnego i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania, ponieważ nie istniały przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. W sytuacji, gdy organ odwoławczy napotyka trudności w skompletowaniu akt sprawy i wielokrotnie uchyla postanowienia organu pierwszej instancji, powinien sam rozpoznać sprawę merytorycznie, ewentualnie uzupełniając postępowanie dowodowe w trybie art. 136 k.p.a. Uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygania sprawy przez organ drugiej instancji i wymaga szczegółowego uzasadnienia spełnienia przesłanek.
Stan faktyczny
Spółka zgłosiła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległości podatkowych, podnosząc m.in. zarzut niewłaściwości organu egzekucyjnego, przedawnienia oraz niezgodności tytułów wykonawczych z decyzjami. Po wielokrotnych uchyleniach postanowień organu egzekucyjnego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, spółka zaskarżyła ostatnie postanowienie SKO. WSA we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że SKO nie miało podstaw do jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 24 marca 2009 r. oraz stwierdził, że postanowienie to nie podlega wykonaniu. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. na rzecz A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Semiczek, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca), Protokolant Marcin Kuliś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 lipca 2011 r. sprawy ze skargi B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C. (obecnie A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C.i) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 24 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że postanowienie wymienione w punkcie I nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. na rzecz A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z akt sprawy wynika, że A S.A. z siedzibą w C. (później B. sp. z o.o. z siedzibą w C., obecnie C sp. z o.o. w C.) pismem z dnia 26 stycznia 2007 r. zgłosiła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym z wniosku Burmistrza Gminy i Miasta L. (dalej wierzyciel), obejmującym zaległości z tytułu podatku od nieruchomości od czerwca 2000 r. do grudnia 2002 r. Spółka wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz jego wstrzymanie do czasu rozpoznania zarzutów, zarzucając, że: - wskutek zmiany właściwości organów podatkowych, wynikającej z utworzenia Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych, postępowanie egzekucyjne prowadzone jest przez niewłaściwy organ egzekucyjny, to jest przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. zamiast przez Naczelnika O. Urzędu Skarbowego, - wskutek zaniechania określenia przez organ podatkowy zarówno zobowiązania podatkowego, jak i zaległości podatkowej, egzekwowany obowiązek określono niezgodnie z jego treścią, wynikającą z decyzji - egzekwowane zaległości podatkowe za okres od czerwca do grudnia 2000 r. uległy przedawnieniu. Burmistrz Miasta i Gminy L.( wierzyciel) postanowieniem z 20 lutego 2007 r. stwierdził niedopuszczalność wniesionych zarzutów. Postanowienie to zostało uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. i sprawę przekazano wierzycielowi do ponownego rozpoznania. Po kilkukrotnym uchyleniu kolejnych postanowień wierzyciela, wydał on postanowienie z 16 lutego 2009 r. którym, powołując się na przepisy art. 34 § 1 i § 1a u.p.e.a., uznał zasadność zarzutu dotyczącego niewłaściwości organu egzekucyjnego oraz dopuszczalność zarzutów w kwestii przedawnienia zaległości za 2000 r. i zawyżenia zaległości za grudzień 2002 r. o kwotę 57,70 zł, podtrzymując stanowisko o niedopuszczalności pozostałych zarzutów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) postanowieniem z 24 marca 2009 r. ponownie uchyliło postanowienie wierzycielskie i przekazało temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność poczynienia ustaleń, czy Spółka objęta jest właściwością szczególnych urzędów skarbowych oraz stwierdzając, że w aktach sprawy brak danych pozwalających na weryfikację stanowiska wierzyciela odnośnie bezzasadności zarzutu przedawnienia egzekwowanych zaległości za lata 2001 i 2002, w tym zakresie wierzyciel nie wykonał zaleceń organu odwoławczego. Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za bezzasadne zarzuty dotyczące błędnego określenia egzekwowanego obowiązku. Wskazano, że przedmiotem egzekucji są zaległości podatkowe wynikające z decyzji je określających za lata 2001 i 2002 (poza omyłką uznaną przez organ I instancji za grudzień 2002 r.), przy czym rozstrzygnięcia w tym zakresie nie obejmują odsetek za zwłokę, a zatem zarzuty w tym zakresie są bezzasadne, podobnie jak nieuwzględnienie decyzji o umorzeniu części zaległości odsetek za zwłokę za 2002 r. Bezpodstawne jest również odwoływanie się do argumentacji wspartej na treści art. 47 O.p., gdyż egzekwowane należności wynikają z decyzji o charakterze określającym. Odpowiadając na zarzut dotyczący braku w decyzjach wymiarowych określenia kwoty zaległości, organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcia te były przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, który nie dopatrzył się ww. wad. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Spółka wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając: - naruszenie art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity w Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm. – dalej powoływana jako k.p.a.), w związku z art. 138 § 2 ww. ustawy, gdyż w sprawie nie istniały przesłanki do wydania orzeczenia kasacyjnego, ewentualne wątpliwości mógł wyjaśnić organ I lub II instancji w trybie art. 136 k.p.a.., - nieważność postepowania w związku z prowadzeniem prowadzenie postępowania egzekucyjnego przez organ niewłaściwy oraz podnosząc, że - treść tytułów wykonawczych jest niezgodna z treścią decyzji, na podstawie których je wydano gdyż nie uwzględnia faktu umorzenia części zaległości, - powtórzyła zarzuty przedawnienia dochodzonych zaległości oraz - zarzuciła bezpodstawne zastosowanie art. 34 § 1a ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) – dalej u.p.e.a. przez stwierdzenie niedopuszczalności zarzutów w sytuacji stwierdzenia ich bezzasadności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 sierpnia 2009 r. (sygn. akt I SA/Wr 957/09), na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.) – dalej P.p.s.a., oddalił skargę stwierdzając, że jakkolwiek zarzuty skarżącej odnośnie naruszenia przepisów postępowania są uzasadnione, niemniej zaskarżone rozstrzygnięcie jest trafne, gdyż zachodziła konieczność uchylenie postanowienia wierzyciela i ponownego rozpatrzenia sprawy. Sąd stwierdził także, że okoliczności dotyczące statusu skarżącej w kontekście właściwości organu egzekucyjnego mogły być wprawdzie wyjaśnione w postępowaniu odwoławczym, jednak okoliczności związane z przedawnieniem dochodzonych zaległości już nie, gdyż uzupełnienie braków w postępowaniu w tym zakresie przez organ odwoławczy naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności postępowania. Jednocześnie Sąd wyjaśnił, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego przez organ niewłaściwy nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania pozostałych zarzutów oraz, że ustalenia wynikające z decyzji umarzającej zaległości podatkowe zostały uwzględnione przy wydawaniu decyzji określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości. Ponadto Sąd wskazał, że w aktach sprawy nie było spornych tytułów wykonawczych i pomimo kilku monitów tytułów tych w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie przedłożono, wobec czego Sąd, na podstawie art. 208 P.p.s..a, nałożył na organ odwoławczy obowiązek zwrotu kosztów postępowania sądowego stwierdzając niesumienne i oczywiście niewłaściwe zachowanie podczas procesu. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez Spółkę, Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z 23 marca 2011 r. (sygn. akt II FSK 2212/098), uchylił wyrok sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi. Naczelny Sąd Administracyjny za uzasadniony uznał zarzut kasacji dotyczący pominięcia przez sąd I instancji naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze art. 138 § 2 k.p.a. Sąd kasacyjny podzielił wywody Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odnośnie wyjątkowej dopuszczalności wydania przez administracyjny organ odwoławczy orzeczenia kasatoryjnego zamiast merytorycznego rozstrzygnięcie sprawy w drugiej instancji, stwierdził jednak, że z wywodu tego sąd I instancji wyprowadził nieuprawniony wniosek, o wystąpieniu takiego wyjątku w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu kasacyjnego trudności ze skompletowaniem akt sprawy oraz wielokrotne uchylanie postanowienia wierzyciela przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i przekazywanie sprawy do ponownego rozpoznania, wyraźnie wskazują na utrzymywanie się obstrukcji administracyjnej, polegającej na ignorowaniu wskazań organu odwoławczego i przedłużaniu postępowania przez wydawanie kolejnych wadliwych postanowień. Takiej sytuacji winien przeciwdziałać organ odwoławczy poprzez należyte skompletowanie akt sprawy, uzupełnienie we własnym zakresie postępowania dowodowego i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że stanowisko zajęte, w zaskarżonym wyroku, narusza art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. na skutek jego niezastosowania pomimo naruszenia przez organ odwoławczy art. 132 § 2 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Wadliwe rozstrzygnięcie organu odwoławczego, uchylające po raz kolejny postanowienie organu I instancji i przekazujące temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej Sąd uznał za bezpodstawne, w tym zarzut dotyczący nieważności postępowania egzekucyjnego ze względu na prowadzenie tego postępowania przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Sąd kasacyjny podzielił w tym zakresie stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku, w myśl którego skutkiem wszczęcia egzekucji przez niewłaściwy miejscowo organ egzekucyjny powinno być przekazanie sprawy organowi właściwemu w trybie art. 65 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Skutek w postaci nieważności postępowania zachodzi bowiem w odniesieniu do wydanych przez niewłaściwy organ aktów administracyjnych, a nie w odniesieniu do podjętych czynności faktycznych, brak także podstaw do umorzenia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skutkiem wydanego w sprawie wyroku będzie uchylenie przez sąd I instancji zaskarżonego przez Spółkę postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zobligowanie organu odwoławczego do wydanie rozstrzygniecie merytorycznego w sprawie, po odpowiednim uzupełnieniu dotychczas zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny, ponownie rozpoznając sprawę, zważył co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ sprawa była już rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny, w wyniku wniesienia przez skarżącą Spółkę skargi kasacyjnej, należy wskazać, że stosownie do art. 190 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Uchylając, będące przedmiotem zażalenia, orzeczenie wierzycielskie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w treści zaskarżonego postanowienia przede wszystkim wskazało na konieczność poczynienia ustaleń dotyczących statusu skarżącej, w końcowej zaś części rozważań na potrzebę wyjaśnienia okoliczności związanych z przedawnieniem dochodzonych zobowiązań. Jak wynika z akt sprawy, podstawą wydania zaskarżonej decyzji był przepis art. 138 § 2 k.p.a. Stosownie do jego treści organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Analiza przywołanego przepisu zarówno w świetle wykładni językowej jak i systemowej wewnętrznej nakazuje twierdzenie, że ma on charakter wyjątkowy, nie rozstrzyga bowiem o istocie sprawy ale przenosi ją z powrotem do pierwszej instancji, celem ponownego zebrania, rozpatrzenia materiału dowodowego i podjęcia rozstrzygnięcia. Z treści art. 12, art. 15, art. 136, art. 138 § 1 i § 2 k.p.a. wynika, że zasadą jest rozpoznanie sprawy przez dwie instancje, w miarę możliwości w terminach określonych w art. 35 k.p.a. Jako wyjątek od zasady - uchylenie sprawy do ponownego rozpoznania - zostało przez ustawodawcę obwarowane przesłankami, których wykazanie pozwala na odejście od reguły jaką jest orzekanie co do istoty. Jak zatem wynika z treści powoływanego wyżej przepisu uchylenie decyzji organu I instancji uzasadnia wykazanie przez organ podatkowy, że postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia i to w całości lub w znacznej części. Istotnych wskazówek co do zastosowania i rozumienia omawianego trybu dostarcza orzecznictwo sądów administracyjnych, przykładowo w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.04.2005 r. (sygn. akt FSK 1642/04; LEX nr 181004) stwierdzono, że przepis art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej ma charakter uznaniowy, a nie związany. Zastosowanie tego przepisu przez organ drugiej instancji jest możliwe gdy wystąpią wskazane w nim przesłanki (jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w całości lub w znacznej części. Jednakże wystąpienie tych przesłanek nie obliguje organu odwoławczego do wydania orzeczenia o kasacyjnym charakterze, gdyż ma on możliwość samodzielnego prowadzenia postępowania wyjaśniającego, także przy wykorzystaniu organu pierwszej instancji, stosownie do art. 229 Ordynacji podatkowej. Przewidziana w art. 233 § 2 ustawy z dn. 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) możliwość uchylenia przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi, stanowi odstępstwo od podstawowej zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ drugiej instancji, przy czym nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia tego przepisu. Decyzję, o której mowa w powołanym przepisie organ odwoławczy może wydać tylko wówczas, gdy zostały spełnione wymienione w nim przesłanki, tj. gdy organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzone postępowanie nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 229 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy stosując art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej powinien w uzasadnieniu swojej decyzji kasacyjnej przekonująco uzasadnić istnienie przesłanek w nim wymienionych oraz wskazać dlaczego nie zastosował art. 229 Ordynacji podatkowej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy Łodzi z dnia 6.12.2001 r. sygn. akt I SA/Łd 1155/0; LEX nr 78260). Przywołane orzeczenia zapadły, co prawda na gruncie ustawy Ordynacja podatkowa, jednakże wobec identyczności zapisów analizowanych norm prawnych mają pełne odniesienie do rozpoznawanej sprawy. Przywołane rozważania i wspierające je orzeczenia pozwalają na sformułowanie tezy, że tylko wówczas, gdy postępowanie dowodowe posiada braki, które nie mogą być uzupełnione przez organ podatkowy II instancji, bądź to na skutek wadliwe zebranych dowodów (przy czym chodzi o wady, które nie mogą być konwalidowane przez organ odwoławczy) bądź ze względu na zakres postępowania dowodowego uzasadnione jest skorzystanie z instytucji przewidzianej w art. 138 § 2 k.p.a. Niewątpliwe użyte przez ustawodawcę w analizowanym przepisie stwierdzenia odnoszące się do zakresu postępowania dowodowego (w całości lub w znacznej części) nie są dookreślone, ich odczytanie winno być osadzone w realiach danej sprawy, zaś normatywnym wskaźnikiem dla ich odczytania jest przepis art. 136 k.p.a. Zgodnie z jego treścią organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Każdorazowo zatem rozpatrujący sprawę w postępowaniu odwoławczym organ podatkowy musi ocenić czy zebrany materiał dowodowy pozwala na rozstrzygniecie sprawy, jeśli okaże się, że postępowanie pierwszoinstancyjne ma wady może skorzystać z możliwości przewidzianych w art.136 k.p.a., dopiero jeśli analiza materiału dowodowego wykaże, że zachodzi konieczność zebrania materiału dowodowego w znacznej części lub nawet w całości może zastosować art. 138 § 2 k.p.a., przy czym w podjętym rozstrzygnięciu musi uzasadnić przesłanki jakimi się kierował. Przenosząc przedstawione rozważania teoretyczne na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że trudności ze skompletowaniem akt oraz wielokrotne uchylanie postanowienia organu I instancji przez organ odwoławczy wyraźnie wskazują na ignorowanie przez wierzyciela wskazań organu wyższej instancji i przedłużanie postępowania przez wydawanie kolejnych wadliwych postanowień. W takiej sytuacji obowiązkiem organu odwoławczego było rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym, po ewentualnym uzupełnieniu postępowania w trybie przewidzianym w art. 136 k.p.a. Za zasadny należy zatem uznać zarzut naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. przez przyjęcie, że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające uchylenie postanowienia wierzyciela i przekazanie wierzycielowi sprawy do ponownego rozpoznania. Staranna analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności wystawionych przeciwko skarżącej tytułów wykonawczych w powiązaniu z treścią decyzji wymiarowych oraz ocena innych niezbędnych dowodów, zebranych w toku postepowania uzupełniającego, umożliwia merytoryczne rozstrzygniecie zażalenia na postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela, co do zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, także w odniesieniu do zarzutu przedawnienia dochodzonych należności oraz zarzutu prowadzenia postepowania egzekucyjnego przez organ niewłaściwy. Z uwagi na sformułowane w skardze zarzuty, należy odnieść się do skutków stwierdzenia prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez organ niewłaściwy. W świetle obowiązujących w tym względzie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i przepisów kodeksu postepowania administracyjnego okoliczność ta nie prowadzi do stwierdzenia nieważności całości postępowania, uchylając wszystkie dotychczas dokonane czynności. Zgodnie z art. 65 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. W przypadku stwierdzenia, że egzekucję prowadzi organ niewłaściwy winien on przekazać sprawę organowi właściwemu, który będzie kontynuował czynności egzekucyjne. Uruchomienie trybu przewidzianego w art. 156 k.p.a. możliwe jest jedynie w odniesieniu do wydanych aktów administracyjnych, a nie czynności, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postepowania administracyjnego o stwierdzeniu nieważności decyzji w postępowaniu egzekucyjnym może dotyczyć wyłącznie postanowień, na które służy zażalenie. Przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczących stwierdzenia nieważności nie można stosować do zawiadomień o zajęciu wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 3649/06 SIP LEX nr 312025). Konsekwencją stwierdzenia niewłaściwości organu egzekucyjnego jest zatem przekazanie sprawy do organu właściwego, co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych. W razie stwierdzenia swej niewłaściwości, organ egzekucyjny winien postąpić zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a., czyli przekazać sprawę właściwemu organowi egzekucyjnemu, wstrzymując się od dokonywania czynności, a zwłaszcza od rozpoznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 1998 r. 1998 r. sygn. akt III SA 918/97; SIP LEX nr 44827). W świetle przedstawionych uwag, nieuzasadniony jest pogląd skargi, że stwierdzenie prowadzenia egzekucji przez organ niewłaściwy czyni bezprzedmiotowym rozpoznawanie pozostałych zarzutów. Wynika to także z treści art. 33 u.p.e.a., w związku z art. 34 § 1 ww. ustawy, zgodnie z treścią drugiego z przywołanych przepisów zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Jak zatem wynika z treści ww. przepisu organ egzekucyjny nie jest związany wypowiedzią wierzyciela w kwestii swojej właściwości, inaczej niż w innych sprawach będących przedmiotem zarzutów, co oznacza, że wierzyciel nawet gdy uzna niewłaściwość organu egzekucyjnego musi się wypowiedzieć także w zakresie wszystkich podnoszonych zarzutów. Przechodząc natomiast do pozostałych zarzutów podnoszonych w skardze Sąd stwierdza, że ich ocena nie była możliwa, z uwagi na braki w materiale dowodowym oraz brak w tym zakresie stanowiska organu. W ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy, po stosownym uzupełnieniu dowodów, winien rozstrzygnąć wszystkie sporne w sprawie kwestie nie tylko szczegółowo odnieść się do zarzutów strony skarżącej, ale swoje argumenty oprzeć na dokumentach zebranych i załączonych do akt sprawy, pamiętając, że określenie egzekwowanego obowiązku wino ściśle odpowiadać treści obowiązku wynikającego z orzeczenia, będącego podstawą wystawienia tytułów wykonawczych i w tym zakresie winny przeprowadzić szczegółową analizę, w przypadku stwierdzenia jakichkolwiek rozbieżności (np. gdy tytuły wystawione są na poszczególne raty, zaś decyzja dotyczy zobowiązania rocznego) okoliczność ta winna zostać przeanalizowane i uwzględnione w rozstrzygnięciu. Organ odwoławczy winien także, po stosownym uzupełnieniu materiału dowodowego, ustosunkować się do zarzutu przedawnienia zobowiązań podatkowych za lata 2001 i 2002 ( art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej) których przymusowego zaspokojenia domaga się wierzyciel. W szczególności winien ustalić czy doszło do przerwania lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit.c P.p.s.a uchylił zaskarżone postanowienie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło