II GSK 10/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia NSA Jan Bała (spr.) Sędzia del. WSA Joanna Zabłocka Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J.L. Spółki z o.o. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 648/11 w sprawie ze skargi J.L. Spółki z o.o. w L. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej wpisu w rejestrze znaków towarowych 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżone postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz J.L. Spółki z o.o. w L. 500 (pięćset) złotych tytułem kosztów postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 lipca 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 648/11, oddalił skargę J.L. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej: skarżąca) na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczpospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu. Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], dokonał w rejestrze dotyczącym znaku towarowego C. C. & R. nr [...] w rubryce A zmiany polegającej na wykreśleniu jako podmiotu uprawnionego do prawa ochronnego na znak towarowy [...] skarżącej spółki J.L. Sp. z o.o. z siedzibą w L. i wpisanie w jej miejsce, jako uprawnionej – spółki A.T. Sp. z o.o. w L.. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi spółki J.L. Sp. z o.o. – rzecznikowi patentowemu L. K., który pokwitował odbiór przesyłki w dniu [...] grudnia 2009 r. W dniu [...] kwietnia 2010 r. skarżąca spółka J.L. Sp. z o.o. z siedzibą w L. złożyła w Urzędzie Patentowym RP wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją Urzędu Patentowego. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżąca spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Urząd Patentowy RP - działając na podstawie przepisów art. 59 § 2 k.p.a. w związku z art. 252 p.w.p. - postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dokonując oceny argumentacji skarżącej, Urząd Patentowy odwołał się w uzasadnieniu postanowienia do treści art. 58 k.p.a. oraz art. 59 § 2 k.p.a. Urząd Patentowy stwierdził brak podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w związku z tym, że skarżąca nieuprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Organ zauważył, że podstawowym argumentem wysuniętym przez stronę skarżącą był brak doręczenia spółce J.L. Sp. z o.o. decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. Tymczasem, jak wskazał organ, materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy nie potwierdził tej okoliczności. Zdaniem Urzędu Patentowego z akt sprawy wynika, że decyzja z dnia [...] listopada 2009 r. została doręczona pełnomocnikowi skarżącej spółki w dniu [...] grudnia 2009 r. na adres: Kancelaria Patentowa L. K., ul. W. [...], 20-560 L.. Pełnomocnik skarżącej spółki pokwitował osobiście odbiór przesyłki. Urząd Patentowy RP wskazał, że pełnomocnictwo do działania przed Urzędem Patentowym w imieniu T. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (obecna nazwa spółki, jak wynika z wypisów z KRS znajdujących się w aktach sprawy: J.L. Sp. z o.o. z siedzibą w L.) zostało udzielone w dniu [...] maja 2007 r. na rzecz rzecznika patentowego L. K. i podpisane przez F. L. (zgodnie z wypisem z KRS) Prezesa zarządu tej spółki uprawnionego do jej jednoosobowej reprezentacji, który podpisał się również pod wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2010 r. o przywrócenie terminu. Pełnomocnictwo zostało złożone do akt sprawy przez rzecznika patentowego L. K. w dniu [...] lipca 2007 r. (data wpływu do Urzędu) i do dnia wydania postanowienia Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2011 r. nie zostało odwołane. Zdaniem organu mając na uwadze przepis art. 40 § 2 k.p.a. - należało stwierdzić, że decyzja z dnia [...] listopada 2009 r. została prawidłowo doręczona w dniu [....] grudnia 2009 r. pełnomocnikowi rzecznikowi patentowemu L. K., a termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej sporną decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. upływał w dniu [...] lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.". Sąd I instancji nie uwzględnił skargi spółki, gdyż zaskarżone postanowienie Urzędu Patentowego nie narusza art. 58 k.p.a. i art. 59 k.p.a., a ponadto art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżone orzeczenie organu nie narusza także przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej, w tym w szczególności art. 237 ust. 3 p.w.p. Sąd stwierdził, iż Urząd Patentowy RP zasadnie przyjął, że okoliczności podnoszone przez skarżącą nie mogą zostać przyjęte jako niezawinione uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] listopada 2009 r. Z akt sprawy wynika, że decyzja z [...] listopada 2009 r. została doręczona pełnomocnikowi Spółki J.L. Sp. z o.o. rzecznikowi patentowemu L. K., który pokwitował odbiór [...] grudnia 2009 r. Pełnomocnictwo zostało udzielone [...] maja 2007 r. i zostało złożone do sprawy dotyczącej zgłoszenia do rejestracji znaku "C. C. & R." i obejmowało upoważnienie do działania przed Urzędem Patentowym Rzeczpospolitej Polskiej, sądami administracyjnymi oraz innymi sądami i organami orzekającymi w sprawach własności przemysłowej. Zdaniem Sądu I instancji, skoro pełnomocnictwo udzielone w 2007 r. przez skarżącą spółkę rzecznikowi patentowemu L. K. obejmowało swym zakresem działanie przed Urzędem Patentowym "we wszystkich sprawach związanych z postępowaniem i utrzymaniem w mocy ochrony prawnej znaku towarowego "C. C. & R.", to zgodzić się należy z organem, że wolą mocodawcy nie było ograniczenie udzielanego pełnomocnictwa jedynie do działania w jednej, ściśle określonej sprawie (np. zgłoszenia do ochrony znaku towarowego), lecz do występowania we wszystkich sprawach mających na celu utrzymanie w mocy prawa ochronnego udzielonego na zgłoszony znak towarowy. Nie sposób przyjąć zatem, jak sugeruje strona skarżąca, iż pełnomocnictwo udzielone przez spółkę rzecznikowi patentowemu L. K., które znajdowało się w aktach rejestrowych, nie stanowiło skutecznego umocowania tej osoby do działania w sprawie dotyczącej zmiany stosownych wpisów w rejestrze dotyczącym znaku towarowego "C. C. & R.". W związku z powyższym Urząd Patentowy RP wydając decyzję z [...] listopada 2009 r., prawidłowo ją doręczył ustanowionemu w sprawie rzecznikowi patentowemu. Działania organu było zgodne z art. 40 § 2 k.p.a., gdyż złożone do akt sprawy pełnomocnictwo skutkowało tym, iż organ nie mógł postąpić inaczej jak tylko poprzez doręczenie decyzji upoważnionemu pełnomocnikowi. W konsekwencji nie można zgodzić się z zarzutem skarżącej spółki, iż organ odmawiając zaskarżonym postanowieniem przywrócenia terminu, dopuścił się obrazy art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 40 k.p.a. oraz art. 237 ust. 3 p.w.p., polegającym na rzekomo wadliwym przyjęciu, że decyzja organu nie została prawidłowo doręczona skarżącej, a więc nie została tym samym prawidłowo wprowadzona do obrotu prawnego. J.L. Sp. z o.o. z siedzibą w L. złożyła skargę kasacyjną na powyższy wyrok, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Spółka zarzuciła naruszenie: 1) art.145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., art. 237 ust. 2 i 3 p.w.p. w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia z dnia 25 listopada 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) a także art. 33 § 1 k.p.a., art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. poprzez przyjęcie, że pełnomocnictwo ogólne udzielone rzecznikowi patentowemu w jednym postępowaniu administracyjnym oznacza, że rzecznik patentowy staje się pełnomocnikiem we wszystkich innych sprawach administracyjnych, w których jego uprzedni mocodawca jest stroną – pomimo niezgłoszenia swojego udziału w danej sprawie w charakterze pełnomocnika – podczas gdy: a) zgodnie z art. 237 ust. 2 i 3 zdanie drugie p.w.p. oraz art. 33 § 3 k.p.a. pełnomocnikiem strony w konkretnej sprawie administracyjnej jest osoba, która złożyła dokument pełnomocnictwa w sprawie, zgłaszając swój udział w charakterze pełnomocnika, a nie osoba, co do której organ posiada wiedzę, iż dysponowała w innym postępowaniu administracyjnym pełnomocnictwem ogólnym; b) do akt sprawy nie zostało złożone żadne pełnomocnictwo udzielone rzecznikowi patentowemu L. K., lecz Urząd Patentowy RP dołączył do sprawy pełnomocnictwo ogólne złożone w innej sprawie, w której wskazany rzecznik patentowy zgłosił swój udział w sprawie w charakterze pełnomocnika; c) złożenie w przeszłości pełnomocnictwa ogólnego w jednej ze spraw administracyjnych nie oznacza, że organ może przyjąć, że pełnomocnictwo to nie wygasło i nadal może być skutecznym umocowaniem do działania w innych sprawach, albowiem z żadnego przepisu ustawy p.w.p. czy k.p.a. nie wynika, że strona ma prawny obowiązek informowania organu, że pełnomocnictwo wygasło i nie będzie skuteczne w innych sprawach potencjalnie inicjowanych przed tym organem, skoro podstawą i przyczyną prawną jego udzielenia było jednostkowe zlecenie udziału w postępowaniu o rejestrację znaku słowno-graficznego, które to postępowanie zakończyło się ostateczną decyzją administracyjną; 2) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy Sąd winien dojść do przekonania, iż organy administracji dokonały wadliwie subsumcji, tj. art. 58 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p., przyjmując, iż J.L. Sp. z o.o. nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu. Podczas gdy brak winy wynika z faktu, iż decyzja nigdy nie została doręczona stronie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej spółka przedstawiła szczegółowe omówienie naruszeń i ich wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Kasator trafnie bowiem zarzuca, iż decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2009 r. w przedmiocie zmiany w rejestrze znaku towarowego nr [...] wadliwie została doręczona pełnomocnikowi skarżącej J.L. Spółki z o.o. rzecznikowi patentowemu L. K., który nie był pełnomocnikiem w tej sprawie. Okoliczność zaś, iż pełnomocnik ten złożył do akt sprawy pełnomocnictwo ogólne udzielone przez stronę skarżącą w dniu [...] maja 2007 r. upoważniające do działania "we wszystkich sprawach związanych z postępowaniem i utrzymaniem w mocy ochrony prawnej znaku towarowego "C. C. & R." było bez znaczenia dla sprawy, gdyż pełnomocnictwo to zostało złożone w innej sprawie dotyczącej udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, a niniejsza sprawa dotyczyła zmiany w rejestrze dotyczącym tego znaku towarowego. Należy również zgodzić się z kasatorem, iż zakres pełnomocnictwa został uregulowany w przepisach materialnoprawnych (art. 98-109 k.c.), natomiast zgłoszenie się pełnomocnika w sprawie zostało uregulowane w przepisach procesowych (np. art. 33 § 3 k.p.a., czyli też art. 237 § 2 i 3 p.w.p.). Stąd też, skoro inne przepisy regulują kwestie zakresu pełnomocnictwa, a inne kwestie procesowe związane z wpływem tegoż pełnomocnictwa do akt sprawy, to nie można mieszać tych dwóch sfer, a tak właśnie postąpił Sąd I instancji uznając, iż zakres spornego pełnomocnictwa był tak szeroki, że uprawniał do działania nie tylko w jednej ściśle określonej sprawie (zgłoszenie do ochrony znaku towarowego), lecz również do występowania we wszystkich sprawach mających na celu utrzymanie w mocy prawa ochronnego udzielonego na zgłoszony znak towarowy. Zgodnie z art. 33 § 3 k.p.a. pełnomocnik dołącza do akt sprawy oryginał lub uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa. Z kolei według art. 237 ust. 2 p.w.p. pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie i dołączone do akt przy dokonywaniu pierwszej czynności procesowej. Jeżeli zaś pełnomocnictwo dotyczy więcej niż jednej sprawy, powinno być dołączone do akt sprawy, w której pełnomocnik dokonuje pierwszej czynności. Dokonując czynności w pozostałych sprawach objętych pełnomocnictwem, pełnomocnik powinien dołączyć uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa. W świetle tych przepisów nie powinno zatem budzić wątpliwości, iż pełnomocnikiem jest osoba, która zgłosiła swój udział w takim charakterze w konkretnej sprawie, a nie osoba której pełnomocnictwo znajduje się w aktach innej sprawy. W sprawie zaś było bezsporne, że w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej nie zgłosił swojego udziału w sprawie. Stąd też doręczenie temu pełnomocnikowi decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2009 r. nie wywołało żadnych skutków prawnych, gdyż doręczona mu decyzja nie weszła do obrotu prawnego. Decyzja administracyjna zaczyna funkcjonować w obrocie prawnym od momentu jej skutecznego doręczenia. Przesądza o tym art. 110 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest związany decyzją od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Moment skutecznego doręczenia decyzji stronie ma zatem dwojakie znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania administracyjnego. Po pierwsze, z tą chwilą decyzja zaczyna wiązać organ, który ją wydał i jednocześnie dopiero od tego momentu może zostać zaskarżona we właściwy sposób. Tym samym decyzja administracyjna, chociaż podpisana przez organ, który ją wydał, nie wchodzi do obrotu prawnego i nie wywołuje żadnych skutków prawnych przed jej doręczeniem lub ogłoszeniem stronie. Decyzja procesowa - jako akt podjęty, a następnie uzewnętrzniony przez jego wydanie - nabiera cech decyzji administracyjnej przez zakomunikowanie treści tego aktu stronie. Dopóki nie zostanie zakomunikowana stronie, dopóty jest aktem niewywierającym żadnych dla strony skutków. Uzewnętrznienie decyzji w stosunku do strony stwarza nową sytuację procesową (np. możliwość wniesienia odwołania). Decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą ogłoszenia lub doręczenia jej stronie postępowania i z tym momentem wiąże organ, który ją wydał. Oznacza to, że wzruszenie takiej decyzji po jej wydaniu jest dopuszczalne wyłącznie w granicach wyznaczonych stosownymi przepisami k.p.a. W konsekwencji od tej decyzji nie mógł być też złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 244 ust. 4 p.w.p.). W sytuacji zaś, gdy powyższa decyzja UP nie została doręczona pełnomocnikowi, gdyż nie złożył on w tej sprawie pełnomocnictwa, to nie można też mówić o tym, aby strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 188 p.p.s.a.