II OSK 1849/11

Dnia 6 lutego 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Bujko /spr./ sędzia NSA Barbara Adamiak sędzia NSA Maciej Dybowski Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D.F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 listopada 2010r. sygn. akt II SA/Gd 579/10 w sprawie ze skargi D.F. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] czerwca 2010r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 24 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę D.F. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, nietrwale związanego z gruntem, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz z tarasem, położonego na terenie działki nr 1 położonej w K. gmina K. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] października 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim, na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), nakazał D.F. dokonanie rozbiórki przedmiotowego obiektu jako wybudowanego po dniu 1 stycznia 2006 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zaskarżoną decyzją Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, po rozpoznaniu odwołania D.F., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania strona w żaden sposób nie wykazała, iż przedmiotowy obiekt powstał w oparciu o pozwolenie na budowę. Zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego organ I instancji, postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r., wstrzymał roboty budowlane i nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów umożliwiających zalegalizowanie wybudowanego obiektu. Ponieważ dokumenty te nie zostały przedłożone, to zgodnie z art. 48 ust. 4 prawa budowlanego nakazano rozbiórkę obiektu. Organ odwoławczy podkreślił, że wszystkie pisma w sprawie były wysyłane pełnomocnikowi inwestora. Wskazał również, że po otrzymaniu do wiadomości kopii protokołu oględzin, przeprowadzonych w dniu 22 października 2007 r., strona nie wniosła żadnych zastrzeżeń dotyczących ustalonej daty powstania obiektu budowlanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku D.F. zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji bez dokonania ustaleń faktycznych dających podstawę do zastosowania przepisów prawa materialnego, naruszenie przepisów postępowania polegające na wydaniu decyzji w oparciu o "inwentaryzację zabudowy z 2005 r." oraz oględziny z dnia 22 października 2007 r., przeprowadzone z naruszeniem przepisu art. 79 § 1 i 2 k.p.a. oraz naruszenie art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. Zdaniem skarżącego organy nie ustaliły rodzaju i powierzchni zabudowy obiektów i tym samym nie ustaliły czy w sprawie może mieć zastosowanie art. 48, czy też art. 49b prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę Pomorski Wojewódzki inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Oddalając skargę wymienionym na wstępie wyrokiem Sąd I instancji uznał, że organy obu instancji dokonały prawidłowych i wyczerpujących ustaleń faktycznych na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz prawidłowo zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Sąd wskazał, że skarżący otrzymał zawiadomienie o wszczęciu postępowania wraz z zawiadomieniem o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości. Skarżącemu został także doręczony protokół z przeprowadzonych oględzin, do którego nie ustosunkował się w wyznaczonym terminie. Strona nie ustosunkowała się także do zakomunikowanego jej ustalenia o dacie wybudowania przedmiotowego obiektu. Sąd wskazał, że przedmiotowy obiekt jest nietrwale związany z gruntem, jest konstrukcji drewnianej oraz pełni funkcję rekreacji indywidualnej co uzasadnia zakwalifikowanie go do obiektów budowlanych, których budowa wymagała pozwolenia. Ponadto zdaniem Sądu okoliczność, iż analizowany obiekt budowlany nie jest trwale związany z gruntem, oznacza jedynie konieczność zaliczenia go nie do budynków, lecz do budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 prawa budowlanego, które również stanowią kategorię obiektów budowlanych i jako takie, w myśl art. 28 ust. 1 powołanej ustawy wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Tak wiec organy nadzoru budowlanego miały prawo zastosować w przedmiotowej sprawie tryb legalizacji popełnionej przez inwestora samowoli budowlanej, określony w art. 48 prawa budowlanego, nie zaś jak sugerował skarżący, w art. 49b tej ustawy. Skoro skarżący nie wykonał nałożonych na niego obowiązków, to nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego znajdował uzasadnienie w treści przepisów prawa materialnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł D.F., domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów procesowych, tj.: art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. polegające na nieuchyleniu zaskarżonej decyzji, mimo iż decyzja ta naruszała art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zarzucono także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego poprzez przyjęcie, iż obiekt nietrwale związany z gruntem i pełniący funkcję "rekreacji indywidualnej" nie może być altaną w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy, w istocie bowiem wobec braku stałego związania obiektu z gruntem należy zaliczyć obiekt do kategorii tymczasowych obiektów budowlanych w rozumieniu art. 3 ust. 5 tej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Skarżący kwestionuje ustalenia Sądu I instancji i dokonaną przez ten Sąd prawną kwalifikację przedmiotowego obiektu budowlanego, lecz jednocześnie stanowczo nie stwierdza do jakiej kategorii należało go prawidłowo zaliczyć. W treści skargi kasacyjnej obiekt ten raz został określony jako altana wymieniona przepisem art. 29 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, innym razem jako tymczasowy obiekt budowlany wskazany przepisem art. 29 ust. 1 pkt 12 wymienionej ustawy. Wymienienie obu wskazanych kategorii obiektów budowlanych w odrębnych przepisach świadczy o tym, iż ustawodawca ich nie identyfikował lecz w pełni rozróżnił. Strona skarżąca nie podważyła jednak prawidłowości ustaleń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku co do kwalifikacji prawnej przedmiotu postępowania jako budowli (art. 3 pkt 3 prawa budowlanego) służącej celom rekreacyjnym, różniącej się od typowego domu letniskowego wyłącznie brakiem zwykłego fundamentu trwale wiążącego obiekt z gruntem. Został on bowiem wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada punktowe fundamenty z bloczków betonowych i dach oraz werandę. Budowa takiego obiektu budowlanego mogła nastąpić dopiero po wcześniejszym uzyskaniu pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z przepisem art. 28 ust. 1 prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę a przez roboty budowlane należy rozumieć, między innymi budowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 1, 3 i 6 prawa budowlanego). Należy zauważyć, że gdyby nawet skarżący miał rację co do kwalifikacji spornego obiektu, to i tak jego realizacja stanowiłaby samowolę budowlaną uzasadniającą rozbiórkę. Z przepisy art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego wynika, że budowa altany (i to o powierzchni tylko do 25 m2) nie wymaga wprawdzie uzyskania pozwolenia na budowę, lecz musi być poprzedzona obowiązkowym zgłoszeniem właściwemu organowi. Natomiast budowa tymczasowego obiektu budowlanego wymaga albo pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego). W sprawie zostało ustalone, że budowa spornego obiektu nie została poprzedzona ani uzyskaniem pozwolenia na budowę, ani zgłoszeniem właściwemu organowi. Zarówno w braku wymaganego pozwolenia na budowę jak i zgłoszenia istnieje możliwość zalegalizowania wybudowanego obiektu pod warunkiem spełnienia wymogów określonych w przepisach art. 48 ust. 2 i 3 i art. 49 albo – odpowiednio – w art. 49b ust. 2, 4 i 5 prawa budowlanego. Niespełnienie tych warunków powoduje, w obu sytuacjach, nałożenie obowiązku rozbiórki obiektu (art. 48 ust. 4 w zw. z ust. 1 oraz art. 49b ust. 3 i 7 w zw. z ust. 1 prawa budowlanego). W sprawie jest kwestią bezsporną, że organ prowadzący postępowanie postanowieniem z dnia 5 marca 2008 r. zobowiązał skarżącego do złożenia w określonym terminie dokumentów umożliwiających legalizację wybudowanego obiekt, lecz skarżący nie złożył żądanych dowodów. W tej sytuacji organ miał obowiązek orzec obowiązek rozbiórki. Skarga kasacyjna nie wykazała naruszenia wskazanych w niej przepisów. W szczególności nie wykazano, iż decyzja zapadła z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a., gdyż skarżący nie wskazał na żadną istotną okoliczność niewyjaśnioną w sprawie. Dlatego skarga ta podlega oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a.