VI SA/Wa 401/11
WyrokWSA w Warszawie2011-07-13
Skład orzekający: Urszula Wilk, Małgorzata Grzelak, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ Inspekcji Transportu Drogowego prawidłowo nałożył karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym, uwzględniając przepisy ustawy o drogach publicznych i prawa o ruchu drogowym, a także czy prawidłowo przeprowadzono postępowanie administracyjne, w tym procedurę ważenia pojazdu i udostępniania akt sprawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza prawa. Postępowanie kontrolne i ważenie pojazdu zostały przeprowadzone prawidłowo, a uzyskane wyniki były wiarygodne. Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował właściwe przepisy prawa materialnego. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym braku udostępnienia dokumentów, zostały uznane za niezasadne.Stan faktyczny
Spółka S. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym, który przekroczył dopuszczalny nacisk na oś napędową. Spółka kwestionowała prawidłowość ważenia, brak udostępnienia dokumentów (świadectw legalizacji wag, instrukcji obsługi) oraz sposób przeprowadzenia kontroli. Organy administracji utrzymały karę w mocy, uznając, że ważenie zostało przeprowadzone prawidłowo, a zarzuty spółki są niezasadne. Spółka wniosła skargę do WSA, która została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2011 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania S. Sp. z o.o. z siedzibą w G. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2010 r., nr [...] nakładającej karę pieniężną w wysokości 4.800,00 zł – działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1 i 1b pkt 1, ust. 2, art. 40 c, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) oraz lp. 6 pkt 7 lit. d) i e) załącznika nr 2 do w/w ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) - utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] czerwca 2010 r., na drodze powiatowej nr [...], na odcinku N. – R., zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], którym kierowca D. K. wykonywał przewóz drogowy w imieniu skarżącej spółki S. Sp. z o.o. Droga, na której nastąpiło zatrzymanie należała do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o nacisku pojedynczej osi do 8t. W wyniku przeprowadzonego ważenia pojazdu stwierdzono nacisk pojedynczej osi napędowej: 11, 37 tony, co oznacza przekroczenie dopuszczalnego nacisku o 3,37 t. Przewoźnik nie miał zaś zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Wyniki przeprowadzonej kontroli zostały utrwalone w protokole kontroli z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], który został podpisany przez kierowcę bez wnoszenia przez niego uwag zarówno do treści samego protokołu, jak i przebiegu kontroli.
W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wszczął postępowanie administracyjne, o czym zawiadomił skarżącą spółkę pismem z dnia [...] czerwca 2010 r.
W piśmie z dnia [...] lipca 2010 r. skarżąca spółka wyjaśniła, że masa kontrolowanego pojazdu nie przekroczyła 40 t i w związku z tym strona nie widzi podstaw do ukarania za przekroczenie nacisków osi w transporcie międzynarodowym. Jednocześnie skarżąca spółka zwróciła się o dostarczenie świadectw legalizacji wag używanych podczas ważenia, protokołu z pomiaru punktu ważenia na miejscu kontroli oraz kopii instrukcji obsługi wag używanych do ważenia, a także świadectw legalizacji używanego w trakcie kontroli termometru.
W konsekwencji dokonanej analizy materiału dowodowego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego - powołując się m.in. na przepisy art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, art. 40c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w zw. z Lp. 6 pkt 7 lit. d) i e) załącznika nr 2 do cyt. ustawy, a także na art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym oraz art. 104 § 1 k.p.a. – decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...], nałożył na skarżącą spółkę S. Sp. z o.o. karę pieniężną w kwocie 4.800,00 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, wnosząc o uchylenie spornej decyzji i umorzenie postępowania - zarzuciła organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 108 § 1 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu odwołania strona zarzuciła, iż sporna decyzja rażąco narusza art. 108 k.p.a., albowiem organ zastosował rygor natychmiastowej wykonalności pomimo braku podstaw prawnych. Ponadto strona zarzuciła organowi, iż ten - pomimo wniosku spółki - nie dostarczył jej stosownych świadectw legalizacji oraz kserokopii instrukcji obsługi wag służących do ważenia kontrolowanego pojazdu. Strona wskazała również, iż niezrozumiałe jest dla niej określenie zawarte w protokole kontroli i decyzji – "oś trzecia potrójna nienapędowa naczepy 19,51 t", wskazując jednocześnie, iż używane przez spółkę naczepy nie mają trzech osi potrójnych. W tej sytuacji – zdaniem strony – wyniki kontroli nie dotyczą kontrolowanego pojazdu. Zdaniem strony szereg wątpliwości budzi także wynik ważenia, a mianowicie 19,51 t, który nie wynika z sumy pomiarów z poszczególnych osi naczepy. W konsekwencji skarżąca spółka wskazała, iż powyższe wątpliwości nie pozwalają stwierdzić, jaka była rzeczywista waga kontrolowanego pojazdu. Strona podniosła, że "dmc" nie swatała przekroczona, a pojazd poruszał się w celu dojazdu do bazy firmy mieszczącej się na parkingu Urzędu Celnego w R., do którego codziennie obowiązkowo dojeżdżają dziesiątki ciężarówek celem poddania się kontroli celnej. W związku z tym strona wskazała, że niezrozumiałym jest niedostosowanie drogi dojazdowej do obowiązkowego punktu kontroli ciężarówek poruszających się w ruchu międzynarodowym.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż pomiary zostały dokonane za pomocą nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych, posiadających ważne świadectwa legalizacji ponownej wydanych przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] i w miejscu legitymującym się protokołem pomiaru z pochylenia terenu zatwierdzającym stanowisko do ważenia pojazdów. Organ wskazał, że kierowca został poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów i przysługujących uprawnieniach, a protokół kontroli podpisał bez uwag, nie wnosząc także o ponowne ważenie. Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej zawartych w odwołaniu, organ II instancji podniósł m.in., że rygor wykonalności wynika wprost z art. 13g ust. 3 ustawy o drogach publicznych, który jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 108 k.p.a. Ustosunkowując się z kolei do zarzutu niedoręczenia stronie kserokopii świadectw legalizacji oraz instrukcji obsługi wag, organ odwoławczy podniósł, iż art. 73 k.p.a. nie nakłada na organ obowiązku sporządzania odpisów z akt i doręczania ich stronie. Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził ponadto, iż bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostają dywagację strony skarżącej na temat osi potrójnej oraz dmc pojazdu, albowiem w toku kontroli nie stwierdzono naruszeń ani na osi potrójnej, ani nie stwierdzono przekroczenia dmc pojazdu. Organ odwoławczy nie znalazł również podstawy, aby drogi dojazdowe do przejść granicznych miały być traktowane odmiennie od pozostałych dróg publicznych w kontekście dopuszczalnych nacisków.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] lutego 2011 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego, uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Spółka podniosła zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania, w szczególności:
a) art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. – poprzez naruszenie podstawowej zasady postępowania administracyjnego - zasady prawdy obiektywnej, polegające na przeprowadzeniu postępowania dowodowego w ograniczonym zakresie, a także na niewyczerpującym zbadaniu wszystkich okoliczności faktycznych związanych z sprawą;
b) art. 8 k.p.a. - polegające na naruszeniu zasady pogłębiania zaufania obywateli do Państwa, w szczególności poprzez bezpodstawne zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dowodów niezbędnych do dogłębnego zbadania sprawy, a także poprzez niedoręczenie stronie wnioskowanych dokumentów;
c) art. 9 k.p.a. – poprzez nieudzielenie skarżącej informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego;
d) art. 10 k.p.a. – poprzez niezapewnienie skarżącej udziału w przeprowadzonym przez organ postępowaniu, w szczególności poprzez nieudzielenie skarżącej odpisów dokumentów legalizacyjnych używanych wag;
e) art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób uniemożliwiający jakąkolwiek kontrolę procesową w szczególności z uwagi na bezzasadne pominięcie przytoczenia dowodów, na których się oparł organ odwoławczy oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej i tym samym w efekcie uniemożliwienie poznania argumentów organu odwoławczego i w konsekwencji uniemożliwienie skutecznego zaskarżenia spornej decyzji.
Ponadto strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów wewnętrznych Głównego Inspektora Transportu Drogowego - § 3 Instrukcji postępowania inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w trakcie kontroli parametrów pojazdów poruszających się po drogach publicznych i pobierania kar pieniężnych, stanowiącej załącznik do Zarządzenia nr [...] Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2006 r.
W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka podniosła, powołując się na stanowisko doktryny, że uzasadnienie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego jest powierzchowne i nie daje odpowiedzi na istotne pytania - jakie fakty przyjęto za udowodnione, jakim odmówiono tego waloru, nie wskazuje motywów, jakimi kierował się organ. Z tego powodu strona została faktycznie pozbawiona możliwości wytoczenia racjonalnych argumentów, służących do obrony swojego stanowiska. Skarżąca spółka podkreśliła również, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest praktycznie kopią wcześniejszej decyzji GITD wydanej w dniu [...] października 2010 r. w sprawie nr [...], co nasuwa stronie jednoznaczny wniosek, że organ odwoławczy nie rozpoznaje sprawy, nie bada okoliczności podnoszonych przez skarżącą, nie ocenia jej argumentów i nie prowadzi badania sprawy w aspekcie oceny zebranego materiału dowodowego. Spółka wskazała również, że organ II instancji w uzasadnieniu swej decyzji powielił treści znajdujące się w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, w szczególności te odnoszące się do wyników dokonanych ważeń, czasu i miejsca ważeń, informacji dotyczących danych identyfikujących przewoźnika i pojazdy, a także rzekomo naruszone przepisy ustawy o drogach publicznych, ustawy prawo o ruchu drogowym etc. Zdaniem skarżącej spółki organy obu instancji, rozpoznając niniejszą sprawę, naruszyły normy zawarte w art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 10 k.p.a. Według strony, organ II instancji w żadnym miejscu nie wykazał skutecznie, że ważenie pojazdu odbyło się zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie normami i przepisami, mimo że skarżąca spółka kwestionowała i nadal kwestionuje sposób, w jaki dokonano ważeń pojazdu, a w szczególności kwestionuje uzyskany wynik, który stanowił podstawę do wymierzenia kary. Według skarżącej spółki, mimo, że analiza wyników dokonanego ważenia powinna skłonić do zastanowienia, czy uzyskany wynik jest zgodny ze stanem rzeczywistym (nie przekroczona została bowiem dopuszczalna masa całkowita, zaś nacisk tylko jednej osi wykazał nieznaczne przekroczenie dopuszczalnej normy), organ II instancji nie podjął trudu uzupełnienia decyzji WITD przez powołanie biegłego, który mógł jednoznacznie określić, czy przewożony przez przewoźnika fracht mógł w rzeczywistości spowodować przekroczenie dopuszczalnej normy- 8.000 kg, szczególnie, iż w wyniku ważenia stwierdzono, że masa rzeczywista pojazdu członowego wynosi 37,89 t. Skarżąca podniosła również, że w jej ocenie, ważenie winno odbywać się zgodnie ze wskazaniami zawartymi w instrukcji obsługi wag, które to stanowisko zostało potwierdzone przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego w § 3 Instrukcji postępowania inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w trakcie kontroli parametrów pojazdów poruszających się po drogach publicznych i pobierania kar pieniężnych stanowiącej załącznik do Zarządzenia nr [...] Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2006 r. Strona wskazała, że stosownie do § 3 ust. 2 pkt 3 cyt. Instrukcji, "w przypadku, kiedy wagi są umieszczone we wnękach w nawierzchni lub do ważenia stosuje się podkładki wyrównujące koła innych osi pojazdu, a powierzchnia płyty ważącej jest na poziomie nawierzchni drogi lub poziomie powierzchni podkładki wyrównującej, ważenia dokonuje się przy użyciu dwóch wag, oraz pkt.4 stanowisko ważenia pojazdów powinno posiadać utwardzoną i równą nawierzchnię. Pochylenie podłużne nawierzchni w obszarze ważenia nie powinno przekraczać 1%, a pochylenie poprzeczne 2 %". Skarżąca wskazała również, że instrukcja obsługi wag [...] (powszechnie używanych przez WITD) w części dotyczącej eksploatacji stanowi cyt. "Podczas realizacji procedury pomiarów, różnica wysokości położenia kół pojazdu musi zostać skompensowana przez zastosowanie podkładek poziomujących (krat, płyt drewnianych, z termoplastów lub odpowiednio twardej gumy) o tej samej wysokości co płyta ważąca. Wagi umieszcza się przed kołami pojazdu, a następnie kierowca najeżdża na wagi podkładki i zatrzymuje pojazd w aktywnym obszarze ważenia. W celu uniknięcia błędów przed odczytaniem wartości nacisku hamulce pojazdu powinny być zwolnione. Ważenie powinno odbywać się na płaskiej dobrze utrzymanej nawierzchni o pochyleniu nie większym niż 5%. Zdaniem skarżącej spółki zaskarżona decyzja w żadnym miejscu nie odnosi się do tych aspektów. Strona wskazała również, że zwróciła się do organu o doręczenie kopii świadectw legalizacji wag używanych podczas ważenia, które do dnia wniesienia skargi nie zostały jej udostępnione.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga spółki S. Sp. z o.o. z siedzibą w G. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] nie narusza prawa.
Przedmiotowa decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2010 r. nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego, w tym przede wszystkim unormowań wskazanych w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 73 § 1 i 2 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie podnieść należy, iż definicja pojazdu nienormatywnego, zawarta w art. 4 pkt 25 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, stanowi, że pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi.
Zgodnie z przepisem art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu.
Według obowiązującego przepisu art. 61 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy, ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę.
Jeżeli masa, naciski osi lub wymiary pojazdu wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów, przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia (art. 61 ust. 11 cyt. ustawy).
Zgodnie z przepisem art. 13g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Wysokość kar pieniężnych określa załącznik nr 2 do ustawy (vide: art. 13g ust. 2).
Jak stanowi art. 40c ust. 1 ustawy o drogach publicznych, w wypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego oraz funkcjonariusz Policji mają prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej, ustalonej zgodnie z art. 13g ust. 2.
Ponadto zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, pojazd uczestniczący w ruchu powinien odpowiadać warunkom technicznym określonym w tym rozporządzeniu.
Stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 ustawy o drogach publicznych, wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 219, poz.1860 i poz. 1871).
Z akt sprawy, w tym przede wszystkim z zebranych w toku postępowania kontrolnego dowodów (vide: Protokół kontroli nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r.) wynika jednoznacznie, iż w kontrolowanym pojeździe użytkowanym przez stronę skarżącą przekroczony został dopuszczalny na drodze krajowej nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu o 3,37 tony, co w konsekwencji oznaczało wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 4.800 zł na podstawie Lp. 6 pkt 7 lit. d) i e) tabeli stanowiącej załącznik nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
W ocenie Sądu ważenie pojazdu zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś otrzymane wyniki ważenia zostały podane po uwzględnieniu tolerancji 200 kg + 2% dla każdej osi. Również wysokość kary pieniężnej została ustalona prawidłowo na podstawie załącznika nr 2 do cyt. ustawy o drogach publicznych.
Ponadto należy uznać, iż - wbrew sugestiom strony skarżącej - stanowisko, na którym dokonana została kontrola przedmiotowego pojazdu, posiadało również prawidłowe i aktualne świadectwo legalizacji geodezyjnej (vide: Protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] kwietnia 2010 r. – k. 3-5 akt administracyjnych). Według Sądu należy podkreślić, iż przyrządy pomiarowe użyte w toku kontroli posiadały legalizację Głównego Urzędu Miar (k. 1 i k. 2 akt administracyjnych), co stwierdzone zostało zarówno w protokole z zatrzymania i kontroli pojazdu oraz w wyjaśnieniach udzielonych przez organy w uzasadnieniu obu decyzji.
Zauważyć należy przy tym, iż w przypadku kontroli w zakresie przewozu drogowego, ustaleń stanu faktycznego dokonuje się przede wszystkim na podstawie zebranych w toku kontroli na drodze dowodów. Z akt sprawy wynika, że kierowca pojazdu został poinformowany o sposobie przeprowadzenia pomiarów oraz przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli, który kierowca podpisał bez wnoszenia jakichkolwiek uwag, zarówno co do treści protokołu, jak i przebiegu samej kontroli.
Zdaniem Sądu organy administracji obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a). Ponadto organy Inspekcji Transportu Drogowego nie dopuściły się obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku postępowania, dokonując jego wszechstronnej oceny. Organy obu instancji, przedstawiając w sposób prawidłowy podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia, nie dopuściły się ponadto obrazy przepisu art. 107 § 3 k.p.a., w sposób mogący mieć jakikolwiek istotny wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uznał za słuszne zarzutów powołanych przez skarżącą spółkę.
Zdaniem Sądu niezasadny jest zarówno zarzut wadliwego przeprowadzenia ważenia pojazdu, jak i naruszenia prawa strony do obrony poprzez odmowę dopuszczenia wnioskowanych dowodów, czy też odmowę udostępnienia świadectw legalizacji oraz instrukcji obsługi wag zastosowanych w toku kontroli drogowej.
Ustosunkowując się do zarzutu wadliwego przeprowadzenia procedury ważenia nacisków osi pojazdu należy stwierdzić na wstępie, że - jak słusznie zauważył organ odwoławczy - z istoty uproszczonego i specyficznego zarazem postępowania, jakim jest postępowanie kontrolne pojazdu wykonywane na drodze, wynika, że wiarygodny materiał dowodowy można zgromadzić przede wszystkim "na gorąco" w trakcie wykonywanych czynności kontrolnych. To nakłada szczególną odpowiedzialność nie tylko na prowadzących postępowanie inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, ale również na samego kontrolowanego, który winien w sposób czynny uczestniczyć w czynnościach kontrolnych i na bieżąco zgłaszać wszelkie zastrzeżenia i uwagi, które następnie winny być wpisywane do protokołu kontroli. Zdaniem Sądu tylko w ten sposób można ustalić w sposób wiarygodny stan faktyczny znajdujący pełne odzwierciedlenie w protokole kontroli i stanowiący podstawę do wydania decyzji administracyjnej. Mając to na względzie warto pamiętać, że zgłaszane na późniejszym etapie zarzuty dotyczące naruszeń, których rzekomo miały się dopuścić organy kontrolne, często są nie tylko trudne do jakiegokolwiek sensownego zweryfikowania, ale również mogą budzić poważne wątpliwości co do ich wiarygodności. Trzeba także w tym miejscu wskazać, iż w świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych sama odmowa podpisania protokołu przez osobę kontrolowaną nie może stanowić jakiejkolwiek podstawy do odmowy uznania procedury kontrolnej za prawidłową.
W ocenie Sądu przyjąć należy, że Główny Inspektor Transportu Drogowego, odnosząc się w niniejszej sprawie do zarzutów strony dotyczących stanowiska do pomiarów pojazdów - słusznie stwierdził, że pomiarów dokonano na stanowisku spełniającym normy, przebadanym geodezyjnie (dowodem czego jest protokół z pomiaru równości terenu na stanowisku kontroli pojazdów sporządzony przez uprawnionego geodetę), przy użyciu przenośnych wag nieautomatycznych do pomiarów statycznych, posiadających stosowną legalizację Głównego Urzędu Miar.
Zdaniem Sądu inspektor organu I instancji w prowadzonym postępowaniu kontrolnym nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Należy wskazać, co jest istotne w sprawie, iż kierujący pojazdem został zapoznany z instrukcją ważenia pojazdów (regulującą m.in. kwestię sposobu kontroli nacisków osi), zaś strona miała pełne prawo zapoznania się z aktami sprawy.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących rzekomego naruszenia przepisów wewnętrznych Głównego Inspektora Transportu Drogowego - § 3 Instrukcji postępowania inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w trakcie kontroli parametrów pojazdów poruszających się po drogach publicznych i pobierania kar pieniężnych, stanowiącej załącznik do Zarządzenia nr [...] Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2006 r., należy przede wszystkim wskazać, iż unormowania te mają wyłącznie charakter wewnątrz-organizacyjny i nie mają statusu norm powszechnie obowiązujących. Niemniej, najistotniejsze jest to, że zarzut przeprowadzenia ważenia niezgodnie z tymi normami jest całkowicie nieuzasadniony. Otóż należy wyraźnie wskazać, iż instrukcja ważenia stosowana przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego spełnia wszelkie wymogi, jakie stawia producent elektronicznej przenośnej wagi samochodowej [...]. Przede wszystkim inspektorzy przeprowadzają ważenie wyłącznie na stanowisku, które spełnia wszelkie restrykcyjne warunki dotyczące pochylenia terenu, co potwierdza stosowny dokument geodezyjny.
W świetle obowiązujących przepisów decydujące znaczenie dowodowe dla ustalenia masy pojazdów i nacisków na poszczególne osie w trakcie kontroli drogowej mają wyłącznie wyniki uzyskane poprzez pomiary wykonane za pomocą zalegalizowanych urządzeń i w miejscach do tego odpowiednio przystosowanych i zatwierdzonych. Ponieważ warunki te były spełnione w niniejszej sprawie, nie sposób przyjąć, że ważenie zostało przeprowadzone nielegalnie.
W ocenie Sądu organ prawidłowo przyjął również, że mało istotne dla oceny legalności spornej decyzji są rozważania strony skarżącej dotyczące zarówno nieprzekroczenia parametrów dopuszczalnej masy całkowitej (dmc) oraz nieznacznego przekroczenia nacisku tylko na jednej osi kontrolowanego pojazdu, jako okoliczności mających rzekomo podważać prawidłowość dokonanych pomiarów ważenia. Otóż w kontekście tych zarzutów należy wyraźnie wskazać, że sam fakt, iż w toku kontroli nie stwierdzono przekroczenia dmc pojazdu, nie ma jakiegokolwiek znaczenia, albowiem w wielu przypadkach ten parametr pojazdu pozostaje w normie pomimo, że jednocześnie na osiach tego pojazdu występują niedozwolone przeciążenia. Sytuacja taka spowodowana jest najczęściej nieprawidłowym ułożeniem towaru lub jego przesunięciem w czasie jazdy, co powoduje przekroczenia nacisków na osiach pojazdu.
Odnosząc się do zarzutu nieudostępnienia stronie świadectw legalizacji oraz instrukcji wag służących do pomiarów kontrolowanego pojazdu, należy wskazać, iż zgodnie z przepisem art. 73 § 1 k.p.a. w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Jak stanowi art. 73 § 2 k.p.a. strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Zgodnie z poglądami doktryny oraz orzecznictwem sądów administracyjnych udostępnianie akt jest przejawem tzw. jawności wewnętrznej postępowania administracyjnego, a więc jawności wobec stron oraz uczestników na prawach strony.
Należy zauważyć, iż wprawdzie ważnym interesem strony, o którym mowa w art. 73 § 2 in fine k.p.a., mogło być posiadanie uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych tak dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, jak i w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach prawnych, tym niemniej warto zaznaczyć, iż Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzecznictwie wielokrotnie podkreślał wyraźnie, że obowiązek sporządzenia uwierzytelnionych odpisów i przesłania ich stronie lub jej pełnomocnikowi obciąża organ administracji państwowej tylko wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mają możliwości sporządzenia odpisów w/w dokumentów i uzyskania ich uwierzytelnienia w trybie art. 73 § 1 k.p.a. w zw. z art. 73 § 2 in initio k.p.a. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego – Oddział Zamiejscowy w Łodzi z dnia 23 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 770/96; podobnie NSA - Oddział Zamiejscowy w Łodzi w orzeczeniu z dnia 3 czerwca 1997 r., sygn. akt I SA/Łd 302/96). Należy zauważyć dodatkowo, iż w powołanych wyrokach NSA wyraził pogląd, iż zaniechanie dopuszczalnych prawnie możliwości, jakie stwarza k.p.a. m.in. w art. 73 § 1 k.p.a. i uzasadnianie niezbędności (obowiązku) sporządzenia uwierzytelnionych odpisów przez organ administracji w celu ich przesłania pełnomocnikowi faktycznie tylko odległością siedziby strony od siedziby organu, czy też brakiem czasu pełnomocnika – nie wyczerpują dostatecznie przesłanek instytucji art. 73 § 2 in fine k.p.a., albowiem – jak podkreślił NSA – ważny interes strony, o którym stanowi się w tymże przepisie, mógł zostać prawnie zaspokojony bez potrzeby stosowania postępowania opisanego w cyt. unormowaniu. NSA zauważył również, iż wskazane przez stronę przesłanki mające uzasadnić jej ważny interes, tj. obszerność materiału dowodowego, zawiłość faktyczna i prawna sprawy - nie zostały wykazane chociażby z powodu tego, że pełnomocnik strony – mając taką możliwość w świetle art. 10 § 1 k.p.a. i art. 32 k.p.a. – nie podjął w sprawie żadnej próby zapoznania się z aktami, żądając wyłącznie doręczenia stronie uwierzytelnionych odpisów.
Również w doktrynie wyrażono pogląd, iż nie stanowi ważnego interesu, w rozumieniu art. 73 § 2 in fine k.p.a., chęć uzyskania uwierzytelnionego przez organ odpisu całości akt sprawy jedynie w celu stworzenia stronie możliwości zaznajomienia się w jej siedzibie z całością tych akt przez przeglądanie ich uwierzytelnionych kopii (tak m.in.: P. Przybysz /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, teza 5 do art. 73 k.p.a.).
W niniejszej sprawie z informacji zarówno organu, jak i samej strony skarżącej wynika jednoznacznie, że skarżąca spółka (lub jej pełnomocnik) nigdy nie podjęła działań zmierzających do zapoznania się z aktami w/w spraw prowadzonych przez organy Inspekcji Transportu Drogowego. Zdaniem Sądu należy w tej sytuacji w pełni podzielić stanowisko organu odwoławczego i uznać, iż w świetle obowiązującego stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy brak było jakichkolwiek uzasadnionych podstaw do uznania, że zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 73 § 2 k.p.a., do wydania skarżącej spółce wnioskowanych przez nią kserokopii z akt sprawy.
W konsekwencji należy przyjąć, iż wspomniany zarzut strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie sposób również przyjąć, że strona została pozbawiona w toku postępowania swoich praw wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., albowiem została prawidłowo poinformowana o wszczęciu postępowania i pouczona o prawie zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji.
W konsekwencji należy stwierdzić, iż organy Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji nie naruszyły zasad postępowania administracyjnego wskazanych w art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. oraz art. 75 k.p.a.
Zdaniem Sądu każdy przedsiębiorca zajmujący się profesjonalnie przewozem ładunku po drogach publicznych powinien z należytą starannością, dokładnie i szczegółowo zarówno przygotowywać towar do przewozu, jak i wybierać drogę swego przejazdu, w taki sposób, aby nie naruszyć jakichkolwiek norm prawa drogowego oraz przepisów dotyczących warunków technicznych użytkowanego przez siebie pojazdu. Nakazy stosownego postępowania muszą być bezwzględnie przestrzegane przez użytkowników dróg publicznych, niezależnie od tego, czy danym pojazdem przejeżdżają oni określoną drogą jedynie niewielki jej odcinek, jak również bez względu na rodzaj towaru, konstrukcję pojazdu, czy też bez względu na inne uwarunkowania związane z zakresem prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło