II SA/Wa 713/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spraw.) Sędzia WSA Andrzej Góraj Protokolant referent-stażysta Paweł Wyszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2011 r. sprawy ze skargi K.B. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego oddala skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. wydaną na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r., nr 65, poz. 595 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania dr K. B., utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...]Uniwersytetu [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego, Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Dr K. B., adiunkt i kierownik Zakładu [...] przy Katedrze [...] na Wydziale [...] w [...] w roku 2008 wystąpiła do Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z wnioskiem o otwarcie przewodu habilitacyjnego na podstawie rozprawy "[...]". Rada Wydziału powołała komisję do oceny dorobku naukowego kandydatki, która przychyliła się do jej wniosku. Następnie Rada powołała dwóch recenzentów, jednak postępowanie to zostało zatrzymane na etapie wyznaczania recenzentów ze strony Centralnej Komisji, gdyż okazało się, że Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] nie dysponowała wówczas uprawnieniami do nadawania stopnia doktora habilitowanego w zakresie historii sztuki. Po uzyskaniu odpowiednich uprawnień przez Radę Wydziału [...] Uniwersytetu [...] procedura została powtórzona. W dniu [...] lutego 2009 r. Rada Wydziału powołała komisję ds. habilitacji dr K.B., a następnie [...] marca 2009 r., na wniosek owej komisji Rada Wydziału wszczęła przewód habilitacyjny dr K. B. i powołała recenzentów w osobach dra hab. M. W. prof. z Uniwersytetu [...] i dra hab. T. Z. prof. z Uniwersytetu [...]. Swoich recenzentów wyznaczyła też Centralna Komisja, zostali nimi prof. dr hab. M. K. ([...]) i dr hab. J.P. z [...]. Po wpłynięciu recenzji, Rada Wydziału na posiedzeniu w dniu [...] grudnia 2009 r., zajęła się sprawą habilitacji dr K. B. W posiedzeniu wzięli udział dr hab. T. Z. oraz dr hab. J. P., którzy przedstawili swe recenzje. Recenzje nieobecnych prof. dra hab. M. K. i dra hab. M.W. zostały natomiast odczytane. Dodatkowo dr hab. M. W. przesłał na ręce Dziekana list, podtrzymujący i dodatkowo wyjaśniający wnioski zawarte w recenzji. Recenzje dra hab. T. Z. i dra hab. M. W. były zdecydowanie negatywne. Dr hab. J. P., przy równie negatywnej ocenie dorobku habilitantki oraz jej rozprawy, uchylił się od zajęcia jednoznacznego stanowiska pozostawiając decyzję co do dopuszczenia kandydatki do dalszych etapów przewodu habilitacyjnego w rękach Rady Wydziału [...]. Prof. dr hab. M. K. oceniając również krytycznie dorobek kandydatki i jej rozprawę, w konkluzji jednak uwzględniając jej dorobek naukowy i działalność dydaktyczną oraz w ostatecznym rozrachunku walory rozprawy habilitacyjnej, przewyższające jak stwierdził uwagi krytyczne, wnioskował o dopuszczenie kandydatki do dalszych etapów przewodu habilitacyjnego. Rada Wydziału [...] w głosowaniu tajnym podjęła uchwałę o niedopuszczeniu dr K. B. do dalszych etapów przewodu habilitacyjnego oraz o zamknięciu przewodu habilitacyjnego (45 głosów "tak", 0 głosów "nie", 4 głosy wstrzymujące się i 1 głos nieważny). W odwołaniu od powyższej uchwały K. B. zarzuciła, że Rada Wydziału swą decyzję oparła na recenzjach negatywnych, które nie spełniają wymogów ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule z zakresie sztuki. Zarzuciła, że w recenzjach tych nie zostały podniesione żadne pozytywne strony jej rozprawy habilitacyjnej, ani dorobku naukowego. Można w nich natomiast wskazać liczne przykłady tendencyjnie formułowanych, negatywnych opinii, nie opartych na prawdziwych przesłankach. W odwołaniu poddała szczegółowej analizie recenzję sporządzoną przez dr hab. M. W., polemizując z nią. Rada Wydziału [...], po zapoznaniu się z powyższym odwołaniem, na posiedzeniu w dniu [...] lutego 2010 r. podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów zwróciła się do dwóch recenzentów tj. prof. dr hab. J. O. oraz dra hab. M. K. o opracowanie opinii w sprawie odwołania K. B. Sekcja [...] Centralnej Komisji po zapoznaniu się z odwołaniem dr K. B. i po wysłuchaniu opinii negatywnych dwóch recenzentów Centralnej Komisji w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Wydziału, której dotyczyło odwołanie (wynik głosowania: za - 2 głosy, przeciw- 27 głosów, wstrzymujących się - 3 głosy). Prezydium Centralnej Komisji, na posiedzeniu w dniu [...] grudnia 2010 r. po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji [...], postanowiło w głosowaniu tajnym nie przyjąć odwołania i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Wydziału [...] (wynik głosowania: za - 0 głosów, przeciw-11 głosów , wstrzymujących się - 0 głosów). W uzasadnieniu decyzji Centralna Komisja podkreśliła, że Rada Wydziału podjęła uchwałę o niedopuszczeniu do kolokwium habilitacyjnego, po poprawnie przeprowadzonym postępowaniu, które wykazało, że habilitantka nie dysponuje choćby elementarnym warsztatem naukowym. Jej dorobek składa się niemal wyłącznie z prac o charakterze kompilacyjnym, a przedłożona rozprawa habilitacyjna nie przedstawia wartości naukowych nawet na poziomie zebrania materiału. Podkreślono przy tym, że Rada Wydziału jest w pełni autonomiczna w swojej decyzji. W konkluzji stwierdzono, że Rada Wydziału, dokonując oceny zgodnie z art. 16-17 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki miała prawo, aby na merytorycznych podstawach podjąć decyzję o odmowie dopuszczenia skarżącej do kolokwium habilitacyjnego. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jako naruszającej prawo. W uzasadnieniu skargi, przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, skarżąca zarzuciła Centralnej Komisji naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym ogólnych zasad postępowania administracyjnego, przepisów ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz przepisów Kodeksu cywilnego. Podniosła, że w 2008 r. została wprowadzona w błąd przez Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] odnośnie uprawnień tej jednostki do prowadzenia postępowania w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie [...] przez co procedowanie w sprawie jej habilitacji, od złożenia wniosku o wszczęcie przewodu habilitacyjnego w styczniu 2008 r. do jego zamknięcia w dniu [...] grudnia 2009 r., trwało przez prawie dwa lata, co świadczy o naruszeniu art. 9 i art. 12 k.p.a., a także art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. Doszło ponadto do naruszenia zasady pisemności wyrażonej w art. 14 k.p.a., z uwagi na brak pisemnego powiadomienia jej, że Centralna Komisja zakwestionowała wszczęcia przewodu w 2008 r. przez Radę Wydziału [...] Uniwersytetu [...]. Zarzuciła też, że pozbawiono ją prawa zapoznania się z recenzjami przygotowanymi w jej przewodzie habilitacyjnym, a więc prawa strony w postępowaniu administracyjnym, gdyż kopie recenzji przysłano jej dopiero po wniesieniu przez Wydział [...] opłaty za przewód habilitacyjny. Doszło tym samym do złamania zasady praworządności (art. 6. k.p.a.), zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji (art. 8. k.p.a.), zasady informowania stron (art. 9. k.p.a.), zasady czynnego uczestniczenia stron w postępowaniu (art. 10. k.p.a.) oraz zasady jawności postępowania. Podniosła też, że Centralna Komisja przekroczyła przysługujący jej termin sześciomiesięczny na rozpatrzenie odwołania określony w art. 21 ust. 2 ustawy, a w uzasadnieniu decyzji nie odniosła się do zarzutów podniesionych przez nią w odwołaniu przez co naruszono zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), jak również zasadę zawartą w sprawozdaniu z działalności Centralnej Komisji za 2010 r., że "każde uchybienie formalne rady skutkuje, bez względu na ocenę merytoryczną osiągnięć kandydata do awansu, uchyleniem zaskarżonej w odwołaniu uchwały rady." Ponadto, Centralna Komisja nie odniosła się do zawartych w recenzjach nienaukowych komentarzy pod adresem osób trzecich oraz [...] przez co naruszono dobra osobiste tych osób oraz dobre imię państwowej uczelni, jaką jest [...] (art. 43. k.c.). Skarżąca podkreśliła, że warsztat naukowy zdobyła kończąc dwa fakultety i pracując przez dwadzieścia lat naukowo. Pracę magisterską z psychologii na Uniwersytecie [...] obroniła z wynikiem bardzo dobrym, a jej praca doktorska z [...] na [...] ([...]) została przyjęta jednogłośnie przez Radę Wydziału, po uprzednim zdaniu przez nią z wynikiem bardzo dobrym egzaminów doktorskich. Zaznaczyła, że tematyka jej pracy doktorskiej oraz pracy habilitacyjnej nie były do tej pory przedmiotem tego rodzaju rozpraw, wymagały zatem przeprowadzenia przez nią długoletnich badań i samodzielności. Dlatego też opinie zawarte w uzasadnieniu decyzji Centralnej Komisji naruszają jej dobra osobiste. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podkreślił, iż Rada Wydziału, a następnie Centralna Komisja dokonały oceny zgodnie z przepisami art. 16 – 17 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Postępowanie to było prawidłowe także pod względem formalnym. Kandydatka, decydując się na wszczęcie określonej procedury poddała ocenie swój dorobek naukowy przez środowisko naukowe i musi przyjąć taką, a nie inną jego ocenę, natomiast zarzut stronniczości recenzentów jest tylko jej osobistą oceną. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki Centralna Komisja podkreśliła, że termin wskazany w tym przepisie nie ma charakteru zawitego. Kilkumiesięczny termin rozpatrywania sprawy wyniknął z czasu przygotowania niezbędnych recenzji przez recenzentów. Druga recenzja sporządzona została [...] listopada 2010 r. i w następstwie tego sprawa skarżącej była przedmiotem obrad najbliższego posiedzenia Sekcji [...] w dniu [...] grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu, skarga analizowana pod tym kontem nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów utrzymująca w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Na wstępie należy wyjaśnić, iż sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy, a przedłożona przez kandydata rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. W ramach postępowania sądowego nie dochodzi tym samym do oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i wartości naukowej przedstawionej pracy habilitacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r., I OSK 212/08, niepubl.). W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazać przy tym należy, iż czynności przewodu habilitacyjnego kończą się uchwałami rady jednostki organizacyjnej, co wynika z art. 18 ust. 2 ustawy. Poszczególne uchwały głosowane są oddzielnie. Przejście do kolejnego etapu postępowania habilitacyjnego uzależnione jest od pozytywnego wyniku głosowania uchwały dotyczącej etapu poprzedzającego. W przypadku ustalenia na danym etapie postępowania, iż nie zostały spełnione ustawowe warunki do uzyskania stopnia doktora habilitowanego, możliwe jest podjęcie uchwały negatywnej, która zamyka drogę do kolejnego stadium postępowania kwalifikacyjnego. Zasada ta odnosi się także do etapu dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego. Postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego ma wyjątkowy charakter wynikających ze specyfiki tych spraw. Postępowanie to cechuje znaczna odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 29 ust. 1 ww. ustawy w postępowaniu tym przepisy k.p.a. mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. W konsekwencji, jeżeli ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że niektóre przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w ogóle nie znajdują w tym postępowaniu zastosowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2007 r., I OSK 1661/06, niepubl.). Ten szczególny charakter postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy dotyczy również postępowania odwoławczego toczącego się przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Postępowanie dowodowe prowadzone przed Centralną Komisją ograniczone jest natomiast wyłącznie do uzyskania recenzji, co wynika z art. 35 ust. 3 ustawy. Z obowiązujących przepisów nie wynika też wymóg zapoznania habilitanta, w szczególności przed podjęciem decyzji przez Centralną Komisję, z opiniami powołanych przez ten organ recenzentów. Zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy Centralna Komisja, po rozpatrzeniu odwołania, w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy, albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę, albo uchylając ją, przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostce organizacyjnej. Z tego rozwiązania, w powiązaniu z art. 18 ust. 2 ustawy wynika, że Centralna Komisja ma kompetencje ograniczone wyłącznie do kontroli, a nie do merytorycznego orzekania w sprawie dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego. W razie odmowy dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego przez Radę Wydziału kontrola ta sprowadza się do kontroli prawidłowości czynności prawnych, których wadliwość powoduje uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Radzie. Z tego względu powołani przez Centralną Komisję recenzenci mają za zadanie ocenę legalności postępowania przed Radą Wydziału. Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy Sąd zgadza się z oceną wyrażoną w zaskarżonej decyzji, że w toku postępowania przed Radą Wydziału [...] Uniwersytetu [...] nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość podjętej uchwały o odmowie dopuszczenia skarżącej do kolokwium habilitacyjnego. Należy jednocześnie podkreślić, że przedmiotem oceny Sądu było wyłącznie postępowanie w ramach przewodu habilitacyjnego skarżącej wszczętego przez Radę Wydziału w dniu [...] marca 2009 r., a zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, postępowanie to było zgodne z przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. W postępowaniu tym nie doszło także do naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie w jakim miały one zastosowanie w tym postępowaniu. Zasadny jest wprawdzie podniesiony w skardze zarzut dotyczący przekroczenia przez Centralną Komisję terminu rozpatrzenia odwołania określonego w art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, jednak uchybienie to nie miało wpływu na prawidłowość podjętej przez Centralną Komisję decyzji. Jak wyjaśniła natomiast Centralna Komisja w odpowiedzi na skargę powyższe uchybienie i kilkumiesięczny termin rozpatrywania sprawy wyniknął z czasu przygotowania niezbędnych recenzji przez recenzentów. Sąd nie był natomiast uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Nie był także właściwy do ich oceny pod kątem ewentualnego naruszenia przez recenzentów dóbr osobistych skarżącej lub osób trzecich. W sprawach o naruszenie dóbr osobistych właściwa jest droga postępowania przed sądem powszechnym. Podsumowując Sąd stwierdza, iż analiza czynności podjętych w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją wskazuje, iż Centrala Komisja nie naruszyła prawa w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzut naruszenia przepisów postępowania należy uznać za zasadny jedynie w odniesieniu do przekroczenia terminu wydania decyzji, ale uchybienie w tym zakresie nie miało jakiegokolwiek wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.