II OZ 64/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 172/11 zwalniające w punkcie 1 skarżącą z wpisu od skargi kasacyjnej, w punkcie 2 ustanawiające dla skarżącej adwokata, w punkcie 3 oddalające wniosek w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi H. B. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia [...] stycznia 2011 r., Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 28 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zwolnił H. B. w punkcie 1 z wpisu od skargi kasacyjnej, w punkcie 2 ustanowił dla skarżącej adwokata z urzędu, w punkcie 3 oddalił wniosek w pozostałym zakresie. Postanowienie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Postanowieniem z dnia 12 października 2011 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalił wniosek H. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że w nadesłanym druku formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca podała, że nie osiąga żadnych dochodów pozostając na utrzymaniu swojego ojca. W skład majątku skarżącej wchodzi spółdzielcze, własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o pow. 24,7 m2, w których strona zamieszkuje, dwa lokale mieszkalne o pow. odpowiednio: 71 i 74 m2, które stanowią zabezpieczenie roszczeń urzędu skarbowego oraz roszczeń alimentacyjnych, budynek w zabudowie wielorodzinnej (segment) o pow. 90 m2 – również stanowiący zabezpieczenie roszczeń urzędu skarbowego. Skarżąca wyjaśniła, że od dnia likwidacji działalności gospodarczej pozostaje bez zatrudnienia, a wobec trudnej sytuacji na rynku pracy pozostaje na utrzymaniu ojca, który zaspokaja jej potrzeby oceniane przez stronę na kwotę około 1200 zł miesięcznie. Skarżąca, ze względu na liczne postępowania przed sądami oraz organami nie jest w stanie sprostać obowiązkom związanym z pracą. Posiadane przez stronę lokale mieszkalne są niewykończone i nie nadają się do zamieszkania. Referendarz wskazał, że skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie dotyczące udokumentowania posiadanego majątku. W ocenie referendarza informacje uzyskane od H. B. okazały się zbyt skąpe aby można było jednoznacznie stwierdzić, że jest ona osobą, której sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w całym wnioskowanym zakresie, zwłaszcza w sytuacji gdy dysponuje ona trzema lokalami mieszkalnymi oraz budynkiem mieszkalnym. W ustawowym terminie strona skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 12 października 2011 r. domagając się jego zmiany. W uzasadnieniu wskazano, że objęte sprzeciwem postanowienie zostało wydane jeszcze przez doręczeniem skarżącej kolejnego wezwania do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. Skarżąca podniosła, że na żądanie sądu złożyła żądane zaświadczenia i udzieliła wyczerpujących wyjaśnień, które zawarte są w jej pismach z dnia 21 października 2011 r. i 3 listopada 2011 r. Skarżąca podkreślała, że nieruchomości lokalowe, których jest właścicielką i z mocy postanowienia Komornika Zarządcą stanowią zabezpieczenie roszczeń m. in. Naczelnika Urzędu Skarbowego. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w jego ocenie skarżąca wykazała w sposób dostateczny i przekonujący, że nie jest w stanie ponieść żadnych dalszych kosztów sądowych, poza tymi które już poniosła. Prawo pomocy przysługuje osobom, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź też ich środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Wobec oświadczenia skarżącej zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w sprzeciwie, a także w świetle treści pism procesowych skarżącej z dnia 21 października 2011 r. oraz z dnia 3 listopada 2011 r. i dołączonych dokumentów należy częściowo przychylić się do złożonego wniosku. Obecnie skarżąca nie osiąga żadnego dochodu i pozostaje na utrzymaniu ojca, a posiadane przez nią nieruchomości stanowią zabezpieczenie roszczeń innych podmiotów, ponadto są w stanie niewykończonym, a dodatkowo jej mieszkania posiadają nieusunięte usterki. Z uwagi na kłopoty finansowe skarżącej nie stać na ustanowienie fachowego pełnomocnika i obecnie żaden pełnomocnik jej nie reprezentuje. W zażaleniu na powyższe postanowienie H. B. wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w części określającej zakres reprezentowania skarżącej przez adwokata tj. o jego rozszerzenie. W uzasadnieniu wskazano, iż adwokat z urzędu został skarżącej przyznany jedynie w "wycinku" sprawy, której spór dotyczy. Jednocześnie zwrócono się z wnioskiem o to aby adwokat poprowadził całość sprawy, a nie tylko część dotyczącą skargi kasacyjnej w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie pozwolenia na budowę. Zdaniem skarżącej, skoro ustanowiony został adwokat z urzędu, to potrzebnym jest, aby poprowadził całość sprawy, która jest wieloetapowa, składająca się z wielu poziomów tj. wznowienia postępowania w Starostwie, sprawy ze skargi PP. Gorol (sygn. akt II SA/Gl 729/10) oraz niniejszej sprawy o sygn. akt II SA/Gl 172/11. Stąd też niezbędnym jest, aby adwokat z urzędu zajął się także meritum sprawy, a nie tylko kwestią terminu do wniesienia odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera uzasadnionych podstaw. Na wstępie należy wskazać, iż pełnomocnictwo udzielone w trybie art. 244 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a.", jest pełnomocnictwem do prowadzenia konkretnej sprawy w rozumieniu art. 36 pkt 2 P.p.s.a. Zakres tego pełnomocnictwa określa art. 39 P.p.s.a. z zastrzeżeniem jednak uprawnienia do wniesienia skargi o wznowienie postępowania (por. postanowienie NSA z 23 września 2008 r., sygn. akt II FZ 321/08). Oznacza to zatem, że skoro w niniejszej sprawie o sygn. akt II Sa/Gl 172/11 został dla skarżącej ustanowiony profesjonalny pełnomocnik z urzędu, to jest on właściwy do podejmowania działań w imieniu skarżącej w tym konkretnym postępowaniu prowadzonym pod powyższą sygnaturą. W przypadku, gdy z udziałem skarżącej toczy się kilka innych postępowań, formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy powinien być złożony do każdej sprawy oddzielnie. Sąd rozpatruje każdy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zależności od okoliczności sprawy. Złożenie formularza wniosku w jednej sprawie nie oznacza automatycznego złożenia wniosku w drugiej. Wniosek o przyznanie prawa pomocy musi być bowiem rozpoznany odrębnie na potrzeby każdego toczącego postępowania z udziałem tego samego wnioskodawcy. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.