II SA/Ke 416/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lipca 2011 r. sprawy ze skargi S.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S.P. kwotę 24 (dwadzieścia cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania S. P. od decyzji działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Starachowice Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...], odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ zacytował przepisy art. 17 ust. 1 oraz 17 ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, a także art. 128 i 129 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i wskazał, że aczkolwiek M. C., w związku z opieką nad którym S. P. wystąpił o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego, ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności i wymaga stałej opieki innej osoby, to odwołujący się, pomimo, że jest jego opiekunem prawnym, nie może ubiegać się o przyznanie mu tego świadczenia, bowiem nie jest ani jego ojcem ani też jego krewnym, na którym spoczywałby obowiązek alimentacyjny. Stosownie do przepisów art. 17 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt 14 ustawy o świadczeniach rodzinnych, opiekunowi faktycznemu dziecka z nim niespokrewnionemu tylko wówczas przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, gdy jednocześnie złoży wniosek o przysposobienie. Ponieważ jednak zgodnie z art. 114 § 1 i 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przysposobić można tylko osobę małoletnią w dniu składania wniosku o przysposobienie, a M. C. urodził się 5 stycznia 1974r., a więc jest osobą pełnoletnią, w sprawie nie będzie miał zastosowania art. 17 ust. 1 pkt 3 tej samej ustawy. W tej sytuacji, zdaniem organu, S. P. z całą pewnością nie spełnia warunków do przyznania tego świadczenia. Odnośnie zarzutu zawartego w odwołaniu, że organ I instancji odebrał to świadczenie żonie wnioskodawcy Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, iż O. P. sama oświadczeniem z dnia 12 sierpnia 2010r. zwróciła się do organu o uchylenie decyzji z dnia 19 listopada 2009r., przyznającej jej prawo do tego świadczenia. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze na tę decyzję S. P. podniósł, że jego żona musiała zrezygnować z opieki nad synem z uwagi na zły stan zdrowia, że jest on opiekunem prawnym ubezwłasnowolnionego M. C., że związek małżeński z O. P. zawarł w 2000r., zaś opiekę nad niepełnosprawnym pasierbem sprawuje faktycznie od 1998r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, że wnioskodawcy nie należy się świadczenie pielęgnacyjne, bowiem jako opiekun prawny M. C. nie jest osobą zobowiązaną do jego alimentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( tekst. jedn. Dz. U. Nr 139 z 2006r. poz. 992 z późniejszymi zmianami), świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. – Kodeks Rodzinny i opiekuńczy ( Dz. U. Nr 9 poz. 59 ze zm.), dalej krio, ciąży obowiązek alimentacyjny, z tym, że stosownie do art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1. O ile słusznie organ odniósł się do przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, regulujących obowiązek alimentacyjny, o tyle zupełnie niezasadnie ograniczył się tylko do przytoczenia przepisów art. 128 i 129 kro, zupełnie pomijając i w związku z tym nie uwzględniając treści znajdującego się w tym samym dziale III - zatytułowanym "obowiązek alimentacyjny"- przepisu art. 144 § 1 krio. Zgodnie zaś z tym przepisem "dziecko może żądać świadczeń alimentacyjnych od męża swojej matki, nie będącego jego ojcem, jeżeli odpowiada to zasadom współżycia społecznego. Takie samo uprawnienie przysługuje w stosunku do żony swego ojca, nie będącej jego matką". Przepisy te nie precyzują, że dotyczą one tylko obowiązku alimentacyjnego względem dziecka małoletniego i w ocenie Sądu brak jest podstaw do zawężania tego pojęcia tylko do takiego dziecka, skoro tym samym pojęciem ustawodawca posługuje się w art. 144 § 2 krio, regulującym obowiązek alimentacyjny ciążący na dziecku wobec ojczyma (macochy). Brak zaś byłoby racjonalnych powodów, dla których ustawodawca chciałby obciążyć obowiązkiem alimentacyjnym tylko dziecko małoletnie. Stosownie do art. 144 § 3 do obowiązku świadczeń przewidzianych w poprzedzających paragrafach stosuje się odpowiednio przepisy o obowiązku alimentacyjnym między krewnymi. Z akt sprawy wynika, że S. P. zawarł związek małżeński z O. P., matką M. C., w dniu 28 sierpnia 2000r. Skoro więc jest on mężem matki dziecka, nie może budzić wątpliwości, że stosownie do przytoczonego przepisu art. 144 § 1 krio znajduje się on w kręgu osób, na których ciąży względem M. C. obowiązek alimentacyjny. Ze znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów wynika także, że M. C., ur. 5 stycznia 1974r., jest niepełnosprawny od urodzenia, wymaga stałej opieki innej osoby z uwagi na znacznie ograniczoną możliwość samodzielnej egzystencji. Z akt wynika także, że u jego matki stwierdzono umiarkowany stopień niepełnosprawności, a właśnie z uwagi na stan zdrowia zrezygnowała ona z pobierania świadczenia pielęgnacyjnego na syna. Skarżący oprócz tego, że jest ojczymem, jest także opiekunem prawnym M. C. Skoro z naruszeniem art. 17 ust. 1pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 144 § 1 krio organy uznały, że skarżącemu nie należy się świadczenie pielęgnacyjne tylko dlatego, że nie ciąży na nim obowiązek alimentacyjny, zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Ponownie rozpoznając sprawę i ustalając, czy skarżący jest uprawniony do przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego organy uwzględnią powyższą wykładnię przepisów.