IV SA/Wa 768/11

WyrokWSA w Warszawie2011-07-14

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Anna Szymańska, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Gminy zmieniająca studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza tereny leśne należące do skarżącego pod tereny kolejowe/produkcyjne/składowe, narusza jego interes prawny i została podjęta z naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała zmieniająca studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza tereny leśne należące do skarżącego pod tereny kolejowe/produkcyjne/składowe, narusza jego interes prawny, który znajduje podstawę w prawie własności nieruchomości. Jednakże, mimo naruszenia interesu prawnego skarżącego, sąd nie stwierdził istotnych naruszeń zasad lub trybu sporządzania studium, ani przekroczenia przez gminę jej uprawnień. W związku z tym, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący S. S. zaskarżył uchwałę Rady Gminy R. z dnia [...] grudnia 2010 r. zmieniającą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy Prawo ochrony środowiska, wskazując m.in. na nieaktualne dane w materiałach planistycznych, brak opracowania ekofizjograficznego, niezgodność projektu studium przedstawionego do opiniowania z projektem uchwalonym, a także przeznaczenie jego działek leśnych pod tereny kolejowe/produkcyjne/składowe. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2011 r. sprawy ze skargi S. S. na uchwałę Rady Gminy R. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego - oddala skargę - W dniu [...] grudnia 2010 r. Rada Gminy R. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy R. Skargę na powyższą uchwałę wniósł do sądu administracyjnego S. S. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, ewentualnie o stwierdzenie, że została wydana z naruszeniem prawa. Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie: • Art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) – zwana dalej uop, w związku z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy (Dz. U. Nr 118, poz. 1233) poprzez zamieszczenie w studium nieaktualnych danych w materiałach planistycznych tj. na planszy pod nazwą "Uwarunkowania" przedstawienie terenów leśnych położonych na terenie G. jako tereny kolejowe i przemysłowo-składowe oznaczone KK/PBS oraz poprzez wykazanie nieistniejącej obecnie Elektrowni, • Art. 1 i art. 10 ust. 1 pkt 2, 3, 5, 6 uop w związku z § 6 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy w zw. z art. 72 ust. 1-5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (poś) – poprzez brak opracowania ekofizjograficznego zgodnego z rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie opracowań ekofizjograficznych (Dz. U. Nr 155, poz. 1298) oraz nieuwzględnienie w studium wymogu ładu przestrzennego i wymagań ochrony środowiska, • Art. 11 uop pkt 4-12 i art. 46, 39 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), zwanej dalej uoś – poprzez przedstawienie Radzie Gminy R. do uchwalenia projektu studium, niezgodnego z projektem studium przedstawionym pod ocenę organom opiniującym i uzgadniającym oraz z projektem studium poddanym ocenie społecznej przez wyłożenie do publicznego wglądu w terminie [...] lipca –[...] sierpnia 2010r., • Art. 71 ust. 1 i ust. 3 poś – poprzez pominięcie w studium zasady zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska oraz niezapewnienie zachowania walorów krajobrazowych, • § 7 Ministra Infrastruktury w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy – poprzez przyjęcie w części tekstowej i graficznej studium przeznaczenia tych samych terenów dla sprzecznych funkcji KK/PBS tj. tereny kolejowe/tereny obiektów produkcyjnych, składów, magazynów, • § 9 pkt 13 w/w rozporządzenia – poprzez przedstawienie Radzie Gminy R. uwag do projektu studium wniesionych przez skarżącego pismem z dnia [...] września 2010r. w sposób niezgodny z ustalonym wzorem, a także w części niezgodnie z ich treścią, • art. 12 ust. 1 uop oraz art. 46 i art. 39 uoś – poprzez brak w studium rozstrzygnięcia o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu studium wniesionych przez skarżącego pismem z dnia [...] września 2010r. , • art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004r, Nr 121, poz. 1266 ze zm.) – poprzez niezapewnienie ochrony lasów przez likwidację ok. 20 ha istniejącego kompleksu leśnego i przeznaczenie tego terenu na tereny kolejowe i składowe, w tym działek skarżącego nr [...]. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w studium działki skarżącego nr [...] zostały przeznaczone na tereny KK/PBS, nie wiadomo przy tym jaka część zostanie przeznaczona pod tereny kolejowe, a jaka na składy i magazyny. Skarżący nie zgadza się na hałas związany z transportem kolejowym, ani na prawdopodobne składy popiołów nieopodal jego okien. Oddziaływania tych obiektów uniemożliwią mu zamieszkiwanie na sąsiednich działkach. Dalej skarżący wywodzi, że w dniu [...] lutego 2011r. wezwał Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa, lecz organ nie odpowiedział na to wezwanie. Skarżący podnosi, że składał wniosek o zmianę studium w odniesieniu do położonych w G. jego działek leśnych nr [...] tj. o przeznaczenie 50 m pasa lasu wzdłuż drogi asfaltowej pod zabudowę mieszkaniową. W toku procedury Wójt podał do publicznej wiadomości informację o przystąpieniu do przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko dla projektu zmian studium. Strategiczną ocenę oddziaływania na środowisko zmian wprowadzanych projektem studium Wójt przeprowadził bez uprzedniego sporządzenia prognozy oddziaływania tych zmian na środowisko. Dalej wskazano, że opracowanie ekofizjograficzne nie zawierało dotychczasowych zmian środowiska, jego zagrożeń, źródeł tych zagrożeń, oceny stanu środowiska w odniesieniu do terenów, na których już funkcjonują obiekty z działalnością obciążającą i degradującą środowisko. Dalej podniesiono, że Wójt przedstawił Radzie Gminy do uchwalenia projekt studium wraz z załącznikami zawierający datę " grudzień 2010r". Jest to inne studium niż wyłożone do publicznego wglądu w dniach [...] lipca 2010r. do [...] sierpnia 2010r. gdyż tamto miało datę "marzec 2010r.", jak również załączniki do tego projektu. Wójt w grudniu 2010r. poprawił studium i załącznik graficzny, ale dokonując tych zmian winien dokonać powtórnych uzgodnień oraz powtórnego wyłożenia projektu studium zgodnie z art. 11 uop. Brak jest w studium, a także prognozie oddziaływania na środowisko identyfikacji obszarów, których zagospodarowanie ulegnie zmianie w następstwie zmiany studium. Brak również oceny stanu środowiska w doniesieniu do terenów G. i L. Dalej wskazano, że przedstawiony Radzie projekt studium nie zawiera przywołania treści uwag skarżącego, ustaleń studium dla nieruchomości, której dotyczą uwagi, rozstrzygnięcia Wójta w sprawie sposobu rozpatrzenia uwag, zbioru uwag zamieszczonych w wykazie. Skarżący podniósł, że nie wnosił uwagi zamieszczonej pod poz. 2.4 w rozstrzygnięciu o sposobie rozpatrzenia uwag. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy R. wniosła o jej oddalenie. Wskazano, że na planszy "uwarunkowania" na wniosek skarżącego utrzymano w konsekwencji stan istniejący bez pokazania rozwiązań koncepcyjnych. Natomiast na planszach "kierunki" tereny oznaczone symbolem KK/PBS nie były zmieniane w trakcie opracowywania i udostępniania ich do wglądu publicznego. Z opracowania prognozy oddziaływania na środowisko oraz ekofizjografii wynika, że jest to teren leśny, który w projekcie studium zostanie przewidziany pod treny KK/PBS, o czym od początku było wiadomo organom uzgadniającym, wobec tego nie były wymagane ponowne uzgodnienia i wyłożenie projektu studium. Z prognozy oddziaływania na środowisko oraz z ekofizjografii wynika, że na terenie G. dopuszczone jest projektowanie terenów przemysłowych. Dokumenty te zostały sporządzone zgodnie z zakresem wymaganym przez RDOŚ i Inspektora Sanitarnego. Odpowiedź dalej podnosi, że wykaz uwag zgłoszonych do wyłożonego projektu studium został opracowany zgodnie ze wzorem, który określa załącznik nr 7 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy. Na zakończenie odpowiedź na skargę zawiera rozważania odnośnie charakteru i celów studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, o czym stanowi norma o charakterze procesowym zawarta w art. 147 §1 p.p.s.a. Natomiast podstawę materialną do ustalenia nieważności takiego aktu należy wywieźć z normy art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, z późn. zm.). Stanowi on, że naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Skarga złożona została w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142. poz. 1591 ze zm.), dalej u.s.g. Przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa -zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Warunki formalne skargi tj. wezwanie Rady do usunięcia naruszenia prawa (bezskuteczne) oraz wniesienie skargi w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa - zostały spełnione. Skarżący wezwał Radę Gminy R., jednakże wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Wyjaśnienia w dalszej kolejności wymagała okoliczność, czy stronie skarżącej przysługuje interes prawny lub uprawnienie umożliwiające zaskarżenie przedmiotowej uchwały stanowiącej studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a wreszcie, czy ten indywidualny interes prawny (uprawnienie) mógł zostać naruszony zaskarżoną uchwałą. W powołaniu się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2008r. (sygn. akt II OSK 1765/07, Lex 437511) sąd orzekający stwierdza, że skarga z art. 101 u.s.g. przysługuje na każdą uchwalę rady gminy podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej niezależnie czy ma ona charakter aktu prawa miejscowego, czy też nie, o ile została podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej i naruszyła czyjś interes prawny. Przy czym dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę rady gminy otwiera drogę do merytorycznego rozpatrzenia tej skargi. Należy wspomnieć o tej kwestii, bowiem do niedawna przyjmowano w orzecznictwie sądów administracyjnych, że studium nie może w zasadzie naruszyć interesu prawnego strony skarżącej (vide przykładowo wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2007r. sygn. akt II OSK 614/07, Lex 334317, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 lipca 2008r, sygn. akt II S.A./Gd 4/08, Lex 459333)). Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, zgodnie z art. 3 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 i 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie jest aktem prawa miejscowego, lecz stanowi wewnętrzny akt kreacji polityki przestrzennej w gminie przez radę gminy, w którym, stosownie do art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, określa się cały szereg uwarunkowań i kierunków mających znaczenie w gospodarowaniu przestrzenią. W myśl art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, jako aktów prawa miejscowego, kształtujących wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Wiążący charakter ustaleń studium wobec treści planu miejscowego znajduje swoje odzwierciedlenie również w procesowych obowiązkach organu opracowującego projekt planu miejscowego, poprzez dokonywanie, przed podjęciem uchwały o przystąpieniu do sporządzenia tego planu, analizy stopnia zgodności przewidywanych rozwiązań z ustaleniami studium, a następnie sporządzania projektu planu miejscowego uwzględniającego ustalenia studium (art. 14 ust. 5 i art. 17 pkt 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Samo zaś uchwalenie planu miejscowego musi być jeszcze poprzedzone stwierdzeniem przez radę gminy jego zgodności z ustaleniami studium (art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Zważywszy zatem na zakres i szczegółowość ustaleń dokonywanych w części tekstowej i graficznej studium, wynikającej z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (Dz. U. Nr 118, poz. 1233), ustalenia studium w bezpośredni sposób determinują istotną część normatywnych skutków planu miejscowego wobec wykonywania prawa własności nieruchomości (vide wyrok WSA z dnia 19 marca 2008r, sygn. akt IV S.A./Wa 2202/06, Lex 497584). Mając powyższe rozważania na uwadze Sąd doszedł do wniosku, że interes prawny skarżącego został naruszony wskutek uchwalenia zmiany studium, a interes ten znajduje podstawę w prawie własności nieruchomości objętych uchwalonym studium. Mianowicie skarżący pozostaje właścicielem działek o nr ew. [...]. Dotychczasowe przeznaczenie tych działek to tereny leśne. Wskutek uchwalenia studium, co będzie wiążące przy uchwalaniu planu miejscowego działki te uzyskały przeznaczenie o zdecydowanie odmiennym charakterze od dotychczasowego. Mianowicie w uchwalonym studium uzyskały one przeznaczenie pod tereny kolejowe/tereny obiektów produkcyjnych, składów, magazynów. Już z racji przeznaczenia tych terenów pod cele kolei, a zatem skarżący jako osoba fizyczna nie będzie uprawniony do ich użytkowania zgodnie z zapisami studium, nie powinno budzić wątpliwości, że interes prawny skarżącego został naruszony. Twierdzenie to należy ściśle powiązać z wywodami poczynionymi wyżej odnośnie charakteru studium i związania zapisami studium przy uchwalaniu planu miejscowego. Nie ma zatem przeszkód, aby dokonać oceny zaskarżonego aktu pod kątem zgodności z przepisami w zakresie zasad i trybu sporządzania studium, a nade wszystko czy naruszenie interesu prawnego skarżącego mieści się w granicach obowiązującego prawa. Skarga formułuje szereg zarzutów merytorycznych, do których konieczne jest szczegółowe odniesienie się w kontekście brzmienia art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W zakresie rozbieżności pomiędzy przedstawionym do publicznego wglądu projektem studium, a tekstem obowiązującego już aktu należy stwierdzić, że wykazane na wstępnym etapie na planszy "Uwarunkowania" tereny sporne (tj. tereny obejmujące działki stanowiące własność skarżącego) jako tereny oznaczone symbolem KK/PBS wskutek uwzględnienia uwag skarżącego zostały zmienione na tereny leśne i takie oznaczenie widnieje na załączniku do uchwały znajdującym się w aktach administracyjnych. Stanowisko Rady Gminy odnośnie określenia na planszy "Uwarunkowania" terenów jako leśne znajduje uzasadnienie w art. 10 ust. 1 pkt 3) ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 4 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy (Dz. U. Nr 118, poz. 1233). Mianowicie uwarunkowania dotyczą obecnego stanu, w tym wypadku środowiska. Skoro tereny sporne stanowią lasy, na powyższej planszy winny one zostać tak opisane. Natomiast na planszy "Kierunki" określa się proponowane zmiany dotychczasowego sposobu użytkowania terenu (art. 10 ust. 2 ustawy) i stąd tamże wskazano, że działki skarżącego to tereny o oznaczeniu KK/PBS. Nie został zatem naruszony w ten sposób ani tryb tworzenia studium, ani jego zasady. Z takiego przebiegu procesu uchwałodawczego można wysnuć jedynie wniosek, że Wójt gminy uwzględnił uwagi wniesione do projektu studium. Dalej nie można czynić zarzutu, że pomimo uwzględnienia uwag wniesionych przez skarżącego Wójt winien dokonać powtórnych uzgodnień oraz powtórnego wyłożenia studium (str. 6 skargi). W przypadku uchwalania studium przepisy nie przewidują obowiązku dokonania ponownych uzgodnień w takim wypadku, jak również ponownego wyłożenie projektu studium do publicznego wglądu. Takie regulacje dotyczą jedynie planu miejscowego, co wynika z brzmienia art. 19 ustawy. W wypadku natomiast studium nie został przewidziany przepis nakazujący powtórzenie tych czynności, stąd zarzut skargi jest chybiony. W powiązaniu z powyższym idzie zarzut, że Wójt przedstawił Radzie Gminy do uchwalenia projekt studium niezgodny z projektem opiniowanym przez organy uzgadniające i projektem poddanym ocenie społecznej przez wyłożenie do publicznego wglądu w dniach [...] lipca – [...] sierpnia 2010r. Taki zabieg jest dopuszczalny i świadczy jedynie, że przepisy przewidujące możliwość udziału społeczeństwa w procedurze są celowe. Wójt bowiem uznał zasadność części z nich i stąd różnica między projektem wstępnym, a projektem końcowym przedstawionym do uchwalenia. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, że studium zawiera niejasne przeznaczenie tych samych terenów dla sprzecznych funkcji tj. tereny kolejowe/tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów. Nie można przyjąć założenia, że wymienione funkcje pozostają w sprzeczności. Otóż nie można wykluczyć, że tereny kolejowe będą jednocześnie wykorzystane na obiekty produkcyjne i magazynowe, a sprecyzowanie tych przeznaczeń nastąpi dopiero na etapie tworzenia planu miejscowego. Ponadto na etapie prac planistycznych może nastąpić rozdział terytorialny tych dwóch funkcji. Nie można zgodzić się, że Wójt przedstawił Radzie niezgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy wykaz nieuwzględnionych uwag złożonych do projektu studium. Analiza tego dokumentu (k. 259 i nast. akt administracyjnych) prowadzi do odmiennego wniosku. Jedyna niespójność z załącznikiem polega na tym, że zamiast słowa w kolumnie 7 i 8 "uwaga uwzględniona/nieuwzględniona" są słowa " odrzucenie/uwzględniona". Jednak taka nieścisłość nie mogła mieć żadnego znaczenia dla samego rozstrzygnięcia uwag. Nadto jedynie istotne naruszenie trybu sporządzania studium może skutkować stwierdzeniem nieważności uchwały. Zgodzić należy się ze skargą, że w wykazie uwag zamieszczonych przez Radę Gminy w rozstrzygnięciu o sposobie rozpatrzenia uwag do studium (załącznik nr 3 do uchwały) znalazła się uwaga, która nie została zgłoszona przez skarżącego. Uchybienie to jednak nie może zostać uznane za istotne. Nie wpływa ono na uprawnienia skarżącego, jak również nie mogło mieć wpływu na postanowienia studium. Nie można podzielić zarzutu skargi przedstawionego w pkt 6. Mianowicie samo studium nie zawiera rozstrzygnięcia o sposobie rozpatrzenia uwag, bo nie przewidują takiego rozwiązania przepisy. Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy studium uchwala rada gminy, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu studium, a to rozstrzygnięcie stanowi załącznik do uchwały o uchwaleniu studium. W niniejszej sprawie załącznik ten otrzymał nr 3 (k. 364-355). Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 71 ust. 1 i 3 poś. Przepis ten ma charakter postulatywny i jedynie zawiera dyrektywę przy uchwalaniu studiów uwarunkowań nakazującą uwzględnienie konieczności ochrony środowiska. Przepis ten znajduje rozwinięcie w innych przepisach i tam można ewentualnie upatrywać się niezgodności. Z przywołanego przepisu niemożliwe jest skonkretyzowanie normy prawnej, której naruszenie stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności studium w świetle brzmienia art. 28 ustawy. Uwaga podobnej treści winna być odniesiona do zarzutu naruszenia art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Przepis ten brzmi: "Ochrona gruntów leśnych polega na: 1) ograniczaniu przeznaczania ich na cele nieleśne lub nierolnicze; 2) zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów leśnych oraz szkodom w drzewostanach i produkcji leśnej, powstającym wskutek działalności nieleśnej i ruchów masowych ziemi, 3) przywracaniu wartości użytkowej gruntom, które utraciły charakter gruntów leśnych wskutek działalności nieleśnej; 4) poprawianiu ich wartości użytkowej oraz zapobieganiu obniżania ich produkcyjności; 5) ograniczaniu zmian naturalnego ukształtowania powierzchni ziemi." Niewątpliwie celem aktów polityki miejscowej jest ochrona istniejących kompleksów leśnych. Nie mniej jednak istnieją usprawiedliwione sytuacje, kiedy owa ochrona podlega ograniczeniom, przy czym musi mieć to swoje uzasadnienie. Temu służy przewidziane w art. 72 ust. 4 opracowanie ekofizjograficzne, aby rozważyć, czy proponowane przeznaczenie terenu nie spowoduje zakłóceń w racjonalnej gospodarce zasobami środowiska. Odnosząc się do zarzutu braku opracowania ekofizjograficznego zgodnego z rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie opracować ekofizjograficznych (Dz. U. Nr 155, poz. 1298) należy stwierdzić, że zasługuje on częściowo na uwzględnienie, jeśli chodzi o stronę formalną tego dokumentu. Otóż wymogi co do części merytorycznej tego dokumentu zostały zawarte w § 6 przywołanego rozporządzenia. Byłoby pożądanym zabiegiem twórców tego dokumentu gdyby systematyka jego treści była powiązana z przywołanym przepisem. Tak jednak nie jest, co oznacza, że wymienionych treści trzeba poszukiwać w całości tekstu, co w sposób istotny utrudnia jego ocenę. Fakt jednak nie dochowania strony formalnej nie dyskwalifikuje tego dokumentu, jeżeli zawiera on wymagane przez przepisy treści. Niewątpliwie opis środowiska tam zawarty należy uznać za obszerny i wyczerpujący, co powoduje że zostały zachwiane proporcje pomiędzy tą częścią, a częścią opracowania określającą istniejący stan zagospodarowania, tudzież kierunek rozwoju. Tym nie mniej można z niego wywieść, że proponowana zmiana przeznaczenia dotychczasowych gruntów leśnych jest do zaakceptowania z punktu wiedzenia ochrony środowiska. Stąd też strona formalna opracowania ekofizjograficznego w konsekwencji nie miała wpływu na wnioski tamże zawarte i Sąd uznał wadliwość tego opracowania jako nie mającą wpływu na treść studium. Za niezrozumiały należało uznać zarzut, że strategiczną ocenę oddziaływania na środowisko zmian wprowadzanych projektem studium Wójt przeprowadził bez uprzedniego sporządzenia prognozy oddziaływania tych zmian na środowisko. W aktach znajduje się dokument zatytułowany "Prognoza oddziaływania na środowisko projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy R." z oznaczeniem 2010r (k. 346-266). Stosownie do art. 46 w zw. z art. 50 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko wymagają projekty m. in. studium uwarunkowań i jego zmiany. Dalej art. 51 powołanej ustawy stanowi, że organ opracowywujący projekt aktu, w tym wypadku studium, sporządza prognozę oddziaływania na środowisko. Taki tryb miał miejsce w niniejszej sprawie. Następnie Wójt miał obowiązek zapewnić możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w którym sporządzono prognozę, co polega na możliwości zapoznania się z tym opracowaniem i możliwości zgłoszenia do niego uwag oraz wniosków. W ocenie Sądu tryb ten został zachowany, o czym świadczą wnioski i uwagi złożone do strategicznej oceny oddziaływania na środowisko załatwione przez Wójta w drodze stosownych rozstrzygnięć i zebrane w dokumencie znajdującym się w aktach na k. 156-140. Na zakończenie należy podkreślić, że przepis art. 3 ust. 1 u.p.z.p ustanawia zasadę samodzielności gminy w zakresie określania polityki przestrzennej, w ramach której gmina ustala w studium uwarunkowań kierunki oraz zasady zagospodarowania przestrzennego. Ustawodawca przekazał zatem gminie kompetencje w zakresie władczego ustalania zasad zagospodarowania terenu w drodze aktu planistycznego jakim jest studium. Mieści się w nich także ograniczenie prawa własności, takie jak w niniejszej sprawie przeznaczenie terenu stanowiącego własność skarżącego pod tereny kolejowe, magazynowe, produkcyjne. Nie oznacza to jednak, że uprawnienie gminy, o jakim mowa w art. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ma charakter nieograniczony i że gmina ma pełną swobodę w prowadzeniu polityki przestrzennej w odniesieniu do obszarów położonych na jej terenie. Oczywistym jest, że uprawnienie gminy nie może być nadużywane. Prawnie wadliwymi ustaleniami studium będą więc nie tylko te, które naruszają prawo, lecz także te, które są wynikiem nadużycia przysługujących gminie uprawnień. Istota planowania przestrzennego polega m .in. na tym, że gmina ma obowiązek wziąć pod uwagę rozwój całego swojego obszaru, dalej w powiązaniu z rozwojem większej jednostki jaką jest dane województwo oraz cały kraj. Polityka gminy kieruje się zatem przede wszystkim interesem publicznym i społecznym. Z reguły interesy te pozostają w sprzeczności z interesem jednostkowym, wynikającym z uprawnień właścicielskich osób prywatnych. W niniejszej sprawie takim interesem publicznym jest rozwój gospodarczy gminy, co wiąże się z ingerencją zarówno w prawo własności, jak i w środowisko. Jednak wyważenie tych interesów powoduje, że gmina – do czego ma uprawnienie- uznała priorytet publiczny nad tym jednostkowym, w niniejszym wypadku uprawnieniem właścicielskim skarżącego. Sąd zatem po analizie zarówno przepisów materialnych, jak również po zbadaniu trybu uchwalenia przedmiotowego studium, uznał, że nie doszło do naruszenia zasad jego sporządzania, istotnego naruszenia trybu sporządzania, jak również gmina nie przekroczyła swoich uprawnień jako organu powołanego do kształtowania polityki przestrzennej w skali mikro. Niestety wiąże się to z negatywnymi skutkami dla sytuacji prawnej i majątkowej skarżącego. Mając powyższe na uwadze, Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło