II GSK 571/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-04-25
Skład orzekający: Zofia Przegalińska, Stanisław Gronowski, Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy błędne wskazanie podstawy prawnej w decyzji administracyjnej, jeśli przepis właściwy ma analogiczne brzmienie, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że błędne wskazanie podstawy prawnej w decyzji administracyjnej, gdy przepis właściwy ma analogiczne brzmienie do przepisu błędnie przywołanego, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że nie każde naruszenie prawa stwierdzone przez sąd administracyjny skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, a strona wnosząca skargę kasacyjną musi wykazać hipotetyczną możliwość odmiennego wyniku sprawy, gdyby do zarzucanego naruszenia nie doszło.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Skarżący E.S. otrzymywał przedmiotowe płatności w latach 2004-2007. W 2008 roku zmniejszył powierzchnię upraw, co doprowadziło do pomniejszenia płatności. Organ uznał, że skarżący nie dotrzymał zobowiązania do prowadzenia działalności rolniczej na części działek przez wymagany okres 5 lat, co skutkowało obowiązkiem zwrotu części otrzymanych płatności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz (spr.) Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 5 grudnia 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 389/11 w sprawie ze skargi E.S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 5 grudnia 2011 r., oddalił skargę E.S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
Decyzją z dnia 27 grudnia 2004 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. przyznał skarżącemu E.S. płatność z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 w kwocie 4.041,82 zł.
W latach 2005 - 2007 skarżący ponownie występował o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej w zakresie nie mniejszym niż w roku 2004. Organ uwzględniając składane w kolejnych latach wnioski przyznawał każdorazowo odpowiednie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W roku 2005 przyznano 4.011,39 zł, w roku 2006 – 4.032,87, a w 2007 – 4.011,39 zł.
Pismem z dnia 24 listopada 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień w zakresie wykrytych nieprawidłowości wniosku o płatności ONW za rok 2008. W dniu 4 grudnia 2008 r. złożył korektę wniosku wraz z oświadczeniem w zakresie zmiany powierzchni działek deklarowanych do przedmiotowego wsparcia. Wyjaśnił, że w roku 2008 uprawiał powierzchnię 18,64 ha, a nie 22,58 ha, bowiem nie jest już właścicielem działek o nr 319 i 339.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał wsparcie na rok 2008 w wysokości 3.336,56 zł ze względu na objęcie wnioskiem powierzchni 18,64 ha.
Decyzją z dnia 27 sierpnia 2010 r., Prezes ARiMR orzekając jako organ I instancji ustalił pobraną przez E.S. nienależnie pobraną płatność z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach zagospodarowania w wysokości 2.054,92 zł. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 9 grudnia 2010 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję. Powołując treść przepisu § 9 ust. 2 pkt 1 lit a oraz pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. nr 40. poz. 329 ze zm.), wyjaśniono, iż E.S. z racji częściowego zaprzestania prowadzonej działalności rolniczej nie dotrzymał podjętego zobowiązania ONW. Wskazał, że skarżący zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej na części działek rolnych objętych zobowiązaniem ONW przed upływem pięcioletniego okresu zobowiązania, dlatego też zobowiązany jest do zwrotu otrzymanych płatności.
Podniósł ponadto, iż brak jest podstaw do odstąpienia od zwrotu nienależnie pobranej kwoty z uwagi na przejęcie części zobowiązania przez kolejnego właściciela bowiem nie złożono w sprawie stosownego oświadczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę wskazał, że przywołanie błędnej podstawy prawnej, w sytuacji gdy przepis właściwy istnieje i jego brzmienie jest analogiczne do przepisu błędnie przywołanego, nie miało wpływu na wynik postępowania. Sąd wskazał, że zastosowanie w sprawie winno mieć rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów (Dz.U. Nr 73, poz. 657 ze zm.), zwanym dalej rozporządzeniem, a nie przywołane w decyzji organu I instancji rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz.U. Nr 40, poz. 329 ze zm.). Rozporządzenie z 2004 r. zostało wydane na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 oraz z 2004 r. Nr 42, poz. 386) . Rozporządzenie z 2004 r. reguluje więc wspieranie rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. Rozporządzenie nie zostało uchylone i nadal obowiązuje.
Sąd I instancji stwierdził, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w § 9 rozporządzenia. Zatem wobec tego, że skarżący podpisał oświadczenie, w którym zobowiązał się do prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych będących w jego posiadaniu i znajdujących się na obszarach ONW przez okres 5 lat od daty otrzymania pierwszej płatności z tytułu wsparcia, to wobec niewypełnienia tego zobowiązania organ zasadnie decyzją nakazał mu zwrot części przyznanej płatności.
Sąd I instancji stwierdził, że samo przekazanie działek rolnych innemu użytkownikowi (przed upływem 5 lat od daty otrzymania pierwszej płatności), nawet w sytuacji złożenia przez nowego użytkownika wniosku o przyznanie płatności ONW nie zwalnia przekazującego działki rolne z obowiązku zwrotu płatności ONW pobranych do tych działek. Do zwolnienia dotychczasowego użytkownika z obowiązku zwrotu otrzymanych płatności ONW niezbędne jest zobowiązanie się przez nowego użytkownika do przyjęcia wyżej wymienionych zobowiązań. Oświadczenia muszą być złożone w określonym terminie, tzn. w terminie 14 dni od daty przeniesienia posiadania nieruchomości rolnej. W przedmiotowej sprawie warunek złożenia oświadczenia przez nowego użytkownika nieruchomości nie został spełniony. Odnosząc się do zarzutów skargi w zakresie obowiązku pouczenia o ww. przepisach Sąd wyjaśnił, iż przyczyny, dla których oświadczenie nie zostało złożone w terminie nie mają znaczenia. Sąd podniósł, że okoliczność nieznajomości przepisów prawa nie może stanowić przesłanki uzasadniającej uchylenie zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że skarżący podpisując wniosek m.in. o przyznanie płatności ONW w roku 2004 oświadczył, iż znane są mu zasady przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz zobowiązał się do prowadzenia działalności rolniczej przez okres 5 lat, a obowiązek ten nie dość, że wynikał z powoływanych wyżej przepisów prawa, to również wyartykułowany został w klarowny sposób w treści samego wniosku. Nie można zatem było uznać w ocenie Sądu, iż brak pouczenia strony skarżącej o przedmiotowym obowiązku stanowiło naruszenie art. 9 kpa.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę kasacyjną wniósł E.S., domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w części dotyczącej oddalenia skargi i uchylenie decyzji Prezesa ARiMR z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt 1 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik postępowania, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 257 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przez organ art. 6, art. 7 i art. 107 § 1 k.p.a. polegające na wskazaniu w decyzji błędnej podstawy prawnej powstania obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach ONW, co jest sprzeczne z zasadą legalizmu, a także art. 9 K.p.a. poprzez brak pouczenia skarżącego o skutkach niedochowania obowiązków określonych przepisami ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, zaś uchybienie to ma wpływ na wynik postępowania;
2. art. 151 p.p.s.a. poprzez niesłuszne oddalenie skargi na zaskarżoną decyzję i uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż naruszenie polegające na przywołaniu błędnej podstawy prawnej decyzji nie miało wpływu na wynik postępowania, bowiem przepis błędnie przywołany ma brzmienie analogiczne do przepisu prawidłowego, podczas gdy już samo wskazanie błędnej podstawy prawnej kwalifikuje zaskarżoną decyzję do uchylenia, a tym samym uwzględnienia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, że z przepisów art. 174 i art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, iż postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wywołane wniesioną skargą kasacyjną, nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Z treści i konstrukcji skargi kasacyjnej wynika, że strona skarżąca oparła ją na podstawie określonej w art. 174 p.p.s.a., formułując zarzuty naruszenia przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy, a mianowicie zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. stawiany w powiązaniu z art. 6, art. 7, art. 107 § 1 i art. 9 k.p.a. oraz zarzut naruszenia przepisu art. 151 p.p.s.a.
Ze sposobu, w jaki skonstruowane i uzasadnione zostały zarzuty skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpoznawanej sprawie dotyczy kwestii oceny prawidłowości przeprowadzonej przez Sąd I instancji kontroli wykładni i zastosowania przez organ administracji przepisów określających i ustanawiających prawne wymogi ustalania faktów, ich kwalifikacji prawnej oraz ustalania ich konsekwencji prawnych, w postępowaniu prowadzonym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Kontrolując legalność wydanej w tym postępowaniu decyzji, którą kwotę nienależnie pobranych płatności wypłaconą w ramach planu rozwoju obszarów wiejskich 2004 – 2006 ustalono na 2.054,93 zł, Sąd I instancji stwierdził, że nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, w związku z czym, na podstawie przepisu art. 151 § p.p.s.a., oddalił skargę E.S. wniesioną na tę decyzję. W punkcie wyjścia Sąd I instancji wyjaśnił, że skoro w dacie składania przez skarżącego każdego spośród wniosków pomocowych, zasady przyznawania pomocy ONW były regulowane rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju wiejskich, to to właśnie rozporządzeniem powinno mieć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, a nie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013, którego przepisy współstanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wyjaśniając brak wpływu opisanej sytuacji na ocenę o zgodności z prawem kontrolowanej decyzji Sąd I instancji wyraził pogląd, z którego wynika, że skoro wydane na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej rozporządzenie z 2004 r. jest aktem obowiązującym regulującym wspieranie rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących ze wskazanego funduszu, a jego właściwe przepisy nie zostały wskazane w podstawie prawnej kontrolowanej decyzji, to jednak wobec tego, że normatywna treść przepisu rozporządzenia z 2009 r. wskazanego w podstawie prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia jest tożsama normatywnej treści adekwatnego w rozpoznawanej sprawie przepisu rozporządzenia z 2004 r., to przywołanie przez organ administracji błędnej podstawy prawnej, "[...] w sytuacji gdy przepis właściwy istnieje i jego brzmienie jest analogiczne do przepisu błędnie przywołanego, nie miało wpływu na wynik postępowania."
Uwzględniając treść i uzasadnienie zarzutów stawianych w skardze kasacyjnej okazuje się, że zasadnicza oś sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do kwestii oceny prawidłowości przywołanego stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Merytoryczną ocenę postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów poprzedzić należy wyjaśnieniem, że o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09). Wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc, wykazać, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 315/11).
Z perspektywy wskazanych uwag uznać należy, że stawiane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy nie mogą odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą kasacyjnie.
Z niespornych okoliczności stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy przyjętych przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania wynika, iż skarżącemu przyznawane były płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania odpowiednio, za 2004 r. do pow. 22,58 ha, za 2005 r. do pow. 22,41 ha, za 2006 r. do pow. 22,53 ha, za 2007 r. do pow. 22,59 ha oraz w pomniejszonej wysokości za rok 2008 do pow. 18,64 ha. Zmniejszenie powierzchni użytków rolnych nastąpiło w rezultacie przejęcia przez osobę trzecią działek o nr 316 i 339, które zostały zadeklarowane do zobowiązania z roku 2004. Z powyższego wynika, że w okresie referencyjnym 2004 – 2007 skarżący uzyskiwał płatności ONW do powierzchni nie niższej niż 22,58 ha, zaś w roku 2008 zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej na areale o powierzchni 3,94 ha, w związku z przekazaniem działek o nr 316 i 339 innemu użytkownikowi.
Uwzględniając istotę sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie, nie może budzić żadnych wątpliwości, że prawnej oceny przedstawionych powyżej faktów należało dokonywać z perspektywy normatywnej treści przepisu § 9 ust. 2 pkt 2 w związku z ust. 2 pkt 2 w związku z ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Norma prawna dekodowana z przywołanego przepisu ustala bowiem konsekwencje prawne zaprzestania realizacji zobowiązania podjętego na podstawie przepisu § 2 ust. 1 pkt 1 przywołanego rozporządzenia, zgodnie z którym płatność ONW udzielana jest producentowi rolnemu, który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej, a mianowicie do prowadzenia działalności rolniczej na minimalnie określonym areale stanowiącym obszar o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez przynajmniej pięć lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego i stosowania zwykłej dobrej praktyki rolniczej, zgodnej z potrzebą ochrony środowiska naturalnego i utrzymania terenów wiejskich, w szczególności poprzez zrównoważoną gospodarkę rolną. W przypadku zaniechania działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW w pięcioletnim okresie objętym zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, producent rolny zwraca część płatności ONW, która została przyznana do powierzchni tych działek rolnych, na których nastąpiło to zaniechanie, za cały okres jej pobierania, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. W przypadku gdy zaniechanie działalności rolniczej, nastąpiło na skutek przeniesienia posiadania działek rolnych położonych na obszarze ONW na rzecz innego podmiotu, płatność ONW podlega zwrotowi w części, która została przyznana do działek rolnych, których posiadanie zostało przeniesione na rzecz innego podmiotu, chyba że producent rolny złoży w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania działek rolnych, oświadczenie podmiotu, na rzecz którego zostało przeniesione posiadanie tych działek rolnych, w którym podmiot ten zobowiąże się do kontynuowania działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej do końca okresu objętego zobowiązaniem oraz zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty płatności ONW, uzyskanej przez poprzedniego posiadacza działek rolnych, jaką posiadacz ten obowiązany byłby zwrócić, jeżeli zaniechałby prowadzenia działalności rolniczej na tych działkach rolnych - w przypadku zaniechania działalności rolniczej na działkach rolnych w okresie objętym zobowiązaniem.
W sposób tożsamy z przywołanym unormowaniem, warunki od spełnienia których uzależnione zostało przyznanie płatności ONW oraz konsekwencje prawne uchybienia tym warunkom w pięcioletnim okresie realizacji podjętego zobowiązania, przy jednoczesnym uwzględnieniu sytuacji następstwa prawnego wiążącego się z przeniesieniem posiadania działek rolnych położonych na obszarze ONW na rzecz innego podmiotu, uregulowane zostały w przepisie § 2 pkt 1 lit. a w związku z § 9 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
W sytuacji więc, gdy normatywna treść przywołanych przepisów rozporządzenia z 2004 r. oraz rozporządzenia z 2009 r. jest tożsama, to okoliczność błędnego powołania w podstawie prawnej decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności przepisów drugiego spośród tych aktów normatywnych, w pełni słusznie i zasadnie oceniona została przez Sąd I instancji, jako obojętna z punktu widzenia jej wpływu na wynik sprawy. Poza sporem jest bowiem, że tak rezultat prawnej kwalifikacji istotnych w rozpoznawanej sprawie faktów, jak i ustalenie ich prawnych konsekwencji byłyby i są takie same zarówno na gruncie mającego zastosowanie w rozpoznawanej sprawie rozporządzenia z 2004 r., jak i na gruncie rozporządzenia z 2009 r., którego przepisy zostały błędnie wskazane przez organ w podstawie prawnej kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji. W kontekście istoty sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie podkreślić należy również, że zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., warunkiem koniecznym uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny I instancji i uchylenia zaskarżonego aktu w całości lub w części, jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Z przywołanej regulacji wynika więc jednoznacznie, że nie każde naruszenie prawa stwierdzone przez sąd administracyjny w procesie kontroli legalności zaskarżonego aktu skutkuje jego uchyleniem.
W świetle przedstawionych argumentów, nie ma więc podstaw, aby za usprawiedliwiony uznać zarzut naruszenia przez WSA w W. przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7 art. 107 § 1 k.p.a., a także przepisu art. 151 p.p.s.a. Zwłaszcza, że podważając zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił i nie wykazał, że ocena Sądu I instancji odnośnie do braku wpływu na wynik sprawy wskazanego powyżej uchybienia organu jest błędna, co powinno było nastąpić – jak już na wstępie podkreślono - poprzez uprawdopodobnienie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny.
Za nieusprawiedliwiony uznać należy również zarzut naruszenia przepisu art. 9 k.p.a. stawiany w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Podnosząc zarzut naruszenia wskazanych przepisów w relacji do braku pouczenia skarżącego o konsekwencjach uchybienia obowiązkom wynikającym z podjętego zobowiązania, autor skargi kasacyjnej pomija ten istotny aspekt analizowanego zagadnienia, który wiązać należy z oświadczeniami wiedzy oraz oświadczeniami woli E.S., których treść odzwierciedlona została we wniosku o przyznanie płatności ONW. W tej mierze, nie można pomijać tego, że w rubryce VIII wniosku pomocowego - "Oświadczenia i zobowiązania" - skarżący oświadczył, że znane są mu zasady przyznawania płatności, a ponadto zobowiązał się do prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni nie mniejszej od tej, za którą otrzymał w pierwszym roku płatność, przez okres pięciu lat od dnia otrzymania tej pomocy. Zobowiązał się również do niezwłocznego poinformowania ARiMR o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności, a także o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności, gdy zmiana dotyczy wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu rozstrzygnie Sąd I instancji.
-----------------------
2
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło