II OZ 618/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia U. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 31 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 411/11 odmawiającego przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi U. S. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 10 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 411/11 odrzucił skargę U. S. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, podkreślając, że została ona wniesiona od decyzji organu, rozpatrującego sprawę w pierwszej instancji - Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie. Pismem z dnia 24 maja 2011 r. skarżąca, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Postanowieniem z dnia 31 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 247 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – zwana dalej p.p.s.a.) odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że oczywista bezzasadność skargi wynika z faktu, że skarżąca nie zachowała prawidłowego trybu zaskarżenia kwestionowanej decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2010 r., od której stronie nie przysługiwało prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego, lecz prawo odwołania do organu administracji publicznej wyższego stopnia, tj. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie, z uprawnienia którego, jak wynika z akt sprawy, skarżąca skorzystała. U. S., pismem z dnia 15 czerwca 2011 r. złożył zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 31 maja 2011 r. podnosząc zarzuty dotyczące zaskarżonej decyzji. Następnie pismem z dnia 16 czerwca 2011 r. skarżąca ponownie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 pkt 1 zd. 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednakże, zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2004, str. 321, wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2003 r. sygn. akt 745/02). Podkreślenia wymaga, iż prawo pomocy nie przysługuje przede wszystkim w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, np. nie ulega wątpliwości, że upłynął termin do jej wniesienia, czy też strona nie wyczerpała toku instancji (postanowienie NSA z 28 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 35/09). W przedmiotowej sprawie skarżąca wniósł o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 52 § 2 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Z analizy akt sprawy wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżąca złożyła skargę na decyzję organu pierwszej instancji, tj. Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie. W zaskarżonej decyzji skarżąca została prawidłowo pouczona o sposobie i terminie wniesienia odwołania do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Z prawa tego skorzystała i wniosła odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. utrzymał w mocy decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2010 r. i pouczył U. S. o terminie i możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na tą decyzję. Jednakże skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżąca wniosła na decyzję organu I instant. W świetle powyższego, prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 p.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.