I SA/Wa 945/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K., J. K., P. K., K. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania oddala skargę. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., Nr [...] orzekającą o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w Dzielnicy [...] W., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...], przeznaczonej pod budowę drogi ekspresowej w korytarzu zarezerwowanym pod autostradę [...] ([...] Obwodnica [...]) – odcinek: węzeł "[...]" (bez węzła) – węzeł "[...]" (bez węzła) – wraz z przebudową infrastruktury technicznej oraz ustalającej na rzecz ww. współwłaścicieli odszkodowanie w łącznej wysokości [...] zł za wywłaszczone prawo własności nieruchomości. Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Nieruchomość położona w dzielnicy [...], obręb [...], działka nr [...], stanowiącej współwłasność J. K., K. K. i P. K. decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] przeznaczona została na realizację inwestycji celu publicznego jakim jest budowa drogi ekspresowej w korytarzu zarezerwowanym pod autostradę [...] (południowa Obwodnica [...]) – odcinek: węzeł "[...]" (bez węzła) – węzeł "[...]" (bez węzła) – wraz z przebudową infrastruktury technicznej. Wnioskiem z dnia [...] maja 2008 r. Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w W. wystąpił do Wojewody [...] o wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa oraz udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie opisanej powyżej nieruchomości. We wniosku wskazał, że w dniu [...] stycznia 2008 r. złożył w/w współwłaścicielom oferty nabycia, jednak nie zostały one przyjęte w związku z czym pismami z dnia [...] kwietnia 2008 r. przedstawiono ponowne oferty. Na oferty te współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości również nie wyrazili zgody. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] Wojewoda [...] po rozpoznaniu wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa zabudowanej nieruchomości położonej w Dzielnicy [...], obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha oraz ustalił odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość na rzecz współwłaścicieli łącznie w wysokości [...]zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia [...] kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2006 r., Nr 220, poz. 1601 ze zm.). Ponadto Wojewoda podniósł, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość ustalono w oparciu o operat szacunkowy z dnia [...] listopada 2009 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego M. J. Organ stwierdził, że dokonując analizy rynkowej cen nieruchomości rzeczoznawca majątkowy wziął pod uwagę nieruchomości niezabudowane położone na terenie Dzielny [...] oraz sąsiednio położonej gminy [...] (powiat [...]). Jednocześnie organ wskazał, ze sporządzony w sprawie operat szacunkowy odpowiada przepisom prawa. Od decyzji powyższej odwołanie do organu wyższego stopnia – Ministra Infrastruktury złożyli A. K., J. K. i K. K. W odwołaniu wskazali, że nie mogą zgodzić się z wyceną dokonaną przez rzeczoznawcę majątkowego gdyż została ona dokonana w sposób niezgodny ze stanem faktycznym oraz bardzo dla nich krzywdzący. Podnieśli, że powierzchnia użytkowa budynku posadowionego na przedmiotowej nieruchomości została zaniżona z [...] m2 do [...] m2. Ponadto, ich zdaniem nieruchomości wzięte do porównania nie odpowiadają standardowi i wartości nieruchomości wycenianej, a niektóre z nich położone są poza granicami W. Do odwołania dołączono umowę zawartą pomiędzy A. K. i J. K. a Polską Federacją Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych w W. o ocenę i sporządzenie opinii o prawidłowości operatu szacunkowego z dnia [...] listopada 2009 r., na podstawie którego ustalono odszkodowanie. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało w sposób prawidłowy. Wątpliwości organu budził natomiast sposób ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Minister Infrastruktury wskazał na treść przepisu art. 156 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Operat szacunkowy może być wykorzystany po upływie dwunastomiesięcznego okresu, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Organ odwoławczy wskazał, że w związku z dezaktualizacją operatu szacunkowego w niniejszej sprawie wystąpił do rzeczoznawcy z prośbą o wyjaśnienie kwestii aktualności operatu. W odpowiedzi na powyższe rzeczoznawca nadesłał nowy operat szacunkowy, w którym wartość przedmiotowej nieruchomości ustalono na kwotę [...] zł., a więc niższą niż we wcześniejszym operacie. Dodatkowo organ wskazał na znajdującą się w aktach sprawy opinię Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych, z której wynika że sporządzony przez M. J. operat z dnia [...] listopada 2009 r. nie został opracowany w sposób prawidłowy. Od decyzji niniejszej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. K., J.K., P. K. i K. K. W skardze podnieśli, że w sprawie niniejszej doszło do poważnego naruszenia procedury wywłaszczeniowej, co w konsekwencji spowodowało poważne naruszenie ich praw właścicielskich. W obszernym uzasadnieniu skarżący opisali proces wywłaszczenia oraz ich obecną sytuację życiową powstałą na skutek eksmisji z wywłaszczonej nieruchomości. Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ wniósł o rozpoznanie sprawy trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do treści art. 119 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) –dalej ppsa - Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni – sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu skarga jest niezasadna. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszeń, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Tym bardziej, że zaskarżone orzeczenie spełnia oczekiwania skarżących zawarte w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., bowiem ją uchyla. Postępowanie w sprawie niniejszej toczyło się na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych – dalej specustawa. W sprawach nieuregulowanych w tej ustawie zgodnie z jej art. 23 stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2008 roku o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 154, poz. 958 ze zm.), do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W sprawie niniejszej kluczowe znaczenie ma kwestia prawidłowości ustalenia odszkodowania za nieruchomość [...] położoną w Dzielnicy [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...], przeznaczonej pod budowę drogi ekspresowej w korytarzu zarezerwowanym pod autostradę [...]. Wyjaśnić w tym miejscu wypada, że dokonując wykładni decyzji w tym zakresie, należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - zagwarantowane stronie odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia musi być odszkodowaniem słusznym, a stopień ingerencji przez Państwo nie może naruszać zasad określonych w art. 1 Pierwszego Protokołu do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (patrz wyrok WSA w Warszawie z dn.23.12.2008 r., sygn. akt I SA/Wa 315/08). Jak wynika z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję (art. 136 kpa). W sprawie niniejszej organ drugiej instancji skorzystał z tej możliwości. Jak wynika bowiem z akt sprawy oraz z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Minister Infrastruktury wystąpił do rzeczoznawcy majątkowego z prośbą o wyjaśnienie kwestii aktualności operatu w związku z upływem ponad dwunastu miesięcy od dnia jego sporządzenia (art. 156 ust. 3 ugn). W sprawie dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości, opinia biegłego może być bowiem uzupełniona w trybie art. 136 kodeksu postępowania administracyjnego. Po otrzymaniu aktualizacji operatu organ stwierdził, że różnica w wycenie oraz zastrzeżenia Polskiej Federacji Rzeczoznawców Majątkowych wskazują, iż został on sporządzony wadliwie. A zatem w sprawie należy sporządzić nowy, prawidłowy operat szacunkowy. Ponowne przeprowadzenie dowodu w postaci opinii biegłego rzeczoznawcy, oznacza natomiast ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części co, zdaniem Sądu uzasadnia zastosowanie przez organ przepisu art. 138 § 2 kpa poprzez wydanie decyzji kasacyjnej. Pogląd taki niejednokrotnie został już wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych (patrz. wyrok WSA w Warszawie z dn. 14 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 8/11, wyrok NSA z dn. 14 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1756/06). Jak słusznie wskazał Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji operat szacunkowy wpływa bezpośrednio na treść decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej. Uchylenie zatem przez Ministra Infrastruktury decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., która w części orzekającej o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość opierała się na wadliwym operacie szacunkowym jest jak najbardziej zasadne. Odnosząc się natomiast do licznych zarzutów skargi, a dotyczących poczucia niesprawiedliwości społecznej, w tym również wniosku o naprawienie wyrządzonej skarżącym szkody, wskazać należy, że Sąd administracyjny, sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Tym samym nie jest władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 w związku z art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.