II OZ 1247/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 10 października 2011 r., sygn. akt II SO/Op 10/11 w zakresie odmowy zmiany postanowienia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi R. K. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] marca 2010 r., Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie nakazania wykonania określonych robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił wniosek skarżącej R. K. o zamianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 października 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie nakazania wykonania określonych robót budowlanych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 21 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ nie wykazała, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca nie uprawdopodobniła, że jej wydatki przekraczają wysokość dochodów uzyskiwanych przez nią i jej męża. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt II OZ 1293/10. Skarżąca w toku rozpoznawania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wystąpiła z wnioskiem o zmianę postanowienia z dnia 21 października 2010 r. i przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja majątkowa i rodzinna ulegała zmianie, w szczególności nie wykonała w całości wezwania Sądu. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że zaprzestała prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z mężem, albowiem jej twierdzenia nie zostały niczym poparte. Z uwagi na to, że skarżąca nie przedłożyła orzeczenia o separacji, bądź ustaniu małżeństwa, to istotne znaczenie dla jej sytuacji materialnej ma art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.). Ponadto sama konieczność spłaty kredytów bankowych nie stanowi samodzielnej przesłanki do przyznania prawa pomocy, zwłaszcza że możliwość zaciągnięcia kredytów w tak znacznej wysokości (umowa z dnia 11 kwietnia 2008 r. - 51 537, 10 zł oraz umowa z dnia 8 kwietnia 2009 r. - 26 702,26 zł) świadczy do zdolnościach płatniczych strony. W zażaleniu na postanowienie z dnia 10 października 2011 r. skarżąca podniosła, że fakt istnienia faktycznej separacji oraz przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie skutkują otrzymaniem pieniędzy od drugiego małżonka oraz spłatą zobowiązań zaciągniętych przez drugiego małżonka. Skarżąca musi płacić raty, ponieważ w przeciwnym wypadku grozi jej egzekucja ze świadczenia emerytalnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim należy podnieść, że kwestia odmowy przyznania skarżącej prawa pomocy została prawomocnie rozstrzygnięta. Skarżąca w rozpoznawanej sprawie występował z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w czerwcu 2010 r. W wyniku rozpoznania wniosku postanowieniem z dnia 21 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Zażalenia na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt II OZ 1293/10. Zasadniczym powodem takiego rozstrzygnięcia było to, iż skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skarżąca wraz z mężem prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, którego łączne dochody wynosiły 3466 zł, przy czym skarżąca nie wykazała jednocześnie takich obciążeń budżetu domowego, które przekraczałyby uzyskiwane dochody. Jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może domagać się zmiany postanowienia w tym zakresie na podstawie art. 165 P.p.s.a., to jednak ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy został złożony w postępowaniu w zakresie dotyczącym rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów przez sąd wyznaczony. Wobec tego odmowa zmiany postanowienia z dnia 21 października 2010 r. dotyczy tylko kosztów sądowych, związanych z zażaleniem na postanowienie z dnia 18 lipca 2011 r., którym oddalono wniosek o wyłączenie sędziów. Sąd pierwszej instancji trafnie podniósł, iż strona występując o zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy powinna nie tylko przytoczyć okoliczności wskazujące na zasadność jej wniosku, ale także co najmniej je uprawdopodobnić. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła, że jej sytuacja materialna i rodzinna ulegała zmianie, ponieważ wywody skarżącej o separacji faktycznej z mężem opierają się jedynie na jej gołosłownych twierdzeniach, niczym nie popartych. Ponadto skarżąca, mimo wezwania, nie nadesłała wyciągów z rachunków bankowych, co może wskazywać na to, że strona przedstawia dokumenty w sposób wybiórczy i nierzetelny, nadsyłając jedynie te, które mogą świadczyć o jej złej sytuacji finansowej. Nadesłane przez skarżącą kserokopie umów kredytowych z 8 kwietnia 2009 r. oraz 11 kwietnia 2008 r. nie świadczy o zmianie jej sytuacji materialnej, ponieważ skarżąca spłaca te kredyty już ponad dwa lata. Skoro zatem skarżąca nie wykazała, iż nastąpiła taka zmiana, która uzasadnia przyznanie prawa pomocy, należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a wobec tego zażalenie podlega oddaleniu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji