II GSK 410/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-06-19

Skład orzekający: Zofia Borowicz, Cezary Pryca, Małgorzata Niedobylska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie diagnosty uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym może nastąpić, gdy ustalenia faktyczne dotyczące poświadczenia nieprawdy pochodzą z postępowania karnego, a nie z bezpośredniej kontroli przeprowadzonej przez organ administracji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji. "Wynik kontroli", o którym mowa w przepisie, stanowi jedynie źródło informacji uzasadniające wszczęcie postępowania administracyjnego, a nie wyłączną podstawę do jego prowadzenia. Cofnięcie uprawnień może nastąpić również na podstawie ustaleń z postępowania karnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia uprawnień diagnosty A. K. do wykonywania badań technicznych pojazdów. Postępowanie zostało wszczęte po prawomocnym wyroku skazującym A. K. za poświadczenie nieprawdy w dowodach rejestracyjnych pojazdów. Prezydent Miasta R. cofnął uprawnienia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji w części dotyczącej wykreślenia z ewidencji diagnostów z uwagi na brak podstawy prawnej, ale uznał zasadność cofnięcia uprawnień. A. K. złożył skargę kasacyjną, kwestionując podstawę prawną cofnięcia uprawnień.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 3 listopada 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 534/11 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia diagnosty oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 listopada 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 534/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w zakresie wykreślenia A. K. z ewidencji diagnostów prowadzonej przez Prezydenta Miasta R. oraz stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w części orzekającej o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] wykreślającej A. K. z ewidencji diagnostów prowadzonej przez Prezydenta Miasta R.; oddalił skargę w pozostałym zakresie; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w zakresie wykreślenia A. K. z ewidencji diagnostów prowadzonej przez Prezydenta Miasta R. do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącego A. K. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sąd I instancji wskazał w swoim rozstrzygnięciu ustalenia faktyczne i stanowisko organów administracji. Relacjonując przebieg postępowania Sąd I instancji podał, że Prezydent Miasta R. wszczął, na wniosek Prokuratora Rejonowego w K., postępowanie administracyjne wobec A. K., zmierzające do cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt II K 715/10 A. K. został skazany za poświadczenie nieprawdy w ramach przysługujących mu uprawnień, poprzez wbijanie w dowody rejestracyjne przeglądów technicznych pojazdów, które w rzeczywistości nie były sprawdzane, tj. o czyn z art. 271 § 1 Kodeksu karnego. Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. wydał w oparciu o udowodnione okoliczności, które posłużyły do wydania skazującego wyroku oraz przesłanki ustalone w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2011 roku kontroli w Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów Z.K. T. Sp. z o.o. [...] w M. – u pracodawcy ww. diagnosty, na terenie której doszło do stwierdzenia faktów dokonania przez diagnostę wpisów do dowodów rejestracyjnych pojazdów niezgodnie ze stanem faktycznym. Organ I instancji stwierdził, że diagnosta dokonał wpisów w dowodach rejestracyjnych pojazdów niezgodnie ze stanem faktycznym, wobec tego zaistniały przesłanki wynikające z art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U z 2005 r. Nr 108, poz. 908 dalej: p.r.d.) do cofnięcia uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów. Po rozpoznaniu odwołania strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. powyższą decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że podziela ocenę organu I instancji o zasadności zastosowania w rozpoznawanej sprawie wykładni celowościowej art. 84 ust. 3 ustawy p.r.d. Organ wskazał, że celem tego przepisu bezsprzecznie jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów. Organ podniósł, że ustawa p.r.d nie uzależnia cofnięcia uprawnień diagnosty od stwierdzenia przestępstwa poświadczenia nieprawdy w zaświadczeniu lub dowodzie rejestracyjnym lecz wymaga ustalenia, że diagnosta wydał zaświadczenie albo dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Organ odwoławczy wskazał także na nietrafność poglądu skarżącego twierdzącego, że skoro nie została wobec niego orzeczona kara zakazu wykonywania zawodu diagnosty, to brak podstaw do cofnięcia mu tych uprawnień przez organy administracji. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. złożył A. K. Sąd I instancji stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lutego 2011 r. w zakresie wykreślenia skarżącego z ewidencji diagnostów prowadzonej przez ten organ dotknięta jest wadą nieważności. W tym samym zakresie nieważna jest również decyzja organu odwoławczego z dnia [...] marca 2011 r. utrzymująca decyzję organu I instancji w tym zakresie. W treści art. 84 ustawy p.r.d. brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji w przedmiocie wykreślenia z ewidencji diagnostów. Organ orzekający nie podał też innej podstawy prawnej do wydania decyzji w tym zakresie. Sąd I instancji orzekł, że decyzja Prezydenta Miasta R. w zakresie wykreślenia skarżącego z ewidencji diagnostów prowadzonej przez ten organ i decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w zakresie utrzymania w mocy tej części decyzji organu I instancji zostały wydane bez podstawy prawnej i dlatego należało stwierdzić nieważność decyzji organów obu instancji w zakresie wyżej wskazanym (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Sąd I instancji badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji miał na względzie, że prawomocnym wyrokiem z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt II K 715/10 Sąd Rejonowy w K. uznał A. K. za winnego zarzucanych mu czynów – stypizowanego w art. 271 § 1 Kodeksu karnego. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. podkreślił, że materialnoprawną podstawą decyzji podjętych przez organy obu instancji w rozpoznawanej sprawie był art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy p.r.d., uzależniający cofnięcie diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych od rezultatu kontroli przeprowadzonej przez Starostę, której efektem końcowym było stwierdzenie, że diagnosta wydawał zaświadczenia albo dokonywał wpisu do rejestru pojazdu danych niezgodnych ze stanem faktycznym lub przepisami. Sąd I instancji uznał, iż A. K. wypełnił swoim działaniem przesłankę skutkującą cofnięciem uprawnień do wykonywania badań technicznych, o której mowa w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy p.r.d. Celem tego przepisu jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów, a nie kwestie związane z nadzorem nad stacjami kontroli pojazdów i sposobem przeprowadzania w ramach tego nadzoru kontroli wykonywania czynności diagnostycznych. Sąd I instancji podkreślił również, że w przedmiotowej sprawie została przeprowadzona kontrola w dniu [...] stycznia 2011 r. stacji diagnostycznej. Wynika z niej, że w dokumentacji z przeprowadzonych badań znajdują się zapisy o tym, iż A. K. rzekomo dokonywał badania technicznego ww. pojazdów, co w świetle skazującego wyroku nie miało miejsca. Mając to na uwadze Sąd I instancji podkreślił, że w przedmiotowej sprawie prawomocny skazujący wyrok nie stanowił jedynej podstawy do wydania decyzji przez Prezydenta Miasta R., a był przede wszystkim podstawą do wszczęcia postępowania w celu cofnięcia uprawnień A. K. W treści uzasadnienia wyroku z dnia 3 listopada 2011 r. Sąd I instancji podkreślił, iż niezależnie od odpowiedzialności karnoprawnej, diagnosta co do zasady powinien ponosić odpowiedzialność administracyjnoprawną w postaci cofnięcia uprawnień diagnosty. Wskazać należy, iż są to dwie niezależne od siebie i niekonkurujące ze sobą sankcje. Sąd I instancji uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, wskutek czego skargę co do zasady należało oddalić. W odniesieniu zaś do części rozstrzygnięć organów obu instancji dotyczących wykreślenia A. K. z ewidencji diagnostów Sąd I instancji stwierdził nieważność decyzji w tych zakresach. A. K. złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Wydział VIII Zamiejscowy w R. z dnia [...] listopada 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 534/11, wnosząc o jego uchylenie w części zaskarżonej, tj. w jakiej oddalono skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., która w wyroku została oznaczona jako punkt 2, utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. o cofnięciu uprawnienia diagnosty o nr [...] do wykonywania badań technicznych pojazdów i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i zastosowanie art. 84 ust. 3 ustawy p.r.d. przy zastosowaniu niedozwolonej przy normie typu sankcyjnego wykładni celowościowej, przy braku uwzględnienia pełnego jej brzmienia z pominięciem części normy warunkującej możliwość cofnięcia diagnoście samochodowemu uprawnień zawodowych od stwierdzenia w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6 ustawy p.r.d. zaistnienia faktu opisanego w punkcie 1 lub 2 art. 84 ust. 3 ustawy p.r.d., tj.: przeprowadzenia badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania lub wydania zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, które to rozumowanie doprowadziło do nieprawidłowego, dokonanego na podstawie niedozwolonej wykładni poszerzonej sfery przypadków pozwalających na odebranie uprawnień zawodowych do sytuacji stwierdzenia ww. naruszeń prawa przez diagnostę samochodowego w odrębnym postępowaniu karnym przez sądem powszechnym i na podstawie ustaleń dokonanych w jego ramach, a nie w postępowaniu administracyjnym przy uwzględnieniu stosowania w nim pełnej treści i literalnej wykładni art. 84 ust. 3 ustawy p.r.d., co w konsekwencji skutkowało uznaniem za prawidłowe decyzji Prezydenta Miasta R. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., sprzecznych z pełnym brzmieniem normy art. 84 ust. 3 ustawy p.r.d. i utrzymaniem decyzji o cofnięciu A. K. uprawnień zawodowych; 2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy wobec błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, że podczas kontroli w dniu [...] stycznia 2011 r. w O. S. K. P. Z.K. T. Sp. z o.o. [...] w M., tj. pracodawcy diagnosty, doszło do stwierdzenia zaistnienia przesłanek określonych w punkcie 1 lub 2 art. 84 ust. 3 ustawy p.r.d., tj. przeprowadzenie badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania lub wydania zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, podczas gdy analiza treści zebranego materiału dowodowego w postaci protokołu kontroli nie uzasadnia stwierdzenia, że doszło do potwierdzenia ich wystąpień podczas przeprowadzonej kontroli, co w konsekwencji powinno spowodować uznaniem, że nie doszło w ramach postępowania administracyjnego do udowodnienia powyższych okoliczności w sposób umożliwiający, zgodnie z powyższą normą, na cofnięcie diagnoście uprawnień zawodowych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że protokół z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2011 r. nie zawiera żadnych stwierdzeń o wykryciu faktu, że diagnosta dopuścił się nieprawidłowego przeprowadzenia badań czy wydania zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Skarżący podkreśla, iż decyzję wydano na podstawie art. 84 ust 3 ustawy p.r.d., poprzez ustalenie stanu faktycznego wyłącznie na podstawie prawomocnego karnego wyroku. Tym samym z naruszeniem treści art. 84 ust. 3 ustawy p.r.d. W przedmiotowej sprawie skarżący podnosi zarzut, iż organy nie zaniechały przeprowadzenia własnych ustaleń i oparto się wyłącznie na dowodzie w postaci akt sądowych z postępowania karnego. Skarżący zwraca również uwagę, że organ I instancji nie może wydać decyzji o cofnięciu uprawnień diagnosty w innych przypadkach faktycznych niż wskazane w art. 84 ust. 3 ustawy p.r.d. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest usprawiedliwiona. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sad Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki ustawodawca określa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Tym samym wyrok Sądu I instancji podlega kontroli pod kątem ustalenia czy jest on wadliwy w zakresie objętym zarzutami wyartykułowanymi w skardze kasacyjnej. Strona skarżąca oparła skargę kasacyjną na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a., to jest zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Zarzut naruszenia prawa materialnego odnosi się zarówno do błędnej wykładni, jak i zastosowania art. 84 ust. 3 u.p.r.d. W doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że błędna wykładnia oznacza niewłaściwe odczytanie treści przepisu i niewłaściwe zastosowanie – tzw. błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Nie ulega też wątpliwości, iż niekiedy niewłaściwe zastosowanie prawa jest często konsekwencją jego błędnej wykładni. Z kolei naruszenie przepisów postępowania będące podstawą skargi kasacyjnej, winno mieć postać kwalifikowaną, albowiem ustawodawca wymaga tego, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dla prawidłowej oceny zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego należy na wstępie dokonać wykładni prawa materialnego znajdującego zastosowanie w sprawie. Prawidłowe rozumienie prawa materialnego wytycza bowiem kierunek i zakres postępowania dowodowego i pozwala określić, co i jakimi środkami dowodowymi powinno zostać dowiedzione dla prawidłowego zastosowania właściwie rozumianego prawa materialnego. Zarzut błędnej wykładni prawa materialnego dotyczy art. 84 ust. 3 u.p.r.d. (pkt 1 petitum skargi kasacyjnej). Przepis ten (w stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie) stanowi, że starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6, stwierdzono: 1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania; 2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Wykładnia art. 84 ust. 3 u.p.r.d. wywoływała wątpliwości, które ostatecznie zostały wyjaśnione przez uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2012 r. o sygn. akt II GPS 2/11 (opubl. ONSAiWSA 2012, z. 3, poz. 37). Naczelny Sąd Administracyjny zajął w tej uchwale stanowisko, że: "sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie". W uzasadnieniu uchwały NSA wskazał, że dla wyjaśnienia znaczenia użytego w art. 84 ust. 3 u.p.r.d. sformułowania: "w wyniku przeprowadzonej kontroli", stanowiącego źródło rozbieżności poglądów, koniecznym jest dokonanie analizy przepisów regulujących uprawnienia nadzorcze starosty w stosunku do stacji kontroli pojazdów i uprawnienia nadzorcze starosty w stosunku do diagnostów. Działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.). Zatem kontrola, o której mowa w art. 83 ust. 2 pkt 1 p.r.d. jest kontrolą działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę, do której zgodnie z art. 83c tej ustawy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Środki nadzorcze określone w art. 83b ust. 2 i 3 u.p.r.d. stosowane są wobec przedsiębiorcy prowadzącego stację kontroli pojazdów a nie w stosunku do zatrudnionych przez przedsiębiorcę uprawnionych diagnostów. Inaczej kształtują się uprawnienia nadzorcze starosty w stosunku do diagnostów. Starosta stosownie do treści art. 84 ust. 2 u.p.r.d. wydaje uprawnienia do wykonywania badań technicznych, po spełnieniu określonych warunków, a w art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. ustawodawca zobligował starostę do cofnięcia uprawnień do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6 (obecnie art. 83b ust. 2 pkt 1) stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Wobec tego, w ocenie NSA brak jest normatywnych przesłanek do przyjęcia, że kontrola przeprowadzona w oparciu o art. 83b ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. jest elementem nadzoru nad uprawnionymi diagnostami. Uprawnienia nadzorcze w stosunku do diagnostów określa bowiem art. 84 ust. 2 i 3 u.p.r.d., a elementami tego nadzoru są: nadawanie uprawnień do wykonywania badań technicznych i cofnięcie nadanych uprawnień. Dalej w uzasadnieniu uchwały NSA stwierdził, że określenie "w wyniku przeprowadzonej kontroli" odnosi się do istnienia podstaw faktycznych do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnoście. Postępowanie to wszczynane jest z urzędu, a "wynik przeprowadzonej kontroli" jest informacją o takim stanie faktycznym, który w świetle prawa materialnego obliguje organ do uregulowania sytuacji poprzez podjęcie określonej decyzji. NSA wyraźnie zaznaczył, że wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnoście może nastąpić nie tylko wówczas, gdy wynik kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorcy ujawni wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, ale także, gdy z żądaniem takim wystąpi podmiot na prawach strony (art. 182 k.p.a.), czy też w wyniku skargi powszechnej wniesionej przez osobę trzecią. W rezultacie NSA w składzie siedmiu sędziów stwierdził, że brak jest racjonalnych przesłanek do wykluczenia możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień w sytuacji, gdy informacje o wydaniu przez diagnostę zaświadczenia albo dokumentu wpisu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami zostały uzyskane podczas analizy akt w innej sprawie, czy też pochodzą od innych organów. Przyjęcie poglądu przeciwnego spowodowałoby, iż art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. nie mógłby spełniać swojej funkcji. Nie może budzić wątpliwości, że celem tego przepisu jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów. Dalej NSA w uchwale dodał, że zakładając racjonalność ustawodawcy brak jest argumentów dla wykazania, że tylko w sytuacji gdy postępowanie w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnoście z powodów określonych w art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. zostało wszczęte w "wyniku przeprowadzonej kontroli", wobec diagnosty można zastosować sankcje administracyjnoprawne i karnoprawne. Natomiast nieujawnienie fałszu intelektualnego "w wyniku kontroli" znosi sankcję administracyjną. "Wynik kontroli", o którym mowa w tym przepisie, nie stanowi bowiem przesłanki zastosowania sankcji, lecz określa źródło informacji uzasadniające wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia diagnoście uprawnień. Podkreślenia wymaga, że z art. 269 § 1 p.p.s.a. wynika ogólna moc wiążąca uchwał NSA. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu NSA. Wobec tego NSA w składzie orzekającym w niniejszej sprawie był związany stanowiskiem wyrażonym w powołanej wyżej uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2012 r. o sygn. akt II GPS 2/11. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 stycznia 2013 r. (sygn. akt II GSK 2040/11) przepis prawa stanowiący podstawę cofnięcia uprawnień diagnoście ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że stwierdzenie określonych uchybień skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji. Niezależnie bowiem od odpowiedzialności karnoprawnej diagnosta ponosi odpowiedzialność administracyjną w postaci cofnięcia uprawnień. Sąd karny nie zastępuje organu administracji w realizacji obowiązku wynikającego z normy administracyjnego prawa materialnego. Nadto orzeczenie środka karnego z art. 41 § 1 k.k. jest uprawnieniem sądu, a nie obowiązkiem, co wynika ze sformułowania "sąd może". Tym samym zarzut błędnej wykładni art. 84 ust. 3 u.p.r.d. w zakresie sformułowanym w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej należało uznać za niezasadny. Nie jest także usprawiedliwiony zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania (pkt 2 petitum skargi kasacyjnej). Z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. wywieść należy, że podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy wymaga w pierwszym rzędzie rozważenia jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym decyduje norma prawa materialnego. Jak wyżej wyjaśniono, przepis prawa stanowiący podstawę cofnięcia uprawnień diagnoście ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że stwierdzenie określonych uchybień skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji. Wbrew zarzutom kasatora, Sąd I instancji trafnie uznał, że organ podjął wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia i ustalenia prawidłowego stanu faktycznego oraz wyjaśnił okoliczności mające wpływ na wynik sprawy. Zatem zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 lit. c/ p.p.s.a. nie jest trafny. W sprawie zostały bowiem wyjaśnione wszystkie istotne dla jej rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne. Dodać należy, że jak wynika z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skuteczność zarzutu naruszenia przepisów postępowania zależy od wykazania, że ewentualne naruszenie miałoby istotny wpływ na wynik sprawy, czyli autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest nie tylko do wskazania ewentualnych uchybień procesowych, ale do uprawdopodobnienia, że stwierdzone uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej. Kasator w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił, że organ nie dokonał własnych ustaleń co do spełnienia przesłanek z art. 84 ust. 3 pkt 1 lub 2 u.p.r.d., lecz oparł się na dowodzie z akt sądowych z postępowania karnego, natomiast kontrola w stacji diagnostycznej sprowadziła się do odebrania rejestrów dziennych badań bez ich oceny prawnej. Jednocześnie autor skargi kasacyjnej nie wskazał jakie w jego ocenie inne dowody mogłyby stanowić podstawę do podjęcia decyzji o cofnięciu uprawnień diagnoście w oparciu o art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. Wskazać przy tym należy, że w świetle powołanej na wstępnie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 12 marca 2012 r., sygn. akt II GPS 2/11 stanowisko prezentowane przez kasatora co do sposobu gromadzenia materiału dowodowego jest nietrafne. Ponadto wbrew zarzutom sformułowanym w skardze kasacyjnej za prawidłowe należy uznać stanowisko Sądu I instancji, iż podstawą dokonanych przez organy ustaleń faktycznych były ustalenia wynikające z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 25 listopada 2010 r. (sygn. akt II K 715/10). Wyrokiem tym skarżący został uznany za winnego tego, że w dniach 11, 12 i 22 grudnia 2009 r. jako osoba uprawniona do przeprowadzenia badań technicznych pojazdów mechanicznych poświadczył w szczególności: w dowodach rejestracyjnych trzech ciągników rolniczych oraz w dowodzie rejestracyjnym samochodu ciężarowego nieprawdę o spełnieniu warunków technicznych przez te pojazdy i dokonując wpisu o przeprowadzeniu badania technicznego, gdy w rzeczywistości badań tych nie dokonał. Skarżący swoim zachowaniem wypełnił znamiona z art. 271 § 1 k.k. Jednocześnie Sąd wyjaśnił, iż podstawą przyjętych w sprawie ustaleń były też ustalenia wynikające z kontroli stacji diagnostycznej, w której skarżący pracował jako uprawniony diagnosta. Wbrew jednak zarzutom kasatora, przeprowadzona w ten sposób kontrola stacji nie sprowadzała się wyłącznie do "odebrania rejestrów dziennych badań". Jak wynika bowiem z uzasadnienia zaskarżonej do WSA w Warszawie decyzji, przeprowadzone czynności kontrolne potwierdziły, że skarżący będąc zatrudnionym w charakterze diagnosty poświadczył przeprowadzenie badań technicznych pojazdów w datach wynikających z prawomocnego wyroku karnego. Okoliczności te ustalono na podstawie wydruków komputerowych rejestru badań technicznych. Ponadto przeprowadzono dowód z kopii (poświadczonych za zgodność z oryginałem) dowodów rejestracyjnych ww. ciągników rolniczych oraz samochodu ciężarowego wraz z zaświadczeniem o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu. Wszystkie zgromadzone w ten sposób dowody zostały poddane wnikliwej i wszechstronnej ocenie. Z treści decyzji organu I instancji jednoznacznie wynika, iż podstawą cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty w oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy było ustalenie, że "...diagnosta Pan A. K. w myśl art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym dokonał wpisów w dowodach rejestracyjnych pojazdów oraz wydał zaświadczenie dla pojazdu niezgodne ze stanem faktycznym". Z tych zatem przyczyn zarzut naruszenia przepisów postępowania należało uznać za chybiony. Skoro nieskuteczny okazał się zarzut oparty o podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to w konsekwencji za nietrafny należało także uznać drugi zarzut sformułowany w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, a dotyczący niewłaściwego zastosowania – w ustalonym w sprawie stanie faktycznym – art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. W żadnym razie w tym stanie faktycznym sprawy nie można mówić o błędzie subsumpcji, skoro ustalono, że skarżący wypełnił swoim działaniem przesłankę skutkującą cofnięciem mu uprawnień do wykonywania badań technicznych, o której mowa w art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. Dla oceny skuteczności zarzutów skargi kasacyjnej nie ma znaczenia podniesiona na rozprawie w dniu 19 czerwca 2013 r. przez pełnomocnika skarżącego okoliczność, iż nastąpiło zatarcie skazania wobec skarżącego w stosunku do wyroku sądu karnego, który stanowił podstawę wydania decyzji w tej sprawie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. - dalej p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest wykonywana "pod względem zgodności z prawem" (tzw. kontrola legalności). Przedmiotem tak określonej kontroli legalności jest badanie przestrzeganie prawa. Co do zasady kontrola ta odnosi się do stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Dowodzi o tym chociażby treść art. 107 § 1 k.p.a., który wymaga, aby decyzja zawierała datę jej wydania. Właśnie data wydania decyzji wskazuje na nader istotny element w sprawowaniu orzecznictwa, bo pozwala ustalić, w jakim stanie prawnym i faktycznym zapadło rozstrzygnięcie w sprawie. Okoliczności wynikające z zaświadczenia Krajowego Rejestru Karnego z dnia 10 czerwca 2013 r. odnoszą się do stanu faktycznego zaistniałego po wydaniu zaskarżonej decyzji. Dlatego nie mogą wpływać na kontrolę legalności tego aktu. Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną jako bezzasadną oddalił na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło