II SA/Gd 396/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Wójt Gminy decyzją z 29 grudnia 2010 r. odmówił przyznania skarżącej E. T. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną - wnioskowanego na K. T. - teściową skarżącej. Organ uznał, że skarżąca nie jest osobą, na której zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym ciąży obowiązek alimentacyjny, a zatem nie spełnia przesłanki określonej w art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych. W wyniku rozpoznania sprawy na skutek odwołania E. T., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 7 lutego 2011 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż skarżąca nie jest osobą, na której zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym ciąży obowiązek alimentacyjny i z tego względu wnioskowane świadczenie nie może być przyznane. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku E. T. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca wskazała, że teściowa wymaga całodobowej opieki, a w związku z tym skarżąca nie może podjąć zatrudnienia. Nie chce przy tym pozostawić teściowej bez opieki ani też umieścić w domu pomocy. Prawo do zasiłku w tej sytuacji bardzo by pomogło, gdyż skarżąca obecnie jest na utrzymaniu męża. SKO odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Kolegium powołało się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 27/07, zgodnie z którym prawo do zasiłku pielęgnacyjnego wywodzi się z istnienia obowiązku alimentacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. W związku z tym podkreślenia wymaga fakt, że sąd administracyjny nie posiada kompetencji do przyznania lub odmowy przyznania spornego świadczenia. Rola sądu ogranicza się do zbadania, czy właściwe organy administracji przeprowadziły postępowanie zgodnie z prawem je regulującym oraz, czy prawidłowo zastosowały prawo materialne będące źródłem przyznania lub odmowy przyznania uprawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Przesłanki przyznania, wysokość oraz zasady wypłacania świadczenia pielęgnacyjnego określa art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.). W ust. 1 stanowi on, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przesłanek podmiotowych dotyczy też art. 17 ust. 1a ustawy, który stanowi, że osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku, gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1. Z przedstawionych przepisów wynika, że uprawnienia do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego wiążą się ściśle z obowiązkiem alimentacyjnym. Obowiązek alimentacyjny jest pojęciem prawnym, uregulowanym w Dziale III ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. nr 9, poz. 59 ze zm.), zwanej dalej K.r.o. Stosownie do art. 128 K.r.o. polega on na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania i ciąży na krewnych w linii prostej oraz rodzeństwie. Zgodnie z art. 61 § 1 K.r.o. krewnymi w linii prostej są osoby, z których jedna pochodzi od drugiej, zaś stopień pokrewieństwa określa się według liczby urodzeń, wskutek których powstało pokrewieństwo (§ 2). Wśród krewnych w linii prostej rozróżnia się linię wstępną (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie, itd.) oraz linię zstępną (dzieci, wnuki, prawnuki, itd.). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżąca jest synową K. T., a zatem nie należy do osób na których ciąży obowiązek alimentacyjny, gdyż nie jest krewną w linii prostej. Stosunek łączący żonę syna z jego matką to stosunek powinowactwa (art. 618 § 1 K.r.o). Oznacza on wprawdzie przynależność do rodziny małżonka, nie jest jednak oparty o więzy krwi. Uznać zatem należy, iż organy administracji słusznie stwierdziły w niniejszej sprawie brak uprawnienia skarżącej do spornego zasiłku. Wobec tego nie miały możliwości przyznania przedmiotowego świadczenia. Wskazać przy tym należy, że argumenty podnoszone przez skarżącą w skardze, niewątpliwie istotne z punktu widzenia sytuacji życiowej i materialnej rodziny, nawet przy najwyższym stopniu zrozumienia, nie mogły zostać uwzględnione, ponieważ dotyczyły sfery pozaprawnej. Wobec powyższego, Sąd na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako bezzasadną oddalił.