II FSK 1387/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej H. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 357/11 w sprawie ze skargi H. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 28 lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 357/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę H. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 28 lutego 2011 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. Pismem z dnia 13 kwietnia 2011 r. H. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. Na podstawie zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 maja 2011 r. wezwano skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi przez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została, wobec niemożności doręczenia jej adresatowi, awizowana w dniu 30 maja 2011 r., na skutek nieobecności skarżącej w miejscu jej zamieszkania, a następnie awizowana powtórnie w dniu 7 czerwca 2011 r. Następnie przesyłka została wydana skarżącej w dniu 14 czerwca 2011 r. Natomiast pismo w przedmiocie uzupełnienia braku formalnego skargi zostało nadane w dniu 21 czerwca 2011 r. Uzasadniając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji wywiódł, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi wynika, że została ona doręczona w dniu 14 czerwca 2011 r. Niemniej mając na uwadze treść art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej P.p.s.a.). należy stwierdzić, że skoro przesyłka ta została awizowana po raz pierwszy w dniu 30 maja 2011 r., a następnie po raz drugi w dniu 7 czerwca 2011 r., to doręczenie zgodnie z przytoczoną regułą zawartą w art. 73 P.p.s.a. nastąpiło już wcześniej, tj. z dniem 13 czerwca 2011 r., a co za tym idzie, siedmiodniowy termin na wykonanie tego wezwania upłynął z dniem 20 czerwca 2011 r. Skarżąca nadała natomiast pismo w przedmiocie uzupełnienia braku formalnego skargi dnia 21 czerwca 2011 r. Skoro zatem brak formalny skargi wskazany przez Sąd w wezwaniu pod rygorem jej odrzucenia nie został usunięty w terminie, skargę odrzucono na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła skargę kasacyjną zarzucając obrazę przepisów prawa procesowego mającą istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, a to art. 49 § 1w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi z uwagi na nie uzupełnienie w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadniając skargę kasacyjną strona wskazała, że uchybiła terminowi do uzupełnienia braków formalnych złożonej skargi bez swojej winy, a z winy pracownika Poczty Polskiej, który błędnie oznaczył termin odbioru przesyłki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. Na wstępie należy podnieść, że zgodnie z art. 73 § 1 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Nie ulega zatem wątpliwości, że już z samego brzmienia § 1 i § 4 art. 73 P.p.s.a. wynika, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia (awizo – opatrzonego datą i podpisem doręczającego). Od daty na zawiadomieniu należy liczyć 14-dniowy termin do przyjęcia domniemania doręczenia pisma. Domniemanie to polega na założeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe. Nie tylko zresztą wykładnia językowa wskazuje na taki sens omawianej regulacji, ale i jej ratio legis wyrażone dosłownie w uzasadnieniu projektu wspomnianej ustawy nowelizującej – "z upływem ostatniego dnia (...) czternastodniowego okresu, doręczenie uważa się za dokonane" (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt I FZ 188/10, LEX nr 583999). W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się domniemanie doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałego domniemania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 103/04, LEX nr 799923). Fakt zatem, że skarżąca odebrała pismo z urzędu pocztowego już po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 P.p.s.a., nie ma wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 P.p.s.a. Późniejszy odbiór pisma nie obala bowiem wynikającego z tego przepisu domniemania doręczenia. Nie zmienia to zatem zakresu skutków prawnych tego trybu doręczenia. Omawianego domniemania rzeczywiście nie będzie można zastosować, gdy adresat odbierze przesyłkę w ciągu 14 dni, o których mowa w art. 73 § 1 P.p.s.a. (wobec faktu doręczenia nie trzeba będzie go domniemywać), ale gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach, to art. 73 P.p.s.a. w dalszym ciągu będzie miał zastosowanie, a wynikające z tego przepisu domniemanie nie przestanie odnosić skutków prawnych. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowa przesyłka była pierwszy raz awizowana 30 maja 2011 r. oraz po raz drugi – co wynika z wyjaśnień Poczty Polskiej – dnia 7 lipca 2011 r. i nie została odebrana w terminie 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej, czyli do 13 czerwca 2011 r. Sąd pierwszej instancji zasadnie zatem przyjął w świetle art. 73 § 4 P.p.s.a., że skuteczne doręczenie przesyłki zostało dokonane 13 czerwca 2010 r., a w związku z tym siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych upłynął z dniem 20 czerwca 2011 r. Tymczasem skarżąca uzupełniła braki zażalenia w piśmie nadanym w dniu 21 czerwca 2011 r., a więc po upływie terminu do dokonania tej czynności procesowej. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawidłowo ustalił, że strona, mimo wezwania, nie uzupełniła braku formalnego skargi, polegającego na niepodaniu w ww. piśmie wartości przedmiotu zaskarżenia. Wbrew argumentacji pełnomocnika skarżącej, kwestia winy strony w zakresie powyższego uchybienia stanowi okoliczność obojętną dla zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Wykładnia przytoczonego przepisu jednoznacznie wskazuje, że nie przewidziano w nim żadnych okoliczności ekskulpacyjnych, a samo stwierdzenie nieuzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym terminie nakłada na sąd obowiązek odrzucenia skargi. Podnoszone przez pełnomocnika okoliczności nie mają zatem znaczenia dla prawidłowości zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Uznając, że Sąd pierwszej instancji zgodnie z prawem odrzucił skargę, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. art. 184 P.p.s.a w związku z art. 182 § 1 i § 3 P.p.s.a, oddalił skargę kasacyjną.