II GSK 2086/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-06-19

Skład orzekający: Tadeusz Cysek, Magdalena Bosakirska, Henryk Wach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie w drodze eksperymentu przekroczenia maksymalnej stawki za udział w grze na automacie do gier o niskich wygranych, bez zakwestionowania jego stanu technicznego w momencie rejestracji, stanowi podstawę do cofnięcia rejestracji automatu?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając, że uzasadnienie tego wyroku było wadliwe. Sąd I instancji nie wskazał w sposób jasny i spójny podstawy prawnej rozstrzygnięcia ani nie zawarł precyzyjnych wskazań co do dalszego postępowania. W szczególności, sąd administracyjny nie może jednocześnie przyjąć, że przekroczenie stawek oznacza naruszenie warunków rejestracji, a następnie w ramach oceny prawnej stwierdzić, że takie przekroczenie niekoniecznie oznacza niezgodność z warunkami rejestracji, bez wcześniejszego zakwestionowania stanu technicznego automatu.
Stan faktyczny
Funkcjonariusze celni przeprowadzili eksperyment na automacie do gier o niskich wygranych, stwierdzając możliwość gry za stawkę wyższą niż dopuszczalna. Naczelnik Urzędu Celnego cofnął rejestrację automatu. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej, uznając, że cofnięcie rejestracji jest możliwe tylko po zakwestionowaniu stanu technicznego automatu, a nie na podstawie samego eksperymentu. Dyrektor Izby Celnej złożył skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wskazania co do dalszego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W. Zasądził od Spółki "S." Sp. z o.o. na rzecz Dyrektora Izby Celnej we W. kwotę 430 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Protokolant Monika Tutak-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 26 lipca 2011 r. sygn. akt III SA/Wr 219/11 w sprawie ze skargi "S." Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W.; 2) zasądza od "S." Spółki z o.o. w W. na rzecz Dyrektora Izby Celnej we W. kwotę 430 (czterysta trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. wyrokiem z dnia 26 lipca 2011 r., sygn. akt III SA/Wr 219/11, uwzględnił skargę S. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych i uchylił zaskarżoną decyzję, orzekł, że nie podlega ona wykonaniu do dnia prawomocności wyroku oraz zasądził od organu na rzecz strony zwrot kosztów postępowania, z następującym uzasadnieniem. W dniu 22 grudnia 2009 r. funkcjonariusze celni Urzędu Celnego w L. w trakcie kontroli w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych przeprowadzili, w drodze eksperymentu, odtworzenie możliwości gry na automacie o niskich wygranych V., nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...] z dnia [...] grudnia 2006 r., znajdującego się w punkcie gier Bar Gastronomiczny – Z. P. w C., należącym do S. Spółka z o.o. w W. (dalej: strona, skarżąca). Z przeprowadzonych czynności sporządzony został protokół z dnia 22 grudnia 2009 r. W trakcie kontroli przeprowadzono eksperyment w trybie rzeczywistego działa wskazanego automatu celem ustalenia prawidłowości stosowania maksymalnej stawki za udział grze oraz prawidłowości jednorazowej wygranej. Podczas przeprowadzania gry MAGIC TARGET, funkcjonariusze Urzędu Celnego w L. stwierdzili możliwość gry za 100 punktów kredytowych, o równowartość 10 zł (1 punkt kredytowy wynosi 0,10 zł), co jest niezgodne z art. 2 ust. 2b ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm., dalej ustawa o grach i zakładach wzajemnych), który określa, że wartość maksymalnej stawki za udział w grze nie może być wyższa niż 0,07 Euro. Z dniem 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201 poz. 1540, dalej: ustawa o grach hazardowych). Zgodnie z art. 129 ust. 3 tej ustawy, przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł. Naczelnik Urzędu Celnego w L. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. uznał niezgodność stanu rzeczywistego automatu z warunkami rejestracji i cofnął rejestrację przedmiotowego automatu. Postanowieniem z dnia 21 października 2010 r. organ II instancji włączył do akt sprawy opinię biegłego sądowego z zakresu informatyki i telekomunikacji Sądu Okręgowego w Cz. Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uwzględniając skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. stwierdził, że w wyniku wydania zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia prawa. Wynik przeprowadzonego w sprawie eksperymentu wskazał, że automat w czasie gry umożliwił przekroczenie wartości maksymalnej stawki za udział w jednej grze. Jest to niewątpliwie niezgodne z art. 2 ust. 2b ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Nie można uznać w tej sytuacji, jak chce strona skarżąca, że skoro automat ten został zarejestrowany w oparciu o pozytywny wynik badania, odnośnie także zasad co do dopuszczalnych wartości stawek, to poczynienie ustaleń odnośnie przekroczenia w czasie gry dopuszczalnych stawek wymaga specjalistycznej wiedzy, której nie posiadają funkcjonariusze celni. Sąd wskazał, że organ w sposób uprawniony uznał, że wartość stawek przekracza ustawowe limity stawek – wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze, a tym samym, że automat nie spełnia warunków zawartych w art. 2 ust. 2b ustawy o grach i zakładach wzajemnych, jak i w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Stwierdzone w konsekwencji eksperymentu przekroczeniu wartość stawki za udział w jednej grze, a tym samym zaistnienie stanu "niezgodności z warunkami rejestracji" związane winno być ze stanem automatu – innym, niż opisanym w opinii technicznej, będącej podstawą jego rejestracji. Dokonane w toku sprawdzania działania automatu "w praktyce", w drodze eksperymentu, ustalenie że została przekroczona dopuszczalna wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze – niekoniecznie musi oznaczać, że doszło do stanu "niezgodności z warunkami rejestracji". Jeżeli bowiem nie zaszły żadne okoliczności skutkujące twierdzeniem, że stan i działanie automatu jest inny, niż opisano w opinii technicznej (np. w wyniku ingerencji w mechanizm automatu) – brak jest podstaw do stwierdzenia, iż taka niezgodność zaistniała. Sąd podkreślił, że w momencie rejestracji automatu nie istniał wprost wyrażony prawny wymóg, aby konstrukcja automatu zapewniała przekroczenie wartości maksymalnej stawki za udział w jednej grze – § 8 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania i zakładów wzajemnych (Dz. U. z 2003r. Nr 102, poz. 946, dalej: rozporządzenie MF). Rozporządzenie zmieniające z dnia 24 lutego 2009 r. wprowadzające ten wymógł nie zawierało przy tym przepisów przejściowych odnośnie terminów co do konieczności ponownego przebadania automatów i wydania nowych opinii technicznych i ewentualnej ponownej rejestracji. W tym stanie niezbędne jest uzyskanie opinii biegłego odnośnie stanu technicznego automatu, co do zgodności z warunkami rejestracji. W ocenie Sądu zasadne są również zarzuty skargi odnośnie braku opinii co do stanu technicznego automatu. Tym samym Organ dopuścił się naruszenia § 14 ust. 5 w związku z § 9 ust. 1 rozporządzenia MF, poprzez jego błędną wykładnię, tj. poprzez przyjęcie, że cofnięcie rejestracji jest możliwe także już w przypadku stwierdzenia w drodze eksperymentu jedynie przekroczenia wartości maksymalnej stawki za udział w jednej grze, bez zakwestionowania aktualnego stanu technicznego automatu odnośnie warunków technicznych w momencie rejestracji, bez uznania, że automat jest niezgodny z warunkami technicznymi rejestracji. Sąd wskazał, że ponownie rozstrzygając sprawę organ powinien wziąć pod uwagę przedstawioną przez Sąd wykładnię § 14 ust. 5 rozporządzenia MF. Dyrektor Izby Celnej we W. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Organ wyrokowi Sądu I instancji zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.: Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj: 1) Art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez niewskazanie przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wskazań co do dalszego postępowania, pomimo takiego obowiązku; 2) Art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia; Naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj. § 14 ust. 5 w związku z § 9 ust. 1 rozporządzenia MF, poprzez błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że stwierdzenie w drodze eksperymentu przekroczenia wartości maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie jest przesłanką cofnięcia rejestracji automatu do gier. Zdaniem organu, stanowisko Sądu I instancji, który uzależnia cofnięcie rejestracji automatu od uzyskania opinii biegłego w zakresie stwierdzenia niezgodności automatu z warunkami technicznymi rejestracji jest nieuprawnione. Zdaniem Organu, opinia biegłego nie jest w sprawie niezbędna, zaś wynik eksperymentu jest wystarczający do wydania w tej sprawie orzeczenia. Żaden przepis prawa nie uzależnia wydania decyzji w sprawie cofnięcia rejestracji automatu od uzyskania opinii biegłego w sytuacji, gdy organ celny dysponował dowodem w postaci wyniku przeprowadzonego prawidłowo zgodnie z przepisami prawa eksperymentu. Interpretacja 14 ust. 5 rozporządzenia MF jaką przyjął Sąd nakłada na organ dodatkowy obowiązek niewynikający z przepisów. Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji jest niespójne i w wielu miejscach sprzeczne. Brak jest wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający stronie ustosunkowanie się do niej. Sąd nie wyjaśnia także dlaczego przekroczenie wartości stawki za udział w jednej grze, co niewątpliwie jest stanem "niezgodności z warunkami rejestracji" związane winno być ze stanem automatu – innym niż opisanym w opinii technicznej, będącej podstawą jego rejestracji. Zdaniem Sądu, ten stan ma stanowić o powstaniu "niezgodności z warunkami rejestracji", z czym organ się nie zgadza. Sąd nie wyjaśnił rozbieżności ani nie zawarł wskazań co do dalszego postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną S. Sp. z o.o. w W. wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Z kolei art. 183 tej ustawy stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany był granicami skargi kasacyjnej. Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Autor skargi powinien wskazać konkretne, naruszone przez Sąd zaskarżonym orzeczeniem przepisy prawa materialnego i procesowego. W odniesieniu do prawa materialnego powinien wykazać, na czym polegała dokonana przez Sąd I instancji ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez Sąd oraz podać, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna Dyrektora Izby Celnej we W. ma usprawiedliwioną podstawę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Za podstawę zaskarżonego wyroku z 26 lipca 2011 r., sygn. akt III SA/Wr 219/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Dyrektora Izby Celnej we W., według których podczas eksperymentu stwierdzono możliwość gry na automacie o niskich wygranych powyżej maksymalnej jednorazowej wygranej i powyżej maksymalnej wartości stawki. Sąd I instancji przyjął, że zasadnie uznano, iż "mamy do czynienia ze stanem niezgodności automatu z warunkami rejestracji, odnośnie dopuszczonych prawem stawek oraz, że przekroczenie tych stawek oznaczało tym samym naruszenie warunków rejestracji." Zgodnie z art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Stan sprawy, o którym mowa w art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a., należy rozumieć nie tylko jako zwięzłe (krótkie, lakoniczne) przedstawienie dotychczasowego przebiegu postępowania przed organami administracji ale także jako wyodrębniony element, stan faktyczny sprawy przyjęty przez sąd. Ta część uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego nie powinna łączyć się z oceną pod względem zgodności z prawem. Ocena prawna ustaleń faktycznych z punktu widzenia ich zgodności z właściwymi przepisami postępowania administracyjnego dokonywana jest już w ramach wyjaśniania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, ponieważ sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy, lecz jedynie ocenia, jak z tego obowiązku wywiązał się organ administracji (tak: uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przedstawiając podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie stwierdził: "W tym stanie, jak wskazano w skardze, niezbędne jest uzyskanie opinii biegłego odnośnie stanu technicznego automatu, co do zgodności z warunkami rejestracji." Jednocześnie Sąd I instancji przypomniał:"(...) organ II instancji włączył do akt sprawy opinię biegłego sądowego z zakresu informatyki i telekomunikacji Sądu Okręgowego w Cz. Niemniej, nie stwierdzono w niej, że przedmiotowy automat nie opowiada warunkom technicznym wskazanym w momencie jego rejestracji, że badany automat o niskich wygranych nie spełnia wymogów technicznych dla automatów o niskich wygranych podlegających przepisom ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Zasadne są więc zarzuty skargi odnośnie braku opinii co do stanu technicznego automatu." W ocenie Sądu I instancji, organ dopuścił się naruszenia § 14 ust. 5 w związku z § 9 ust. 1 rozporządzenia MF poprzez jego błędną wykładnię, tj. przyjęcie, że cofnięcie rejestracji jest możliwe także już w przypadku stwierdzenia w drodze eksperymentu jedynie przekroczenia wartości maksymalnej stawki za udział w jednej grze, bez zakwestionowania aktualnego stanu technicznego automatu odnośnie warunków technicznych w momencie rejestracji, bez uznania, że automat jest niezgodny z warunkami technicznymi rejestracji. Na końcu, Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. jako podstawę uchylenia decyzji ostatecznej wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Zgodnie z art. 141 § 4 zdanie drugie i art. 153 p.p.s.a., jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt, zostało uznane za błędne. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Wskazania nie mogą z góry narzucać sposobu rozstrzygnięcia konkretnych kwestii związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia sprawy; nie mogą np. wskazywać, że określone dowody są bardziej wiarygodne od innych (patrz A. Kabat w komentarzu – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wolters Kluwer, Warszawa 2011, str. 426). Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. wyrażając ocenę prawną, co do zakresu pojęcia "niezgodności z warunkami rejestracji", tj. przesłanki z § 14 ust. 5 rozporządzenia MF wyraził pogląd, że ustalenie w drodze eksperymentu przekroczenia dopuszczalnej wartości maksymalnej stawki za udział w jednej grze niekoniecznie oznacza zaistnienie stanu "niezgodności z warunkami rejestracji", jeżeli nie zaszły żadne inne okoliczności skutkujące twierdzeniem, że stan i działanie automatu jest inny, niż opisano w opinii technicznej. W ocenie Sądu I instancji, nie można ustalić istnienia przesłanki "niezgodności z warunkami rejestracji" bez zakwestionowania aktualnego stanu technicznego automatu odnośnie warunków technicznych w momencie rejestracji, bez uznania, że automat jest niezgodny z warunkami technicznymi rejestracji. Niezbędne jest uzyskanie opinii biegłego odnośnie stanu technicznego automatu, co do zgodności z warunkami rejestracji. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w zaskarżonym wyroku nie przystają do ustaleń faktycznych przyjętych wcześniej przez Sąd, istnieje pomiędzy nimi sprzeczność. Skoro bowiem Sąd I instancji najpierw przyjął, że "mamy do czynienia ze stanem niezgodności automatu z warunkami rejestracji, odnośnie dopuszczonych prawem stawek oraz, że przekroczenie tych stawek oznaczało tym samym naruszenie warunków rejestracji."; "przekroczenie (...) stawek oznaczało tym samym naruszenie warunków rejestracji", a także: "(...) automat nie spełnia warunków zawartych w art. 2 ust. 2b ustawy o grach i zakładach wzajemnych, jak i w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych", to nie mógł jednocześnie w ramach oceny prawnej stwierdzić, że ustalenie w drodze eksperymentu przekroczenia dopuszczalnej wartości maksymalnej stawki za udział w jednej grze niekoniecznie oznacza zaistnienie stanu "niezgodności z warunkami rejestracji." Aby Sąd I instancji mógł wyrazić taką ocenę prawną winien był najpierw nie przyjąć ustaleń stanu faktycznego dokonanych przez Dyrektora Izby Celnej we W., a to w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. stwierdzając inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. kwestionując ostatecznie ustalenie przez Dyrektora Izby Celnej we W., że zachodzi niezgodność stanu rzeczywistego automatu z warunkami rejestracji nie uzasadnił na czym polegał błąd organu w ustaleniu, że taki stan automatu zaistniał. Brak jakichkolwiek rozważań w tym zakresie powoduje, że wskazania co do dalszego postępowania ograniczające się do jednego zdania: "(...) niezbędne jest uzyskanie opinii biegłego odnośnie stanu technicznego automatu, co do zgodności z warunkami rejestracji" są niejasne i nieczytelne, a dodatkowo nakazujące organowi administracji poszukiwanie bliżej niesprecyzowanego dowodu bardziej wiarygodnego od innych. Dokonując takiego wskazania, Sąd I instancji nie sprecyzował, jaki biegły winien sporządzić opinię, jaki ma być przedmiot i zakres opinii, czy biegły winien dokonać porównania aktualnego stanu automatu ze stanem stwierdzonym podczas badania poprzedzającego rejestrację automatu wykonanego przez uprawnioną do tego jednostkę badającą. W szczególności Sąd nie wskazał jakie wiadomości specjalne są wymagane w tej sprawie (art. 197 § 1 O.p), czy jako biegły ma zostać powołana osoba fizyczna, czy też instytucja naukowa lub specjalistyczna. W wyroku z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1262/11, NSA wyraził pogląd, że podstawą rejestracji automatu może być wyłącznie dowód potwierdzający spełnienie przez automat określonych prawem wymagań w postaci badania tzw. jednostki badającej, a nie jakikolwiek inny dowód, np. opinia biegłego albo eksperyment funkcjonariusza celnego. W uzasadnieniu NSA powołując się na przepisy rozporządzenia MF stwierdził, że stwierdzenie niezgodności stanu rzeczywistego automatów lub urządzeń do gier z warunkami rejestracji, w zakresie objętym badaniem jednostki badającej poprzedzającym rejestrację, jest dopuszczalne wyłącznie na podstawie badań kontrolnych jednostki badającej. Konsekwentnie więc zarówno dopuszczenie automatu lub urządzenia do eksploatacji i użytkowania (zarejestrowanie), jak i cofnięcie rejestracji wymaga przeprowadzenia przez jednostkę badającą odpowiednio: badania poprzedzającego rejestrację i badania kontrolnego. W obu tych przypadkach podstawą rozstrzygnięcia organu o zarejestrowaniu lub cofnięciu rejestracji automatu lub urządzenia do gier może być wyłącznie dowód w postaci opinii jednostki badającej. Nie jest prawidłowa, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, taka interpretacja ust. 4 § 14 rozporządzenia MF (ze względu na użycie zwrotu "może zażądać przeprowadzenia badań kontrolnych"), która czyni te badania jednym tylko z możliwych dowodów służących stwierdzeniu niezgodności stanu rzeczywistego automatów z warunkami rejestracji. Naczelnik urzędu celnego może zażądać przeprowadzenia badań kontrolnych przez jednostkę badającą w tym tylko znaczeniu, że ma takie prawo. Nie ciąży więc na nim obowiązek permanentnego żądania przeprowadzania takich badań. Jeżeli natomiast zamierza cofnąć rejestrację ze względu na niezgodność stanu rzeczywistego automatu lub urządzenia z warunkami rejestracji, musi się oprzeć wyłącznie na opinii jednostki badającej. Jeśli Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. zarzucając organom administracji publicznej naruszenie § 14 ust. 5 w związku z § 9 ust. 1 rozporządzenia MF, poprzez jego błędną wykładnię w istocie podzielił pogląd zaprezentowany we wskazanym wyroku NSA, to konsekwentnie w swoich wskazaniach winien był swoje stanowisko skonkretyzować z uwzględnieniem aktualnego stanu prawnego wynikającego z art. 23b ustawy o grach hazardowych, dotyczącego jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Takich wskazań co do dalszego postępowania nie zawarto jednak w zaskarżonym wyroku. Mając na uwadze powyższe, ponieważ zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania okazały się uzasadnione nie zachodziła potrzeba ustosunkowania się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 14 ust. 5 w związku z § 9 ust. 1 rozporządzenia MF. Tym bardziej, że Sąd I instancji zarzucając organom administracji naruszenie § 14 ust. 5 i § 9 ust. 1 rozporządzenia MF w ramach oceny prawnej jednoznacznie nie wskazał jaka powinna być prawidłowa wykładnia tych przepisów oraz na czym polegało mylne zrozumienie ich treści przez organy administracji. Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjnych orzekł jak w wyroku na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło