I SA/Wa 846/11

WyrokWSA w Warszawie2011-07-28

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Maria Tarnowska, Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest wznowienie postępowania sądowego na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a. w sytuacji, gdy okoliczność uzasadniająca wznowienie powstała po wydaniu prawomocnego wyroku sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Wznowienie postępowania sądowego na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a. jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku wykrycia okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały w dacie rozpoznawania sprawy przez sąd, lecz strona nie mogła się na nie powołać z powodu braku świadomości ich istnienia. Okoliczności powstałe po wydaniu prawomocnego wyroku nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania sądowego.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa w Warszawie wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z 21 listopada 2006 r., który oddalił jej skargę na decyzję SKO utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Warszawy o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego gruntu. Skarżąca powołała się na decyzję SKO z 2011 r., która stwierdziła nieważność decyzji z 1987 r., co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż decyzja z 1987 r. była podstawą odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę o wznowienie postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Maria Tarnowska WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2011 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej [...] w W. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1130/06 oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego. [...] Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowej [...] w W. (przywoływana dalej jako: "Spółdzielnia") – reprezentowana przez r.pr. L. S., pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem tego sądu z 21 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1130/06. Powyższym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółdzielni na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] maja 2006 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] października 2005 r. nr [...] o odmowie przyznania [...] Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej [...] w W., w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu wieczystym gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...], ozn. hip. Nr [...] (stanowiącego obecnie działkę ew. nr [...] z obrębu [...]). Powodem odmowy ustanowienia na rzecz Spółdzielni użytkowania wieczystego było ustalenie przez organy, że tożsame prawo zostało stronie już przyznane decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu W. z [...] sierpnia 1987 r. nr [...], wydaną w trybie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. – o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U Nr 22, poz.99 ze zm.). Sąd, podzielając argumentację organów zważył, iż w sytuacji pozostawania w obrocie prawnym ww. decyzji, nie jest możliwe pozytywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie do tego gruntu prawa użytkowania wieczystego w trybie przepisów dekretu warszawskiego. Grunt ten został bowiem już obciążony prawem użytkowania wieczystego podmiotu, który domaga się przyznania takiego prawa, ale na innej podstawie prawnej niż określa to decyzja z [...] sierpnia 1987 r. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 30 stycznia 2007 r. W skardze o wznowienia postępowania sądowego, jako podstawę wznowienia Spółdzielnia wskazała art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarżąca podała, że decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z [...] sierpnia 1987 r., a więc ze skutkiem ex tunc. To zaś oznacza, że w dacie wydawania wyroku decyzja z [...] sierpnia 1987 r. nie pozostawała w obrocie prawnym, o czym Sąd nie wiedział. Przy czym w dacie wyrokowania strona nie mogła się powołać na tą okoliczność, bowiem wówczas ww. decyzja znajdowała jeszcze się w obiegu prawny. Okoliczność ta ma zdaniem Spółdzielni wpływ na wynik sprawy, bowiem to z powodu istnienia decyzji z [...] sierpnia 1987 r. Sąd uznał prawidłowość odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego w trybie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. przez Prezydenta W. w decyzji z [...] października 2005 r. oraz prawidłowość decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] maja 2006 r., utrzymującej rozstrzygnięcie Prezydenta W. w mocy. Skarżąca wskazała, iż o podstawie wznowienia dowiedziała się w dniu 1 lutego 2011 r., tj. w dniu doręczenia jej decyzji Kolegium z [...] stycznia 2011 r. W dalszej części skargi strona wywodziła, iż jest następcą prawnym przedwojennej [...] Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej [...] w W. i reaktywowana została na mocy uchwały Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 1965 r. nr 311 - w sprawie przejęcia niektórych budynków spółdzielni budownictwa mieszkaniowego na własność Państwa, zasad rozliczania z tego tytułu oraz uregulowania niektórych innych spraw z zakresu spółdzielni budownictwa mieszkaniowego (MP Nr 71, poz. 406). Podnosiła ponadto, że zgodnie z dekretem z dnia 26 października 1945 r. brak było i brak jest obecnie przeszkód do uwzględnienia złożonego przez Zarząd Spółdzielni wniosku dekretowego. Znajdujący się bowiem na gruncie budynek został wybudowany w latach 30-tych, spełniał oraz spełnia funkcje mieszkaniowe i nie ma obecnie planu zagospodarowania przestrzennego, który wykluczałby tę funkcję. Powyższe, zdaniem skarżącej, uzasadnia wznowienie postępowania sądowego i zmianę kwestionowanego wyroku z dnia 21 listopada 2006 r. poprzez uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] maja 2006 r. oraz uchylenie utrzymanej przez nią w mocy decyzji Prezydenta W. z [...] października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga o wznowienie postępowania sądowego nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w sprawie nie zaistniała wskazywana w niej przesłanka wznowieniowa określona w art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). W myśl tego przepisu, można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Z uregulowania tego wynika zatem, że chodzi o późniejsze wykrycie okoliczności lub środków dowodowych, które w dacie rozpoznawania przez Sąd sprawy już istniały, jednakże strona nie mogła się na nie powołać z powodu braku świadomości co do ich istnienia. Innymi słowy okoliczności te muszą istnieć w trakcie zakończonego postępowania (vide: wyrok NSA z 25.08.2008 r., I FSK 1837/07, Lex nr 468881; post. NSA z 9.06.2010 r., II OZ 250/10, Lex nr 643648 ). Nie będą to więc okoliczności wykreowane poprzez zdarzenia prawne zaistniałe po dacie wydania przez sąd orzeczenia. Zważyć przy tym należy, że restytucyjne przyczyny wznowienia postępowania sądowego, o których mowa w ww. przepisie, odnoszą się do zdarzeń powstałych w tym postępowaniu, a nie postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną, względnie w innych postępowaniach administracyjnych, zakończonych decyzjami tworzącymi nowy stan rzeczy po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego. Jeżeli więc wykryta "okoliczność faktyczna lub środek dowodowy" mogłaby mieć wpływ na wynik sprawy administracyjnej i powinna być wykorzystana w tym właśnie postępowaniu, to wówczas dotknięta taką wadą decyzja administracyjna podlega zweryfikowaniu w trybie wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 i n. k.p.a.) bez konieczności wcześniejszej zmiany bądź uchylenia wyroku sądowego oddalającego skargę na tą decyzję. W rozpoznawanej sprawie okoliczności, o której mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a., strona upatruje w skutkach prawnych jakie wywołała wydana w dniu [...] stycznia 2011 r. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Nr [...], którą to decyzją została wyeliminowana z obrotu prawnego, w trybie stwierdzenia nieważności decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z [...] sierpnia 1987 r. nr [...]. Występowanie tej decyzji w obrocie prawnym stanowiło zaś m.in. przesłankę do odmowy uwzględnienia przez organy administracji publicznej wniosku Spółdzielni o przyznanie jej prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oraz zasadniczą przesłankę oddalenia w dniu 21 listopada 2006 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi na wydaną w tym przedmiocie decyzję Kolegium z [...] maja 2006 r. Zważyć jednak należy, iż mimo tego, że przywoływana przez stronę decyzja nadzorcza Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wywołuje skutek ex tunc, a więc przywraca stan prawny istniejący przed wydaniem wyeliminowanego z obrotu prawnego rozstrzygnięcia Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z [...] sierpnia 1987 r., to wydana ona została ponad cztery lata po wydaniu kwestionowanego obecnie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a tym samym okoliczności wywołane tą decyzją wykreowane zostały już po rozpoznaniu sprawy przez Sąd. W tym stanie rzeczy nie były to niewątpliwie okoliczności, które istniały w dacie wydawania w sprawie wyroku. Zatem także przyczyny nieprzywołania tych okoliczności przez stronę w toku procesu, nie wynikały z braku ich dostępności (tj. braku po stronie Spółdzielni świadomości ich wystąpienia), ale wyłącznie z tego względu, że wówczas one jeszcze niezaistniały. Skoro zatem podstawą wznowienia postępowania sądowego, do której odwołuje się art. 273 § 2 p.p.s.a., mogą być wyłącznie okoliczności lub środki dowodowe, które w dacie rozpoznawania sprawy przez Sąd już istniały, to tym samym wydana po tej dacie decyzja nadzorcza Kolegium i skutki prawne przez nią wywoływane, jako powstałe w następstwie późniejszych - w stosunku do wydanego w sprawie orzeczenia - zdarzeń prawnych, nie stanowią, w ocenie Sądu, opisanej w tym przepisie przesłanki umożliwiającej wznowienie tego postępowania. To zaś oznacza, że skarga [...] Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej [...] w W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 21 listopada 2006 r. nie ma usprawiedliwionych podstaw. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 282 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło