III SA/Łd 244/11
WyrokWSA w Łodzi2011-08-03
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Janusz Furmanek, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, wszczęte przed dniem 3 września 2002 r., powinno być prowadzone na podstawie przepisów obowiązujących w dniu jego wszczęcia, czy też na podstawie przepisów nowego rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r.? Czy datą wszczęcia postępowania jest zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, czy też pierwsza czynność organu administracji?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, wszczęte przed dniem 3 września 2002 r., powinno być prowadzone na podstawie przepisów obowiązujących w dniu jego wszczęcia, zgodnie z § 11 ust. 2 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. Datą wszczęcia postępowania w rozumieniu tego przepisu jest dzień zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, a nie pierwsza czynność organu administracji w rozumieniu art. 61 k.p.a. W związku z tym, że zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej miało miejsce w dniu 22 lutego 2002 r., zastosowanie miały przepisy rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Spółki [...] Kopalnie Surowców Mineralnych "A." na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł., która uchyliła decyzję organu I instancji stwierdzającą u pracownika chorobę zawodową. Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów prawa poprzez zastosowanie nieobowiązującego rozporządzenia z 1983 r. zamiast obowiązującego z 2009 r. oraz inne uchybienia proceduralne. Sąd rozpatrywał kwestię właściwego stanu prawnego do prowadzenia postępowania w sprawie choroby zawodowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 sierpnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2011 roku sprawy ze skargi [...] Kopalni Surowców Mineralnych A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji stwierdzającej chorobę zawodową oddala skargę. bg
Decyzją z dnia [...], Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. na podstawie art. 104 k.p.a. i art. 5 ust. 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851, ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65 poz. 294 ze zm.) w związku z § 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) stwierdził u W. W. chorobę zawodową pod postacią przewlekłego zapalenia oskrzeli wywołanego działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących w okresie niewydolności oddechowej.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosły [...] Kopalnie Surowców Mineralnych "A." Spółka z o.o. z siedzibą w S. Wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, a w przypadku nie uwzględnienia żądania o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
- naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na nieobowiązujących przepisach prawa tj. rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych a pominięcie przepisów obowiązujących tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku i naruszenie w związku z tym § 2 tego rozporządzenia poprzez stwierdzenie choroby zawodowej nie wymienionej w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia.
- naruszenie art. 9, art. 11, art. 107 § 1 3 k.p.a., poprzez brak w zaskarżonej decyzji uzasadnienia dla zastosowania przepisów rozporządzenia z 1983 roku.
- naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. w związku z § 6 i § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 roku poprzez wydanie orzeczenia lekarskiego z pominięciem wymagań § 6 oraz wydanie zaskarżonej decyzji wyłącznie w oparciu o orzeczenie lekarskie z pominięciem innego materiału dowodowego wbrew § 8 ust. 1.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł., działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 235 1 i art. 235 2 Kodeksu pracy oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych w związku z § 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych i art. 138 § 2 k.p.a., uchylił w całości zaskarżoną decyzję z dnia 28 października 2009 roku i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podniósł, iż z analizy dokumentacji zgromadzonej w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, że w latach 1980 – 2002 W. W. był zatrudniony w TKSM "A." Sp. z o.o. na stanowisku: tokarza, ślusarza i ślusarza remontowego. Aktualnie natomiast przebywa na rencie. W pierwszym orzeczeniu Nr [...] z dnia [...] wydanym po obserwacji klinicznej w Klinice Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. stwierdzono brak podstaw do rozpoznania u W. W. przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, jako choroby zawodowej układu oddechowego. W kolejnym orzeczeniu nr [...] z dnia [...] Przychodnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. potwierdziła brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej układu oddechowego. Decyzją z dnia [...], nr [...] PPIS w T. nie stwierdził u W. W. choroby zawodowej pod postacią: przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, astmy oskrzelowej i zewnątrzpochodnego alergicznego zapalenia pęcherzyków płucnych, wymienionych w poz. 5, 6 i 7 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku. Po rozpoznaniu odwołania W. W. od powyższej decyzji, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. decyzją z dnia [...], Nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W wyniku analizy narażenia zawodowego i wykonanych dodatkowych badaniach Poradnia Chorób Zawodowych WOMP w Ł. orzeczeniem NR [...] z dnia [...] rozpoznała u W. W. chorobę zawodową pod postacią przewlekłego zapalenia oskrzeli wywołanego działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących w okresie niewydolności oddechowej, wskazując w uzasadnieniu, że W. W. był narażony na pyły zawierające wolną krystaliczną krzemionkę, których stężenia przekraczały wartości NDS, nigdy nie palił tytoniu, a objawy niewydolności narządu oddechowego zostały potwierdzone podczas obserwacji szpitalnej w 2003 roku w Klinice Chorób Zawodowych IMP w Ł. Orzeczenie to zastało wydane na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku. Powyższe orzeczenie zakwestionowały [...] Zakłady Surowców Mineralnych "A. " Sp. z o.o. wskazując, że zostało oparte na stanie faktycznym niezgodnym z prawdą tj. na wynikach pomiarów natężeń czynników szkodliwych wykonanych dla innych stanowisk, niż te na których W. W. pracował oraz informacji, że zainteresowany nigdy nie palił papierosów, podczas gdy z wywiadów przeprowadzonych z najbliższymi współpracownikami, wynika, że nałogowo palił papierosy. Po uzupełnieniu materiału dowodowego, decyzją z dnia [...], Nr [...] PPIS w T. stwierdził u W. W. chorobę zawodową pod postacią przewlekłego zapalenia oskrzeli wywołanego działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących w okresie niewydolności oddechowej. Po rozpoznaniu odwołania [...] Kopalni Surowców Mineralnych "A." Sp. z o.o. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. decyzją z dnia [...], Nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po przeprowadzeniu ponownie dochodzenia epidemiologicznego i ponownej wnikliwej analizie dokumentacji zgromadzonej w sprawie, orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] Przychodnia Konsultacyjno-Diagnostyczna WOMP w Ł., stwierdziła brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłego zapalenia oskrzeli wywołanego działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego wskazując w uzasadnieniu, że pomimo spełnienia warunków istnienia niewydolności oddechowej nie został w przypadku W. W. spełniony warunek narażenia na substancje toksyczne i/lub aerozole drażniące w stopniu wystarczającym do wywołania przewlekłego zapalenia oskrzeli. Nie istnieją zatem powody do przyjęcia zawodowej etiologii rozpoznanego zapalenia oskrzeli. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne badanie Klinika Chorób Zawodowych i Toksykologii IMP w Ł., orzeczeniem lekarskim nr [...] z dnia [...], rozpoznała u W. W. chorobę zawodową pod postacią przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli spowodowanego działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących w okresie niewydolności oddechowej wymienioną w poz. 4 wykazu chorób zawodowych będącym załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku. W uzasadnieniu jednostka orzecznicza podniosła, że w świetle przepisów rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 roku nie jest wymagane spełnienie warunku przekroczeń NDS dla substancji toksycznych i aerozoli drażniących dla rozpoznania przewlekłego zapalenia oskrzeli spowodowanego działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących w okresie niewydolności oddechowej. Wymagane jest narażenie na te czynniki, występowanie choroby oraz niewydolność oddechowa, które to warunki w przypadku badanego pacjenta są spełnione. Zgodnie bowiem z "Wytycznymi metodologicznymi w sprawie rozpoznania chorób zawodowych" wprowadzonymi do stosowania przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej, w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego, jako warunek konieczny do rozpoznania takiego schorzenia w następstwie narażenia przewlekłego na pyły i gazy drażniące, bez ostrego początku, m.in. podano, że narażenie na działanie czynników szkodliwych, w stężeniach przekraczających normatywy higieniczne, powinno być długotrwałe, co najmniej 10-letnie. Wymóg taki potwierdza również opracowanie poświęcone problematyce chorób zawodowych pod redakcją prof. dr hab. med. Kazimierza Marka, gdzie w rozdziale dotyczącym możliwości i kryteriów uznania PZO za chorobę zawodową jest podkreślone, że "stężenie czynników szkodliwych powinno przekraczać normatywy higieniczne, a narażenie powinno być długotrwale, co najmniej 10-letnie. W przeciwnym razie etiologia zawodowa PZO jest mało prawdopodobna. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny odnosząc się natomiast do zarzutów postawionych w odwołaniu wskazał, że zarzut naruszenia art. 6 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na nieobowiązujących przepisach prawa tj. rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku i pominięcie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku jest bezpodstawny. Skierowanie na badania z NZOZ "B." w S. zostało bowiem wystawione przez lekarza w dniu 22 lutego 2002 roku, a więc zgodnie z § 10 rozporządzenia z dnia 3 września 2002 r. postępowanie w sprawie rozpoznania lub stwierdzenia choroby zawodowej rozpoczęte przed dniem wyjścia w życie tego rozporządzenia (tj. przed 3.09.2002 r.) jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów, którymi w niniejszej sprawie są przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku. W kwestii natomiast wątpliwości dotyczących treści orzeczenia lekarskiego nr [...] Kliniki Chorób Zawodowych i Toksykologii IMP w Ł., PWIS w Ł. pismem z dnia [...] zwrócono się do lekarza, który wydał powyższe orzeczenie o wyjaśnienie wątpliwości dotyczących przyjętego przez lekarza narażenia zawodowego. W odpowiedzi z dnia 20 stycznia 2011 roku Klinika Chorób Zawodowych i Toksykologii IMP w Ł., podtrzymała swoje stanowisko. Za zasadne Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. uznał natomiast naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., wskazując, iż uchybienia te pod względem merytorycznym kwalifikują zaskarżoną decyzję do uchylenia i przekazania organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy przekazując sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania nakazał wyjaśnić wszelkie istniejące wątpliwości, dotyczące odmiennej interpretacji przez jednostki orzecznicze zakresu stężeń zapylenia, które warunkują wystąpienie zawodowej przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Winno się ustalić, czy na przestrzeni 5 lat w czasie od zakończenia zatrudnienia (tj. od roku 2002), do przeprowadzenia oceny narażenia wykonanej w 2007 roku na stanowisku pracy W. W. nastąpiły zmiany np. w usytuowaniu stanowiska, zmiany techniczne (wentylacja), które mogły mieć wpływ na stopień narażenia, a jeśli tak, to jakie. Ponadto wskazano na konieczność konsultacji (opinii) z jednostką orzeczniczą II stopnia tj. Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu w aspekcie wytycznych zawartych w podręczniku "choroby zawodowe" pod red. K. Marka. tj. czy wymagana była praca co najmniej 10-letnia w warunkach przekraczających normatywy higieniczne.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a w przypadku nie uwzględnienia żądania wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła:
- naruszenie § 11 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 roku w zw. z art. 61 k.p.a. poprzez przyjęcie, że datą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia u W. W. choroby zawodowej było skierowanie na badania wystawione przez NZOZ "B.";
- naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie, iż decyzja organu I instancji dotknięta była nieważnością;
- naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na przepisach prawa nie mających zastosowania w sprawie tj. rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku i pominięcie obowiązujących przepisów prawa tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku;
- naruszenie art. 2351 Kodeksu pracy w zw. z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku poprzez nieuwzględnienie, że choroba zawodowa, której dotyczy decyzja nie jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 roku.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż wbrew stanowisku organu II instancji, datą wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie jest dzień 18 grudnia 2002 roku tj. data dokonania przez organ pierwszej czynności. Wszczęcie natomiast postępowania po dniu 3 września 2002 roku, zgodnie z § 11 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 roku, powoduje, że zastosowanie mają przepisy tegoż rozporządzenia, które w załączniku, stanowiącym wykaz chorób zawodowych nie wymieniają jako choroby zawodowej schorzenia po postacią "przewlekłego zapalenia oskrzeli wywołanego działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących w okresie niewydolności oddechowej".
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. podtrzymując dotychczasową argumentację, wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów postawionych w skardze podkreślił, iż datą wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie jest dzień 22 lutego 2002 roku, czyli data skierowania na badania, co z kolei oznacza, że zgodnie § 10 rozporządzenia 2002 roku postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby wszczęte przed dniem wejścia w życie rozporządzenia
tj. 3 września 20202 roku) jest prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych czyli rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Zasadnicze znaczenie w rozpoznawanej sprawie ma wyjaśnienie na podstawie jakich przepisów winno być prowadzone postępowanie w sprawie choroby zawodowej.
Należy zaznaczyć, iż do dnia 2 września 2002r. obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65 poz.265 z późn. zm.). W okresie od dnia 3 września 2002r. do dnia 2 lipca 2009r. obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132 poz.1115) zaś od dnia 3 lipca 2009r. obowiązuje rozporządzenie Rady Ministrów z 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 105 poz.869).
Zgodnie z treścią § 11 ust.1 rozporządzenia z 3 lipca 2009r. z zastrzeżeniem ust.2 do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne.
W myśl § 11 ust.2 wymienionego rozporządzenia postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczęte i niezakończone przed dniem 3 września 2002r., są prowadzone na podstawie przepisów obowiązujących, w dniu ich wszczęcia.
Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zasadnicze znaczenie ma interpretacja przepisu § 11 ust.2 rozporządzenia z 30 czerwca 2009r.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż pierwszą czynnością podjętą w sprawie było skierowanie W. W. do Poradni Chorób Zawodowych w Łodzi wystawione przez lekarza NZOZ "B." w S. w dniu 22 lutego 2002r. (k.39 akt administracyjnych). Skierowanie zawierało opis rozpoznania "podejrzenie choroby zawodowej (POCHP pneumoccniosis susp.)". Kolejną czynnością było pismo Poradni Chorób Zawodowych WOMP CP-L w Ł. z dnia 28 maja 2002r. skierowane do Kliniki Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. zwierające prośbę o konsultację w sprawie W. W. (k.38 akt administracyjnych). Z treści pisma wynika, iż rozpoznano u niego przewlekłą obturacyjną chorobę płuc oraz wysunięto podejrzenie choroby śródmiąższowej. W związku z czym Poradnia Chorób Zawodowych prosiła o hospitalizację W. W. celem wykonania badań prowokacyjnych. Następnie pismem z dnia 12 grudnia 2002r. Instytut Medycyny Pracy w Ł. zwrócił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. o przeprowadzenie dochodzenia epidemiologicznego (k.1 akt administracyjnych). Z pisma tego wynika, iż dochodzenie epidemiologiczne było konieczne dla wykonania badań prowokacyjnych pacjenta w czasie jego hospitalizacji wyznaczonej na dzień 6 stycznia 2003r. Po wpłynięciu tego pisma do organu I instancji w dniu 18 grudnia 2002r. przeprowadzone zostało dochodzenie epidemiologiczne.
W związku z wymienionymi czynnościami powstaje pytanie na podstawie jakich przepisów winno być prowadzone postępowanie w sprawie stwierdzenia u W. W. choroby zawodowej. Istnieje tutaj możliwość przyjęcia jednego z dwóch następujących rozwiązań: pierwsze rozwiązanie to uznanie, iż postępowanie zostało wszczęte i niezakończone przed dniem 3 września 2002r. i wówczas mają zastosowanie przepisy rozporządzenia z 18 listopada 1983r. Drugie rozwiązanie to uznanie, że postępowanie zostało wszczęte po 3 września 2002r. i w takiej sytuacji winny mieć zastosowanie przepisy rozporządzenia z 30 czerwca 2009r.
Aby udzielić odpowiedzi na tak postanowione pytanie niezbędne jest wyjaśnienie trybu postępowania, którego przedmiotem jest stwierdzenie lub odmowa stwierdzenia choroby zawodowej. Przede wszystkim należy zaznaczyć, iż postępowanie to jest wieloetapowe przy czym nie wszystkie etapy zalicza się do postępowania administracyjnego w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle obowiązującego do dnia 2 września 2002r. rozporządzenia z 18 listopada 1983r., zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej mogły dokonywać między innymi: zakłady społecznej służby zdrowia, lekarze wykonujący zawód poza zakładami społecznej służby zdrowia, zakłady pracy a nawet sam pracownik. Po dokonaniu takiego zgłoszenia uprawnione jednostki w tym m.in. lekarze wykonujący zawód poza zakładami społecznej służby zdrowia, wystawiały skierowanie pracownika do właściwej jednostki orzeczniczej, o której mowa w § 7 rozporządzenia. Jednostka ta wydawała orzeczenie w sprawie choroby zawodowej w oparciu o informacje o zagrożeniu zawodowym, wyniki dochodzenia epidemiologicznego, dokumentację dotyczącą przebiegu zatrudnienia, wyniki badań lekarskich i dokumentację lekarską. Jednostka orzecznicza przed wydaniem orzeczenia musiała dysponować określonymi materiałami. Jeżeli nie posiadała takich materiałów zwracała się do właściwego terenowego inspektora sanitarnego o ich nadesłanie. Właściwy terenowy inspektor sanitarny podejmował wówczas odpowiednie czynności w celu zgromadzenia potrzebnych materiałów np. przeprowadzał dochodzenie epidemiologiczne, i z chwilą podjęcia tych czynności rozpoczynało się postępowanie administracyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wszystkie wcześniejsze czynności, dokonane przed powiadomieniem właściwego inspektora sanitarnego, nie są zaliczane do postępowania administracyjnego w rozumieniu przepisów kpa.
W przepisie § 11 ust.2 rozporządzenia z 30 czerwca 2009r. wymieniono 3 etapy postępowania w sprawie choroby zawodowej a mianowicie: zgłaszanie podejrzenia, rozpoznanie i stwierdzenie choroby zawodowej. Aby można uznać, iż postępowanie winno się toczyć na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów (tzn. przepisów rozporządzenia z 18 listopada 1983r.) postępowanie musi być wszczęte i niezakończone przed dniem 3 września 2002r. Skoro w § 11 ust.2 jest mowa o postępowaniu w sprawie zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej to decyduje tutaj fakt zgłoszenia takiego podejrzenia. Z dniem takiego zgłoszenia rozpoczyna się postępowanie w sprawie choroby zawodowej i dzień tego zgłoszenia, tzn. przed lub po 3 września 2002r., decyduje według jakich przepisów winno się toczyć postępowanie. W przepisie § 11 ust.2 rozporządzenia z 30 czerwca 2009r. użyto sformułowania "wszczęte". W przekonaniu sądu określenie to nie oznacza wszczęcia postępowania administracyjnego w rozumieniu art.61 kpa. Zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej jest bowiem czynnością poprzedzającą wszczęcie postępowania administracyjnego. W związku z czym określenie "wszczęcie" użyte w § 11 ust.2 należy rozumieć jako rozpoczęcie lub zaczęcie postępowania lecz nie w znaczeniu, o którym mowa w art.61 kpa Reasumując sąd w obecnym składzie uznał, iż to data zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej decyduje według jakich przepisów winno toczyć się postępowanie w sprawie choroby zawodowej.
W rozpoznawanej sprawie zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej u W. W. dokonał lekarz NZOZ "B." w S. w dniu 22 lutego 2002r. Tego dnia wystawił on W. W. skierowanie do Poradni Chorób Zawodowych w Ł. w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. Poradnia Chorób Zawodowych WOMP w Ł. z związku z tym skierowaniem podjęła pierwsze czynności w dniu 28 maja 2002r. Zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej miało zatem miejsce w dniu 22 lutego 2002r. Oznacza to, iż postępowanie w sprawie zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej rozpoczęło się przed dniem 3 września 2002r., a więc winno być prowadzone według dotychczas obowiązujących przepisów. Organy administracji słusznie prowadziły te postępowanie w oparciu o przepisy rozporządzenia z 18 listopada 1983.
Sąd nie podzielił poglądu wyrażonego w skardze, iż postępowanie winno być prowadzone według przepisów rozporządzenia z 30 czerwca 2009r. Strona skarżąca stoi na stanowisku, iż postępowanie administracyjne zostało wszczęte w dniu 18 grudnia 2002r. gdyż w tym dniu właściwy inspektor sanitarny podjął pierwszą czynność w sprawie a było nią przeprowadzenia dochodzenia epidemiologicznego. Zdaniem strony skarżącej decydująca jest data wszczęcia postępowania administracyjnego w rozumieniu art.61 kpa. Sąd w obecnym składzie nie podzielił tego poglądu.
W przepisie § 11 ust.2 rozporządzenia z 30 czerwca 2009r. nie ma mowy o wszczęciu postępowania administracyjnego w rozumieniu art.61 kpa lecz o wszczęciu postępowania w sprawie zgłoszenia podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej. Etap zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej poprzedza postępowanie administracyjne w rozumieniu przepisów kpa a więc nie można uznać, iż w § 11 ust.2 chodzi o datę wszczęcia postępowania administracyjnego. W sytuacji gdyby prawodawcy chodziło o to, iż decyduje data wszczęcia postępowania w rozumieniu art.61 kpa to treść przepisu § 11 ust.2 brzmiałaby następująco: "Postępowania administracyjne wszczęte i niezakończone przed dniem 3 września 2002r. są prowadzone na podstawie przepisów obowiązujących w dniu ich wszczęcia". W takim przypadku nie byłoby wątpliwości, iż decyduje data wszczęcia postępowania w rozumieniu art.61 kpa. Przepis § 11 ust.2 nie ma jednak takiej treści. W przekonaniu sądu w wymienionym przepisie chodzi o postępowanie w sprawie choroby zawodowej w szerokim znaczeniu tego słowa tzn. o wszelkie czynności podjęte w związku ze zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej a nie o postępowanie wszczęte w sposób określony w art.61 kpa. W związku z czym sąd nie podzielił poglądu strony skarżącej w tym zakresie.
Organ odwoławczy trafnie również uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. Okoliczność ta nie była zresztą kwestionowana przez stronę skarżącą. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż dwie jednostki orzecznicze opierając się na tym samym materiale wydały dwie różne opinie. Obie jednostki różnie interpretowały stężenia zapylenia występujące na stanowisku pracy W. W. Należy podkreślić, iż był on zatrudniony u strony skarżącej do dnia 31 stycznia 2002r. zaś ocenę narażenia zawodowego wykonano na stanowisku W. W. w 2007r.. W związku z czym istnieje konieczność wyjaśnienia czy w ciągu 5 lat nastąpiły zmiany na tym stanowisku, które mogły mieć wpływ na stopień narażenia (np. usytuowanie stanowiska czy wentylacja na stanowisku). Dopiero po uzupełnieniu materiału dowodowego w tym zakresie jednostki orzecznicze winny ponownie się wypowiedzieć w kwestii rozpoznania bądź braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W zależności od treści wydanych orzeczeń organ I instancji winien również rozważyć możliwość uzyskania opinii innej jednostki orzeczniczej (np. Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu) lub podjąć jeszcze inne czynności w sprawie. Wiąże się to z koniecznością przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części, co zgodnie z treścią art.138 § 2 kpa, uzasadniało uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania.
Reasumując sąd uznał, iż skarga nie jest zasadna. Postępowanie w sprawie choroby zawodowej rozpoczęło się z chwilą zgłoszenia podejrzenia takiej choroby u W. W. co miało miejsce w dniu 22 lutego 2002r. W związku z czym, zgodnie z treścią § 11 ust.2 rozporządzenia z 30 czerwca 2009r., postępowanie winno być prowadzone na podstawie przepisów rozporządzenia z 18 listopada 1983r. Organy administracji słusznie uznały, iż właśnie to rozporządzenie winno mieć zastosowanie. Organ odwoławczy trafnie również wydał rozstrzygnięcie, o którym mowa w art.138 § 2 kpa gdyż zachodziła konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę.
a.ł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło