II OSK 2550/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-02-16

Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak, Paweł Miładowski, Roman Ciąglewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, wszczęte przed dniem 3 września 2002 r., powinno być prowadzone na podstawie przepisów obowiązujących w dacie jego wszczęcia, nawet jeśli pierwszą czynnością organu administracji była czynność podjęta po tej dacie?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest trójetapowe: zgłoszenie podejrzenia, rozpoznanie i stwierdzenie. Kluczowa dla określenia przepisów przejściowych jest data zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, która inicjuje całe postępowanie. Jeśli zgłoszenie podejrzenia nastąpiło przed 3 września 2002 r., postępowanie toczy się na podstawie przepisów obowiązujących w tej dacie, nawet jeśli dalsze czynności organów administracji miały miejsce po tej dacie. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wszczęcia postępowania stosuje się jedynie do ostatniego etapu, tj. stwierdzenia choroby zawodowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła stwierdzenia choroby zawodowej u pracownika. Organ I instancji stwierdził chorobę zawodową, jednak organ II instancji uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając zasadność zarzutów dotyczących naruszenia przepisów proceduralnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję organu II instancji. Spółka wniosła skargę kasacyjną, kwestionując zastosowanie przepisów rozporządzenia z 1983 r. zamiast rozporządzenia z 2009 r., argumentując, że postępowanie zostało wszczęte po 3 września 2002 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędziowie NSA Paweł Miładowski del. NSA Roman Ciąglewicz Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T. Kopalni Surowców Mineralnych "B." Sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 sierpnia 2011 r. sygn. akt III SA/Łd 244/11 w sprawie ze skargi T. Kopalni Surowców Mineralnych "B." Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I Instancji stwierdzającej chorobę zawodową oddala skargę kasacyjną. Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 244/11, którym oddalono skargę T. Kopalni Surowców Mineralnych "B." Spółki z o. o. z siedzibą w S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia [...] marca 2011 r. w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji stwierdzającej chorobę zawodową. Decyzją z dnia [...] października 2009 r., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. na podstawie art. 104 k.p.a. i art. 5 ust. 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) w związku z § 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) stwierdził u W. W. chorobę zawodową pod postacią przewlekłego zapalenia oskrzeli wywołanego działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących w okresie niewydolności oddechowej. Od powyższej decyzji odwołanie wniosły T. Kopalnie Surowców Mineralnych "B." Spółka z o.o. z siedzibą w S., wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, a w przypadku nie uwzględnienia żądania o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono: - naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na nieobowiązujących przepisach prawa tj. rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych a pominięcie przepisów obowiązujących tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku i naruszenie w związku z tym § 2 tego rozporządzenia poprzez stwierdzenie choroby zawodowej niewymienionej w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia. - naruszenie art. 9, art. 11, art. 107 § 1 3 k.p.a., poprzez brak w zaskarżonej decyzji uzasadnienia dla zastosowania przepisów rozporządzenia z 1983 r. - naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. w związku z § 6 i § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. poprzez wydanie orzeczenia lekarskiego z pominięciem wymagań § 6 oraz wydanie zaskarżonej decyzji wyłącznie w oparciu o orzeczenie lekarskie z pominięciem innego materiału dowodowego wbrew § 8 ust. 1. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi, działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, w związku z § 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych i art. 138 § 2 k.p.a., uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Odnosząc się do zarzutów postawionych w odwołaniu organ wskazał, że zarzut naruszenia art. 6 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na nieobowiązujących przepisach prawa tj. rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. i pominięcie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. jest bezpodstawny. Skierowanie na badania z NZOZ "D." w S. zostało bowiem wystawione przez lekarza w dniu 22 lutego 2002 r., a więc zgodnie z § 10 rozporządzenia z dnia 3 września 2002 r. postępowanie w sprawie rozpoznania lub stwierdzenia choroby zawodowej rozpoczęte przed dniem wyjścia w życie tego rozporządzenia (tj. przed 3 września 2002 r.) jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów, którymi w niniejszej sprawie są przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. Za zasadne Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi uznał natomiast naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., wskazując, że uchybienia te pod względem merytorycznym kwalifikują zaskarżoną decyzję do uchylenia i przekazania organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy przekazując sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania nakazał wyjaśnić wszelkie istniejące wątpliwości, dotyczące odmiennej interpretacji przez jednostki orzecznicze zakresu stężeń zapylenia, które warunkują wystąpienie zawodowej przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Winno się ustalić, czy na przestrzeni 5 lat w czasie od zakończenia zatrudnienia (tj. od roku 2002), do przeprowadzenia oceny narażenia wykonanej w 2007 roku na stanowisku pracy W. W. nastąpiły zmiany np. w usytuowaniu stanowiska, zmiany techniczne (wentylacja), które mogły mieć wpływ na stopień narażenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a w przypadku nie uwzględnienia żądania wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła: - naruszenie § 11 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w zw. z art. 61 k.p.a. poprzez przyjęcie, że datą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia u W. W. choroby zawodowej było skierowanie na badania wystawione przez NZOZ "D."; - naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie, iż decyzja organu I instancji dotknięta była nieważnością; - naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na przepisach prawa nie mających zastosowania w sprawie tj. rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. i pominięcie obowiązujących przepisów prawa tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.; - naruszenie art. 2351 Kodeksu pracy w zw. z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. poprzez nieuwzględnienie, że choroba zawodowa, której dotyczy decyzja nie jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wbrew stanowisku organu II instancji, datą wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie jest dzień 18 grudnia 2002 r. tj. data dokonania przez organ pierwszej czynności. Wszczęcie natomiast postępowania po dniu 3 września 2002 r., zgodnie z § 11 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., powoduje, że zastosowanie mają przepisy tegoż rozporządzenia, które w załączniku stanowiącym wykaz chorób zawodowych, nie wymieniają jako choroby zawodowej schorzenia pod postacią "przewlekłego zapalenia oskrzeli wywołanego działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących w okresie niewydolności oddechowej". W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi, podtrzymując dotychczasową argumentację, wniósł o jej oddalenie. W motywach wyroku oddalającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że do dnia 2 września 2002 r. obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 265 z późn. zm.). W okresie od dnia 3 września 2002 r. do dnia 2 lipca 2009 r. obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz.1115) zaś od dnia 3 lipca 2009 r. obowiązuje rozporządzenie Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz.869). Zgodnie z treścią § 11 ust.1 rozporządzenia z 3 lipca 2009 r. z zastrzeżeniem ust. 2 do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. W myśl § 11 ust. 2 wymienionego rozporządzenia postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczęte i niezakończone przed dniem 3 września 2002 r., są prowadzone na podstawie przepisów obowiązujących, w dniu ich wszczęcia. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zasadnicze znaczenie ma interpretacja przepisu § 11 ust. 2 rozporządzenia z 30 czerwca 2009 r. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż pierwszą czynnością podjętą w sprawie było skierowanie W. W. do Poradni Chorób Zawodowych w Łodzi wystawione przez lekarza NZOZ "D." w S. w dniu 22 lutego 2002 r. Skierowanie zawierało opis rozpoznania "podejrzenie choroby zawodowej (POCHP pneumoccniosis susp.)". Kolejną czynnością było pismo Poradni Chorób Zawodowych [...] w Łodzi z dnia 28 maja 2002 r. skierowane do Kliniki Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi zwierające prośbę o konsultację w sprawie W. W. Sąd pierwszej instancji podniósł, że postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest wieloetapowe przy czym nie wszystkie etapy zalicza się do postępowania administracyjnego w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle obowiązującego do dnia 2 września 2002 r. rozporządzenia z 18 listopada 1983 r., zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej mogły dokonywać między innymi: zakłady społecznej służby zdrowia, lekarze wykonujący zawód poza zakładami społecznej służby zdrowia, zakłady pracy a nawet sam pracownik. Po dokonaniu takiego zgłoszenia uprawnione jednostki w tym m.in. lekarze wykonujący zawód poza zakładami społecznej służby zdrowia, wystawiały skierowanie pracownika do właściwej jednostki orzeczniczej, o której mowa w § 7 rozporządzenia. Jednostka ta wydawała orzeczenie w sprawie choroby zawodowej w oparciu o informacje o zagrożeniu zawodowym, wyniki dochodzenia epidemiologicznego, dokumentację dotyczącą przebiegu zatrudnienia, wyniki badań lekarskich i dokumentację lekarską. W przepisie § 11 ust. 2 rozporządzenia z 30 czerwca 2009 r. wymieniono 3 etapy postępowania w sprawie choroby zawodowej a mianowicie: zgłaszanie podejrzenia, rozpoznanie i stwierdzenie choroby zawodowej. Aby można uznać, iż postępowanie winno się toczyć na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów (tzn. przepisów rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r.) postępowanie musi być wszczęte i niezakończone przed dniem 3 września 2002 r. Skoro w § 11 ust. 2 jest mowa o postępowaniu w sprawie zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej to decyduje tutaj fakt zgłoszenia takiego podejrzenia. Z dniem takiego zgłoszenia rozpoczyna się postępowanie w sprawie choroby zawodowej i dzień tego zgłoszenia, tzn. przed lub po 3 września 2002 r., decyduje według jakich przepisów winno się toczyć postępowanie. W przepisie § 11 ust. 2 rozporządzenia z 30 czerwca 2009 r. użyto sformułowania "wszczęte". W przekonaniu Sądu pierwszej instancji określenie to nie oznacza wszczęcia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 61 k.p.a. Zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej jest bowiem czynnością poprzedzającą wszczęcie postępowania administracyjnego. W związku z czym określenie "wszczęcie" użyte w § 11 ust. 2 należy rozumieć jako rozpoczęcie lub zaczęcie postępowania lecz nie w znaczeniu, o którym mowa w art. 61 k.p.a. Sąd uznał, że to data zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej decyduje według jakich przepisów winno toczyć się postępowanie w sprawie choroby zawodowej. W rozpoznawanej sprawie zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej u W. W. dokonał lekarz NZOZ "D." w S. w dniu 22 lutego 2002 r. Tego dnia wystawił on W. W. skierowanie do Poradni Chorób Zawodowych w Łodzi w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. Poradnia Chorób Zawodowych WOMP w Łodzi z związku z tym skierowaniem podjęła pierwsze czynności w dniu 28 maja 2002 r. Zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej miało zatem miejsce w dniu 22 lutego 2002 r. Oznacza to, iż postępowanie w sprawie zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej rozpoczęło się przed dniem 3 września 2002 r., a więc winno być prowadzone według dotychczas obowiązujących przepisów. Organy administracji słusznie prowadziły te postępowanie w oparciu o przepisy rozporządzenia z 18 listopada 1983 r. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku T. Kopalnie Surowców Mineralnych "B." Spółka z o.o. z siedzibą w S., na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie prawa tj.: 1) naruszenie § 11 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, w zw. z art. 61 k.p.a., poprzez przyjęcie, że datą wszczęcia postępowania w sprawie choroby zawodowej W. W. było skierowanie na badania wystawione przez NZOZ "D.", 2) naruszenie art. 2351 Kodeksu Pracy, w zw. z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., poprzez nieuwzględnienie, że choroba zawodowa, której dotyczy decyzja organu nie jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., w sprawie chorób zawodowych. W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, lub o rozpoznanie sprawy w oparciu art.188 P.p.s.a.. W uzasadnieniu kasator podnosi, że postępowanie w sprawie choroby zawodowej W. W. zostało wszczęte w dniu 18 grudnia 2002 r., gdyż w tej dacie miała miejsce pierwsza czynność podjęta przez właściwy organ - Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. Skoro zostało wszczęte po dniu 3 września 2002 r., to na gruncie § 11 rozporządzenia z 2009 r., skutkuje stosowaniem przepisów tegoż rozporządzenia, nie wyłączając wykazu chorób zawodowych stanowiących jego załącznik. Stosownie do art. 61 k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, zaś datą wszczęcia postępowania z urzędu jest data dokonania przez organ pierwszej czynności w postępowaniu. Za datę wszczęcia postępowania nie może być uznane wystawienie skierowania na badanie przez lekarza placówki medycznej. Wystawienie skierowania na badanie nie jest czynnością urzędową podjętą przez właściwy organ. Skarżący nie podziela stanowiska WSA w Łodzi zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, jakoby sformułowanie "postępowania wszczęte" zawarte w §11 rozporządzenia z 2009 r., można było rozumieć inaczej niż wynika to z przepisów k.p.a. Dla materii regulowanej w rozporządzeniu z 2009 r., nie ma innego źródła definicji "wszczęcia postępowania" niż zawarta w art. 61 k.p.a. Zdaniem skarżącego gdyby ustawodawca formułując w rozporządzeniu z 2009 r., przepisy przejściowe chciał aby stary stan prawny (rozporządzenie z 1983 r.) miał zastosowanie do spraw w których pierwsza czynność została podjęta przed dniem 3 września 2002 r., użyłby określenia "pierwsza czynność podjęta w sprawie" lub "zgłoszenie podejrzenia". Tymczasem ustawodawca w § 11 w sposób świadomy użył pojęcia "wszczęcie postępowania", korespondującego z § 4 ust. 1 rozporządzenia. W przypadku uznania, że postępowanie w sprawie choroby zawodowej W. W. rozpoczęło się po dniu 3 września 2002 r., zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia z 2009 r., powinny mieć do niego zastosowanie przepisy tegoż rozporządzenia. To one powinny być wskazane jako podstawa prawna rozstrzygnięcia, zaś stwierdzona choroba zawodowa winna być wymieniona w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z 2009 r., oraz spełniać dodatkowe kryteria tam wskazane ("trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60% wartości należnej, wywołane narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej co najmniej w 30% przypadków stwierdzono na stanowisku pracy przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń"). W odpowiedzi na skargę kasacyjną W. W. wniósł o jej oddalenie. Uczestnik postępowania w całości podtrzymał stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych. W ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonana przez Sąd pierwszej instancji egzegeza przepisów prawnych regulujących postępowanie w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych, w tym w szczególności przepisów intertemporalnych jest trafna. Na aprobatę zasługuje konstatacja, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej jest trzy-etapowe tj. obejmuje zgłaszanie podejrzenia choroby zawodowej, rozpoznanie i stwierdzenie choroby zawodowej. Wniosek taki wynika zarówno z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, jak rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, jak również wprost z treści § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Nie sposób nie podzielić także zapatrywania, że zawarte w § 11 ostatniego z przywołanych rozporządzeń sformułowanie "postępowania (...) wszczęte i niezakończone" dotyczy postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych. To zatem data wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej będzie miarodajna dla oceny, które przepisy winny być stosowane w całym postępowaniu. Analiza unormowań regulujących problematykę dotyczącą chorób zawodowych wskazuje jednoznacznie, że pierwszą czynnością, jaka inicjuje postępowanie zmierzające do stwierdzenia choroby zawodowej jest zgłoszenie podejrzenia takiej choroby. To ono bowiem poprzedza wszelkie dalsze działania przewidziane w tych przepisach i daje asumpt do uruchomienia określonych w nich procedur. Konkluzja taka wynika z treści wszystkich trzech rozporządzeń Rady Ministrów, jakie obowiązywały na przestrzeni ostatnich lat, a w szczególności z brzmienia § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r., § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. (uznanego mocą wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. , P 23/07, OTK-A 2008, Nr 5, poz. 82 za niezgodne z ustawą zasadniczą), jak również § 3 obecnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. W konsekwencji nie budzi wątpliwości, że właśnie datę zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej należy uznać - jak trafnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji - za dzień rozpoczęcia postępowania w sprawie. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że postępowanie w sprawie choroby zawodowej, zostało wszczęte 22 lutego 2002 r., a to z uwagi na wystawienie przez lekarza NZOZ "D." skierowania na badania mające na celu zweryfikowanie podejrzenia istnienia u W. W. choroby zawodowej. Dlatego też przepisami regulującymi postępowanie w tej sprawie, jak również stanowiącymi podstawę merytorycznej oceny wystąpienia u W. W. choroby zawodowej, są przepisy obowiązujące w czasie wszczęcia postępowania, tj. 22 lutego 2002 r. - a zatem przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r., a to z uwagi na niebudzącą wątpliwości treść § 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. Nie ma racji skarżąca kasacyjnie wskazując na późniejsze niż w rzeczywistości wszczęcie postępowania w sprawie choroby zawodowej W. W. Postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej (zgłoszenia podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia) zostało uregulowane specyficznie - w sposób uwzględniający charakter tego postępowania, a zatem nie sposób podzielić argumentów skargi, iż - wbrew oczywistemu brzmieniu przepisów rozporządzenia - za wszczęcie postępowania w sprawie choroby zawodowej należy uznać datę podjęcia przez organ uprawniony pierwszej czynności w sprawie. Pogląd taki jest nie do utrzymania, ponieważ - jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji - przepisy k.p.a. dotyczące wszczęcia postępowania stosuje się na gruncie postępowań w przedmiocie choroby zawodowej jedynie do ostatniego etapu tych postępowań, tj. postępowania w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Uwzględniając powyższe a także odnosząc się do zawartej w zarzutach skargi kasacyjnej oraz jej uzasadnieniu, próbie podważenia oceny prawnej poczynionej przez Sąd pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną podstaw i na mocy art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło