I SA/Gl 184/11

WyrokWSA w Gliwicach2011-08-04

Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Wojciech Organiściak, Bożena Suleja

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowle kolejowe wykorzystywane przez zarządcę infrastruktury kolejowej, który jednocześnie wykonuje przewozy własnych towarów i pracowników na własnych liniach kolejowych, mogą korzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z 2002 roku?
Ratio decidendi
Budowle kolejowe nie mogą korzystać ze zwolnienia podatkowego, jeśli zarządca infrastruktury kolejowej, będący jednocześnie przewoźnikiem, wykorzystuje tę infrastrukturę również na własne, wewnątrzzakładowe potrzeby, w tym przewóz własnych towarów i pracowników, bez organizacyjnego wyodrębnienia tych działalności. Zwolnienie przysługuje tylko wtedy, gdy infrastruktura jest udostępniana licencjonowanym przewoźnikom na równych prawach i wykorzystywana wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego.
Stan faktyczny
A S.A. złożyła korektę deklaracji podatkowej za 2002 rok, wykazując nadpłatę podatku od nieruchomości z powodu wyłączenia budowli kolejowych wykorzystywanych na potrzeby publicznego transportu kolejowego. Organ podatkowy odmówił stwierdzenia nadpłaty, uznając, że Spółka wykorzystywała infrastrukturę kolejową również na własne cele gospodarcze i wewnątrzzakładowe przewozy pracowników. SKO utrzymało decyzję organu I instancji, a skarga Spółki została oddalona przez WSA w Gliwicach.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Wojciech Organiściak, Bożena Suleja (spr.), Protokolant Katarzyna Kot, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi A S.A. w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. – w dalszej części uzasadnienia określane słowem "Kolegium" lub "SKO" – działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. Nr 8, poz. 60 z 2005 roku z późn. zm. zwanej dalej O.p.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta M. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2002 w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że w dniu 11 stycznia 2007 r. podatnik (A S.A. z siedzibą w J. (późniejsza nazwa: A S.A., A S.A., aktualnie A S.A. zwana dalej Spółką) złożył korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za 2002 rok wykazując nadpłatę w łącznej wysokości [...] zł. Korekta związana była z wyłączeniem z opodatkowania budowli kolejowych wykorzystywanych wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego. Decyzją z dnia [...] r. organ podatkowy I Instancji odmówił podatnikowi stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za ten rok. W odwołaniu od w/w decyzji podatnik zarzucił sprzeczność poczynionych przez organ ustaleń faktycznych z zebranym materiałem dowodowym a także błędne uznanie, że budowle i grunty wyłączone przez Spółkę z opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie były wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego oraz naruszenie przez organ pierwszej instancji przepisów art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2002 r., art. 72 § 1 pkt 1, art. 75 § 4 Ordynacji podatkowej. Rozpoznając odwołanie SKO w K. decyzją z dnia [...] r. utrzymało decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. Z kolei wyrokiem z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/GL 363/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta M. wskazując na wykładnię pojęcia "publiczny transport kolejowy" oraz konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego celem ustalenia przesłanki wyłączności wykonywania publicznego transportu kolejowego na spornych liniach kolejowych. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta M. decyzją z dnia [...] r. określił podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2002 w kwocie [...] zł. Organ przyjął jako prawidłową podstawę opodatkowania w podatku od nieruchomości za rok 2002, dane zawarte w korekcie deklaracji za 2002 r. złożonej w dniu 17 stycznia 2007 r. Powyższa należność została w całości uregulowana przez podatnika. W ramach postępowania wyjaśniającego organ podatkowy ustalił, że Spółka stosowała nierówne warunki wobec koncesjonowanych przewoźników w zakresie wysokości opłat, terminów płatności, okresów wypowiedzenia umów. Zdaniem organu I instancji w 2002 roku nie obowiązywały jednolite zasady, które pozwoliłyby na stwierdzenie, że dostęp do infrastruktury miał charakter publiczny a infrastruktura była udostępniana na równych prawach. W ocenie organu nie została również spełniona przesłanka wyłącznego wykorzystywania na potrzeby publicznego transportu kolejowego albowiem z poczynionych ustaleń jednoznacznie wynika, że Spółka wykonywała przewóz własnych pracowników własnym taborem kolejowym po własnych liniach kolejowych. To z kolei świadczy niewątpliwie o wykorzystywaniu infrastruktury kolejowej na wewnątrzzakładowe potrzeby. Pociągi służbowe do przewozu pracowników jeździły regularnie w godzinach rannych, popołudniowych i wieczornych w kilkunastu relacjach (np. pociąg przejeżdżający przez terytorium miasta M. w relacji: [...] – [...], kursował w godzinach 7.21 – 8.28, w relacji [...]–[...] kursował w godzinach 13.15 – 14.28, w relacji [...] – [...] kursował w godzinach 19.25 – 20.32). Ponadto w oparciu o wyjaśnienia podatnika ustalono, że linie kolejowe Spółka wykorzystywała na potrzeby wewnętrzne tj. prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie wydobywania kopalin i ich sprzedaży. Podatnik dostarczając piasek do punktu sprzedaży w S. (tzw. "[...]") nie dokonywał jego przewozu na zlecenie osób trzecich, ale na potrzeby prowadzonej jednocześnie działalności w zakresie wydobywania kopalin, realizując tym samym własny cel gospodarczy w postaci osiągania zysku poprzez m. in. sprzedaż kruszyw. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał się na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w wyrokach z dnia 28.10.2008 r. sygn. akt II FSK 696/08 i II FSK 704/08) stwierdził, iż " Omawiane zwolnienie nie obejmuje natomiast sytuacji, w których zarząd infrastruktury będącej jednocześnie przewoźnikiem, realizuje na danej linii również transport na własne wewnątrzzakładowe potrzeby." Organ zacytował też fragment wyroku WSA w Gliwicach z dnia 25 maja 2010 r. sygn. akt I SA/GL 126/10, w którym wskazano: ",...transport rzeczy odbywający się na liniach kolejowych dostępnych dla innych przewoźników przez podmiot wykonujący jednocześnie zarząd tymi liniami (infrastrukturą kolejową) jak i przewóz kolejowy, bez organizacyjnego wyodrębnienia tych dwóch sfer działalności, przewożąc wytworzone przez siebie produkty, własnym taborem kolejowym, po posiadanych liniach kolejowych, do własnych punktów sprzedaży, z wyłączeniem innych podmiotów oznaczał, że tak użytkowane budowle kolejowe nie mogły być uznane za wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego...". W konkluzji Organ I instancji uznał, że sporne budowle nie mogły skorzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości z uwagi na niejednakowe dla wszystkich koncesjonowanych przewoźników warunki dostępu do infrastruktury kolejowej podatnika oraz wykorzystywanie linii kolejowych dla potrzeb wewnątrzzakładowych. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik strony zarzucił naruszenie: -art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne określenie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2002; -art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, według stanu obowiązującego w roku 2002, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przesłanką zwolnienia od podatku od nieruchomości jest zawieranie z wszystkimi koncesjonowanymi przewoźnikami umów o udostępnianie infrastruktury kolejowej oraz z wszystkimi zleceniodawcami umów w przedmiocie przewozów towarów "własnych" lub cudzych" na identycznych warunkach; - art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, poprzez uznanie, iż w sprawie nie występuje nadpłata w podatku od nieruchomości; - art. 75 § 4 pkt 1 Ordynacji podatkowej, poprzez uznanie, iż złożona korekta zeznania (deklaracji) nie ma podstaw prawnych. Rozpoznając sprawę merytorycznie organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym do końca 2002r., od podatku od nieruchomości zwolnione były budowle a także zajęte pod nie grunty - wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego. W myśl powołanego przepisu ustawa uzależniała nabycie prawa do zwolnienia od podatku od następujących przesłanek: 1/ zwolnienie dotyczyło wyłącznie budowli, jednakże pod warunkiem ich wykorzystywania na potrzeby "publicznego transportu kolejowego", 2/ wykorzystywanie budowli na potrzeby "publicznego transportu kolejowego" miało charakter wyłączny, 3/ grunty pod budowlami kolejowymi korzystały ze zwolnienia jedynie wówczas, gdy posadowione na nich budowle również korzystały z takiego zwolnienia. Aby skorzystać ze zwolnienia podatkowego istotnym było łączne spełnienie wszystkich przesłanek. Podatnik składając korektę deklaracji podatkowej wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty powołał się na treść art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych twierdząc, iż infrastruktura kolejowa, której dotyczy korekta deklaracji odpowiadała w roku 2002 cechom oznaczonym w treści tego przepisu. W dalszej kolejności SKO podkreśliło, że w odwołaniu podatnik nie kwestionował ustaleń faktycznych poczynionych przez Prezydenta M. ale zarzucił mu formułowanie dodatkowych przesłanek warunkujących możność uznania prawnych i faktycznych podstaw o zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4. W ocenie organu twierdzenie to jest nieuprawnione. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w bardzo szerokim zakresie, z uwzględnieniem zaleceń zawartych w wyroku WSA w Gliwicach sygn. akt I SA/GL 363/09 z dnia 8 grudnia 2009 r. oraz późniejszymi wyrokami NSA w Warszawie wydanymi w analogicznym stanie faktycznych i prawnym. Wyniki tego postępowania pozwalają na przyjęcie, iż A S.A. w 2002 roku nie wykorzystywała swojej infrastruktury kolejowej wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego. W badanym roku podatkowym podatnik pełnił funkcję zarówno przewoźnika jak i zarządcy infrastruktury kolejowej bez organizacyjnego wyodrębnienia tych funkcji, co jednakże nie miało istotnego wpływu na zastosowanie zwolnienia podatkowego, gdyż o publicznym charakterze transportu przesądza to, czy zarządca udostępnia linie kolejowe uprawnionym przewoźnikom kolejowym na równych prawach - którym w rozpatrywanym okresie była także A S.A. Jednocześnie w decyzji podkreślono, że organ podatkowy I instancji, jak również Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., są związane stanowiskiem WSA w Gliwicach zawartym w powołanym wyżej w wyroku dotyczącym niniejszej sprawy, zgodnie z którym "(...)Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy podatkowe powinny uwzględnić ocenę prawną przedstawioną w niniejszym wyroku w przedmiocie wykładni "publiczny transport kolejowy" i rozważyć, czy zarządzana przez skarżącą infrastruktura kolejowa była wykorzystywana wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego tzn. czy była udostępniana uprawnionym przewoźnikom kolejowym na równych prawach czy też była wykorzystywana przez skarżącą do jej celów prywatnych. SKO podkreśliło, iż przedmiotem działalności gospodarczej Spółki jest między innymi wydobywanie żwiru i piasku, transport kolejowy oraz sprzedaż hurtowa materiałów budowlanych. W swoich wyjaśnieniach złożonych na piśmie w dniu 13 sierpnia 2010 oraz w dniu 9 września 2010 r. r. podatnik stwierdził, iż w ramach wykonywanej przez niego działalności przewozowej, transportowane był również piasek (własny produkt) do własnego punktu sprzedaży w S. własnym taborem kolejowym. Jednocześnie oświadczył, że transport ten odbywał się na linii kolejowej [...]–[...], przebiegającej przez Miasto M.. Aby dostarczyć piasek o powołanego wyżej punktu sprzedaży w Siemianowicach Śląskich, podatnik musiał przejechać liniami kolejowymi usytuowanymi na terenie M. Z przedłożonych umów zawartych z innymi przewoźnikami wynika, że przedmiotem umowy jest wzajemne odpłatne udostępnianie linii kolejowych, przy czym warunki płatności i poszczególne ustalenia zawieranych umów są zróżnicowane. Z oczywistych powodów nie istnieje umowa zawarta przez A S.A. (zarządcą linii kolejowych) a A S.A. (przewoźnikiem kolejowym). Powyższa okoliczność jak i całość przedłożonej dokumentacji potwierdza fakt wykorzystywania własnych linii kolejowych do przewozu własnych produktów, własnym taborem kolejowym do swoich punktów sprzedaży, co z kolei świadczy o braku wyłączności wykorzystywania budowli i usytuowanych pod nimi gruntów na potrzeby publicznego transportu kolejowego. Podatnik niewątpliwie wykorzystywał infrastrukturę kolejową również na swoje wewnątrzzakładowe potrzeby. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. została zaskarżona przez pełnomocnika do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił obrazę: -art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne określenie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2002; - art. 75 § 4 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie -art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, według stanu obowiązującego w roku 2004 (winno być w 2002 –uwaga Sądu), poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że nie wystąpiła przesłanka wyłączności, gdyż zdaniem organu infrastruktura kolejowa była udostępniana na realizację własnych celów gospodarczych -art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, według stanu obowiązującego w roku 2004 ((winno być w 2002 –uwaga Sądu) oraz art. 120 i 121 § 1 O.p. poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi "publiczny transport kolejowy", gdyż zdaniem organu infrastruktura kolejowa nie była udostępniana na równych prawach wszystkim zainteresowanym przewoźnikom. Wskazując na powyższe pełnomocnik wniósł o uchylenie decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia [...] r. (winno być 2010 –uwaga sądu) oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Na wstępie skargi pełnomocnik przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Podniósł, że SKO wskazało dwie przyczyny, które legły u podstaw decyzji tj. brak tożsamości umów zawartych przez zarządcę z przewoźnikami i wykorzystywanie infrastruktury kolejowej również na swoje wewnątrzzakładowe potrzeby. W dalszej kolejności autor skargi przeprowadził wywód co do obowiązującej wykładni pojęcia "publiczny transport kolejowy", dokonanej przez NSA w licznych wyrokach. Podkreślił, iż organy podatkowe nie maja uprawnień do oceny, czy umowy dotyczące udostępniania linii kolejowych naruszają w swej treści zasady równego traktowania licencjonowanych przewoźników. Założenie organów podatkowych, że brak identyczności postanowień umownych w zakresie opłat, terminów wypowiedzenia, terminów płatności i rozwiązania umów itp. eliminuje możliwość uznania, że infrastrukturę wykorzystano na potrzeby publicznego transportu kolejowego jest równoznaczne z przyjęciem, że kryterium uznania udostępnienia infrastruktury na cele publicznego transportu kolejowego, jest tożsamość tychże umów. Zdaniem skarżącej spółki w sytuacji, gdy umowy dotyczące udostępniania linii kolejowych w 2002 r. zostały dawno temu wynegocjowane, zawarte i wykonane oraz jednocześnie, gdy strony tych umów nigdy nie kwestionowały ich treści jako naruszających zasady oznaczone w przepisach prawa powszechnie obowiązującego a ich naruszenie nie zostało potwierdzone w trybie nadzoru sprawowanego przez Prezesa UTK, przypisywanie sobie przez organy podatkowe kompetencji do stwierdzenia takich naruszeń na podstawie pobieżnej oceny w/w umów należy traktować jako wykroczenie poza prawnie oznaczone obszary ich kompetencji. Zdaniem pełnomocnika przyznanie organowi podatkowemu kompetencji do uwarunkowywania ustawowo zdefiniowanego zwolnienia podatkowego od wyników dokonanych przez ten organ ocen treści umów zawartych przez zarządcę infrastruktury kolejowej z poszczególnymi koncesjonowanymi przewoźnikami, byłoby równoznaczne z zastąpieniem przesłanek ustawowych uznaniowością organów podatkowych, co należy uznać za niedopuszczalne. W ocenie strony skarżącej organ podatkowy przemilczał, na jakiej podstawie i dlaczego ewentualny i rzekomy brak tożsamości umów wyklucza zastosowanie zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2002 r. Następnie pełnomocnik skarżącej spółki potwierdził, że w 2002 r. podatniczka posiadała punkt sprzedaży piasku w S., do którego dostarczała piasek własnym taborem kolejowym po własnej linii kolejowej. Wbrew twierdzeniom organów podatkowych nie jest to jednak okoliczność wyłączająca zastosowanie spornego zwolnienia. Sprzedaż ta, co także mieściło się w 2002r. w zakresie działalności podatniczki, realizowana była na rzecz różnych podmiotów. Części z nich towar był dostarczany (transportowany przez koncesjonowanych przewoźników, w tym przez podatniczkę) na wskazane przez nich miejsce, a część zaopatrywała się właśnie w w/w punkcie sprzedaży, do którego piasek trzeba było dowieźć. W obu przypadkach był to jednak piasek transportowany na rzecz (dla) osób trzecich, a nie na rzecz (dla) podatniczki. Koszt transportu piasku w obu tych sytuacjach pokrywał jego odbiorca. W tym drugim przypadku był on ujęty w cenie sprzedaży. W konsekwencji, zdaniem skarżącej, zasadnym było stwierdzenie nadpłaty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje argumenty wyrażone w decyzji. W piśmie z dnia 31 marca 2011 r. pełnomocnik skarżącej spółki podtrzymał skargę i prezentowaną w niej argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwaną dalej p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami Sąd stwierdził, iż decyzja ta nie narusza prawa. Poczynione w sprawie ustalenia są bezsporne i nie budzą wątpliwości natomiast spór między stronami sprowadzał się do interpretacji obowiązującego w badanym roku podatkowym przepisu art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy podatkowej i jego zastosowania w ustalonym w sprawie stanie faktycznym. Na wstępie zaznaczyć trzeba, iż stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Analiza decyzji organów podatkowych, a przede wszystkim zebranego w tej sprawie dodatkowego materiału dowodowego pozwoliła przyjąć, że zarówno organ I, jak i II instancji wypełniły zalecenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/GL 363/09. Wskazać zatem należy, iż zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2006 roku, nr 121, poz. 844 z późniejszymi zmianami zwanej dalej u.p.o.l.) w brzmieniu obowiązującym w 2002 roku zwolnione od podatku od nieruchomości były budowle wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego i zajęte pod nie grunty. Dla poprawnego zastosowania zwolnienia podatkowego istotne jest wyjaśnienie pojęcia "publicznego transportu kolejowego" oraz ustalenie, czy wykorzystywanie budowli kolejowych na potrzeby tego transportu miało charakter "wyłączny". W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, iż o publicznym charakterze transportu powinno przesądzać to, czy zarządca udostępnia linie kolejowe wszystkim potencjalnym użytkownikom (por. art. 4 pkt 6 ustawy o transporcie kolejowym), przez których należy rozumieć licencjonowanych przewoźników. Drugą z przesłanek zastosowania rzeczonego zwolnienia podatkowego jest wyłączność wykorzystywania budowli. O wyłączności wykorzystywania infrastruktury decyduje to, czy Spółka wykorzystuje linie kolejowe jako licencjonowany przewoźnik, oprócz innych przewoźników na równych prawach. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że zarządca infrastruktury kolejowej (skarżąca Spółka) udostępniał linie kolejowe koncesjonowanym przewoźnikom (w świetle ustawy o transporcie kolejowym w brzmieniu obowiązującym w 2002 r.). Okoliczność ta nie była kwestionowana przez stronę skarżącą i jako taka pozostała bezsporną. Kwestią kontrowersyjną była ocena zwolnienia podatkowego na gruncie art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez pryzmat warunków, na jakich infrastruktura kolejowa była udostępniana przewoźnikom. Zdaniem organów podatkowych w omawianym przypadku nie doszło do udostępniania tejże infrastruktury kolejowej na równych prawach. Konkluzję taką poczyniono na gruncie zawieranych przez skarżącą umów cywilnoprawnych z koncesjonowanymi przewoźnikami. W tych ramach wskazano, że np. wobec B Sp. z o.o. z siedzibą w S., stosowano preferencyjne stawki opłat za korzystanie z torów (vide. aneks nr [...] do umowy zawartej w dniu [...]) Innym przykładem jest odstąpienie od wzajemnych obciążeń za przebiegi po własnych torach na podstawie § 3 umowy nr [...] z dnia [...] r. Organy podatkowe dopatrzyły się nadto rozbieżności w opłatach pobieranych przez skarżącą, przewożącą po własnych torach odpady przemysłowe – np. wg aneksu nr [...] do umowy nr [...] pomiędzy PPUH C Sp. z o.o. a stroną skarżącą za przewóz na trasie o długości 38 km pobierano opłatę [...] zł/tonę, a za przewóz na trasie 42 km pobierano opłatę [...] zł/tonę. Organy podatkowe zwróciły też uwagę, że Spółka jako zleceniobiorca, przewożąca towary po własnych liniach inkasowała należności od zleceniodawców w różnych terminach np.: - w terminie 45 dni od daty wystawienia faktury (np. umowa nr [...]), - w terminie 30 dni od daty wystawienia faktury (np. umowa nr [...]) - w terminie 21 dni od daty wystawienia faktury (np. umowa nr [...]). Organy stwierdziły nadto, iż zleceniodawcy i skarżąca jako zleceniobiorca dopuszczali możliwość rozwiązania umów z zachowaniem niejednakowych okresów wypowiedzenia: 12-miesięcznego, 1-miesięcznego bądź 14 dni. Dysproporcje zauważono również na gruncie ceny dostępu do sieci kolejowej. Mianowicie stawka w 2002 r. kalkulowana była na podstawie kosztów bezpośrednio ponoszonych przez przedsiębiorcę na koszty utrzymania infrastruktury, prowadzenia ruchu kolejowego administrowania i amortyzację oraz koszty pośrednie działalności obejmujące pozostałe uzasadnione koszty zarządcy. Cena dla przewoźnika (skarżącej Spółki) wynikała wprost z kosztów (marża zysku 0%), zaś dla pozostałych przewoźników kolejowych stosowano marżę zysku 5%. Sąd zajmując stanowisko w tym względzie nie zgadza się z twierdzeniem pełnomocnika Spółki, że zróżnicowanie treści umów cywilnoprawnych z przewoźnikami nie ma żadnego wpływu na nierówne ich traktowanie a argumentację skarżącej w tym zakresie uznaje za chybioną. Trzeba bowiem podkreślić, iż w wyroku z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt II FSK 696/08 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przy ocenie wyłączności wykorzystywania infrastruktury kolejowej na potrzeby publicznego transportu kolejowego należy rozważyć czy była ona udostępniana uprawnionym przewoźnikom kolejowym na równych prawach czy też budowle kolejowe były wykorzystywane na inne cele niż publiczny transport kolejowy. Przedmiotowe zwolnienie podatkowe przysługuje wszak w sytuacji, gdy transport ten wykonywany był również przez skarżącą jako licencjonowanego przewoźnika, na takich samych zasadach jak przez innych przewoźników kolejowych, zaś zwolnienie to nie obejmuje sytuacji, w których zarządca infrastruktury będącej jednocześnie przewoźnikiem, realizuje na danej linii również transport na własne wewnątrzzakładowe potrzeby. Okolicznością sporną w sprawie było też czy przedmiotowe budowle kolejowe były w badanym roku podatkowym, wykorzystywane "wyłącznie" na potrzeby publicznego transportu kolejowego. Należy przy tym zauważyć, że podatnik wykonywał transport kolejowy własnych towarów, do własnych punktów sprzedaży, realizując w ten sposób prywatny, niedostępny innym, cel gospodarczy. Wykonując transport własnymi liniami kolejowymi i środkami transportu kolejowego, na swój wewnętrzny użytek, znajdował się w innej sytuacji prawnej i faktycznej niż pozostali ewentualni przewoźnicy. W stanie prawnym obowiązującym w 2002 r. transport rzeczy odbywający się na liniach kolejowych dostępnych dla innych przewoźników przez podmiot wykonujący jednocześnie zarząd infrastrukturą kolejową jak i przewóz kolejowy, bez organizacyjnego wyodrębnienia tych dwóch sfer działalności, przewożący wytworzone przez siebie produkty, własnym taborem kolejowym po posiadanych liniach kolejowych do własnych punktów sprzedaży, z wyłączeniem innych podmiotów oznaczał, że tak użytkowane budowle kolejowe nie mogły być uznane za wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku tutejszego Sądu z dnia 25 maja 2010 r. sygn. akt I SA/GL 126/10, że wykonywanie transportu własnych rzeczy przy użyciu budowli kolejowych zarządzanych przez wykonującego taki transport wyłącza cechę wyłącznego wykorzystywania tych budowli na potrzeby publicznego transportu kolejowego. Ponadto, w ocenie Sądu, organy podatkowe zasadnie w tej sprawie zauważyły, że regularny (w oparciu o służbowy rozkład jazdy) przewóz własnych pracowników należy traktować jak transport wewnątrzzakładowy. Z powyższych względów Sąd stwierdził, że organy podatkowe nie przekroczyły granic swobody interpretacyjnej i nie naruszyły reguł interpretacyjnych ograniczając stosowanie powołanych przepisów do podanego wyżej znaczenia. Nie zostały także naruszone reguły prowadzenia postępowania dowodowego. Wniosek organu odwoławczego wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, więc nie stanowi naruszenia prawa. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stwierdził jej zgodność z przepisami prawa. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło