I OSK 630/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-08-07
Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Izabella Kulig – Maciszewska, Joanna Runge – Lissowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Infrastruktury stwierdzająca wydanie orzeczenia wywłaszczeniowego z naruszeniem prawa, lecz nie stwierdzająca jego nieważności z uwagi na upływ terminu 10 lat, została wydana prawidłowo?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że decyzja Ministra Infrastruktury była prawidłowa, gdyż mimo stwierdzenia naruszenia prawa przy wydaniu orzeczenia wywłaszczeniowego, nie można było stwierdzić jego nieważności z uwagi na upływ 10 lat od doręczenia decyzji. Organ nadzoru nie był zobowiązany do ponownego ustalania okoliczności faktycznych, a jedynie do oceny, czy orzeczenie jest dotknięte wadą skutkującą nieważnością. Brak szkicu sytuacyjnego w aktach nie stanowił podstawy do uznania rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
W 1953 r. Prezydium Rady Narodowej Miasta Łodzi wywłaszczyło nieruchomość położoną w Łodzi, będącą własnością hipoteczną C. N. O. W 2002 r. spadkobiercy L. Z. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności tego orzeczenia. Minister Infrastruktury w decyzji z 2008 r. stwierdził naruszenie prawa przy wydaniu orzeczenia, lecz nie stwierdził jego nieważności z uwagi na upływ 10 lat. W 2010 r. decyzja ta została utrzymana w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa administracyjnego i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności braku szkicu sytuacyjnego z oznaczeniem granic terenu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie NSA Izabella Kulig – Maciszewska NSA Joanna Runge – Lissowska Protokolant starszy asystent sędziego Kamil Buliński po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. Z. i T. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 344/11 w sprawie ze skargi B. Z. i T. Z. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania orzeczenia z naruszeniem prawa oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 344/11 oddalił skargę B. Z. i T. Z. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję tego organu z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] stwierdzającą wydanie orzeczenia z naruszeniem prawa.
W wyroku Sąd podał, za organem, następujący stan sprawy:
Prezydium Rady Narodowej Miasta Łodzi orzeczeniem z dnia [...] stycznia 1953 r., nr [...] wywłaszczyło na rzecz Skarbu Państwa m.in. nieruchomość położoną w Łodzi, przy ul. P., oznaczoną jako działka nr [...].
Pismem z dnia 17 lipca 2002 r. B. Z. i T. Z., spadkobiercy L. Z. wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tego orzeczenia.
Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] Minister Infrastruktury stwierdził, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej Miasta Łodzi z dnia [...] stycznia 1953 r., nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. P. stanowiącej własność hipoteczną C. N. O., zostało wydane z naruszeniem prawa, jednak nie stwierdzono jego nieważności, gdyż od dnia jego ogłoszenia upłynęło 10 lat.
Po rozpatrzeniu wniosku B. Z. i T. Z. o ponowne rozpoznanie sprawy, Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939–1945 (Dz.U. Nr 20, poz. 138). Zgodnie z art. 1 ust. 1 tego dekretu dopuszczalne było wywłaszczenie nieruchomości zajętych w okresie od dnia 1 września 1939 r. do dnia 9 maja 1945 r. na cele określone w art. 2 pkt 1 dekretu, jeżeli znajdowały się one w dniu jego wejścia w życie, tj. 16 kwietnia 1948 r. we władaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych. Natomiast, zgodnie z art. 2 pkt 1 dekretu wywłaszczeniu podlegały nieruchomości przeznaczone na cele: budowy, rozwoju i utrzymania urządzeń komunikacji publicznej, na cele przedsiębiorstw podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, będących przedsiębiorstwami państwowymi lub przejętych na własność Państwa, na cele wojskowe, pod ulice i place publiczne, skwery, zieleńce, parki, place sportowe i cmentarze, pod zalesienia lub na melioracje oraz na cele użyteczności publicznej.
Organ wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została zajęta przez niemieckie władze okupacyjne, które dokonały jej zalesienia. Następnie od 1945 r. w okresie wymaganym przepisami dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. nieruchomość znajdowała się we władaniu organów państwowych – władz Gminy Miejskiej Łódź – i ta okoliczność stanowiła w sprawie materialną przesłankę dopuszczalności wywłaszczenia. Organ ustalił, że wywłaszczenia nieruchomości dokonano na wniosek Zarządu Miejskiego w Łodzi z dnia [...] grudnia 1949 r., nr [...]. Teren objęty wnioskiem wywłaszczeniowym został przez władze miejskie przeznaczony pod tereny zielone Miasta Łodzi, a zatem, jak uznał Minister Infrastruktury, zostały spełnione przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r.
Organ nadzoru wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 4 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. zawiadomienie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego oraz doręczenie do rąk właściciela lub posiadacza nieruchomości, w toku czynności wstępnych postępowania przygotowawczego i wywłaszczenia, zastępowane było przez ogłoszenie w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym i przez wywieszenie odpisu tych ogłoszeń w siedzibie właściwego zarządu gminnego lub miejskiego. Z archiwalnych akt sprawy wynika, że obwieszczenie Prezydium Rady Narodowej Miasta Łodzi z dnia 31 maja 1952 r. w sprawie wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego zostało zamieszczone w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej Miasta Łodzi z dnia 14 czerwca 1952 r. Nr 11, poz. 59, w którym wskazano (m.in.) przedmiotową nieruchomość, wraz z informacją, że plany sytuacyjne i inne załączniki wniosków wywłaszczeniowych zostały wyłożone w lokalu Prezydium Rady Narodowej Miasta Łodzi do przejrzenia w okresie dni 14.
Obwieszczenie Prezydium Rady Narodowej Miasta Łodzi orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. P., będącej własnością hipoteczną C. N. O. (pkt 24 orzeczenia) zamieszczono w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej Miasta Łodzi z dnia 24 kwietnia 1953 r. Nr 4, poz. 27. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że pomimo poinformowania stron, w związku z obwieszczeniem Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi z dnia 31 maja 1952 r. o możliwości składania wniosków i sprzeciwów, w przedmiotowej sprawie nie wpłynęły żadne sprzeciwy czy też wnioski, które kwestionowałyby zasadność wywłaszczenia.
Odnosząc się do zarzutu wnioskodawców, że orzeczenie z dnia [...] stycznia 1953 r. w części dotyczącej wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości zostało skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie, Minister Infrastruktury stwierdził, że zarówno w momencie wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, jak również w dniu wydania decyzji wywłaszczeniowej właścicielem ujawnionym w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości nr [...] był C. N. O. (pismo Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia Wydziału Ksiąg Wieczystych z dnia 26 października 2004 r., L.dz. [...]). Jednakże, jak wynika z treści aktu notarialnego sporządzonego 4 listopada 1939 r., nieruchomość o numerze działki [...], została zbyta przez C. N. O. aktem notarialnym (repertorium nr [...]), na rzecz L. Z. Z treści aktu notarialnego wynika, że notariusz uprzedził strony o obowiązku ujawnienia faktu nabycia nieruchomości przez L. Z. w księdze wieczystej, która powinna być prowadzona dla przedmiotowej nieruchomości.
Organ nadzoru wskazał, że w świetle obowiązującego w dacie wywłaszczenia dekretu z dnia 11 października 1946 r. – Prawo rzeczowe (Dz.U. Nr 57 poz. 319 ze zm.), zgodnie art. 18 § 1 – domniemywa się, że prawo jawne w księdze wieczystej jest zgodne z rzeczywistym stanem prawnym. Z ustaleń organu wynika, że w księdze wieczystej KW [...] prowadzonej dla nieruchomości oznaczonej jako działka [...], dopiero od 1957 r. jako właściciel widnieje L. Z. Dlatego organ nadzoru uznał, że w dniu wydania decyzji wywłaszczeniowej hipotecznym właścicielem przedmiotowej nieruchomości był C. N. O, a faktycznym L. Z. W wyniku niedopełnienia obowiązku ujawnienia się w księdze wieczystej przez L. Z., organ wywłaszczeniowy, nie posiadając informacji, że nieruchomość została zbyta, skierował decyzję wywłaszczeniową do C. N. O., nie posiadającego wówczas żadnego tytułu prawnego do nieruchomości. Uznano więc, że zaistniała więc przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Mając na uwadze fakt, że od dnia doręczenia decyzji upłynęło ponad 10 lat organ nadzoru stwierdził, na podstawie art. 158 § 2 k.p.a., że zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w Łodzi, przy ul. P., oznaczonej jako działka nr [...], zostało wydane z naruszeniem prawa. Jednocześnie organ nie stwierdził, aby orzeczenie wywłaszczeniowe dotknięte było innymi wadami określonymi w art. 156 § 1 k.p.a.
Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2010 r. złożyli B. Z. i T. Z. zarzucając naruszenie art. 7, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 158 § 2 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a.).
W uzasadnieniu wyroku podano, że do wywłaszczenia na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939–1945 odpowiednie zastosowanie miały również przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 24 września 1934 r. – Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowym (Dz.U. Nr 86, poz. 776 ze zm.) z tym, że dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. wprowadzał szereg zmian do procedury wywłaszczeniowej określonej przepisami powołanego rozporządzenia, znacznie ją upraszczając. Jako zasadę wprowadzono, że zawiadomienie i doręczenie do rąk właściciela w toku czynności wstępnych postępowania przygotowawczego i wywłaszczenia zastępuje się przez ogłoszenie w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym i przez wywieszenie odpisu tych ogłoszeń w siedzibie właściwego zarządu gminnego lub miejskiego.
Jak wynika z zebranych w sprawie dowodów, w tym wniosku wywłaszczeniowego, przedmiotowa nieruchomość nr [...] została w 1941 r. zajęta przez niemieckie władze okupacyjne, które dokonały jej zalesienia. Następnie od 1945 r. w okresie wymaganym przepisami powołanego dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. nieruchomość ta znajdowała się we władaniu organów państwowych – władz Gminy Miejskiej Łódź – i ta okoliczność stanowiła w przedmiotowej sprawie materialną przesłankę dopuszczalności wywłaszczenia. Wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano na wniosek Zarządu Miasta w Łodzi z dnia 6 grudnia 1949 r., a teren objęty wnioskiem został przez władze miejskie przeznaczony pod tereny zielone Miasta Łodzi. Stwierdzając, że w aktach sprawy nie zachował się szkic sytuacyjny z oznaczeniem granic terenu, który miał ulec wywłaszczeniu, Sąd I instancji podniósł, że z treści uchwały Miejskiej Rady Narodowej z dnia 10 grudnia 1949 r. nr 123/49 w sprawie zatwierdzenia wniosku Zarządu Miejskiego w Łodzi dotyczącego wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości wynika jednoznacznie, że szkic taki został sporządzony, a granice nieruchomości oznaczono na nim kolorem czerwonym (odpis uchwały w aktach adm. – k. nienumerowane). Rada Państwa na posiedzeniu w dniu 11 stycznia 1950 r. zatwierdziła uchwałę Miejskiej Rady Narodowej z dnia 10 grudnia 1949 r., nr 123/49 dotyczącą wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. Fakt nie zachowania się dokumentów, o których wiadomo na podstawie innych dowodów, że istniały, nie może sam przez się stanowić, że kontrolowane w postępowaniu nadzorczym orzeczenie tylko z tej przyczyny dotknięte jest wadą rażącego naruszenia prawa.
Jak wskazał organ nadzoru i co wynika z akt sprawy, w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej Miasta Łodzi z dnia 14 czerwca 1952 r. Nr 11, poz. 59 zamieszczono obwieszczenie Prezydium Rady Narodowej Miasta Łodzi z dnia 31 maja 1952 r. w sprawie wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, w którym wskazano m.in. przedmiotową nieruchomość wraz z informacją, że plany sytuacyjne i inne załączniki wniosków wywłaszczeniowych zostały wyłożone w lokalu Prezydium Rady Narodowej Miasta Łodzi do przejrzenia w okresie 14 dni. W Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej Miasta Łodzi z dnia 24 kwietnia 1953 r. Nr 4, poz. 27 zamieszczono natomiast obwieszczenie Prezydium Rady Narodowej Miasta Łodzi o orzeczeniu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano w szczególności, że w toku postępowania w związku z obwieszczeniem o wszczęciu postępowania i o uprawnieniach zainteresowanych do składania wniosków i sprzeciwów, takie wnioski i sprzeciwy kwestionujące zasadność wywłaszczenia nie wpłynęły.
Wobec powyższego Sąd uznał, że prawidłowo organ nadzoru ustalił, że spełnione zostały przesłanki do wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. Prawidłowo także stwierdził – w sytuacji skierowania orzeczenia wywłaszczeniowego do C. N. O., a więc osoby nie będącej stroną (gdyż zbył on nieruchomość) zaistniały przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., lecz wobec upływu 10 lat od daty ogłoszenia (doręczenia) orzeczenia nie można stwierdzić jego nieważności, a jedynie wydanie z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a.).
Wbrew zarzutom skargi organ badał także, czy kwestionowana decyzja nie jest dotknięta także innymi wadami wskazanymi w art. 156 § 1 k.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli B. Z. i T. Z. reprezentowani przez adwokata, zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi (a nie jak błędnie wskazano w skardze kasacyjnej "zaskarżonej decyzji") zarzucono:
1) naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2010 r. w sytuacji, gdy ustalone na podstawie zgromadzonych dowodów fakty wskazywały na konieczność jej uchylenia i odmiennego orzeczenia co do istoty sprawy przez stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta Łodzi z dnia [...] stycznia 1953 r. nr [...], w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. P., działki oznaczonej numerem [...] z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. wydanie tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa;
2) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie podczas gdy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi z dnia [...] stycznia 1953 r. w części dotyczącej wywłaszczenia działki nr [...] zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa;
3) naruszenie art. 158 § 2 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie w sytuacji gdy oprócz zarzutu skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną, we wniosku o stwierdzenie nieważności strony podniosły także zarzut rażącego naruszenia prawa;
4) naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., 77 k.p.a., 80 k.p.a. polegające na ich niezastosowaniu i w konsekwencji nieuchyleniu w całości zaskarżonej decyzji wydanej przez Ministra Infrastruktury w dniu 23 listopada 2010 r., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności brak dokładnego zbadania podniesionego przez wnioskodawców we wniosku o stwierdzenie nieważności zarzutu rażącego naruszenia prawa i bezpodstawne przyjęcie, że teren objęty wnioskiem wywłaszczeniowym został przez władze miejskie przeznaczony pod tereny zielone Miasta Łodzi, w sytuacji gdy w aktach sprawy nie zachował się w szczególności szkic sytuacyjny z oznaczeniem granic terenu, który miał ulec wywłaszczeniu, a z treści uchwały Miejskiej Rady Narodowej z dnia 10 grudnia 1949 r. nr 123/49 w sprawie zatwierdzenia wniosku Zarządu Miejskiego w Łodzi dotyczącego wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości wynika tylko, iż szkic taki został sporządzony.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym wedle norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji niezasadnie przyjął, że mimo, iż szkic sytuacyjny z oznaczeniem granic terenu, które miały ulec wywłaszczeniu nie zachował się, to z treści uchwały Miejskiej Rady Narodowej z dnia 10 grudnia 1949 r., w sprawie zatwierdzenia wniosku Zarządu Miejskiego w Łodzi dotyczącego wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości wynika, że szkic taki został sporządzony, a granice nieruchomości zostały oznaczone. Wskazano, że w toku postępowania sądowego skarżący zgłaszali zarzut, iż teren objęty wnioskiem wywłaszczeniowym został bezpodstawnie uznany jako teren zielony Miasta Łodzi. Podniesiono, że w aktach sprawy nie zachowały się żadne dokumenty potwierdzające w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, iż przedmiotowa nieruchomość została przeznaczona jako teren zielony. Organ, naruszając podstawową zasadę postępowania administracyjnego, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, nie wyjaśnił kluczowej w sprawie okoliczności – czy został sporządzony w sposób prawidłowy szkic sytuacyjny obejmujący teren podlegający wywłaszczeniu. Podkreślono, że w ocenie skarżących, organ administracyjny nie może przyjmować za udowodnione okoliczności, które nie mają odzwierciedlenia w dokumentach, takie postępowanie organów narusza art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zawarte w tej skardze zarzuty nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach, zaś Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, by w sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania wymieniona w art. 183 § 2 p.p.s.a., których zaistnienie Sąd ten jest obowiązany rozważyć z urzędu.
Podstawowy zarzut podniesiony w skardze kasacyjnej dotyczył naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nieuchylenie w całości zaskarżonej decyzji, pomimo że Minister Infrastruktury nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy i bezpodstawnie przyjął, że teren objęty wnioskiem wywłaszczeniowym został przez władze miejskie przeznaczony pod tereny zielone Miasta Łodzi, w sytuacji, gdy w aktach sprawy nie zachował się szkic sytuacyjny z oznaczeniem granic terenu, który miał ulec wywłaszczeniu, a z treści uchwały Miejskiej Rady Narodowej z dnia 10 grudnia 1949 r. zatwierdzającej wniosek wywłaszczeniowy wynika tylko, że szkic taki został sporządzony. Powyższy zarzut nie mógł być uwzględniony. Przede wszystkim podnieść należy, co uszło uwadze skarżących, że skoro zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego, to postępowanie w tej sprawie z uwagi na jej specyfikę, nie mogło polegać na ponownym rozpoznaniu wniosku wywłaszczeniowego. Dlatego też organ nadzoru nie mógł spełnić oczekiwań skarżących co do zakresu postępowania dowodowego. Rolą tego organu w rozpoznawanej sprawie nie było bowiem ponowne ustalenie okoliczności faktycznych i rozpatrzenie wniosku wywłaszczeniowego. W związku z wnioskiem z dnia 17 lipca 2002 r. B. i T. Z. organ obowiązany był wyjaśnić, czy orzeczenie wywłaszczeniowe Prezydium Rady Narodowej Miasta Łodzi z dnia [...] stycznia 1953 r., kwestionowane w zakresie obejmującym nieruchomość położoną w Łodzi przy ul. P., oznaczoną jako działka [...] dotknięte jest którąś z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Organ nadzoru badając sprawę opiera się przede wszystkim na materiale dowodowym sporządzonym w postępowaniu zakończonym kwestionowaną w trybie nadzwyczajnym decyzją. Jak już wcześniej wskazano organ ten nie ponawia postępowania dowodowego, dąży jedynie do wyjaśnienia – na podstawie możliwych do zgromadzenia w chwili rozpatrywania sprawy nadzorczej dowodów – czy badana decyzja, dotknięta jest wadą kwalifikowaną skutkującą stwierdzeniem nieważności. Okoliczność, że w dostępnych obecnie aktach archiwalnych postępowania zakończonego ocenianą w trybie nadzorczym decyzją nie zachował się szkic sytuacyjny z oznaczeniem granic terenu, który miał ulec wywłaszczeniu nie stanowi wystarczającej przesłanki do uznania, że decyzja wywłaszczeniowa została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Poza sporem jest, że taki szkic był w sprawie sporządzony, okoliczność tę potwierdza treść uchwały Miejskiej Rady Narodowej z dnia 10 grudnia 1949 r. nr 123/49 w sprawie zatwierdzenia wniosku Zarządu Miejskiego w Łodzi dotyczącej wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. Uchwała ta została w dniu 11 stycznia 1950 r. zatwierdzona przez Radę Państwa. W obwieszczeniu z dnia 31 maja 1952 r. w sprawie wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego wskazano m.in. przedmiotową nieruchomość, w obwieszczeniu tym zawarta była informacja, że plany sytuacyjne i inne załączniki wniosków wywłaszczeniowych zostały wyłożone do przejrzenia w okresie 14 dni w lokalu Prezydium Rady Narodowej Miasta Łodzi. W postępowaniu wywłaszczeniowym pomimo poinformowania stron o takiej możliwości nie wpłynęły w sprawie żadne wnioski ani sprzeciwy kwestionujące zasadność wywłaszczenia. Słusznie więc Sąd I instancji zaakceptował stanowisko Ministra Infrastruktury, że brak jest obecnie jakichkolwiek przesłanek, by kwestionować objęcie przedmiotowej nieruchomości wywłaszczeniem. Skarżący nie wskazali jakie jeszcze konkretne czynności dowodowe w celu wyjaśnienia omawianej kwestii mógł podjąć organ, a ich przeprowadzenie pominął. W konsekwencji zarzut naruszenia przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z powołanymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego należało uznać za nieuzasadniony.
Minister Infrastruktury nie stwierdził, by w sprawie wystąpiły przesłanki do uznania, że orzeczenie wywłaszczeniowe z dnia [...] stycznia 1953 r. w części dotyczącej przedmiotowej nieruchomości wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stanowisko to podzielił.
Kwestionując w skardze kasacyjnej powyższą ocenę skarżący nie przedstawili jakie konkretne naruszenia przepisów prawa, które należałoby ich zdaniem uznać za rażące, w sprawie wywłaszczeniowej wystąpiły, a co – jak zaznaczają – uszło uwadze organu nadzoru i Sądu I instancji. Taka konstrukcja zarzutu czynić go musiała nieskutecznym. Rozważenie w postępowaniu kasacyjnym podniesionych przez stronę skarżącą kwestii możliwe jest wyłącznie w ramach sprecyzowanych w skardze kasacyjnej zarzutów. Również wadliwie skonstruowany został zarzut dotyczący naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Niezależnie od tego, że nie został on powiązany ze wskazaniem jakie przepisy w tym przypadku naruszył Sąd, to ogólnikowe stwierdzenie, że "ustalone na podstawie zgromadzonych dowodów fakty wskazywały na konieczność uchylenia decyzji i odmiennego orzeczenia co do istoty sprawy przez stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta Łodzi z dnia [...] stycznia 1953 r." nie stanowi właściwego uzasadnienia zarzutu kasacyjnego i uniemożliwiało jego rozpoznanie.
Skoro nie został uwzględniony zarzut dotyczący naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., to również powiązany z nim zarzut odnoszący się do naruszenia art. 158 § 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, mimo że oprócz zarzutu skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną we wniosku o stwierdzenie nieważności podnoszony był także zarzut rażącego naruszenia prawa nie mógł być skuteczny.
Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło