I FSK 1798/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Syndyka Masy Upadłości A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej na B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 998/11 w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ( obecnie w upadłości likwidacyjnej) na B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 18 kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień, sierpień, wrzesień-grudzień 2007 r. postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie. 2) oddalić wniosek Syndyka Masy Upadłości A. w upadłości likwidacyjnej na B. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 sierpnia 20011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę Syndyka Masy Upadłości A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (obecnie w upadłości likwidacyjnej) na B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 18 kwietnia 2011 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień, sierpień, wrzesień-grudzień 2007 r. oraz zwrócił Syndykowi 500 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu podkreślono, że radca prawny I. G. nie uzupełniła braków formalnych skargi, tj. nie złożyła dokumentu określającego jej umocowanie do reprezentowania Syndyka. Sąd I instancji wskazał, że doręczenie radcy prawnej I. G. wezwania do uzupełnienia braków nastąpiło w trybie art. 73 § 1 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: P.p.s.a. w zw. z art. 67 § 5 P.p.s.a. Wskazane przepisy stanowią, że w przypadku braku możliwości doręczenia pisma adresatowi za pośrednictwem jednej z osób, wymienionych w art. 72 P.p.s.a. (domownik, administracja domu, dozorca), pismo uważa się za doręczone, jeżeli w ciągu czternastu dni od złożenia go w placówce pocztowej nie zostanie podjęte. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że wobec doręczenia w dniu 18 lipca 2011 r. wezwania do uzupełnienia braków skargi w postaci przedłożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, wyznaczony termin do uzupełnienia braków skargi upłynął w 25 lipca 2011 r. (poniedziałek). W tak zakreślonym terminie radca prawny nie uzupełniła braków wniesionej skargi. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł pełnomocnik Syndyka zaskarżając orzeczenie w całości. Strona zarzuciła: 1) wadliwe zastosowanie art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 46 § 2 i 3, art. 73 § 1 i 4 oraz art. 67 § 5 P.p.s.a. polegającym na odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia braków skargi poprzez niezłożenie dokumentu określającego umocowanie pełnomocnika strony do reprezentowania Syndyka w sytuacji gdy zarządzenie z dnia 28 czerwca 2011 r. wzywające do uzupełnienia wskazanego braku skargi zostało wadliwie wysłane na ul. D., [...] W., a nie na adres, który został wskazany przez pełnomocnika skarżącej w skardze na zaskarżoną decyzję z dnia 18 kwietnia 2011 r., tj. w pierwszym piśmie procesowym w korespondencji czyli: al. A., [...] W., czy ewentualnie na adres Kancelarii Radców Prawnych "A." s.c., tj. ul. O., [...] W.: 2) wadliwe zastosowanie art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 49 § 1 oraz art. 46 § 2 i 3 P.p.s.a. polegającym na odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia braków skargi poprzez niezłożenie dokumentu określającego umocowanie pełnomocnika strony do reprezentowania Syndyka w sytuacji, gdy pełnomocnictwo ogólne do reprezentowania strony zostało przedłożone wraz ze skargą do WSA na decyzję z dnia 18 kwietnia 2011 r., o czym świadczy wymienienie tego dokumentu w załącznikach do skargi. Pełnomocnictwo takie było przedłożone na etapie postępowania odwoławczego, co potwierdził organ odwoławczy kierując zaskarżona decyzję na adres strony skarżącej. Autor skargi kasacyjnej wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych oraz dopuszczenie w poczet materiału dowodowego zaświadczeń z Ewidencji Działalności Gospodarczej pełnomocników strony skarżącej, tj. radcy prawnego I. G. i P. G. na okoliczność faktu posiadania przez nich Kancelarii z siedzibą przy ul. O., [...] W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zawiera usprawiedliwione podstawy zaskarżenia. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd odrzuci skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Z kolei jak stanowi art. 73 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 - § 4. A zatem, w postępowaniu sadowoadministracyjnym przesyłka winna być awizowana dwukrotnie i przechowywana w pocztowej placówce oddawczej przez siedem kolejnych dni po każdym awizowaniu a dokonane awiza winny odpowiadać wymogom przepisów prawa. Jest to niezwykle istotne, gdyż prawidłowe zastosowanie instytucji prawnej przewidzianej w art. 73 P.p.s.a. uzasadnia przyjęcie domniemania faktycznego, że pismo dotarło do adresata. Od tej daty – przyjętej za dzień doręczenia pisma - rozpoczyna bieg termin do dokonania danej czynności procesowej. O uchybieniu terminu procesowego można bowiem mówić tylko wówczas, gdy termin ten rozpoczął swój bieg. Termin do uzupełnienia braków formalnych skargi biegnie bowiem od daty prawidłowego doręczenia wezwania do dokonania określonej czynności. Aby uznać doręczenie zastępcze za dokonane prawidłowo muszą łącznie zostać spełnione przesłanki określone w art. 73 P.p.s.a. W przeciwnym razie brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia pisma stronie. Koniecznym warunkiem skutecznego doręczenia jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej lub urzędzie gminy, w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Dla skuteczności doręczenia w trybie określonym w art. 73 P.p.s.a. niezbędne jest także zaznaczenie przez doręczyciela na potwierdzeniu odbioru, gdzie umieścił zawiadomienie dla adresata o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej lub urzędzie gminy. Domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie art. 73 P.p.s.a. może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. W szczególności adres, na który skierowano korespondencję, musi być prawidłowy. Tylko bowiem w przypadku zachowania wszystkich wymogów ustanowionych dla doręczenia zastępczego doręczenie takie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu czternastu dni. Natomiast w myśl do art. 67 § 3 P.p.s.a. pisma w postępowaniu sądowym dla przedsiębiorców i wspólników spółek handlowych, wpisanych do rejestru sądowego na podstawie odrębnych przepisów, doręcza się na adres podany w rejestrze, chyba że strona wskazała inny adres dla doręczeń. W niniejszej sprawie na przesyłce zawierającej wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi znajduje się adnotacja o dwukrotnym awizowaniu przesyłki, lecz wezwanie zostało wysłane przez Sąd I instancji na niewłaściwy adres dla doręczeń. W skardze wniesione do Sądu I instancji strona skarżąca wskazała adres do doręczeń: al. A., [...] W. Tymczasem Sąd I instancji wysłał przesyłkę na adres: ul. D., [...] W. W tym stanie rzeczy zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wysłanie wezwania do usunięcia braków formalnych skargi na inny adres niż podany przez stronę w skardze wniesionej do Sądu I instancji należy uznać za wadliwe, a doręczenie zastępcze za pozbawione skutków prawnych. W tej sytuacji nie można przyjąć, że wezwanie zostało skutecznie doręczone stronie skarżącej jak wskazał Sąd I instancji w dniu 25 lipca 2011r. w trybie doręczenia zastępczego, więc Sąd nie miał podstaw do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Doszło zatem, jak właściwie wskazał autor skargi kasacyjnej, do naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Brak jest natomiast podstawy prawnej do zwrotu stronie skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego. W art. 209 P.p.s.a. przyjęto unormowanie, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 P.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 P.p.s.a. Zatem w innych przypadkach sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Nie istnieje bowiem podstawa prawna dla takiego rodzaju rozstrzygnięcia (vide postanowienie NSA z 15 lutego 2007 r., sygn. akt II FZ 12/07, LEX nr 299419). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 P.p.s.a.