II SA/Kr 559/11
WyrokWSA w Krakowie2011-08-10
Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Anna Szkodzińska, Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli organ pierwszej instancji umorzył postępowanie wznowieniowe z powodu braku przymiotu strony, a organ odwoławczy uważa, że podstawą prawną rozstrzygnięcia powinna być inna niż art. 105 k.p.a. (np. art. 151 k.p.a.)?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może uchylić decyzji organu pierwszej instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania jedynie z powodu błędnego zastosowania przez organ pierwszej instancji przepisu prawa (np. art. 105 k.p.a. zamiast art. 151 k.p.a. w sprawie umorzenia postępowania wznowieniowego). Jeśli organ odwoławczy kwestionuje merytoryczne rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, powinien sam rozpoznać sprawę co do istoty lub przeprowadzić postępowanie dowodowe, jeśli jest to niezbędne. W przypadku, gdy organ pierwszej instancji błędnie wznowił postępowanie, prawidłowym sposobem jego zakończenia jest umorzenie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody uchylającej decyzję Prezydenta Miasta umarzającą postępowanie wznowieniowe. Postępowanie wznowiono na wniosek K.W. i A.W., którzy twierdzili, że jako współwłaściciele sąsiedniej działki powinni być stronami postępowania o pozwolenie na budowę. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie wznowieniowe, uznając, że wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony. Wojewoda uchylił tę decyzję, uznając, że organ pierwszej instancji błędnie zastosował art. 105 k.p.a. zamiast art. 151 k.p.a. WSA uchylił decyzję Wojewody, uznając, że organ odwoławczy nie miał podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr) Sędziowie NSA Anna Szkodzińska WSA Mirosław Bator Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2011r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Wojewody [....] z dnia 02 lutego 2011r., nr [....] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody [....] na rzecz skarżącego M.M. kwotę 457 zł ( czterysta pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 19.10.2010r. (znak: [...]) Prezydent Miasta K. działając na podstawie art. 105 § 1 w związku z 149 § 3 w związku z art. 147, art. 148 § 2 kpa , art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (tj. Dz.U. z 2006 r. nr.156 póz. 1118 z późn.zm. - zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r. - obecnie tj. Dz.U. z 2010 nr.243 póz. 1623 ) - po rozpatrzeniu wniosku K. W. oraz A. W., umorzył postępowanie wznowione postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2010 r. w sprawie zakończonej decyzją nr [...] z dn. 10.07.2009 r., którą na wniosek M. M. zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego pn. Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wewnętrznymi instalacjami: gazową, elektryczną, wodno-kanalizacyjną i c.o., przy ul. [...] w K., na działce nr "1" obr. [...] (znak sprawy: [...]). W uzasadnieniu podniesiono co następuje.
1. Wniosek o wznowienie postępowania złożyli K. W. oraz A. W. podnosząc, m.in. że :
- podstawą wznowienia ma być art. 145 § 1 pkt 4 kpa, bowiem wnioskodawcy wznowienia jako współwłaściciele dz.ewid. "2" graniczą z terenem inwestycji i nie uznanie ich za strony postępowania zakończonego decyzją nr [...] stanowi rażące złamanie wyrażonej w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa Budowlanego z 1994 r.
- przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pod sygn. akt II SA/Kr 815/09 toczy się postępowanie ze skargi A. i K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nr [...] z dnia 26.03.2009 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 04.12.2008 r., sygn. akt [...] o ustaleniu warunków budowy a przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego.
* wyznaczanie obszaru oddziaływania obiektu, który przesądza o kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę powinno być oparte o wszelkie przepisy, które wymuszają jakiekolwiek ograniczenia w zagospodarowaniu terenu z powodu istnienia w sąsiedztwie innego obiektu budowlanego (przepisy przeciwpożarowe, z zakresu ochrony środowiska, warunki techniczne dotyczące różnych obiektów etc.). Zdaniem wnioskodawców, nie ulega wątpliwości, że organ administracji oparł się na mylnym, bo zawężającym rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W jego następstwie nie odniósł się do funkcji, konstrukcji, formy, czy innych cech obiektu, zwłaszcza usytuowania całego budynku czy też poszczególnych jego elementów jak np. kotłowni i komina i nie zbadał czy przepisy odrębne wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu znajdującego się w jego otoczeniu.
* organ nie uwzględnił kwestii, iż inwestycja znajduje się na terenie Bielańsko-Tynieckiego Parku
Krajobrazowego, co wymagało zaopiniowania projektu decyzji o pozwoleniu na budowę przez Dyrekcję Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa [...].
* wydaniu decyzji o warunkach zabudowy nie było możliwe badanie stopnia nasłonecznienia i tzw. "linijki słońca ", a organy, do których właściwości rzeczowej należy wydawanie tejże decyzji, nie były właściwe do rozpoznania zarzutów w zakresie utrudnień zamieszkiwania w sąsiednim budynku z powodu ograniczenia dostępu do światła, kwestii geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych.
* organ l instancji całkowicie pominął kwestię związaną z faktem, że zarówno działka inwestora jak i działka skarżących znajdują się na terenie mocno nachylonym w kierunku południowym, przy czym działka skarżących jest położona znacznie niżej niż grunt inwestora, którzy musieli wybudować specjalny mur oporowy od strony tejże działki ze względu na możliwość osunięcia się niezbyt stabilnego gruntu.
* interes prawny wnioskodawców wynika stąd, że działka wnioskodawców graniczy z działką, gdzie ma być przeprowadzona budowa, ze względu na kształt obu działek, które są długie i wąskie (ok. 17m) oraz wyznaczoną linię zabudowy dla przeprowadzanej inwestycji, najprawdopodobniej zaplanowany budynek jak i już istniejący na działce nr "2’ będą stały praktycznie w jednej linii i bliskiej odległości, niezależnie od tego, że zachowano odległości wskazane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie bowiem konieczne jest wyważenie interesów inwestora i właścicieli działek sąsiednich. Wyważenie tych interesów prawnych oznacza uwzględnienie istniejącej zabudowy oraz możliwości zabudowy działek (wyrok NSA z 14.09.2006 r., II OSK 1090/05 niepubl.).
2. decyzją z dnia 27 października 2009 r. Prezydent Miasta K. w oparciu o art. 149 § 3 kpa odmówił wznowienia postępowania, wskazując, iż w ocenie organu K. W. i A. W. nie przysługiwał przymiot strony ale Wojewoda [...] decyzją z dnia 18 stycznia 2010 r., (znak [...]), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż:
"Organ l instancji przedstawił w uzasadnieniu decyzji obszerne wyjaśnienie zagadnień prawnych natomiast zbyt lakoniczne i niewystarczające wyjaśnienie merytorycznej analizy obszaru oddziaływania projektowanego obiektu".
3. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego zgodnie ze wskazaniami organu II instancji decyzją z dnia 8 kwietnia 2010 r. ponownie odmówiono wznowienia postępowania ze względu na brak przymiotu strony wnioskodawców ale na skutek odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia 16 czerwca 2010 r. (znak [...]) uchylił decyzje organu l instancji z dnia 8 kwietnia 2010 r. w całości,
4. skoro jednak organ II instancji nie podzielił poglądu co do kwestii badania przymiotu strony, konieczne stało się wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania. Koniecznym stało się, tym samym, zbadanie, czy wnioskodawcy dochowali terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. We wniosku o wznowienie postępowania wskazano, iż wnioskodawcy zauważyli początek robót budowlanych na działce nr "1’ w dniu 18 sierpnia 2009 r, kiedy to na teren inwestycji wjechała koparka i zaczęła niwelację terenu. O wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę dowiedzieli się tego samego dnia z informacji urzędniczki Wydziału Architektury i Urbanistyki L. R.. W związku z tym ustalono, iż w istocie między 17 a 21 sierpnia 2010 r. miała miejsce rozmowa telefoniczna K. W. z L. R., podczas której udzielono K. W. informacji o wydaniu w/w decyzji, co też stwierdzone zostało w notatce służbowej z 4 października 2010 r. Informacje te wystarczają do uznania, iż spełniona została przesłanka określona w art. 148 §2 k.p.a.
5. zgodnie z art. 149 §2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W przedmiotowej sprawie kwestią warunkującą możliwość zbadania powołanej we wniosku przesłanki z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. jest, co już wskazywano, ustalenie, czy K. W. oraz A. W. powinni być stronami postępowania zakończonego wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 10 lipca 2009 r.
6. w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności przedłożony projekt budowlany, dokonano analizy mającej za cel ustalenie, czy w związku z realizacją na działce nr "1" budynku objętego wnioskiem przepis prawa powszechnie obowiązujący wprowadza jakieś ograniczenia w zagospodarowaniu terenu sąsiedniego, tj. nieruchomości oznaczonej jako działka nr "2".
7. przepisami mogącymi wprowadzać ograniczenia w zagospodarowaniu terenów sąsiednich są
(choć nie tylko) przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznym, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Niemniej jednak, przepisy te, nie wprowadzają ograniczenia w
zagospodarowaniu działki nr "2". Zgodnie z przedłożonym przez inwestora projektem zagospodarowania terenu, odległość projektowanego budynku na działce nr "1" od istniejącego budynku na działce nr "2" wynosi 9,38 m. Wysokość kalenicy nowoprojektowanego budynku wynosi 8,44 m. Zgodnie z §13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wysokość przesłaniania (ok. 7,0 m) jest mniejsza od odległości budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów, co umożliwia naturalne oświetlenie tych pomieszczeń. Projektowany obiekt nie narusza również przepisów § 57 i § 60 powołanego rozporządzenia w zakresie oświetlenia i nasłonecznienia. Z uwagi bowiem na to, że budynek na działce nr "1" nie przesłania budynku na działce nr "2", nie może ograniczać wymaganego czasu nasłonecznienia oraz dostępu światła dziennego do budynku na działce nr "2’.
8. w projekcie budowlanym znajdującym się w aktach sprawy o sygn. [...], przekazanym Wojewodzie [...], na karcie A-12, na rysunku "Elewacja 2-3", tj. na rysunku elewacji od strony działki nr "2’, której właścicielami są wnioskujący o wznowienie, kolorem czerwonym dokonano skreślenia widniejących na projekcie typowym budynku mieszkalnego jednorodzinnego "[...]" okien. W miejsce skreślonych okien znajdujących się w lukarnie w środkowej części projektowanego budynku dopisano "luksfery". Rysunek opatrzono informacją o adaptowaniu projektu do warunków miejscowych oraz podpisem i pieczęcią osoby uprawnionej do sporządzenia projektu. W związku z tym należy wskazać, iż postępowanie wyjaśniające, które przeprowadził tut. organ wykazało, iż od strony nieruchomości żądających wznowienia, zgodnie z zatwierdzonym projektem planowany obiekt nie będzie posiadał otworów okiennych. Zamiast dwóch otworów okiennych przewidziano natomiast wypełnienie części tej elewacji luksferami, czyli pustakami
szklanymi. Pomimo tego, że luksfery pełnią funkcję doświetlającą, bezspornie nie są oknami. Wobec tego ścianę z luksferami traktować należy jako ścianę bez otworów okiennych, co za tym idzie, brak jest w tym względzie niezgodności z przepisami § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
8. nie wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu działki nr "2" przepisy dotyczące rozprowadzania wód opadowych, w szczególności zawarte w § 28 i 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stanowią one, że działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. W razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Zgodnie z § 29 rozporządzenia dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Z przepisów tych, bezspornie, nie wynikają żadne nakazy ani zakazy dla właścicieli działek sąsiednich.
9. nie może również stanowić podstawy przyznania statusu strony na podstawie art. 5 pkt 1 pkt 9 Prawa budowlanego, zgodnie z którym obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Przepis ten określa wytyczne przede wszystkim dla projektanta, nakazując m.in. uwzględnianie zasady poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.
10. nie wprowadza również ograniczenia co do zagospodarowania terenu działki nr "2" w związku z realizacją inwestycji objętej pozwoleniem na budowę żaden przepis dotyczący lokalizacji obu nieruchomości na terenie Bielańsko-Tynieckiego Parku Krajobrazowego, zwłaszcza przepisy rozporządzenia Nr 81/06 Wojewody [...] z dnia 17 października 2006 r. w sprawie Bielańsko-Tynieckiego Parku Krajobrazowego (Dz. U. Woj. Małop. Nr 654, póz. 3997).
11. mając powyższe na względzie, organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, zgodnie z którym w świetle art. 28 ust. 2 Prawa Budowlanego z 1994 r., K. W. oraz A. W., współwłaścicielom działki nr "2’ obr. [...] nie przysługiwał przymiot strony w opisanym wyżej postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę dla zamierzenia na działce nr "1’. To ustalenie determinuje dalszy tok postępowania, zwłaszcza w kontekście art. 151 § 1 k.p.a.
12. ustalenie we wznowionym postępowaniu, iż wnioskującym o wznowienie nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji stanowi zatem nieusuwalną przeszkodę do orzekania na podstawie art. 151 § 1 k.p.a., której nie konwaliduje wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania. Kontynuowanie postępowania po wznowieniu na wniosek osób do tego nielegitymowanych pozostawałoby w sprzeczności w wyrażoną w art. 16 k.p.a. ogólną zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, przejawiającą się we wzmożonej ich ochronie i niedopuszczalnością ich wzruszania na wniosek podmiotu nie legitymującego się interesem prawnym w jej kwestionowaniu. W tej sytuacji zastosowanie znajduje art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, "gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania", przy czym bezprzedmiotowość oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego umożliwiającego wydanie decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty. Jednym z takich elementów, jest istnienie podmiotu, zdolnego złożyć w sprawie stosowny wniosek oraz popierać go w trakcie toczącego się postępowania, które zakończone zostanie wydaniem decyzji kształtującej jego prawa lub obowiązki. Innymi słowy, istnieć musi podmiot mogący być stroną postępowania, zaś brak wpływu decyzji administracyjnej na jego prawa lub obowiązki (a tym samym brak przymiotu strony) powoduje bezprzedmiotowość postępowania ze względu na przesłankę o charakterze podmiotowym.
13. wobec ustalenia, iż K. W. i A. W. nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego pn. budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wewnętrznymi instalacjami: gazową elektryczną, wodno-kanalizacyjną i c.o., przy ul. [...] w K., na działce nr "1" obr. [...], należało wznowione postępowanie umorzyć, jako bezprzedmiotowe.
Na skutek odwołania K. W. i A. W., Wojewoda [...] decyzją z dnia 2.02.2011 r. (znak: [...]) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji podnosząc w uzasadnieniu co następuje.
I. organ l instancji powołał jako podstawę art. 105 Kpa - tj. podstawę prawną umorzenia postępowania (gdy tymczasem podstawę wydania decyzji po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a., stanowi art. 151 k.p.a.). Składając wniosek o wznowienie postępowania skarżący powoływali się na naruszenie ich interesu prawnego powołując się na własność działki sąsiadującej z terenem inwestycji. Zdaniem skarżących istnieje oddziaływanie zamierzonej inwestycji na teren ich nieruchomości przez "(...) naruszenie naturalnego spływu wód (zmiany stosunków wodnych) oraz możliwość naruszenia przepisów §4, §12, § 13 ust. l, § 57 ust. l rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie".
II. w związku z powyższym rzeczą organu w postępowaniu wznowieńiowym, było ustalenie, czy istnieje oddziaływanie obiektu i czy może wprowadzać ograniczenia w zagospodarowaniu działki będącej własnością skarżących, gdyż tylko w takim przypadku skarżącemu przysługiwałby przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę i w konsekwencji dalszej legitymacji do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt4 k.p.a.
III. Jak wynika z komentarzy do ustawy Kodeks postępowania administracyjnego "Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończone może być decyzją o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania w sprawie wznowienia postępowania należy rozważyć na podstawie art. 105 § 1. Będzie to miało miejsce np. w razie śmierci strony, gdy prawa i obowiązki mają charakter osobisty, w przypadku cofnięcia przez stronę żądania wszczęcia postępowania. ... Nie jest dopuszczalne podjęcie decyzji o umorzeniu postępowania w razie gdy w wyniku postępowania wyjaśniającego nie ustalono podstaw wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1. Artykuł art. 151 § 1 pkt 1 w sposób jednoznaczny przesądza, że w takich przypadkach organ może wydać jedynie decyzje odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej. IV. art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. reguluje wyczerpująco rodzaje zakończenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania, a zatem wyłączone jest podjęcie innej treści rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. Art. 151 § 1 k.p.a. przewiduje tylko dwa możliwe sposoby zakończenia wznowionego postępowania. W razie braku podstaw z art. 145 § 1 k.p.a. odmawia się uchylenia dotychczasowej decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, a gdy podstawy te są-uchyla się dotychczasową decyzję i wydaje nową rozstrzygającą o istocie sprawy. Z art. 149 § 2 i art. 151 § 1 k.p.a. wynika, że decyzja która zapada w wyniku wznowienia postępowania musi rozstrzygać istotę sprawy a o umorzeniu postępowania można mówić jedynie w przypadkach opisanych wyżej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł M. M. i zarzucając naruszenie przepisów prawa administracyjnego procesowego:
art. 105 § 1 kpa, poprzez błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, skutkująca koniecznością umorzenia wznowionego
postępowania,
149 § 2 w zw. z art. 151 kpa, poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie organ miał obowiązek merytorycznego rozpatrzenia sprawy, pomimo stwierdzenia, że wniosek o wznowienie postępowania pochodził od podmiotów, które nie miały interesu prawnego do udziały we wznowionym postępowaniu,
naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez zbyt skrótowe i niejasne sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia,
* Art. 138 §2 kpa poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu l instancji.
i w oparciu o te zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący odwołując się do orzecznictwa sądowego przyjmującego, że w sytuacji, gdy organ błędnie postanowił o wznowieniu postępowania, to prawidłowym sposobem zakończenia wadliwie wznowionego postępowania powinno być jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 kpa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Wojewody [...] wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa a uchylająca decyzję Prezydenta Miasta K. umarzającą postępowanie po wznowieniu postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę i przekazująca sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Tak więc w pierwszym rzędzie rozważenia wymagał zarzut podniesiony w skardze a dotyczący naruszenia art. 138 § 2 kpa w brzmieniu obowiązującym przed jego nowelizacją która weszła w życie w dniu 11 kwietnia 2011 r.
Cała istota sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie jak ma się zakończyć postępowanie wznowione postanowieniem na wniosek osoby, która twierdziła, że jako strona winna brać udział w postępowaniu ( art. 145 § 1 okt. 4 kpa) a po wznowieniu sprawy według oceny organu l instancji atrybut strony jej nie przysługuje. Na marginesie można podkreślić, że kontrolowana decyzja organu II instancji - jest trzecią decyzją zapadłą w sprawie.
Zarówno w orzecznictwie sądowym jak i doktrynie podniesiono, że art. 138 § 2 kpa ( w brzmieniu obowiązującym do dnia 11 kwietnia 2011 r.), stanowi w istocie wyłom w kodeksowej konstrukcji postępowania odwoławczego. Celem bowiem tego postępowania jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej przez organ odwoławczy, a strona tego postępowania ma prawo do merytorycznego załatwienia jej sprawy, rozstrzygniętej zaskarżoną odwołaniem decyzją organu pierwszej instancji. Wynika z tego, że przepis art. 138 § 2 Kodeksu nie powinien być interpretowany rozszerzające.
Organ odwoławczy może więc, wydać decyzję kasacyjną tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w art. 138 § 2 zdanie pierwsze in fine kpa, tj. wówczas, gdy zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji albo nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy i brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 136 kpa, tj. przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego, uzupełniającego postępowania dowodowego. Przy czym organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej powinien wskazać przyczyny niezastosowania art. 136 kpa.
Należy więc stwierdzić, że kompetencja organu odwoławczego do podejmowania decyzji kasacyjnych jest wyraźnie ograniczona przesłankami ustawowymi.
Tymczasem w sprawie niniejszej organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję i sprawę przekazuje do ponownego rozpatrzenia tylko dlatego, że organ l instancji jako podstawę swego orzeczenia powołał art. 105 Kpa - gdy tymczasem zdaniem organu II instancji, podstawę wydania decyzji po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a., stanowi art. 151 k.p.a. Skoro takie stanowisko reprezentuje organ odwoławczy to jego obowiązkiem było zreformowanie zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja rażącą narusza także art. 107 § 3 kpa bowiem w ogóle nie wyjaśnia dlaczego uznaje, że organ l instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w sposób wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy.
Można przyjąć, że orzecznictwo sądowe w kwestii podstawy prawnej rozstrzygnięcia - przy stwierdzeniu, że postępowanie wznowiono bez uzasadnionej przesłanki - nie jest jednoznaczne. Ale jak się wydaje kwestia ta dla sprawy nie ma znaczenia. Sąd w składzie orzekającym reprezentuje stanowisko, że stroną postępowania w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę jest się nie tylko wówczas, gdy konkretne uprawnienia materialnoprawne zostaną rzeczywiście naruszone, ale także wówczas, gdy istnieje realne zagrożenie ich naruszenia rozstrzygnięciem, kończącym postępowanie, l ten pogląd przy rozstrzygnięciu sprawy winien organ odwoławczy wziąć pod uwagę i wypowiedzieć się - czy zebrany materiał dowodowy pozwala na ustalenie, że odwołującym się przysługiwało prawo bycia stroną bowiem ich nieruchomość znajdowała się w obszarze oddziaływania obiektu, przy czym to oddziaływanie mogło polegać także na realnym zagrożeniu oddziaływania obiektu na ich nieruchomość.
Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, narusza prawo na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. "c" i art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło