V SA/Wa 510/11
WyrokWSA w Warszawie2011-08-17
Skład orzekający: Barbara Mleczko – Jabłońska, Irena Jakubiec – Kudiura, Beata Blankiewicz – Wóltańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niezłożenie oświadczeń wymaganych przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych przez osobę występującą w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych i czy w takiej sytuacji można zastosować przepis o znikomej szkodliwości naruszenia?Ratio decidendi
Niezłożenie oświadczeń wymaganych przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych przez osobę występującą w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, w tym wypadku burmistrza gminy, stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych na podstawie art. 17 ust. 4 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Przepis o znikomej szkodliwości naruszenia (art. 28 u.o.n.d.f.p.) nie ma zastosowania do naruszeń enumeratywnie wymienionych w ustawie, w tym do niezłożenia oświadczeń, co uzasadnia oddalenie skargi.Stan faktyczny
W. H., burmistrz gminy miejskiej, został uznany przez Regionalną Komisję Orzekającą za winnego nieumyślnego naruszenia dyscypliny finansów publicznych polegającego na niezłożeniu oświadczeń wymaganych przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych w postępowaniu o udzielenie zamówień publicznych na realizację kilku zadań inwestycyjnych. Główna Komisja Orzekająca utrzymała to orzeczenie w mocy. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając błędy prawne i procesowe, w tym niewłaściwe zastosowanie przepisu o znikomej szkodliwości naruszenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska (spr.), , Protokolant : specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi W. H. na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie naruszenia dyscypliny finansów publicznych; oddala skargę.
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez W. H. (zwanego dalej: Skarżącym) orzeczeniem z [...] grudnia 2010 r. nr [...] Główna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych utrzymała w mocy orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w O. z [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie naruszenia dyscypliny finansów publicznych.
Powyższe orzeczenia wydane zostały w następującym stanie faktycznym:
Zawiadomienie o ujawnieniu w G. okoliczności wskazujących na naruszenie dyscypliny finansów publicznych do Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych właściwego w sprawach rozpoznawanych przez Regionalną Komisję Orzekającą w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w O. skierował Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w O. pismem z [...] lutego 2009 r. nr [...].
W związku z tym zawiadomieniem, postanowieniem z [...] marca 2009 r. nr [...], Rzecznik Dyscypliny Finansów Publicznych wszczął postępowanie wyjaśniające wobec W. H.
Pismem z [...] maja 2009 r. nr [...], Rzecznik skierował do Regionalnej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w O. wniosek o ukaranie W. H. Rzecznik wniósł o uznanie go za winnego nieumyślnego popełnienia czynu określonego w art. 17 ust. 4 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (zwanej dalej u.o.n.d.f.p.) i wymierzenie mu kary upomnienia.
Orzeczeniem z [...] maja 2010 r., Regionalna Komisja Orzekająca w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w O. uznała obwinionego W. H. winnym nieumyślnego naruszenia dyscypliny finansów publicznych, określonego w art. 17 ust. 4 u.o.n.d.f.p. , poprzez to, że nie złożył oświadczeń o braku lub istnieniu okoliczności, o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy - Prawo zamówień publicznych, w postępowaniu o udzielenie zamówień publicznych na realizację zadań:
← "[...]" o wartości [...] zł brutto,
← "[...]" o wartości [...] zł brutto,
← "[...]" - I etap zadania inwestycyjnego pn. "[...]" o wartości [...] zł brutto, co stanowi naruszenie art. 17 ust. 2 ustawy - Prawo zamówień publicznych.
Regionalna Komisja Orzekająca w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w O. odstąpiła od wymierzenia kary obwinionemu W. H. i obciążyła go obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania na rzecz Skarbu Państwa w wysokości [...] zł.
Od przywołanego orzeczenia, pismem z [...] czerwca 2010 r., odwołał się W. H., wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie obwinionego od zarzucanego mu czynu, względnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i umorzenie postępowania na podstawie art. 78 w zw. z art. 28 u.o.n.d.f.p.
Orzeczeniem z [...] grudnia 2010 r. sygn. akt: [...] Główna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekająca w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w O.
Pismem z 1 lutego 2010 r., W. H. wniósł skargę na ww. orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i umorzenia na podstawie art. 78 w zw. z art. 28 u.o.n.d.f.p.
Zaskarżonemu orzeczeniu Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych zarzucił:
1. naruszenie prawa procesowego, tj. art. 78 w zw. z art. 28 u.o.n.d.f.p. , poprzez niezastosowanie go w sprawie i nie umorzenie postępowania;
2. błąd w ocenie ustalonego stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że stopień szkodliwości naruszenia dyscypliny finansów publicznych przez obwinionego jest wyższy niż znikomy, podczas gdy analiza stanu faktycznego w kontekście przesłanek wymienionych w art. 28 u.o.n.d.f.p. winna prowadzić do odmiennych wniosków.
W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczył natomiast zarzuty z odwołania odnoszące się między innymi do:
← naruszenia prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 4 w zw. z art. 28 uondfp, poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że samo niezłożenie oświadczenia przemawia za przyjęciem, że doszło do naruszenia dyscypliny finansów publicznych, bez względu na istnienie przesłanek określonych w art. 28 uondfp.,
← naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 4 uondfp, poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że samo niezłożenie oświadczenia przemawia za przyjęciem, że doszło do naruszenia dyscypliny finansów publicznych, bez względu na wpływ tego naruszenia na wynik postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.
W odpowiedzi na skargę Główna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 14, poz. 114 z p. zm. – dalej jako u.o.n.d.f.p.) określa zasady i zakres odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, organy właściwe do prowadzenia tego postępowania oraz samo postępowanie w sprawach o naruszenie dyscypliny (art. 1 u.o.n.d.f.p.).
Ustawa w swojej treści zawiera szereg przepisów szczegółowo określających, jakie działanie lub zaniechanie podlega odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Jednym z takich przepisów jest art. 17 u.o.n.d.f.p. , który enumeratywnie wylicza naruszenie dyscypliny finansów publicznych wynikające z udzielania zamówień publicznych, zaś ustęp 4 tego artykułu wyraźnie stanowi, że: "naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niezłożenie przez członka komisji przetargowej lub inną osobę występującą w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego w imieniu zamawiającego oświadczeń wymaganych przepisami o zamówieniach publicznych".
Tym samym podlega odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny osoba, która nie złożyła przewidzianych przepisami ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759 z p. zm. – dalej jako p.z.publ.) oświadczeń w toczącym się na podstawie tej ustawy postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Należy podkreślić, że wymóg ten dotyczy osób, które są członkami komisji przetargowej lub występują w imieniu zamawiającego.
Taką osobą w przypadku, gdy zamawiającą jest gmina (miasto) niewątpliwie jest wójt, burmistrz, prezydent miasta.
Wynika to z treści ustawy z dnia 8 marca 1009 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z p. zm.) - przede wszystkim bezpośrednio z art. 31 (Wójt kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz) oraz art. 26 ust. 1 (Organem wykonawczym gminy jest wójt) i art. 30 ust. 1 (Wójt wykonuje uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa).
Prawo zamówień publicznych w art. 17 ust. 1 określa przypadki, przy zaistnieniu których osoby wykonujące czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego podlegają bezwzględnemu wyłączeniu. Należy do tego katalogu m.in. ubieganie się o udzielenie tego zamówienia, pozostawanie z wykonawcą w takim stosunku prawnym lub faktycznym, że może to budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności tych osób itd.
Zgodnie zaś z regulacją ust. 2 tego artykułu osoby wykonujące czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia składają, pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, pisemne oświadczenie o braku lub istnieniu okoliczności, o których mowa w ust. 1.
W rozpatrywanej sprawie bezspornym między stronami pozostaje fakt, iż Skarżący jako burmistrz gminy miejskiej nie złożył oświadczeń o braku lub istnieniu okoliczności, o których mowa w art. 17 ust. 1 p.z.publ., w postępowaniu o udzielenie zamówień publicznych na realizację zadań:
← "[...]" o wartości [...] zł brutto,
← "[...]" o wartości [...] zł brutto,
← "[...]" - I etap zadania inwestycyjnego pn. "[...]" o wartości [...] zł brutto,
czym naruszył nakaz wynikający z art. 17 ust. 2 p.z.publ. , a tym samym zgodnie z cytowanym przepisem art. 17 ust. 4 u.o.n.d.f.p. naruszył dyscyplinę finansów publicznych.
W związku z kategorycznym brzmieniem cytowanych przepisów, odnoszących się do nakazu wynikającego z treści art. 17 ust. 2 p.z.publ. i art. 17 ust. 4 u.o.n.d.f.p. w sprawie nie można zastosować przepisu art. 28 ust. 1 u.o.n.d.f.p. , który stwierdza, że nie dochodzi się odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, którego stopień szkodliwości dla finansów publicznych jest znikomy, przepis ten bowiem znajduje zastosowanie, gdy w rozumieniu ustawy następuje naruszenie niewymienione enumeratywnie w przepisach u.o.n.d.f.p., gdyż - zgodnie z treścią ust. 2 - przy ocenie stopnia szkodliwości naruszenia dyscypliny finansów publicznych dla finansów publicznych uwzględnia się wagę naruszonych obowiązków, sposób i okoliczności ich naruszenia, a także skutki naruszenia.
Nie zasługiwały zatem na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego określonego w przepisie art. 17 ust. 4 u.o.n.d.f.p. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że samo niezłożenie oświadczenia przemawia za przyjęciem, że doszło do naruszenia dyscypliny finansów publicznych, bez względu na wpływ tego naruszenia na wynik postępowania o udzielenie zamówienia publicznego oraz naruszenie prawa wynikającego z tego samego przepisu art. 17 ust. 4 w zw. z art. 28 u.o.n.d.f.p. , poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że samo niezłożenie oświadczenia przemawia za przyjęciem, że doszło do naruszenia dyscypliny finansów publicznych, bez względu na istnienie przesłanek określonych w art. 28 u.o.n.d.f.p.
Z tych samych powodów również nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przez organy prawa procesowego, tj. art. 78 w zw. z art. 28 u.o.n.d.f.p. , poprzez niezastosowanie go w sprawie i nie umorzenie postępowania oraz błąd w ocenie ustalonego przez organy stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że stopień szkodliwości naruszenia dyscypliny finansów publicznych przez obwinionego jest wyższy niż znikomy, podczas gdy - jak twierdzi Skarżący - analiza stanu faktycznego w kontekście przesłanek wymienionych w art. 28 u.o.n.d.f.p. winna prowadzić do odmiennych wniosków.
Po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdza, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone było prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego.
Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. W kontekście powyższych przepisów nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia podniesione przez Skarżącego zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych.
Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło