I GSK 1693/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędziowie NSA Stanisław Gronowski (spr.) Urszula Raczkiewicz Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 18 sierpnia 2011 r. sygn. akt I SA/Go 486/11 w sprawie ze skargi S.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w R. na rzecz S.P. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. dnia 18 sierpnia 2011 r., sygn. akt l SA/Go 486/11, po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług, uchylono zaskarżoną decyzję. W świetle stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji w dniu [...] października 2009 r., działając z upoważnienia S.P., zwanej dalej "skarżącą", Agencja Celna [...] zgłosiła do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu powypadkowy, używany samochód osobowy marki PEUGEOT 407, rok produkcji 2005. Jako wartość celną importowanego pojazdu strona zadeklarowała kwotę 3.100 CHF - zgodnie z dołączonym do zgłoszenia celnego rachunkiem z dnia [...] października 2009 r. Załączono także opinię powołanego przez skarżącą rzeczoznawcy. W świetle tej opinii współczynnik S wartości badanego pojazdu w stosunku do wartości bazowej wyniósł 0,45. Jednakże opinia ta nie wskazała wartości pojazdu bazowego. Dla tego samochodu, na podstawie przedłożonego świadectwa przewozowego EUR.1 nr [...] z dnia [...] października 2009 r., zastosowano preferencyjną stawkę celną 0% przewidzianą dla towarów pochodzących ze Wspólnoty lub z krajów korzystających z takiej stawki. Po zwolnieniu pojazdu organ celny przystąpił na podstawie przepisów art. 78 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.302.1), zwanego dalej "WKC", do kontroli dokumentów załączonych do zgłoszenia i przesłał świadectwo przewozowe EUR.1 nr [...] z dnia [...] października 2009 r. do weryfikacji przez szwajcarskie służby celne. Przy piśmie nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. Generalny Dyrektoriat Ceł Federalnej Administracji Celnej - Sekcja ds. Pochodzenia oraz Tekstyliów, Berno, poinformował, że "eksporter nie udowodnił pochodzenia wspomnianego pojazdu. Z tego względu pojazd należy traktować jako nieokreślonego pochodzenia i uznać dowód pochodzenia za nieważny". Organ celny dopuścił dowód z opinii biegłego na okoliczność wartości rynkowej sprowadzonego pojazdu. Według ustaleń opinii biegłego, którą organ przyjął za wiarygodną, wartość rynkowa (bazowa) omawianego samochodu w stanie nieuszkodzonym, opierając się na podobnym samochodzie marki MITSUBISHI Lancer 2.0 z roku produkcji 2005, wynosi 35.550 zł. Uwzględniając stwierdzone uszkodzenia tego pojazdu i posiłkując się częściowo opinią rzeczoznawcy powołanego przez skarżącą, biegły wyliczył wartość rynkową brutto wspomnianego pojazdu na kwotę 28.400 zł. Kwota ta stanowiła podstawę dla wyliczenia cła oraz należności podatkowych. Decyzją z dnia [...] października 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Z. na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 51 § 1, art. 53 § 1,2,3, art. 55 § 1 i 2, art. 56 § 3, art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, póz. 60 ze zm.), zwanej "O. p.", art. 20, art. 31 ust. 1 i 2, art. 78, art. 201 ust. 1 lit. a i ust. 2, art. 214 ust. 1, art. 220 ust. 1, art. 222 ust. 1 lit. a) WKC, art. 181 a i art. 199 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.253.1 ze zm.) zwanego "RWKC", rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.U.UE.L256.1 ze zm.), art. 65 ust. 1,3,5,6, art. 73 i art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), art. 16 i art. 33 Protokołu Nr 3 dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej, Umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz. Urz. WE L 45 z 15 lutego 2006r. ze zmianami), art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13 i 15, art. 33 ust. 2, ust. 4 i ust. 6, art. 37 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), art. 3, art. 14 ust. 7, art. 27 ust. 1,4,7, art. 100 ust. 1 pkt 1, art. 101 ust. 1, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1 pkt 3, art. 105 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 3, poz. 11 ze zm.) określił wartość celną importowanego samochodu na kwotę 20.526,00 zł oraz dokonał ponownego wymiaru należności celnych w wysokości 2.053,00 zł, a także zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 5.115,00 zł oraz w podatku akcyzowym z tytułu importu w wysokości 670,00 zł. Dyrektor Izby Celnej w R. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając zawarte tam stanowisko, że w sprawie zaistniały uzasadnione podstawy dla zakwestionowania ceny transakcyjnej omawianego pojazdu na potrzebę wyliczenia należności celnych i podatkowych. Podzielono także stanowisko organu pierwszej instancji co do wiarygodności opinii biegłego powołanego z urzędu przez organ pierwszej instancji dla ustalenia wartości celnej samochodu, po uwzględnieniu jego wartości z uwagi na stwierdzone uszkodzenia pojazdu. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G., który, jak to wskazano na wstępie, wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2011 r., sygn. akt l SA/Go 486/11 uchylił zaskarżoną decyzję. Według Sądu pierwszej instancji organy celne, ustalając na podstawie opinii powołanego biegłego wartość celną sprowadzonego z zagranicy pojazdu, dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Jak zauważono w aktach sprawy znajduje się wydruk ze strony internetowej w Szwajcarii (www.2.auto-i-datch), tj. z miejsca zakupu samochodu, w świetle którego ceny tego rodzaju używanych pojazdów na rynku szwajcarskim kształtują się w przedziałach: od 12.400 CHF do 13.800 CHF. Oparcie się przez organy celne na tych cenach było niemiarodajne, gdyż sprowadzony samochód był uszkodzony. Dlatego należało m.in. zbadać, jak kształtują się na wspomnianym rynku ceny pojazdów uszkodzonych. Ponadto, jeżeli w trakcie postępowania strona zgłasza zastrzeżenia do opinii biegłego, wówczas organ powinien, a czego nie uczynił, zwrócić się do biegłego o odniesienie się do tych uwag i zastrzeżeń. Uchybienia organu miały istotny wpływ na prawidłowe ustalenie wartości celnej pojazdu. Tym samym organ naruszył przepisy art. 123 § 1, art. 124, art. 180 § 1, art. 187, a w szczególności art. 188 i art. 191 O.p. Dyrektor Izby Celnej w R. zaskarżył skargą kasacyjną powyższy wyrok, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwaną "p.p.s.a.", to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 i art. 153 p.p.s.a. oraz w związku z art. 29, art. 31 WKC oraz w związku art. 181 a RWKC przez: • bezpodstawne uznanie, że organy celne z naruszeniem art. 180 § 1 i art. 191 O.p. nie wykazały w postępowaniu, że zaszły okoliczności usprawiedliwiające odrzucenie ceny transakcyjnej (art. 29 WKC w zw. z art. 181a RWKC) jako podstawy ustalenia wartości celnej towaru, tj. samochodu używanego w stanie uszkodzonym po wypadku i ustalenie tej wartości w oparciu o przepis art. 31 WKC; • wskazanie, by w ponownym postępowaniu organy celne wyjaśniły, czy wartość transakcyjna rażąco odstaje od wartości samochodu używanego i uszkodzonego na rynku jego pochodzenia, pomimo, że dowód taki z uwagi na oczywisty brak materiału porównawczego nie jest możliwy do przeprowadzenia (brak w odniesieniu do samochodów uszkodzonych odpowiedniej bazy danych). Jak podnosi skarga kasacyjna organy celne, kwestionując wartość transakcyjną wyrażoną w cenie na dokumencie zakupu, powołały się na następujące okoliczności wynikające z akt sprawy, a mianowicie: • stwierdziły, że w świetle ustalenia przez szwajcarskie organy celne skarżąca nie potwierdziła pochodzenia sprzedanego pojazdu EUR 1, a tym samym istniały dostateczne podstawy dla powzięcia wątpliwości co do rzetelności dokumentu sprzedaży, również w zakresie ceny sprzedaży, • z porównania cen sprzedaży samochodów używanych według strony internetovjrej www.2.auto-i-dat.ch na rynku szwajcarskim wynikało, że cena takiego rodzaju samochodów jest kilkakrotnie wyższa, niż cena wskazana przez skarżącą. Te okoliczności, zdaniem skargi kasacyjnej, mogły budzić wątpliwości również co do rzetelności deklarowanej ceny i w świetle art. 181a RWKC uzasadniały zakwestionowanie wartości transakcyjnej, oraz upoważniały organ do podjęcia dalszych czynności zmierzających do ustalenia, jaka metoda określenia wartości celnej towaru będzie w niniejszej sprawie uzasadniona (art. 29, art. 30, art. 31 WKC). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji. Jak już wskazano Sąd pierwszej instancji zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania przy ustaleniu wartości rynkowej (celnej) omawianego pojazdu. Również skarga kasacyjna ogranicza podstawę zaskarżenia do zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie istniały podstawy dla zakwestionowania przez organ celny wskazanej przez stronę wartości transakcyjnej pojazdu, a to z uwagi na odbieganie jej w istotnym stopniu od wartości rynkowej zbliżonego samochodu. Istota sporu sprowadza się do ustalenia wartości celnej używanego i powypadkowego samochodu osobowego marki PEUGEOT 407, rok produkcji 2005, sprowadzonego ze Szwajcarii. Jak już wskazano skarżąca do zgłoszenia celnego dołączyła m.in. opinię rzeczoznawcy, według którego współczynnik S wartości badanego pojazdu w stosunku do wartości bazowej wyniósł 0,45. Opinia ta nie wskazywała wartości bazowej nieuszkodzonego, porównywalnego pojazdu z roku produkcji 2005. Niemniej pobieżne choćby sięgnięcie do cen wspomnianego pojazdu na rynku szwajcarskim, kształtujących się od 12.400 CHF do 13.800 CHF, przy obowiązującym wówczas kursie 2,7596 i po uwzględnieniu współczynnika S wynoszącego 0.45, mogłoby dawać wartość omawianego pojazdu, wynoszącą w granicach od 15.400 do 17.139 zł, chociaż nie jest to w pełni miarodajne, a to z uwagi na inny poziom cen pojazdów na rynku polskim. Natomiast biegły wyliczył wartość rynkową pojazdu na kwotę brutto 28.400 zł, przyjętą za miarodajną przez organy dla wyliczenia cła i należności podatkowych. Jednakże opinia biegłego, mimo posiłkowania się opinią rzeczoznawcy powołanego na zlecenie skarżącej, doszła do innej konkluzji w kwestii wartości rynkowej pojazdu, nie uzasadniając przy tym bliżej swego stanowiska. W tej sytuacji mankamentem postępowania administracyjnego, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, było pominięcie przez organy celne wniosku dowodowego skarżącej, aby biegły odniósł się do uwag i zastrzeżeń skarżącej, a w szczególności wyjaśnił, dlaczego doszedł do innej konkluzji w kwestii wartości rynkowej pojazdu, pomimo posiłkowania się ustaleniami opinii biegłego powołanego na zlecenie skarżącej. Zarzuty Sądu pierwszej instancji pod adresem organów celnych były więc w tym zakresie trafne. Pomimo niezręczności Sądu pierwszej instancji, który wskazywał organom celnym na konieczność bazowania na danych dotyczących kształtowania się cen samochodów uszkodzonych, co oczywiście jest niewykonalne, a zatem nietrafne, w ostatecznym rachunku, z uwagi na wspomniane wyżej uchybienia organów celnych, trafne było ustalenie Sądu pierwszej instancji, iż organy celne przy ustaleniu wartości rynkowej brutto spornego pojazdu dopuściły się naruszenia przepisów postępowania wskazanych przez Sąd pierwszej instancji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie sprawy, skarga kasacyjna, jako niezasługująca na uwzględnienie, podlega oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 204 pkt 2 p.p.s.a.