I SA/Wa 966/11
WyrokWSA w Warszawie2011-08-19
Skład orzekający: Dariusz Chaciński, Dorota Apostolidis, Elżbieta Lenart
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie wznowionego postępowania administracyjnego jest dopuszczalne, jeśli postanowienie o wznowieniu postępowania zostało wydane, a następnie organ stwierdził, że wnioskodawca nie posiadał przymiotu strony?Ratio decidendi
Umorzenie wznowionego postępowania administracyjnego jest dopuszczalne na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., nawet jeśli wcześniej wydano postanowienie o wznowieniu postępowania, a następnie stwierdzono brak przymiotu strony po stronie wnioskodawcy. Brak przymiotu strony oznacza bezprzedmiotowość postępowania, co uzasadnia jego umorzenie, a nie wydanie decyzji merytorycznej na podstawie art. 151 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Infrastruktury utrzymującej w mocy decyzję Wojewody umarzającą wznowione postępowanie uwłaszczeniowe. Wnioskodawczyni I. W. domagała się wznowienia postępowania zakończonego decyzją stwierdzającą nabycie prawa użytkowania wieczystego przez Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku. Organ uznał, że wnioskodawczyni nie była stroną postępowania uwłaszczeniowego, ponieważ wniosek o zwrot nieruchomości złożyła po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej, co skutkowało umorzeniem wznowionego postępowania. WSA początkowo uwzględnił skargę, uznając, że umorzenie wznowionego postępowania jest niedopuszczalne po wydaniu postanowienia o jego wznowieniu. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na dopuszczalność umorzenia postępowania w takich okolicznościach. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi I. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. nr [...] umarzającą wznowione postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r.
nr [...] wydaną w przedmiocie uwłaszczenia Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku im. [...] w C.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych:
Wojewoda [...] - działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.) - decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku im. [...] w C. prawa użytkowania wieczystego m. in. gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w obrębie C., oznaczonego jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha oraz nabycie prawa własności budynków i urządzeń położonych na tym gruncie.
Wnioskiem z dnia 18 września 2006 r. I. W. wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją, w zakresie odnoszącym się do działki nr [...], wskazując na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r.
nr [...] wznowił wspomniane wyżej postępowanie uwłaszczeniowe a następnie decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., postępowanie to umorzył.
Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej na skutek odwołania wniesionego przez I. W., Minister Infrastruktury stwierdził, że działka nr [...] położona w C., ujęta w decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 2006 r., w dniu 5 grudnia 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa i pozostawała w zarządzie jednostki uwłaszczonej, co potwierdzał odpis z księgi wieczystej KW nr [...].
We wniosku o wznowienie postępowania wnioskodawczyni wskazała na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., który dotyczy sytuacji, gdy strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy. Organ ustalił jednak, że postępowanie uwłaszczeniowe zostało zakończone decyzją z dnia [...] marca 2006 r., natomiast I. W. wystąpiła o zwrot działki nr [...], zbytej przez jej poprzedników prawnych – J. i A. W. - na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym z dnia [...] marca 1968 r. Rep. [...] za rok 1968, dopiero w dniu 23 sierpnia 2006 r. (data wpływu pisma do Urzędu Miasta C. - 24 sierpnia 2006 r.). Okoliczność tę - jak podkreślił Minister - potwierdziła sama strona we wniesionym odwołaniu.
Skoro zatem roszczenie o zwrot nieruchomości zostało zgłoszone już po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej, oznaczało to - zdaniem organu - że w dniu wydania tej decyzji Iwona Wójcik nie mogła być stroną tego postępowania, a więc nie mógł mieć w tej sytuacji zastosowanie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
W tych warunkach zatem zachodziła konieczność wydania - na podstawie art. 149 § 3 kpa - decyzji odmawiającej wznowienia postępowania. W sytuacji zaś, gdy Wojewoda [...], zamiast zastosować art. 149 § 3 k.p.a., wydał postanowienie z dnia [...] grudnia 2006 r. o wznowieniu postępowania i dopiero w trakcie postępowania doszedł do wniosku, iż wznowienie nastąpiło na wniosek osoby nie mającej przymiotu strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a., to wznowione postępowanie należało umorzyć.
Skargę na wyżej przedstawioną decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. W.
Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:
1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - w postaci art. 2 ust. 1 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1990 r., Nr 79, poz. 464 z poźn. zm.) w zw. z art. 136 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - poprzez uznanie, iż brak jest po stronie skarżącej interesu prawnego w postępowaniu uwłaszczeniowym, chociaż interes taki wypływa z normy prawnej zawartej w przepisie art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a to z tego względu, iż na mocy tego przepisu poprzedni właściciel lub jego spadkobierca ma prawo złożyć wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości; w sytuacji skarżącej zaś nie została ona powiadomiona przez organ o możliwości złożenia takiego wniosku;
2. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci: art. 7, 8, 28, 107 § 1 i 3, art. 145 § 1 pkt 4 i art. 151 § 1 k.p.a.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, w uzasadnieniu skargi skarżąca wywodziła, że organ nie uwzględnił jej słusznego interesu, nie ustosunkował się do zarzutów stawianych w odwołaniu oraz wydał wewnętrznie sprzeczne orzeczenia w toku postępowania.
Ponadto twierdzono, że Wojewoda [...] prowadził postępowanie w sprawie o uwłaszczenie Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku w C. działką nr [...] w sytuacji, gdy skarżąca już starała się o zwrot innej działki, tj. oznaczonej numerem [...], w stosunku do której w dniu 21 lutego 2005 r. złożyła wniosek o wznowienie postępowania uwłaszczeniowego i Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] wznowił to postępowanie uwłaszczeniowe.
Skarżąca akcentowała przy tym, że będąc w Urzędzie Wojewódzkim w Wydziale Infrastruktury w sprawie dotyczącej w/w działki nr [...], informowała, iż będzie się również starała o zwrot działki nr [...] a zatem organ - przed wydaniem decyzji kwestionowanej wiedział o jej działaniach i zamiarach.
Zwracała również uwagę, że z treści pisma Prezydenta Miasta C. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] wynikało, iż spełniała ona przesłanki do zwrotu nieruchomości wywłaszczonej stanowiącej przedmiotową działkę nr [...] i przesłanki zwrotu zostały zrealizowane przed dniem 5 grudnia 1990 r.
Poza tym podnosiła, że organ nie odniósł się do zarzutów odwołującej się w zakresie zarzutu niemożności umorzenia wznowionego postępowania - bez cofnięcia żądania wznowienia postępowania, chociaż - zgodnie z powszechnie przyjętym poglądem - postępowanie takie nie może być umorzone "bez cofnięcia żądania wznowienia postępowania, a jedynie z powodu stwierdzenia, że żądanie pochodzi od podmiotu, który nie jest stroną".
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 lutego 2010 r. w sprawie sygn. akt I SA/WA 1707/09, uwzględnił skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) i uznał ją za zasadną, gdyż brak było podstaw do umorzenia wznowionego postępowania, a organy powinny były wydać decyzję po myśli art. 151 § 1 pkt 1 lub 2 P.p.s.a.
Sąd podzielił pogląd skarżącej, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania uniemożliwiało następnie wydanie decyzji o umorzeniu wznowionego postępowania. W zaistniałej bowiem sytuacji nadal pozostaje nierozpoznany wniosek o wznowienie postępowania, gdyż strona go nie cofnęła. Brak jest w związku z tym rozstrzygnięcia o powyższym wniosku strony, co skutkuje przyjęciem, że zaskarżona decyzja, a także decyzja ją poprzedzająca, naruszają przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Sąd uznał w tej mierze stanowisko zaprezentowane w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 625/98 i z dnia 14 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA 782/97, że nie jest możliwe umorzenie wznowionego postępowania, bez cofnięcia żądania wznowienia postępowania, z powodu stwierdzenia, że żądanie pochodzi od podmiotu, który nie jest stroną lub z powodu stwierdzenia, iż decyzja wydana w zwykłym postępowaniu jest zgodna z prawem.
Sąd udzielając wskazówek, co do ponownego rozpatrzenia sprawy wskazał, że Wojewoda powinien zbadać, a następnie rozważyć okoliczności, w których jeszcze przed złożeniem pisemnego wniosku o wznowienie postępowania skarżąca powiadomiła organ o zamiarze wszczęcia przedmiotowego postępowania (tj. postępowania w zakresie działki nr [...]). Jak twierdzi bowiem skarżąca, przy składaniu wniosku o wznowienie postępowania w stosunku do działki nr [...], udzielając wówczas odpowiedzi na pytanie B. N. - Kierownika Oddziału ds. Uwłaszczeń, czy będzie występowała o wznowienie postępowania jeszcze innej działki, skarżąca oświadczyła, że tak, tj. co do działki nr [...], jak tylko zbierze w całości dokumentację. Powyższe, w ocenie Sądu, jest o tyle w realiach tej sprawy istotne, gdyż w sytuacji, gdyby rzeczywiście organ dysponował pozytywną informacją o realizacji przez skarżącą przysługującego jej roszczenia o zwrot działki nr [...], a mimo tego wydał decyzję o uwłaszczeniu bez udziału skarżącej, to takie postępowanie świadczyłoby o działaniu naruszającym słuszny interes obywatela (art. 7 K.p.a.) i zasadę zaufania jego do organów władzy publicznej (art. 8 K.p.a.).
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Minister Infrastruktury.
Zaskarżając wyrok w całości, jako podstawę kasacyjną wskazał na naruszenie przepisów postępowania, a to:
1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. i art. 151 § 1 i 2 K.p.a. poprzez przyjęcie, że wadliwe wznowienie postępowania (na wniosek podmiotu nie mającego legitymacji prawnej) rodzi konieczność jego kontynuacji i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, bez możliwości jego wcześniejszego umorzenia z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania;
2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1 i 2 K.p.a. poprzez przyjęcie, że w sytuacji, gdy organ zdaje sobie sprawę, że wadliwie wznowił postępowanie (na wniosek podmiotu nie mającego legitymacji prawnej), nie ma on możliwości jego umorzenia z uwagi na bezprzedmiotowość, lecz nakazuje się mu, aby nadal prowadził postępowanie i wydał rozstrzygnięcie na podstawie art. 151 § 1 i 2 K.p.a., które to rozstrzygnięcie wymaga od organu przeprowadzenia postępowania określonego w art. 149 K.p.a., w tym dokonania analizy podstaw do wydania decyzji merytorycznej z art. 145 § 1 lub art. 145a K.p.a.;
3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i 8 K.p.a. poprzez przyjęcie, że organ naruszył zasadę słusznego interesu obywatela oraz zasadę zaufania do organów władzy publicznej, nie uznając ustnej zapowiedzi o możliwości wystąpienia o wznowienie postępowania dotyczącego działki nr [...] za wiążące dla organu stanowisko obywatela w kwestii wniosku o wszczęcie postępowania.
W konkluzji skargi kasacyjnej organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Zarząd Województwa [...] wniósł o jej uwzględnienie.
Natomiast skarżąca I. W., w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 795/10 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie – uznając, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Istota zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej sprowadza się w zasadzie do oceny trafności stanowiska zaprezentowanego przez Sąd pierwszej instancji, że jeżeli w wyniku wadliwej oceny przymiotu strony wnioskującej o wznowienie postępowania administracyjnego, doszło do wydania postanowienia o wznowieniu tegoż postępowania (art. 149 § 1 K.p.a.), postępowanie to powinno zakończyć się jednym z rozstrzygnięć z art. 151 K.p.a., a nie wydaniem decyzji umarzającej postępowanie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
W sytuacji, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej powinien na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. wydać decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w powołanym przepisie oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a więc nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione dopiero w trakcie postępowania, czyli w sprawie zawisłej przed organem administracyjnym (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 410 - 411).
Taka właśnie sytuacja prawna zaistniała w przedmiotowej sprawie.
Otóż Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. umarzającą wadliwie wznowione postępowanie administracyjne, zainicjowane wnioskiem skarżącej I. W. z dnia [...] września 2006 r., mającym za podstawę art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., w którym skarżąca wniosła o wznowienie postępowania uwłaszczeniowego zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r., stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku [...] w C. prawa użytkowania wieczystego m. in. gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w obrębie C., oznaczonego jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha oraz nabycie prawa własności budynków i urządzeń położonych na tym gruncie.
Umarzając wznowione postępowanie uwłaszczeniowe organ uznał, że w sytuacji, gdy skarżąca złożyła wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej, w dniu wydania tej decyzji nie mogła być stroną tego postępowania, a tym samym nie może być również stroną postępowania o wznowienie. Identyczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1731/09, oddalając skargę kasacyjną I. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] września 2009 r., sygn. akt [...] oddalającego jej skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania uwłaszczeniowego dotyczącego działki o nr [...].
W sytuacji, gdy brak przymiotu strony nie budzi wątpliwości, organ pierwszej instancji prawidłowo powinien decyzją odmówić wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. Jeżeli jednak doszło do wznowienia postępowania w trybie art. 149 § 1 K.p.a., a fakt braku przymiotu strony organ stwierdził po wydaniu postanowienia o wznowieniu lub też dokonał wadliwej oceny w zakresie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania, to prawidłowe było umorzenie wznowionego postępowania - art. 105 § 1 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1731/09).
Nie można więc zgodzić się z argumentacją zaprezentowaną przez Sąd pierwszej instancji, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania uniemożliwiało następnie wydanie decyzji o umorzeniu wznowionego postępowania, bowiem jedyną podstawę prawną do wydania rozstrzygnięcia kończącego takie postępowanie stanowi art. 151 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. regulujący rodzaje zakończenia postępowania prowadzonego po jego wznowieniu oraz, że w konsekwencji nadal pozostaje nierozpoznany wniosek o wznowienie postępowania, gdyż strona go nie cofnęła. Zauważyć jednak należy, że artykuł ten wskazuje na rodzaje decyzji kończących wznowione postępowanie, o ile jednak nie zachodziły przesłanki uzasadniające odmowę wznowienia postępowania, bo w takim wypadku powinna zostać wydana decyzja umarzająca wadliwie wszczęte postępowanie z uwagi na brak podstawy prawnej uzasadniającej jego wszczęcie.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie wskazał w swoim orzeczeniu, że organy obu instancji niewłaściwie przyjęły, iż I. W. nie miała przymiotu strony w postępowaniu uwłaszczeniowym, zatem stanowisko Sądu, że nie można było umorzyć postępowania, bowiem nadal pozostanie nierozpoznany wniosek strony o wznowienie postępowania, jest błędne.
Podobnie Sąd ten, wskazując na naruszenie przez organy zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. zasady uwzględnienia słusznego interesu obywatela (art. 7 K.p.a.) i zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów władzy publicznej (art. 8 K.p.a.), nie podał na czym to naruszenie ma polegać z punktu widzenia faktycznego i prawnego, a jedynie w sposób ogólnikowy przywołał pogląd wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2000 r., sygn. akt III ZP 14/99, nie odnosząc powyższego stanowiska do okoliczności przedmiotowej sprawy. Sąd w szczególności nie uwzględnił faktu, że wniosek o zwrot nieruchomości został złożony przez skarżącą po ostatecznym zakończeniu postępowania uwłaszczeniowego. Zatem w zaistniałej sytuacji skarżąca nie mogła być uznana za stronę tego postępowania, która bez własnej winy nie brała w nim udziału.
Rację ma strona wnosząca skargę kasacyjną, że dopiero złożenie wniosku o zwrot nieruchomości podlegającej uwłaszczeniu powodowało ujawnienie względem tej nieruchomości praw osób trzecich. Należy podkreślić, że organ orzekający w sprawie uwłaszczenia nie ma prawnego obowiązku badania, czy pozostający w zarządzie państwowej osoby prawnej wywłaszczony grunt spełnia przesłanki do zwrotu na rzecz dawnego właściciela. Jedynie w sytuacji, gdy organ poweźmie wiadomość, że został złożony przez osobę uprawnioną wniosek o zwrot nieruchomości, zobowiązany jest wówczas uwzględnić tę okoliczność w prowadzonym przez siebie postępowaniu i wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania o uwłaszczenie do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie zwrotu nieruchomości. Taka sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie, gdyż skarżąca złożyła wniosek już po zakończeniu postępowania uwłaszczeniowego.
Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko strony wnoszącej skargę kasacyjną, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Natomiast w myśl art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Naczelny Sąd Administracyjny - uchylając zaskarżony wyrok - nie zgodził się z argumentacją zaprezentowaną przez Sąd pierwszej instancji, iż wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania uniemożliwiało następnie wydanie decyzji o umorzeniu wznowionego postępowania - bowiem jedyną podstawę prawną do wydania rozstrzygnięcia kończącego takie postępowanie stanowi art. 151 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. regulujący rodzaje zakończenia postępowania prowadzonego po jego wznowieniu oraz, że w konsekwencji nadal pozostaje nierozpoznany wniosek o wznowienie postępowania, gdyż strona go nie cofnęła. Zauważył też, iż artykuł ten wskazuje na rodzaje decyzji kończących wznowione postępowanie, o ile jednak nie zachodziły przesłanki uzasadniające odmowę wznowienia postępowania, bo w takim wypadku powinna zostać wydana decyzja umarzająca wadliwie wszczęte postępowanie z uwagi na brak podstawy prawnej uzasadniającej jego wszczęcie.
Dodał, że w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie wskazał w swoim orzeczeniu, iż organy obu instancji niewłaściwie przyjęły, że I. W. nie miała przymiotu strony w postępowaniu uwłaszczeniowym, zatem stanowisko Sądu, że nie można było umorzyć postępowania, bowiem nadal pozostanie nierozpoznany wniosek strony o wznowienie postępowania, jest błędne.
Zwrócił też uwagę na fakt, iż Sąd I instancji w szczególności nie uwzględnił faktu, że wniosek o zwrot nieruchomości został złożony przez skarżącą po ostatecznym zakończeniu postępowania uwłaszczeniowego. Zatem w zaistniałej sytuacji skarżąca nie mogła być uznana za stronę tego postępowania, która bez własnej winy nie brała w nim udziału.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekający ponownie w niniejszej sprawie w pełni podziela powyższy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w uzasadnieniu wyroku – dlatego też oddalił skargę uznając, że obie decyzje są zgodne z prawem.
Sąd stwierdził, że w sytuacji, gdy skarżąca złożyła wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej, w dniu wydania tej decyzji nie mogła być stroną tego postępowania, a tym samym nie może być również stroną postępowania o wznowienie.
Uznał też, iż w sytuacji, gdy brak przymiotu strony nie budzi wątpliwości, organ pierwszej instancji powinien decyzją odmówić wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. Jeżeli jednak doszło już do wznowienia postępowania w trybie art. 149 § 1 K.p.a. - a fakt braku przymiotu strony organ stwierdził po wydaniu postanowienia o wznowieniu lub też dokonał wadliwej oceny w zakresie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania - to prawidłowe było umorzenie wznowionego postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
Stwierdził również, że organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło