II SA/Po 673/11

Dnia 23 sierpnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział II w następującym składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. Spółki z o.o. z siedzibą we W. na czynność Naczelnika Urzędu Celnego w Pile z dnia [...] kwietnia 2011 roku, znak [...] w przedmiocie wyrejestrowania automatów do gier o niskich wygranych z Krajowego Rejestru Automatów do Gier postanawia: odrzucić skargę /-/ E.Podrazik Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 roku, znak [...], Naczelnik Urzędu Celnego w Pile, powołując się na § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 roku w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 102 poz. 946), zawiadomił E. Sp. z o.o. we W., iż rejestracja automatu o nr [...], nr fabryczny [...], utraciła z mocy prawa ważność w dniu [...] maja 2010 roku. Organ wyjaśnił przy tym, iż zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, wydane na podstawie art. 24 ust. 1b ustawy z dnia 19 lipca 1992 roku o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. Nr 4 poz. 27), w oparciu o które dokonano rejestracji wymienionego automatu do gier, utraciło ważność. Tym samym z mocy prawa, wraz z wygaśnięciem zezwolenia, utraciło również ważność poświadczenie jego rejestracji. Pismem z dnia [...] lipca 2011 roku E. Sp. z o.o. we W. – po uprzednim wezwaniu do usunięcia prawa – wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisana wyżej czynność, domagając się jej uchylenia bądź stwierdzenia bezskuteczności. Skarżąca sformułowała zarzut naruszenia: (1) art. 92 ust. 1 w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP i art. 15b ust. 4 i art. 16 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 1992 roku o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. Nr 68 poz. 341) przez zastosowanie § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 roku w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 102 poz. 946) mimo, że wydano je w tym zakresie bez upoważnienia ustawowego; (2) § 10 ust. 4 pkt 1 cytowanego już rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 roku poprzez orzeczenie o wygaśnięciu rejestracji automatów do gier mimo, że nie wygasło zezwolenie E. Sp. z o.o. do prowadzenia działalności zakresie eksploatacji automatów do gier; (3) art. 128 oraz art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926) przez orzeczenie w kwestii wygaśnięcia lub uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej mimo braku podstaw prawnych w tym zakresie w Ordynacji podatkowej ani przepisach ustaw podatkowych; (4) art. 120, art. 124, art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej w zw. z (a) art. 15b ust. 4 cytowanej ustawy o grach i zakładach wzajemnych w zw. z art. 144 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201 poz. 1540), (b) § 1 pkt 2, § 7, § 10 ust. 2-4, § 15 cytowanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 roku w zw. z art. 16 pkt 2, art. 15b ust 4 oraz art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, (c) art. 117 ust. 1 ustawy o grach hazardowych przez przyjęcie w treści zaskarżonego pisma z dnia 21 kwietnia 2011 roku rażąco błędnej wykładni przepisów prawa, w szczególności uznanie, że poświadczenie rejestracji traci ważność z chwilą wygaśnięcia zezwolenia; (5) art. 2 Konstytucji RP przez naruszenie zasady pewności prawa, zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa, zasady ochrony praw nabytych i ochrony interesów w toku w wyniku przyjęcia takiej praktyki stosowania prawa, która uniemożliwia skarżącej dalszą eksploatację automatów do gier o niskich wygranych mimo, że posiada ona ważne zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych i nie uległy zmianie jakiekolwiek istotne elementy stanu faktycznego; (6) art. 20 i art. 22 Konstytucji RP przez naruszenie zasady wolności działalności gospodarczej w wyniku przyjęcia, iż można decydować o jej zakresie w drodze wydawania nieuzasadnionych "informacji", które nie podlegają zmianie ani kontroli; (7) art. 7, art.87 ust. 1, art. 92 ust. 1 Konstytucji RP przez naruszenie zasady praworządności oraz hierarchii źródeł prawa w wyniku przedkładania niższych źródeł prawa lub aktów nie posiadających w ogóle przymiotu źródeł prawa (formularzy i rejestrów) ponad wyższe źródła prawa (w szczególności przepisy ustawowe), dokonywanie aktów arbitralnego stosowania przepisów prawa z pominięciem zasad prawidłowej wykładni, w tym dokonanie wykładni prawotwórczej. W ocenie skarżącej, będące przedmiotem niniejszej skargi pismo Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] kwietnia 2011 roku stanowi w istocie decyzję w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Mając na względzie bieg terminów procesowych, a przy tym kierując się ostrożnością procesową E. Sp. z o.o. wniosła skargę na wypadek uznania przez Sąd, iż pismo to oraz wymieniona w nim czynność "cofnięcia poświadczenia rejestracji" zalicza się do aktów lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). W odpowiedzi na skargę z dnia [...] lipca 2011 roku Naczelnik Urzędu Celnego w Pile wniósł o jej odrzucenie bądź ewentualnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie trzeba wskazać, że zakres kognicji sądów administracyjnych został wyznaczony przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). Zgodnie z art. 3 § 2 tejże ustawy, sądowa kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawie skarg na wymienione tam akty organów albo też ich bezczynność. W przedmiotowej sprawie w pierwszym rzędzie rozstrzygnięcia wymaga kwestia czy pismo Naczelnika Urzędu Celnego w Pile z dnia [...] kwietnia 2011 roku może być zakwalifikowane jako czynność (akt), w odniesieniu do którego znajdzie zastosowanie art. 3 § 2 pkt 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według tego przepis skargę można wnieść na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, ale które nie są ani decyzjami, ani postanowieniami zaskarżalnymi zażaleniem, ani postanowieniami kończącymi postępowania lub orzekającymi co do istoty. Należy przy tym podkreślić, iż akty i czynności objęte zakresem art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powinny charakteryzować się pewnymi cechami. Nie mogą mieć one bowiem charakteru decyzji lub postanowienia, gdyż wtedy byłyby zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 cytowanej ustawy. Są one nadto podejmowane w sprawach indywidualnych, ponieważ akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5-6 powołanej ustawy. Muszą posiadać charakter publicznoprawny, gdyż w zasadzie działalność organów podlega tylko w tej mierze kontroli sądu administracyjnego. Wreszcie, dany akt albo czynność powinien dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ta ostatnia przesłanka wskazuje na konieczność istnienia ścisłego oraz bezpośredniego związku pomiędzy działaniem (zaniechaniem) organu a możliwością strony realizacji uprawnienia (obowiązku), mającego swe źródło w przepisie prawnym, przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym ten akt, bądź też podejmującym tę czynność. Trzeba też zauważyć, że zaskarżona czynność organu została dokonana na podstawie § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 roku w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 102 poz. 946). Zgodnie z powołanym przepisem, poświadczenie rejestracji traci ważność wraz z wygaśnięciem zezwolenia, o jakim mowa w art. 24 ust. 1, ust. 1a oraz ust. 1b ustawy z dnia 29 lipca 1992 roku o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. Nr 4 poz. 27). Poświadczenie rejestracji automatu, bądź urządzenia do gier, uznaje się przy tym za czynność materialno-techniczną, którą upoważniony organ potwierdza spełnienie przez urządzenie wymogów określonych w przepisach prawa. Charakter czynności faktycznej ma także ustalenie przez organ administracji publicznej, które poświadczenia rejestracji automatów do gier z mocy prawa utraciły ważność – z tego względu, iż powołują się na zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych, których termin obowiązywania już wygasł – oraz wyrejestrowanie automatów. Taka sytuacja ma miejsce także w przypadku skargi E. Sp. z o.o. (k. 28 akt adm.). Zaskarżone w niniejszej sprawie czynności faktyczne stanowią jedynie konsekwencję wygaśnięcia zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie urządzania oraz prowadzenia gier o niskich wygranych i nie rodzą pierwotnie żadnych obowiązków. Czynności te ze swej istoty nie przyznają także żadnych uprawnień skarżącej w rozumieniu, jakie art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wiąże ze zwrotem "uprawnienie". Takie stanowisko zostało też przyjęte w orzecznictwie (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 maja 2011 roku, sygn. akt III SA/Gd 153/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 maja 2011 roku, sygn. akt III SA/Gd 165/11, tamże; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 lipca 2011 roku, sygn. akt III SA/GL 667/11, tamże). Wobec powyższego należy uznać że przedmiotowa skarga dotyczy czynności, która nie mieści się w katalogu zawartym w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). W tej sytuacji skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 tejże ustawy. /-/ E. Podrazik