III SA/Gd 165/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą [...] na czynność Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia 30 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wyrejestrowania automatów do gier o niskich wygranych z Krajowego Rejestru Automatów do Gier postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 30 grudnia 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...], powołując przepis § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz.U. Nr 102, poz. 946 ze zm.) poinformował skarżącą spółkę o cofnięciu poświadczenia rejestracji 31 automatów do gier o niskich wygranych. "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we [...], po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na opisaną czynność Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia 30 grudnia 2010 r. Niezależnie od tych działań, spółka wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Celnej w [...], który postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2011 r. nr [...] stwierdził jego niedopuszczalność. W skardze do sądu administracyjnego spółka domagała się uchylenia zaskarżonej czynności (aktu) z dnia 30 grudnia 2010 r. w całości, ewentualnie o stwierdzenie jej bezskuteczności, formułując zarzuty naruszenia: - art. 92 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz art. 15b ust. 4 i art. 16 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych poprzez zastosowanie w sprawie § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, mimo iż zostało ono w tym zakresie wydane bez upoważnienia ustawowego; - § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, poprzez orzeczenie o wygaśnięciu rejestracji automatów do gier mimo, iż nie wygasło zezwolenie skarżącej do prowadzenia działalności zakresie eksploatacji automatów do gier; - art. 128 oraz art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, poprzez orzeczenie w przedmiocie wygaśnięcia lub uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej mimo braku podstaw prawnych w tym zakresie w Ordynacji podatkowej ani przepisach ustaw podatkowych; - art. 117 ust. 1 ustawy o grach hazardowych poprzez nieustosunkowanie się do wezwania skarżącej do usunięcia naruszenia prawa, brak uzasadnienia dla orzeczenia o wygaśnięciu ("cofnięciu") poświadczeń rejestracji dla 31 automatów do gier i przyjęcie rażąco błędnej wykładni wymienionych przepisów, w tym przez dorozumiane przyjęcie, że poświadczenia rejestracji automatów do gier o niskich wygranych tracą ważność z chwilą wygaśnięcia zezwolenia, które zostało indywidualnie oznaczone we wniosku o rejestrację automatów, podczas gdy z ww. przepisów, w tym art. 15b ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych wynika, że automaty i urządzenia do gier mogą być eksploatowane przez podmioty posiadające zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych; - art. 2, Konstytucji RP, poprzez przyjęcie takiej praktyki stosowania prawa, która uniemożliwia skarżącej dalszej eksploatacji automatów do gier o niskich wygranych, które zostały dopuszczone do eksploatacji, pomimo, że posiada ona ważne zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz nie uległy zmianie jakiekolwiek istotne elementy stanu faktycznego; - art. 20 i art. 22 Konstytucji RP, poprzez przyjęcie, iż można decydować o zakresie wolności działalności gospodarczej w drodze wydawania nieuzasadnionych "informacji" niepodlegających zmianie ani kontroli; - art. 7, art.87 ust. 1, art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez przedkładanie niższych źródeł prawa lub aktów nie posiadających w ogóle przymiotu źródeł prawa (treści formularzy i rejestrów) ponad wyższe źródła prawa (w szczególności przepisy ustawowe), dokonywanie aktów arbitralnego stosowania przepisów z pominięciem zasad prawidłowej wykładni. W ocenie skarżącej, będące przedmiotem skargi pismo naczelnika urzędu celnego z dnia 30 grudnia 2010 r. jest w istocie decyzją w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Z uwagi na bieg terminów procesowych oraz z ostrożności procesowej spółka wniosła skargę na wypadek uznania przez Sąd, iż pismo to oraz wymieniona w nim czynność "cofnięcia poświadczenia rejestracji" jest aktem lub czynnością, o których w mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej odrzucenie, względnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zakres kognicji sądów administracyjnych został przez ustawodawcę określony w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.). W świetle art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Należy wskazać, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie skarżąca uczyniła czynność organu, który poinformował spółkę o zaistnieniu okoliczności przewidzianych w § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz.U. Nr 102, poz. 946 ze zm.). W myśl powołanego przepisu, poświadczenie rejestracji automatu lub urządzenia do gier traci ważność wraz z wygaśnięciem zezwolenia, o którym mowa w art. 24 ust. 1, 1a i 1b ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych. Z uwagi na tak określony przedmiot zaskarżenia należało w pierwszej kolejności rozważyć kwestię dopuszczalności skargi. Strona wnosząca skargę, kognicję sądu administracyjnego do rozpoznania skargi na czynność organu upatruje m.in. w treści art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W ocenie Sądu powyższe stanowisko jest nietrafne. W świetle piśmiennictwa i orzecznictwa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. 2, str. 29-30) kategorię działań administracji, o których mowa w powołanym wyżej przepisie, charakteryzują bowiem następujące elementy. Są to akty lub czynności, które: nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a.; są podejmowane w sprawach indywidualnych, ponieważ akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5-6 p.p.s.a.; muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w takim zakresie działalność administracji została poddana sądowej kontroli; dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; oznacza to, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 września 1996 r., I SA 1326/96; publ. LexPolonica). Poświadczenie rejestracji automatu lub urządzenia do gier jest czynnością materialno - techniczną, którą upoważniony organ potwierdził spełnienie przez urządzenie wymogów określonych w przepisach prawa (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Bk 752/10 i powołane w nim poglądy doktryny, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Charakter czynności faktycznych ma również ustalenie przez organ administracji, w których poświadczeniach rejestracji automatów do gier zostały wskazane zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych, których wygasł termin obowiązywania oraz wyrejestrowanie automatów. Zaskarżone w niniejszej sprawie czynności faktyczne, stanowią konsekwencję wygaśnięcia zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych i nie rodzą pierwotnie żadnych obowiązków. Czynności te z istoty swej nie przyznają również uprawnień skarżącej w rozumieniu jakie przepis art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a wiąże z terminem "uprawnienie". W związku z tym zaskarżone skargą czynności nie mieszczą się w katalogu określonym w art. 3 § 2 p.p.s.a., w konsekwencji czego pozostają poza kognicją sądu administracyjnego, a skarga mająca je za przedmiot podlegać musi odrzuceniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Końcowo wypada zauważyć, że ewentualna kwestia oceny zgodności z prawem dopuszczalności odwołania wniesionego przez spółkę od pisma Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia 30 grudnia 2010 r. może być przedmiotem odrębnego postępowania sądowoadministracyjnego.