III SA/Gl 2847/10
WyrokWSA w Gliwicach2011-08-25
Skład orzekający: Henryk Wach, Małgorzata Jużków, Iwona Wiesner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwrot należności celnych złożony po upływie trzyletniego terminu określonego w art. 236 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego może zostać uwzględniony ze względu na brak publikacji aktu prawnego w języku polskim w chwili zgłoszenia celnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o zwrot należności celnych złożony po upływie trzyletniego terminu określonego w art. 236 ust. 2 WKC nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała nieprzewidzianych okoliczności lub działania siły wyższej. Ponadto obowiązywanie aktów prawa wspólnotowego od dnia przystąpienia Polski do UE nie jest uzależnione od ich publikacji w języku polskim, a uiszczone należności celne były prawnie należne, wobec czego nie zachodzi podstawa do ich zwrotu.Stan faktyczny
Spółka 'A' SA dokonała w 2004 r. zgłoszenia celnego rowerów importowanych z Chin, deklarując należności celne. Organ celny zaksięgował retrospektywnie cło antydumpingowe, które spółka uiściła. W 2009 r. spółka wystąpiła o zwrot należności celnych, argumentując, że w chwili zgłoszenia celnego nie obowiązywały akty prawne nakładające cło antydumpingowe, gdyż nie były opublikowane w języku polskim. Organ odmówił zwrotu, wskazując na przekroczenie trzyletniego terminu oraz obowiązywanie prawa wspólnotowego od dnia akcesji Polski do UE.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant St. sekr. sąd. Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi ,,A’’ S.A. w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w K., po rozpatrzeniu odwołania "A" SA z siedzibą w C. (zwanej dalej Spółką) od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu cła w kwocie [...] wynikającego ze zgłoszenia celnego z dnia [...] 2004 r. oraz cła antydumpingowego w kwocie [...] zł wynikającego z decyzji organu celnego z dnia [...] r. - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia powołano art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., w skrócie O.p.), art. 236 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE, L. 302 z 19.10.1992 ze zm., dalej WKC).
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
W dniu [...] 2004 r. "A" SA dokonała zgłoszenia celnego na jednolitym dokumencie administracyjnym SAD nr [...] i objęcia procedura dopuszczenia do obrotu na polski obszar celny towaru w postaci rowerów zakupionych w Chinach. W zgłoszeniu celnym zadeklarowano kod CN 87120030, wartość towaru w kwocie [...] USD oraz stawkę celną erga omnes w wysokości 15% - cło w kwocie [...] zł.
W wyniku kontroli przedmiotowego zgłoszenia celnego przeprowadzonej w trybie art. 78 ust. 1 i ust. 3 WKC organ celny stwierdził pominięcie w rozliczeniu należności celnych cła antydumpingowego nałożonego art. 1 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1524/2000 z dnia 10 lipca 2000 r. (Dz. Urz. WE z 14.07.2000). W ust. 2 art. 1 Rozporządzenia ustanowiono dla rowerów dwukołowych i innych rowerów, niezmotoryzowanych, klasyfikowanych do CN 87120010, 87120030 oraz 87120080 stawkę ostatecznego cło antydumpingowego stosowanego wobec ceny netto franco na granicy Wspólnoty przed ocleniem w wysokości 30,6%.
W związku z powyższym decyzją z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w K. zaksięgował retrospektywnie kwotę niedoboru cła antydumpingowego (A30) w wysokości [...] zł, określił kwotę podatku od towarów i usług (B00) w kwocie [...] zł.
Należności celne zostały przez skarżącą uiszczone [...] i [...] 2004 r.
Pismem z [...] 2009 r. ([...] 2009 r. data wpływu do organu) pełnomocnik strony skarżącej wnioskował o zwrot uiszczonych należności celnych na podstawie art. 236 WKC, zgodnie z którym należności celne przywozowe lub wywozowe podlegają zwrotowi, gdy okaże się, że w chwili uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna lub też została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2 WKC. Zdaniem wnioskodawcy w stanie faktycznym, którego dotyczy wniosek należności celne nie były prawnie należne, albowiem w momencie dokonania zgłoszenia celnego nie obowiązywały akty prawne stanowiące podstawę nałożenia należności celnych. Wynika to z faktu, że w tym momencie nie było ogłoszony w języku polskim rozporządzenie nakładające cło antydumpingowe na importowane z Chin rowery.
Na poparcie swoich poglądów przytoczono wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 11 grudnia 2007 r. wydany w sprawie C-161/06 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 września 2008 r. sygn. akt III SA/Łd 107/08.
Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił zwrotu wnioskowanych należności celnych. Powołał się w tym zakresie na art.207 O.p., art. 2, art. 73 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004 r. Prawo cele (Dz. U. Nr 68, poz.622 ze zm.), art. 6 ust. 1, art. 67, art. 236 ust. 2 WKC, art. 199 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego WKC (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993 r.).
W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 236 ust. 1 WKC: należności celne przywozowe lub wywozowe podlegają zwrotowi wówczas, gdy okaże się, że w chwili uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna lub, że kwota ta została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2 WKC. Przepis ten stanowi "z wyjątkiem przypadków określonych w art. 217 ust. 1 akapit drugi i trzeci WKC zaksięgowania retrospektywnego nie dokonuje się gdy:
a) pierwotna decyzja o niezaksięgowaniu kwoty należności lub zaksięgowaniu kwoty niższej od prawnie należnej została podjęta na podstawie ogólnych przepisów unieważnionych późniejszym orzeczeniem sądowym,
b) kwota opłat celnych należnych zgodnie z przepisami prawa nie została wykazana w rachunkach w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia opłat celnych działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego (...)"
Nadto organ podkreślił, że zgodnie z art. 236 ust. 2 WKC należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane po złożeniu wniosku przed upływem trzech lat licząc od dnia powiadomienia dłużnika o tych należnościach. Termin ten może zostać przedłużony, jeżeli osoba zainteresowana udowodni, iż ze względu na nieprzewidziane okoliczności lub działanie siły wyższej nie mogła złożyć wniosku w terminie.
Skoro zgłoszenia celnego towaru wnioskodawca dokonał w dniu [...] 2004 r., natomiast decyzja z [...] r. stała się ostateczna [...] r. a z wnioskiem o zwrot wystąpił dnia [...] 2010 r. a więc po upływie wskazanych wyżej trzech lat czyli z uchybieniem terminu do jego złożenia licząc zarówno od daty publikacji rozporządzenia (1 października 2004 r.) jak i prawomocności decyzji ([...] r.). Nadto strona skarżąca nie wykazała by złożenie wniosku po terminie nastąpiło ze względu na nieprzewidziane okoliczności lub działania siły wyższej. Trudno za takie uznać przywołane orzeczenie ETS C-161/06. Mogło ono stanowić jedynie przesłankę wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne. Z takim wnioskiem jednak strona skarżąca nie wystąpiła.
Wyjaśnił również długotrwałość postępowania administracyjnego, które uwzględniało także procedurę określoną w art. 871 ust. 1 tiret pierwsze Rozporządzenia wykonawczego do WKC. Pierwotnie wniosek został przesłany do Dyrektora Izby Celnej w K. celem przekazania go do Komisji Europejskiej celem rozpatrzenia w tym trybie. Jednakże w związku z przyjętymi w dniu [...] 2010 r. przez Komitet Kodeksu Celnego – sekcja Długu Celnego i Zabezpieczeń ustaleniami dotyczącymi określenia podstaw prawnych zwrotu/umorzenia należności celnych w przypadku braku publikacji rozporządzenia w jednym z urzędowych języków Unii Europejskiej przedmiotowy wniosek został zwrócony organowi I instancji do rozpatrzenia we własnym zakresie. W świetle dokonanych ustaleń Komitetu kwoty zapłacone na podstawie rozporządzenia, które nie podlegało prawidłowej publikacji w Dzienniku Urzędowym UE – nie są prawnie należne. Podstawą zwrotu lub umorzenia takich należności jest art. 236 ust. 1 akapit 1 WKC i stąd wydane rozstrzygnięcie.
Ponadto organ celny nie podzielił interpretacji wyroku ETS z dnia 11 grudnia 2007 r. C-161/06 oraz WSA w Łodzi przedstawionej przez stronę uznając, że mają one zastosowanie wyłącznie do spraw, w których zostały wydane a ich stany faktyczne nie były tożsame z przedmiotem niniejszej sprawy.
Organ wskazał na wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych wydane w sprawach zwrotu należności celnych w trybie art. 236 ust. 1 WKC w przypadku braku publikacji rozporządzeń w jednym z urzędowych języków Unii Europejskiej (WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 528/09 z 25.03.210 r., WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 236/10 z 06.05.2010 r., WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 904/09 z 10.03.2010 r.) z uzasadnień, których wynika, że ponieważ sporna sprawa nie była przedmiotem odwołania lub skargi sądowej w dacie dokonania przez ETS wykładni prawa wspólnotowego to orzeczenie to nie ma w niej bezpośredniego zastosowania. Sporna sprawa stała się przedmiotem postępowania administracyjnego dopiero w dniu [...] 2009 r. (data wpływu wniosku) ma skutek dokonanej wyrokiem ETS z 11 grudnia 2007 r. wykładni, co miało miejsce po upływie trzech lat od daty zgłoszenia celnego oraz wydania decyzji administracyjnej tym samym brak było podstaw faktycznych i prawnych do jego pozytywnego rozpatrzenia.
Spółka złożyła odwołanie od tej decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości, jako wydanej z naruszeniem:
- art. 236 WKC przez jego niewłaściwe zastosowanie,
- art. 254 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską z 25 marca 1957 r. (Dz. Urz. UE.C 1992 nr 224, str. 1) w zw. z art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej i in. oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej z 16 kwietnia 2003 r. (Dz. Urz. UE.L 2003 nr 236, str. 33) poprzez ich niezastosowanie,
- art. 78 ust. 3 WKC przez błędne przyjęcie, że przepis ten miał zastosowanie w sytuacji, gdy nie obowiązywały przepisy na podstawie których organ zaksięgował retrospektywnie cło antydumpingowe,
- art. 32 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady równości wobec prawa uzależniając zwrot należności celnych od nałożenia obowiązku zapłaty cła decyzją administracyjną, odmawiając w przypadku samoobliczenia,
- art. 120 O.p. w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez zastosowanie przepisów nieobowiązujących w dacie zgłoszenia celnego,
- art. 121 § 1 O.p. przez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów celnych.
W uzasadnieniu swego stanowiska powtórzyła pogląd, że brak publikacji aktu prawa wspólnotowego w języku urzędowym kraju członkowskiego wyklucza jego zastosowanie w stosunku do obywateli tego kraju nawet w sytuacji, gdy dysponują wiedzą o tym akcie z innych źródeł –internet. W odniesieniu do podniesionej przez organ kwestii przekroczenia terminu z art. 236 ust. 2 WKC strona powołała się na nieprzewidziane okoliczności, w wyniku których informacje na temat braku właściwego ogłoszenia powzięte zostały przez nią później, głównie w wyniku ogłoszenia orzeczenia C-161/06 z dnia 11 grudnia 2007 r. W ocenie strony przyjęcie założenia, że uiszczenie z ostrożności należności celnych wiąże się z niemożnością ich zwrotu ze względu na upływ terminu do złożenia wniosku o ich zwrot, podczas gdy możliwość taka istnieje w sytuacji gdy były one określone w zgłoszeniu celnym, narusza zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów oraz równości wobec prawa. Ponadto zauważono, że zaskarżona decyzja nie zawiera wymaganego przepisami Ordynacji podatkowej uzasadnienia.
Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w całości podzielając stanowisko tegoż organu. Zaakcentował treść art. 236 ust. 2 WKC i wskazał, że upłynął 3-letni termin do złożenia wniosku o zwrot należności celnych, liczony od dnia powiadomienia dłużnika o tych należnościach. Uznał, że obowiązki strony zostały w sposób jednoznaczny określone w przepisach krajowych, tj. w ustawach z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 z późn. zm.) i ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623). Zatem w takiej sytuacji strona skarżąca nie może powoływać się na brak przekonania, co do słuszności podejmowanych przez siebie działań. Organ odwoławczy podzielił także pogląd organu pierwszej instancji, że orzeczenia WSA w Łodzi i ETS z dnia 11 grudnia 2007 r. odnosiły się do sytuacji, gdy cło zostało ustalone decyzją administracyjną niezgodnie z art. 220 ust. 2 WKC, a zatem nie znajdowały w pełni zastosowania w niniejszej sprawie.
Nadto Dyrektor Izby Celnej w K. wskazał, że również Trybunał Sprawiedliwości w Luksemburgu, w wyroku C-161/06, potwierdził obowiązywanie prawnie relewantnych przepisów wspólnotowego prawa celnego na obszarze całej Wspólnoty, w tym również na terytorium tzw. nowych państw członkowskich. Dlatego też zarzut naruszenia art. 254 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską nie znajduje uzasadnienia. W przeciwnym razie Polska byłaby się specyficzną "strefą wolnocłową", ponieważ możliwe byłoby dopuszczanie towarów do obrotu, ale nie byłoby dopuszczalne pobieranie cła. W rezultacie czego część obywateli Wspólnoty, wskutek braku publikacji aktów normatywnych w ich językach narodowych, nie podlegałaby pewnym rygorom prawa wspólnotowego (np. nie byłaby zobowiązana do uiszczenia ceł).
W ocenie Dyrektora Izby Celnej w K. organ pierwszej instancji w swej decyzji nie naruszył także zasady równości z art. 32 Konstytucji RP. W przedmiotowej sprawie oznacza to bowiem jednakowe traktowanie podmiotów prawa, w stosunku do których - po dniu 30 kwietnia 2004 r., a przed publikacją wspólnotowych aktów prawnych w językach nowych państw członkowskich - przyjęte zostały zgłoszenia celne, a dług celny wynika z zadeklarowanej przez te podmioty kwoty należności oraz jednakowe traktowanie wszystkich takich podmiotów, w stosunku do których organy celne po przyjęciu zgłoszenia celnego określiły kwotę długu inną niż obliczoną przez te podmioty w zgłoszeniu celnym. Istotnym bowiem jest aby jednakowe zasady obowiązywały wewnątrz obydwu tych dwóch grup. Zdaniem organu taki sposób postępowania wynika również z treści powoływanego przez odwołującego się wyroku C-161/06 pkt 51 i 61, a wyrok ten - na gruncie prawa celnego - ma wybitnie "prawotwórczy" charakter. Za bezzasadne uznano również pozostałe zarzuty strony dotyczące naruszenia zasad procesowych oraz zarzut bezpodstawnego rozstrzygnięcia sprawy przez organ przy przyjęciu upływu 3-letniego terminu do wnioskowania zwrotu należności celnych (zdaniem strony winno wówczas nastąpić umorzenie postępowania według art. 208 § 1 O.p.).
Strona złożyła skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję ostateczną Dyrektora Izby Celnej z [...] r. powtarzając literalnie zarzuty odwołania oraz argumentację przedstawioną w jego uzasadnieniu. Nadto podkreślono, że wbrew twierdzeniom organu celnego w niniejszej sprawie wystąpiły nieprzewidziane okoliczności. Spółka dopiero po upływie 3 lat powzięła wiedzę o braku właściwego ogłoszenia rozporządzenia będącego podstawą nałożenia i pobrania należności celnych, w tym cła antydumpingowego co spełnia nałożony przepisami prawa warunek usprawiedliwienia uchybienia terminowi do złożenia wniosku o zwrot cła.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniach decyzji obu instancji. W szczególności nie zgodził się z poglądem, że przetłumaczenie na język polski wyroku ETS C-161/06 z 11 grudnia 2007 r. a w szczególności zawartej w nim wykładni prawa wspólnotowego stanowi nieprzewidzianą okoliczność, która w sposób obiektywny uniemożliwiła stronie zachowanie terminu do wniesienia w terminie wniosku o zwrot cła.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie można organowi zarzucić naruszenia prawa.
Spór między stronami sprowadza się do kwestii terminowości złożenia przez stronę wniosku o zwrot należności celnych w kontekście art. 236 ust. 2 WKC oraz oceny zasadności twierdzenia Spółki, że wnioskowane do zwrotu należności były prawnie nienależne w momencie ich zadeklarowania, tj. w dniu [...]2004 r. oraz wydania decyzji ostatecznej z [...]r. z uwagi na brak publikacji w języku polskim aktu prawnego stanowiącego podstawę wskazanego w nich obowiązku uiszczenia tychże należności celnych.
Na wstępie należy przede wszystkim zauważyć, że zasadniczym powodem oddalenia skargi jest fakt, że wniosek o zwrot należności celnych został złożony po upływie określonego w art. 236 ust. 2 WKC terminu do jego wniesienia – upływ trzech lat od daty zgłoszenia celnego, a strona w żaden sposób nie wskazała szczególnych okoliczności ani działania siły wyższej mogących uzasadnić przekroczenie tego terminu. Organ podkreślił również, iż termin z art. 236 ust. 2 WKC jest terminem materialnym, który nie może zostać przywrócony w trybie i na zasadach działu IV Ordynacji podatkowej. Takiej możliwości sprzeciwia się również dyrektywa jednolitego stosowania prawa celnego na obszarze całej Wspólnoty (art. 2 ust. 1 WKC) oraz treść art. 7 Prawa celnego. Termin ten może zostać jedynie przedłużony jeżeli osoba zainteresowana udowodni, że ze uchybiła terminowi ze względu na działanie siły wyższej lub nieprzewidziane okoliczności rozumiane jako "wydarzenie, fakt, zajście, sytuacja" stanowiące przeszkodę nie będącą siłą wyższą uniemożliwiającą dłużnikowi złożenie w terminie wniosku o zwrot cła.
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wskazuje jedynie na orzeczenie ETS z 7 grudnia 2007 r. i brak wiedzy do tej daty o braku publikacji prawa wspólnotowego w języku polskim w dacie zgłoszenia celnego - [...]2004 r. oraz doręczenia decyzji z [...]r. zdaniem Sądu orzekającego trafnie organ celny uznał, że nie są to nieprzewidziane okoliczności uzasadniające wydłużenie terminu z art. 236 ust. 1 WKC.
Natomiast ustosunkowując się do przedstawionej przez stronę skarżącą argumentacji należy zauważyć, że zgodnie z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE Nr L 236 z dnia 23 września 2003 r., str. 33, ze zm.; dalej jako: Akt) od dnia przystąpienia nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia; postanowienia te są stosowane w nowych Państwach Członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych traktatach i w niniejszym Akcie.
Dlatego też generalną zasadą było przyjęcie całego dorobku prawnego Wspólnoty przez państwa do niej przystępujące, od daty akcesji poczynając, z wyjątkami wyraźnie określonymi w aktach akcesyjnych.
Powoływany przez obie strony niniejszego postępowania wyrok ETS z dnia 11 grudnia 2007 r. wydany w sprawie C-161/06 w tezach 70-73 określił zakres w jakim dopuszczalne jest odniesienie zawartej w nim wykładni prawa wspólnotowego do spraw już ostatecznie rozstrzygniętych. W uzasadnieniu tego wyroku ETS kładzie szczególny nacisk na aspekt wymogów pewności prawa - dopuszczając jedynie w szczególnych przypadkach ewentualne uchylenie skutków orzeczeń wydanych na podstawie przepisów, które w dacie orzeczenia nie były opublikowane w języku kraju członkowskiego. Wyjątek dotyczy decyzji, które były przedmiotem skargi sądowej lub administracyjnej w dniu wyroku ETS czyli 11 grudnia 2007 r. zainteresowane państwa członkowskie nie mają, na podstawie prawa wspólnotowego, obowiązku zakwestionowania decyzji administracyjnych lub orzeczeń sądowych wydanych na podstawie takich przepisów, jeżeli stały się one ostateczne na mocy obowiązujących przepisów krajowych. Nie dotyczy to wyroków o charakterze represyjnym (nakładającym sankcje, grzywny), które naruszałyby prawa podstawowe, stwierdzenie czego należy w tych granicach do właściwych władz krajowych.
W przedmiotowej sprawie decyzja ostateczna z [...] r. nie miała charakteru sankcyjnego i nie była przedmiotem skargi administracyjnej lub sądowej w dniu [...] 2007 r.
Innymi słowy jeśli importer w okresie poprzedzającym datę opublikowania w języku polskim tekstów wspólnotowego prawa celnego dokonał zgłoszenia celnego i uiścił zadeklarowane w nim należności celne lub zapłacił należności celne określone decyzją administracyjną, związane z tym zgłoszeniem, to stanowią one bez wątpienia należności celne i podatkowe z tytułu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towarów. Skoro zaś wobec skarżącej spółki nie zastosowano sankcji administracyjnych ani środków naruszających prawa podstawowe, to trudno dopatrywać się w omawianym wyroku ETS podstawy do uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji organu określającej należności celne strony (cło antydumpingowe) skarżącej - zgodnie z jej wnioskiem lub bez wyczerpania drogi odwoławczej.
W niniejszej sprawie – skarżąca Spółka dokonała zgłoszenia celnego i rozliczenia należności celnych w oparciu o znane jej przepisy. Nadto została wydana wobec niej decyzja wymiarowa określająca cło antydumpingowe w dniu [...] r., która została doręczona w dniu [...] r. Decyzja ta nie została zaskarżona i stała się ostateczna w dniu [...] r. Nadto Spółka nie wskazała jakichkolwiek rozbieżności w nomenklaturze celnej obowiązującej w dacie dokonania zgłoszenia a ogłoszonej w języku polskim, czy też trudności językowych w odpowiednim zaklasyfikowaniu importowanego towaru. Bezspornym też pozostaje fakt, iż Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny zostało opublikowane w polskim wydaniu Dziennika Urzędowego w dniu 1 października 2004 r. a Rozporządzenie Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego WKC zostało opublikowane w wydaniu specjalnym Dziennika Urzędowego w dniu 7 września 2004 r. Nie były zatem opublikowane w języku polskim w dacie zgłoszenia celnego.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 grudnia 2010 r., I GSK 676/10 rozważał, czy skoro w chwili dokonywania zgłoszenia celnego akty wspólnotowe z zakresu prawa celnego nie zostały opublikowane w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich, to uiszczone przez podmiot dokonujący obrotu z zagranicą należności celne powinny podlegać zwrotowi na zasadach słuszności? Naczelny Sąd Administracyjny nie odpowiedział na to twierdząco i podkreślił, że w art. 2 Traktatu akcesyjnego zawarta jest regulacja, zgodnie z którą "od dnia przystąpienia nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia; postanowienia te są stosowane w nowych Państwach Członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych Traktatach i w niniejszym Akcie". Jak z tego wynika z dniem akcesji (1 maja 2004 r.) w nowoprzyjętych państwach członkowskich, w tym w Rzeczypospolitej Polskiej, zaczęły obowiązywać wydane przed akcesją akty prawa wspólnotowego. Akty te stosowane są na zasadach określonych w szczególności w art. 249 TWE, to jest, między innymi, zgodnie z regułą bezpośredniego skutku stosowaną w odniesieniu do niektórych aktów prawa pochodnego. Stan taki powstał mimo tego, że w dniu akcesji akty prawa wspólnotowego nie były publikowane w języku polskim.
Dalej zauważono, że regulacja zawarta w art. 58 Traktatu akcesyjnego stanowi, że "teksty aktów instytucji oraz Europejskiego Banku Centralnego przyjętych przed przystąpieniem i sporządzone przez Radę, Komisję lub Europejski Bank Centralny w językach: czeskim, estońskim, litewskim, łotewskim, maltańskim, polskim, słowackim, słoweńskim i węgierskim są od dnia przystąpienia tekstami autentycznymi na tych samych warunkach, co teksty sporządzone w obecnych jedenastu językach. Zostaną one opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, jeśli teksty w obecnych językach były w ten sposób opublikowane". Celem wypełnienia wskazanego w cytowanym przepisie obowiązku instytucji Unii Europejskiej wydawane jest wydanie specjalne Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej, w którym publikowane są w języku polskim akty prawa wspólnotowego wydane przed akcesją. Przypomniał też, że w sprawie C-161/06 ETS doszedł do wniosku, że "art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia sprzeciwia się, aby obowiązki zawarte w przepisach wspólnotowych, które nie zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku nowego państwa członkowskiego, jeżeli język ten jest językiem urzędowym Unii, mogły zostać nałożone na jednostki w tym państwie, nawet jeżeli mogły one zapoznać się z tymi uregulowaniami przy użyciu innych środków".
Z omawianego wyroku – co zaakcentował NSA - wynika, że ETS nie kwestionuje obowiązywania (ważności) aktów, o jakich mowa w art. 2 Traktatu akcesyjnego. Problem dotyczy wykładni i w efekcie stosowania prawa wspólnotowego w określony sposób, to jest poprzez nakładanie obowiązków na jednostki. ETS formułując takie stanowisko miał na względzie zasadę pewności prawa. Obowiązywanie aktów prawa wspólnotowego z zakresu prawa celnego jest okolicznością, skutkiem której kwota uiszczonych należności celnych była prawnie należna wobec czego nie zachodziła uzasadniająca jej zwrot sytuacja przewidziana w art. 236 ust. 1 WKC.
Na zakończenie Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że zasada słuszności nie jest stosowana w sytuacjach dotyczących ogółu przedsiębiorców, jaką jest brak dostępu do Dziennika Urzędowego z daną wersją językową, a jedynie w indywidualnie wyodrębnionych szczególnych przypadkach.
Reasumując powyższe wywody Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela zaprezentowane wyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślając, że w niniejszej sprawie w ogóle zachodziła wskazana w omawianym wyroku ETS sytuacja nałożenia obowiązków zawartych w przepisach wspólnotowych. Importer dobrowolnie zadeklarował i uiścił należności celne, jak również zostały one nałożone decyzja organów celnych na podstawie przepisów, które jednak nie były przetłumaczone w dacie zgłoszenia celnego [...] 2004 r. z winy Komisji WE. W tej sytuacji importer oraz organ zachowywał się w zgodzie z aktami prawnymi w językach innych niż polski.
Nie został też naruszony art. 32 w zw. z art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 O.p. i inne przepisy procesowe z powodów podanych przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i odpowiedzi na skargę.
Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne należy stwierdzić, że organ nie naruszył prawa i dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło