II SA/Gl 142/11

WyrokWSA w Gliwicach2011-08-26

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu administracji odmawiająca wznowienia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia jest zgodna z prawem, gdy wnioskodawcy kwestionują status stron postępowania i podnoszą naruszenia proceduralne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca decyzję Wójta Gminy i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia była prawidłowa. Organ I instancji błędnie ocenił status stron i tryb wznowienia postępowania, nie badając należycie przymiotu stron i terminowości wniosku. Wznowienie postępowania wymaga uprzedniego ustalenia dopuszczalności podania i statusu stron, a decyzja odmowna musi być prawidłowo uzasadniona zgodnie z przepisami k.p.a.
Stan faktyczny
Wójt Gminy J. umorzył postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia sieci wodociągowej. Następnie wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z urzędu, jednak odmówił uchylenia decyzji umarzającej. Wnioskodawcy, kwestionując swój status stron, złożyli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uchyliło decyzję Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca spółka złożyła skargę do WSA na decyzję Kolegium.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi "A" S.A w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na wniosek [...] S.A., Wójt Gminy J. umorzył postępowanie w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "J.-K. sieć wodociągowa ETAP I". Powyższa decyzja nie została zaskarżona i uzyskała przymiot ostateczności. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy J. wznowił postępowanie w sprawie ww. ostatecznej decyzji. W osnowie postanowienia wskazał, że wznawia postępowanie z urzędu, z uzasadnienia wynika natomiast, iż czyni to na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na wniesienie przez niewymienioną grupę osób podania o wznowienie. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Wójt Gminy J. odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej umarzającej postępowanie w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań na realizację ww. przedsięwzięcia wskazując w osnowie nieistnienie faktycznych podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. oraz fakt, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (na zasadzie art. 146 § 2 k.p.a.). W uzasadnieniu organ I instancji szczegółowo opisał pierwotnie prowadzone postępowanie zakończone decyzją ostateczną, następnie, w części zatytułowanej "Uzasadnienie prawne" przytoczył i omówił przepisy odnoszące się do postępowań w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody, przedstawił przebieg postępowania pierwotnego w zakresie dokonywania ocen i uzgodnień stwierdzając, że w postępowaniu wznowionym mogłaby zapaść jedynie decyzja tożsama z decyzją objętą żądaniem wznowienia, w finale odnosząc się do kwestii przymiotu stron występujących w sprawie osób. W tej mierze organ wskazał, iż przedłożony przez wnioskodawców wypis hipoteczny (tzw. JLWHH) dotyczący działki drogowej, w żadnym razie nie dowodzi stanu prawnego tej działki a tym samym nie może być podstawą uznania kogokolwiek za stronę postępowania. Brak bowiem możliwości synchronizacji działek objętych tym LWH z działkami geodezyjnymi istniejącymi obecnie. Przedłożony wyciąg to wypis z rejestru hipotecznego (LWH), który ma obecnie status tzw. ksiąg dawnych. Księgi te zostały zamknięte z dniem 1 stycznia 1989 r. - na mocy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych tych ksiąg (Dz. U. 1986, Nr 28, poz. 141). Księgom tym przysługuje jedynie walor dokumentów. Jednakże nie przysługuje im status taki, jaki posiadają obecne księgi wieczyste (m.in. rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych). Nadto żaden z sygnatariuszy wniosku o wznowienie postępowania (ani żadna z osób, które wniosek ten popierają w późniejszych pismach) nie figuruje na przedłożonym LWH. Sygnatariusze nie wykazywali swojego następstwa prawnego po osobach wpisanych do LWH, organ zaś nie ma obowiązku zastępowania osób wnoszących środek zaskarżenia przeciwko prawomocnej decyzji w zakresie dowodzenia ich statusu strony. Nadto, żadna z działek należących do R. i J. B. nie leży w miejscu prowadzonej inwestycji. Inwestycja prowadzona jest – oprócz dróg publicznych - po działkach należących do [...] S.A. lub przez nią dzierżawionych. Przypisywanie sobie statusu strony postępowania przez R. i J. B. jest więc, zdaniem organu I instancji, pozbawione podstaw prawnych i faktycznych. Odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej wnieśli J. W., J. S., T. C., S. W., Z. S., R. B., J. B. wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. Odwołujący domagali się uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności podnosząc, że organ I instancji naruszył art. 63 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko m.in. wskutek dopuszczenia planowanego przez Inwestora przedsięwzięcia na obszarze, który w myśl planu miejscowego stanowi teren rolny bez prawa do zabudowy. Podnieśli także, iż należące do nich działki graniczą z planowaną inwestycją, stąd też powinni oni mieć przymiot stron w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] r. Zarzucili też organowi I instancji rażące naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. z uwagi na to, że zdaniem odwołujących wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przedłożony przez nich odpis z księgi wieczystej stanowiącej dalszy ciąg LWH 1210 stanowi bowiem nowy dowód w sprawie, nieznany uprzednio organowi. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż ustalenie stron postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia odbywa się na zasadach ogólnych określonych w k.p.a. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego bądź obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawy lub obowiązek. W myśl orzeczenia NSA z dnia 23 marca 1999 r. (sygn. akt ISA 1189/98) interes prawny jest odpowiednikiem prawnie chronionego interesu i musi mieć podstawy w konkretnym przepisie prawa materialnego, z którego można wywieść wpływ inwestycji na otoczenie (np. na sąsiadujące z planowaną inwestycją nieruchomości). "Stąd też właściciele oraz wieczyści użytkownicy nieruchomości sąsiadujących z miejscem planowanej inwestycji mogą być uznani za strony postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jeżeli mają oni interes prawny w postępowaniu. Kwestie te powinny być każdorazowo rozważane w ramach konkretnego postępowania. Jednoznaczne wskazanie grupy osób, które na pewno i bez względu na okoliczności sprawy zawsze będą stronami postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest w tym zakresie niemożliwe. Powyższe zasady ustalania stron stosuje się niezależnie od rodzaju przedsięwzięcia, faktu czy sąsiadująca działka jest zabudowana czy też nie, sposobu oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie czy też innych tego typu okoliczności". Kolegium podkreśliło, iż w toku postępowania przed organem I instancji wnioskodawcy wykazywali, że ich przymiot stron w postępowaniu wynika z faktu bycia spadkobiercami osób wymienionych w odpisie z księgi wieczystej nr [...]. W ocenie Kolegium wypis z księgi wieczystej nie jest dokumentem, z którego wynika interes prawny wnioskodawców ponieważ według obowiązującego wypisu z rejestru gruntów władającym działką nr [...] jest Gmina J. Nie można jednak zgodzić się ze stanowiskiem organu I instancji, że stronami postępowania w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji środowiskowej są tylko właściciele działek leżących w miejscu planowanej inwestycji. Takie rozumowanie prowadziło by bowiem do sytuacji, że stroną w postępowaniu byłby tylko inwestor. Zdaniem Kolegium pomocnym w ustaleniu zakresu stron w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej jest art. 74 ust. 1 § 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zgodnie z którym "do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie". Krąg stron w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowych wyznacza więc między innymi położenie nieruchomości osoby, która ubiega się o przymiot strony względem nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja. Rozpatrując ponownie sprawę organ winien w oparciu o mapę ewidencyjną i wypisy z rejestru gruntów ustalić, czy w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji nie znajdują się żadne z nieruchomości należących do wnioskodawców. Jest to szczególnie istotne wobec twierdzenia odwołujących, że są właścicielami działek sąsiadujących z nieruchomością, której dotyczy postępowanie. Kolegium podkreśliło także, iż w sytuacji gdy organ stwierdzi brak przymiotu strony wówczas odmawia uchylenia decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt. 1 k.p.a. W sytuacji gdy organ I instancji stoi na stanowisku, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej wówczas organ winien na podstawie 151 § 2 k.p.a. stwierdzić, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Niedopuszczalne jest bowiem mieszanie obu powyższych trybów prawnych w jednej decyzji jak to miało miejsce w zaskarżonej decyzji. Kolegium zaakcentowało nadto, że przyczyną uchylenia decyzji jest nie odniesienie się w jej uzasadnieniu do przesłanki z art. 145 § 1 pkt. 1 i 5 k.p.a. wskazanych we wniosku o wznowienie postępowania. Pismem z dnia 24 stycznia 2011 r. [...] S.A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Kolegium domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skarżąca Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: naruszenie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez procedowanie w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie, w której prowadzone jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji; naruszenie przepisu art. 146 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji Wójta Gminy J. podczas gdy w wyniku wznowienia postępowania może zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej; naruszenie przepisu art. 145 §1 pkt 4 w związku z art. 28 k.p.a., poprzez uznanie, iż ciężar wykazania przymiotu strony w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania ciąży na organie administracji nie zaś na wnioskodawcy; naruszenie przepisu art. 77 §1 k.p.a., poprzez uznanie, iż organ nie zbadał czy wnioskodawcy w postępowaniu o wznowienie postępowania przysługuje przymiot strony, podczas gdy organ w sposób prawidłowy ustalił, iż na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego przymiot strony wnioskodawcom nie przysługuje; naruszenie przepisu art. 147 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż organ miał obowiązek badania wystąpienia przyczyn wznowienia z art. 145 § 1 k.p.a., opisanych we wniosku, podczas gdy organ prawidłowo ustalił, iż wnioskodawcy nie byli stronami postępowania, a zatem nie posiadali legitymacji do wszczęcia postępowania wznowieniowego; naruszenie przepisu art. 107 § 3 w zw. z 140 k.p.a., poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu skarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej a także niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu rozpoznania odwołania, w dacie w której prowadził jednocześnie postępowanie w przedmiocie nieważności decyzji Wójta Gminy J. z nr [...] (tej samej, której dotyczyło postępowanie wznowione) Kolegium wyjaśniło, iż jego zdaniem to Wójt Gminy J. winien po otrzymaniu kasacyjnej decyzji Kolegium zawiesić postępowanie w oczekiwaniu na zakończenie postępowania w przedmiocie nieważności (postępowanie to zakończyło się decyzją z dnia [...] r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy J. umarzającej postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia). W trakcie rozprawy przed tut. Sądem w dniu 26 sierpnia 2011 r. pełnomocnik skarżącej Spółki potwierdził, że wskazana przez Kolegium decyzja z dnia [...] r. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy J. uzyskała przymiot ostateczności, nie była bowiem przedmiotem ponownego rozpatrzenia. Wskazał także, że już po wydaniu zaskarżonej decyzji w sprawie toczyły się kolejne postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie może zostać uwzględniona. Zarówno z przyczyn podniesionych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., jak i z powodów przez organ ten nie dostrzeżonych, rozważonych przez Sąd z urzędu, odmawiająca uchylenia decyzji ostatecznej decyzja Wójta Gminy J. z dnia [...] r. nie mogła bowiem ostać się w obrocie prawnym. Poprawnie zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją uchyliło wydane w postępowaniu wznowionym rozstrzygnięcie Wójta Gminy J. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Przystępując do szczegółowych rozważań wskazać należy, iż w myśl utrwalonych w doktrynie i judykaturze poglądów wznowienie postępowania stanowi instytucję procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Potrzeba stosowania tego rodzaju instytucji objawia się w sytuacjach, kiedy to po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania dowodowego, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo też gdy wystąpiły później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy – por. szerzej W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu, Warszawa 1983, s. 242G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze, 2005 r. , s. 295 i nast. wraz z cytowaną tam literaturą. Jedną z przesłanek nakazujących organowi wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją jest w świetle przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. okoliczność braku udziału strony w postępowaniu, bez jej własnej winy. Wskazać też w tym miejscu trzeba, iż w myśl art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydanej przez organ decyzji. Wniesienie przez stronę podania o wznowienie postępowania nie wszczyna postępowania wznowieniowego, o którego podjęciu bądź odmowie rozstrzyga bowiem, stosownie do art. 149 k.p.a., właściwy organ. Podanie uruchamia natomiast postępowanie wstępne, którego celem jest ustalenie przez organ czy nie zachodzą przedmiotowe bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został wymóg terminowości podania. Właściwy organ zobligowany jest zatem do zbadania np. czy podanie wniesione zostało przez uprawniony podmiot, czy strona domaga się wzruszenia w trybie nadzwyczajnym decyzji istotnie istniejącej w obrocie prawnym oraz czy strona przywołała w podaniu którąś z podstaw wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a. W zależności od wyniku dokonanych ustaleń organ bądź to postanowieniem wznawia postępowanie w sprawie bądź też, w drodze decyzji, odmawia jego wznowienia (art. 149 § 1 i 3 k.p.a.). Jeśli natomiast wskutek błędnych ustaleń organu, wznowi on postępowanie w sprawie, pomimo iż w rzeczywistości winien był wznowienia takiego odmówić z uwagi na wystąpienie przedmiotowych bądź podmiotowych przesłanek niedopuszczalności wznowienia bądź z uwagi na nie zachowanie terminu do wniesienia podania, organ winien prowadzone postępowanie wznowieniowe umorzyć na podstawie art. 105 k.p.a. albowiem jego prowadzenie jest od początku bezprzedmiotowe - por. B. Adamiak: /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2009, s. 544; por. też np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 896/07. Aby możliwe było zatem przystąpienie do analizy merytorycznej decyzji objętej postępowaniem wznowionym konieczne jest uprzednie wyjaśnienie czy wniosek z przyczyn podmiotowych jest dopuszczalny oraz czy żądanie wznowienia postępowania nastąpiło w terminie określonym w ustawie – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1591/08, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 października 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 646/07 wraz z przywołanym tam dalszymi orzeczeniami. Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że tok postępowania w sprawie przyjęty przez organ I instancji wskazanym wyżej regułom w sposób istotny nie odpowiadał. W pierwszej kolejności zwraca uwagę fakt, że postanowieniem z dnia [...] r. Wójt Gminy J. wznowił postępowanie w sprawie decyzji ostatecznej z dnia [...] r. podając w osnowie, iż postępowanie wznawia z urzędu. Jednocześnie w uzasadnieniu organ wskazał, że do jego siedziby wpłynął w dniu 18 maja 2010 r. wniosek o wznowienie od nie wskazanych przez organ z imienia i nazwiska cyt. "mieszkańców" z uwagi na to, że "strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu". Wskazana sprzeczność i brak precyzji czynią zatem niejasnym w jakim trybie (na wniosek czy z urzędu), ewentualnie na czyj wniosek postępowanie zostało w istocie wznowione. Wątpliwości te zwiększa fakt, iż akta sprawy nie zawierają wniosku, który mógłby odpowiadać temu, o którym wspomniał organ w postanowieniu. Zawarty w aktach wniosek o wznowienie postępowania z 14 maja 2010 r. podpisany przez T. C., J. S., S. W., J. W. i Z. S. opatrzony pieczątką potwierdzającą datę wpływu 18 maja 2010 r. odnosi się bowiem do postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, nie zaś środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedsięwzięcia. Z kolei decyzja Wójta Gminy J. z dnia [...] r. odmawiająca uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] r. umarzającej postępowanie w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia wskazuje, że zapadła ona po rozpoznaniu wniosku T. C., J. S., S. W., J. W. i Z. S., których to osób, jak wynika z uzasadnienia, organ nie uznał za strony odmawiając im tym samym prawa do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Należy bowiem podkreślić, choć organ tego nie zaakcentował, że w konsekwencji ustalenia, iż skarżącym nie przysługiwał status strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie byli oni także podmiotami uprawnionymi do domagania się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Pomimo takiej oceny organ I instancji nie umorzył jednak postępowania wznowionego (co powinien winien był uczynić gdyby postępowanie zostało wznowione na wniosek osób nie będących stronami) lecz wydał decyzję w ogóle w przepisach prawa nie przewidzianą. W osnowie decyzji wskazał bowiem, iż odmawia uchylenia dotychczasowej decyzji "z uwagi na nieistnienie faktycznych podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. oraz fakt, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (na zasadzie art. 146 § 2 k.p.a.". W uzasadnieniu wyjaśnił dlaczego, jego zdaniem, decyzja pierwotna była prawidłowa, w finale stwierdzając nadto, że żaden z wnioskodawców, ani też małżonków B., nie wykazał by przysługiwał mu status strony. Podjęte przez Wójta Gminy J. rozstrzygnięcie myli zatem przewidziane w art. 151 k.p.a. możliwe formy zakończenia postępowania wznowionego. Po pierwsze stwierdza, iż wnioskodawcy nie mają statusu stron, a mimo to bada ich wniosek w kontekście art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., który to przepis odnosi się jedynie do sytuacji, w której to strona złożyła podanie o wznowienie jednak w wyniku przeprowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, iż nie znalazł potwierdzenia zarzut, iż owa strona istotnie bez swojej winy nie wzięła udziału w postępowaniu pierwotnym. Innymi słowy odmowa, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., a ten właśnie przepis organ wskazał w nagłówkowej części decyzji, uchylenia decyzji ostatecznej z powodu nie dopatrzenia się przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wymaga uprzedniego ustalenia, że wniosek pochodzi wprawdzie od strony jednak okoliczności faktyczne i prawne sprawy nie potwierdzają okoliczności, o której mowa w przywołanej normie. Nie odnosi się natomiast do sytuacji, w której wniosek nie pochodził, zdaniem organu od stron postępowania. Z kolei art. 146 § 2 k.p.a. znajduje zastosowanie jedynie w sytuacji, w której istnieją przesłanki wznowieniowe z art. 145 § 1 k.p.a., jednak z uwagi na okoliczność wyłączającą nie uchyla się badanej w postępowaniu decyzji ostatecznej lecz stwierdza jej wydanie z naruszeniem prawa. Wbrew brzmieniu wskazanej normy Wójt Gminy J. nie stwierdził istnienia przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a., a tym samym zastosowanie w sprawie art. 146 § 2 k.p.a. nie było dopuszczalne. Nadto wskazana wyżej osnowa, jak też uzasadnienie decyzji odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej, odnoszące się do obu wskazanych w osnowie okoliczności, dowodzą, że z jednej strony organ I instancji uznał, iż wnioskodawcy nie byli stronami postępowania pierwotnego i tym samym nie przysługiwało im prawo do złożenia podania o wznowienie, z drugiej jednak podanie to merytorycznie rozpatrzył uznając w finale, że w sprawie mogłaby zostać wydana ponownie jedynie decyzja odpowiadająca decyzji pierwotnej. Notabene odnosząc się do uwag organu I instancji w zakresie posiadania bądź nie posiadania przymiotu stron podzielić należy w pełni ocenę SKO w B., iż organ I instancji nie dokonał jednoznacznych w tej mierze ustaleń. Wbrew bowiem twierdzeniom sformułowanym w uzasadnieniu decyzji Wójta Gminy J. z [...] r., a także w skardze, choć istotnie przymiot strony w sprawie winien wykazać wnoszący podanie to jednak do organu należy zbadanie czy dysponuje wystarczającymi dowodami by jednoznacznie przesądzić kwestie interesu prawnego wnioskodawcy, a jeśli dowody przedstawione przez osobę żądającą wznowienia postępowania nie pozwalają na taką ocenę, winien zażądać od wnioskodawców stosownych dodatkowych dokumentów bądź informacji. Organ I instancji ustaleń takich jednak nie dokonał, a jego stwierdzenia, iż wnioskodawcy swojego statusu strony nie wykazali albowiem nie wykazali cyt. "swego następstwa prawnego po osobach wpisanych do LWH", pomimo że z akt sprawy nie wynika by byli do okazania stosownych dowodów wezwani powoduje, że ocenę w zakresie braku przymiotu stron postępowania należy uznać za przedwczesną. Wbrew twierdzeniom sformułowanym w uzasadnieniu komentowanej decyzji błędne jest także uznanie przez organ I instancji niejako a priori, iż stronami postępowania w sprawie przedsięwzięcia zamierzonego przez skarżącą Spółkę mogą być jedynie właściciele działek leżących cyt. "w miejscu prowadzonej inwestycji", wniosek taki z obowiązujących norm prawnych w żadnej mierze bowiem nie wynika. Niejasnym jest także powód dokonania przez organ w uzasadnieniu oceny statusu nie tylko wnioskodawców lecz także małżonków B., co do których organ nie wyjaśnił czy ich pismo z dnia 25 lipca 2010 r., żądające uznania ich za stronę postępowania wznowionego, traktuje jako wniosek o wznowienie postępowania załatwiany odrębnie czy też w istocie traktuje ich jako kolejnych wnioskodawców w sprawie objętej decyzją z dnia [...] r. Z decyzji Wójta Gminy J. nie wynika też by badając podmiotową i przedmiotową dopuszczalność wniesienia podania o wznowienie postępowania rozważał kwestie jego terminowości. W odniesieniu natomiast do podniesionego w skardze zarzutu, iż SKO w B. rozpoznając w tym samym czasie odwołanie od decyzji wydanej w postępowaniu wznowionym dotyczącym wydanej w roku [...] decyzji ostatecznej, jak i wniosek o stwierdzenie nieważności tejże samej decyzji, dopuściło się uchybienia najpierw rozpoznając sprawę wznowieniową Sąd stwierdza, iż zarzut ten uznać należy za słuszny. Istotnie bowiem zarówno w doktrynie jak też w orzecznictwie przyjęto, iż w przypadku takiego zbiegu w pierwszej kolejności zakończona winna być sprawa nieważności jako ta której skutki mogą być dalej idące (ewentualne stwierdzenie nieważności powodowałoby bezprzedmiotowość prowadzenia postępowania wznowionego). Z uwagi jednak na fakt, iż postępowanie w przedmiocie nieważności decyzji Wójta Gminy J. z dnia [...] r. zakończyło się ostateczną decyzją odmawiającą stwierdzenia nieważności, uchybienie to uznać należy za nie wywołujące skutków dla rozstrzygnięcia sprawy stanowiącej przedmiot obecnej kontroli sądowej. Jednocześnie Sąd nie podziela przekonania skargi, iż Kolegium obowiązane było zawiesić postępowanie odwoławcze do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie nieważności na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. albowiem przepis ten dotyczy jedynie sytuacji, w której rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd bądź inny organ – co wobec faktu, iż obydwa postępowania prowadziło wówczas Kolegium w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Dodatkowo Sąd zauważa, że pismem procesowym z dnia 27 lipca 2011 r. skarżąca Spółka zwróciła się o dopuszczenie dowodu z wydruku mapy katastralnej ze strony internetowej na okoliczność położenia działek R. B. Sąd w trakcie rozprawy w dniu 26 sierpnia 2011 r. wniosek ten oddalił. Wymieniony wydruk, nie opatrzony żadną pieczątką ani podpisem, nie stanowi bowiem dokumentu, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nadto przedmiotem oceny Sądu w niniejszym postępowaniu jest zgodność z prawem decyzji zaskarżonej, nie zaś dokonywanie samodzielnych ustaleń odnośnie interesu prawnego zezwalającego na udział w postępowaniu administracyjnym jednego z właścicieli działek. Ponownie rozpoznając sprawę organ rozważy czy w istocie prowadzi postępowanie wznowione z urzędu czy też na wniosek wskazanych w decyzji osób, a w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek jednoznacznie ustali kwestie przymiotu stron w odniesieniu do każdego z wnioskodawców. Nadto z uwagi na fakt, iż jak podał w trakcie rozprawy pełnomocnik strony skarżącej, w sprawie zapadły już kolejne decyzje administracyjne uwzględni aktualny stan prawny sprawy po rozważeniu jaki wpływ na postępowanie wznowione mają inne, później wydane decyzje lub później prowadzone postępowania. Następnie, w zależności od poczynionych ustaleń wyda poprawne, należycie uzasadnione rozstrzygnięcie. Podkreślenia wymaga nadto, że kontroli Sądu podlegały w niniejszej sprawie jedynie rozstrzygnięcia odnoszące się do wznowienia postępowania administracyjnego, mające zatem charakter wyłącznie proceduralny. W konsekwencji Sąd, będąc związanym przedmiotem zaskarżenia, nie mógł zatem badać ani pod względem formalnym ani merytorycznym zgodności z prawem decyzji ostatecznej Wójta Gminy J. z dnia [...] r. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło