III SA/Wa 256/11

WyrokWSA w Warszawie2011-08-29

Skład orzekający: Maciej Kurasz, Sylwester Golec, Alojzy Skrodzki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dyskonto udzielone przy objęciu akcji zagranicznej spółki kapitałowej w ramach programu akcjonariatu pracowniczego podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w momencie subskrypcji akcji, czy dopiero w momencie ich zbycia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dyskonto udzielone przy objęciu akcji nie stanowi przychodu podatkowego w momencie subskrypcji, ponieważ przysporzenie jest jedynie potencjalne i przychód powstaje dopiero w momencie zbycia akcji. Zastosowanie ma art. 24 ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który przesuwa moment opodatkowania na czas zbycia akcji, również w przypadku akcji zagranicznych spółek kapitałowych z siedzibą w UE lub EOG.
Stan faktyczny
Skarżąca, pracownik spółki z grupy kapitałowej A. S.A. z siedzibą we Francji, uczestniczyła w programie akcjonariatu pracowniczego umożliwiającym subskrypcję akcji A. z 20% dyskontem. Akcje były nabywane za pośrednictwem francuskiego funduszu FCPE, który nie posiada osobowości prawnej. Skarżąca nie mogła swobodnie dysponować jednostkami uczestnictwa ani akcjami przez okres blokady 5 lat. Minister Finansów wydał interpretację indywidualną uznającą, że dyskonto podlega opodatkowaniu w momencie subskrypcji, co Skarżąca zaskarżyła.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów, stwierdził, że uchylona interpretacja nie może być wykonana w całości, oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 457 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant referent stażysta Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi J. K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz J. K. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. W dniu 13 stycznia 2009 r. J. K. (dalej jako "Skarżąca", "Strona") złożyła do Ministra Finansów wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych 20% dyskonta udzielanego przez A. S.A. z siedzibą we Francji (dalej jako "A.") w związku z subskrypcją akcji tej spółki. 2. W opisie stanu faktycznego wskazano: że Skarżąca jest pracownikiem spółki A. P. Sp. z o.o., stanowiącej podmiot z grupy kapitałowej A. S.A. Skarżąca jest uprawniona do uczestnictwa w programie akcjonariatu pracowniczego pod nazwą A. S. (dalej jako "Program"), którego celem jest subskrypcja akcji emitowanych w ramach podwyższenia kapitału zakładowego A. przeznaczona dla pracowników grupy A., uprawnionych do objęcia tych akcji na podstawie stosownych uchwał w zakresie podwyższenia kapitału zakładowego. Skarżąca mogła dokonać wyboru wariantu Programu, w którym chce uczestniczyć, tj. wariantu A. T. oraz Wariantu CLASSIC. W obu tych wariantach Skarżąca uprawniona była do subskrypcji akcji A. za pośrednictwem funduszu zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe (nazwa francuska: Fonds Commun de Placement d'Entreprise FCPE), instytucji powszechnie stosowanej we Francji dla realizacji programów akcjonariatu pracowniczego, która inwestuje pieniądze uczestników dokonując subskrypcji akcji A. S.A. na ich rzecz oraz w ich imieniu. Fundusz ten został utworzony we Francji zgodnie z prawem francuskim, i w świetle aktualnie obowiązujących we Francji przepisów nie ma osobowości prawnej. Celem demonstracji bieżącej wartości inwestycji oraz jej zmian w czasie Skarżąca otrzyma jednostki uczestnictwa w funduszu FCPE, których wartość odpowiada wartości akcji A. subskrybowanym z wkładu Skarżącej. Akcje subskrybowane w ramach wariantu A. T. oferowane były Skarżącej po cenie równej średniej cenie otwarcia akcji A. na paryskiej giełdzie papierów wartościowych (znanej jako Eurolist stock market Euronext Paris) z 20 dni giełdowych poprzedzających datę fixingu przypadającego na dzień 26 marca 2009 r. ("Cena Referencyjna"), z 20% dyskontem ("Cena Subskrypcyjna"). Liczba jednostek uczestnictwa odpowiada liczbie akcji subskrybowanych przez fundusz FCPE w imieniu i na rzecz Skarżącej. Jednostki uczestnictwa funduszu FCPE oraz akcje A. nie mogą być zbywane przez okres blokady inwestycji trwający 5 lat. Wartość jednostek uczestnictwa będzie ulegała zmianom odpowiadającym fluktuacjom cenowym akcji A.. Po upływie okresu blokady Skarżąca może umorzyć swoje jednostki uczestnictwa otrzymując w zamian środki pieniężne lub akcje A.. Umorzenie jednostek będzie miało formę odpłatnego zbycia jednostek uczestnictwa przez Skarżącą na rzecz funduszu FCPE. 3. We wniosku o interpretację Skarżąca wskazała, że subskrypcja akcji A. za Cenę Subskrypcyjną (tj. uwzględniającą dyskonto od Ceny Referencyjnej) nie stanowi dla Skarżącej przychodu podatkowego podlegającego opodatkowaniu w momencie nabycia jednostek uczestnictwa w funduszu FCPE. Stanowisko Skarżącej uzasadnia fakt, że dyskonto nie powoduje otrzymania przez Skarżącą lub postawienia do jej dyspozycji jakichkolwiek kwot, wartości lub świadczeń w naturze w dacie subskrypcji akcji A.. Ponadto, opisany w stanie faktycznym sposób nabycia akcji A. przez Skarżącą zgodny jest z dyspozycją art. 24 ust. 11 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm. dalej jako "u.p.d.f."), na podstawie którego nie następuje opodatkowanie różnicy pomiędzy wartością objętych akcji a ich ceną emisyjną uiszczoną przy objęciu w momencie objęcia tych akcji. Z kolei, o wartość dyskonta podwyższana jest podstawa opodatkowania dochodu z tytułu umorzenia tych jednostek uczestnictwa. 4. Ministra Finansów wydał interpretację indywidualną, w której stwierdził, że przedstawione przez Skarżącą stanowisko jest nieprawidłowe uznając, iż w przedstawionym stanie faktycznym dyskonto udzielone Skarżącej przy objęciu akcji A. podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych już w dacie subskrypcji tych akcji. 5. Skarżąca na podstawie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej jako "p.p.s.a."), wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa polegającego na wydaniu zaskarżanej Interpretacji. W dniu 22 czerwca 2009 r. Minister Finansów reprezentowany przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. wystosował do Skarżącej odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. 6. W rezultacie, interpretacja indywidualna z dnia [...] kwietnia 2010 r. została przez Skarżącą zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 23 lutego 2010 r. (sygn. III SA/Wa 1463/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że stan faktyczny opisany został w sposób niepozwalajacy na jednoznaczne ustalenie momentu objęcia akcji A. przez wnioskodawcę, zasad działania Funduszu oraz relacji zachodzących między stroną skarżącą - funduszem - oraz firmą A.. Uniemożliwiło to w ocenie Sądu dokonanie prawidłowej oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego. Sąd wskazał, że dla rozstrzygnięcia sprawy w drodze interpretacji niezbędne jest wyjaśnienie kwestii: kto jest właścicielem akcji A. i jaka jest rola funduszu, czy jednostki uczestnictwa w funduszu stanowią własność uczestników przez okres blokady czy też możliwe jest jedynie skorzystanie z praw wynikających z jednostek uczestnictwa po zakończeniu blokady. Jednocześnie, w przedmiotowym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że organ podatkowy dokonał błędnej interpretacji art. 24 ust. 11 u.p.d.f. W ocenie Sądu bowiem nie znajduje oparcia w treści tego przepisu ani w żadnej innej normie pogląd, że osoba fizyczna nie może skorzystać ze wskazanego w tym przepisie odroczenia opodatkowania z uwagi na siedzibę spółki (emitenta akcji). Nie do przyjęcia, zdaniem Sądu, jest argument o ograniczeniu zastosowania tego przepisu wyłącznie do podatników, którzy uzyskują tego rodzaju dochód od "spółek polskich" z uwagi na posługiwanie się przez ustawodawcę pojęciami występującymi na gruncie Kodeksu spółek handlowych. Zdaniem Sądu, Organ nie zauważył, że takimi samymi pojęciami posługuje się prawodawstwo unijne dotyczące funkcjonowania spółek (np. Rozporządzenie Rady (WE) nr 2157 z 8.10.2011 w sprawie statutu spółki europejskiej). Ponadto, nawet gdyby ustawodawca francuski posługiwał się odmienna nomenklaturą to jej przełożenie na język polski z pewnością doprowadziłoby do konstatacji, że organ stanowiący spółki akcyjnej francuskiej odpowiada pojęciu "walnego zgromadzenia" akcjonariuszy w polskiej spółce akcyjnej. 7. Na wezwanie Dyrektora Izby Skarbowej w W. pismem z 19 lipca 2010r. Skarżąca wyjaśniała: że: jest pracownikiem polskiej spółki z grupy A., w ramach uczestnictwa w programie nie będzie otrzymywała akcji (udziałów) swojego pracodawcy lecz obejmuje akcje nowej emisji spółki A. S.A. z siedzibą we Francji, nabywane przez Skarżącą w ramach programu A. akcje pochodzą z nowej emisji akcji A. S.A w podwyższonym kapitale zakładowym, przeznaczonej do objęcia przez pracowników uczestniczących w obecnej edycji programu akcjonariatu pracowniczego. Akcje te wcześniej nie znajdowały się w obrocie. Skarżąca (a nie Fundusz) obejmuje akcje A. S.A. jako uprawniona na podstawie uchwały walnego zgromadzenia akcjonariuszy A. S.A.; Skarżąca czyni to za pośrednictwem Fundusz. Kosztami uczestnictwa Skarżącej w programie obciążony będzie A. S.A., w tym w szczególności kosztami preferencyjnych warunków objęcia akcji w podwyższonym kapitale zakładowym A. S.A. zachodzą podstawy do wskazania, że jednostki uczestnictwa w FCPE stanowią zbywalne papiery wartościowe w rozumieniu prawa obcego - francuskiego - a więc również w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi. Fundusz zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe (Fonds Commun de Placement d'Enterprise) A. R. FCPE i Subfundusz A. CLASSIC Compartment FCPE A. nie są funduszami kapitałowymi w rozumieniu art. 5a pkt 14 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Właścicielami akcji A. S.A. są uczestnicy programu A., w tym Skarżąca. Akcje A. przydzielane są poszczególnym uczestnikom w dacie subskrypcji i przetrzymywane przez Fundusz FCPE a ich wartość odzwierciedlona jest w jednostkach uczestnictwa przydzielonych uczestnikom programu. Jednostki uczestnictwa w Funduszu są zablokowane, tzn. możliwość ich zbycia jest wyłączona do 30 czerwca 2014 r., z wyłączeniem przypadków umorzenia przed upływem okresu zablokowania wskazanych w przepisach francuskich. Prawa ochronne są niezbywalne i stanowią zobowiązanie umowne pracodawcy wobec pracownika nabywającego akcje, chroniąc uczestników przed spadkiem wartości akcji. Prawa ochronne do akcji nie stanowią zatem papierów wartościowych ani instrumentów finansowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi. Prawa te nie stanowią zatem papierów wartościowych w rozumieniu przepisów u.p.d.f. Akcje A. nie stanowią własności Funduszu FCPE. Stanowią one własność uczestników (w tym Skarżącej) kontrolowaną za pośrednictwem Funduszu, który nabywa je na rzecz poszczególnych uczestników programu. Faktyczna kontrola tych akcji jest ograniczona przez okres blokady z uwagi na czasowy brak możliwości ich zbywania (dysponowania akcjami), z wyłączaniem przypadków wcześniejszego zakończenia programu. Akcje A. są nabywane przez uczestników za pośrednictwem Funduszu. Od momentu subskrypcji takie akcje są własnością uczestników. Akcje A. są jednak fizycznie kontrolowane przez Fundusz FCPE w okresie zablokowania podczas gdy uczestnikom przyznane są jednostki uczestnictwa odzwierciedlające wartość akcji A.. Jednostki uczestnictwa odzwierciedlają ponadto wartość dodatkowych akcji A. zakupionych na rzecz uczestników przez Funduszu w wyniku reinwestowania dywidend w trakcie okresu blokady. Fundusz FCPE subskrybuje akcje w imieniu i na rzecz uczestników. Jest to wehikuł stworzony dla celów kontrolowania akcji w imieniu pracowników w okresie blokady a także dla celów zaaranżowania reinwestycji dywidend wypłacanych przez A. w okresie blokady w kolejne akcje A.. 8. Minister Finansów po uzupełnieniu stanu faktycznego przez Skarżącą w dniu [...] sierpnia 2010 r. wydał zaskarżaną interpretację indywidualną uznając za nieprawidłowe stanowisko Skarżącej, zgodnie z którym dyskonto udzielone Skarżącej przy objęciu akcji A. nie podlega opodatkowaniu w dacie objęcia akcji A. lecz podlega opodatkowaniu w dacie ich zbycia. 9. Pismem z dnia 15 września 2010 r. Skarżąca wezwała Dyrektora Izby Skarbowej w W. do usunięcia naruszenia prawa w indywidualnej pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia [...] sierpnia 2010 r. Pismem z dnia 20 października 2010 r. (doręczonym Skarżącej 27 października 2010 r.) Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany zaskarżonej interpretacji nie wskazując dodatkowego uzasadnienia. Po zapoznaniu się z odpowiedzią Ministra Finansów na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Skarżąca uznała stanowisko Ministra Finansów w całości za błędne. W zaskarżanej interpretacji Minister Finansów przedstawił stanowisko, zgodnie z którym zasadą prawa podatkowego wyrażoną w art. 9 ust. 1 u.p.d.f. jest opodatkowanie podatkiem dochodowym wszelkiego rodzaju dochodów, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy oraz dochodów od których zaniechano poboru podatku na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze z m. dalej jako "ustawa Ord. pod."). Z kolei, zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.d.f., przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Minister Finansów za nieodpłatne świadczenie przyjmuje każde działanie lub zaniechanie oraz wszelkie zdarzenia prawne i gospodarcze, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osobie mające konkretny wymiar finansowy. Minister Finansów wskazał, że przychód z tytułu objęcia akcji A. z dyskontem należy kwalifikować jako przychód z innych źródeł w rozumieniu art. 20 ust. 1 u.p.d.f. Jednocześnie, Minister Finansów konkludował w wydanej interpretacji, że przepis art. 24 ust. 11 ustawy nie znajduje zastosowania do opisanego stanu faktycznego ponieważ należy go stosować wyłącznie do objęcia akcji emitowanych przez polskie spółki kapitałowe. 10. W skardze zarzucono, iż interpretacja indywidualna została wydana: z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 1 i ust. 2b w związku z art. 23 ust. 1 pkt 38 oraz art. 24 ust. 11 u.p.d.f. poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie oraz z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 121 § 1 w związku z art. 14c i 14h ustawy Ord. pod. poprzez niewłaściwe zastosowanie. Skarżąca w uzasadnieniu skargi wskazała na art. 11 ust. 1 u.p.d.f. W świetle tego przepisu przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. W orzecznictwie sądowym dotyczącym podatków dochodowych utrwalił się pogląd, że przez "nieodpłatne świadczenie" należy rozumieć te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podatnika, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osoby, mające konkretny wymiar finansowy. Nieodpłatne świadczenie polega bowiem na uzyskaniu przez podatnika przychodu bez ekwiwalentnego świadczenia wzajemnego (wyrok NSA z 20 września 2005 r., FSK 2206/04; wyrok Sądu Najwyższego z 2 kwietnia 2003 r., III RN 49/02). Ponieważ organ podatkowy w uzasadnieniu wydanej interpretacji wskazuje na konieczność uzyskania korzyści przez Skarżącą celem ustalenia istnienia jej przychodu, naruszeniem prawa poprzez błędne zastosowanie art. 11 ust. 1 oraz art. 11 ust. 2b u.p.d.f. jest nieuwzględnienie przez organ podatkowy okoliczności, że Skarżąca nie może swobodnie rozporządzać ani jednostkami uczestnictwa w Funduszu ani akcjami subskrybowanymi za pośrednictwem Funduszu przez Okres Blokady (tj. 5 lat od daty subskrypcji) - nie odnosi zatem korzyści w dacie subskrypcji akcji A.. Akcje są papierami wartościowymi inkorporującymi zarówno prawa jak i obowiązki wobec spółki będącej emitentem akcji. W momencie otrzymania akcji na preferencyjnych warunkach przysporzenie, jakie z tego tytułu uzyskuje Skarżąca, niezależnie od źródła i przyczyny uzyskania tego przysporzenia, jest jedynie potencjalne. Cechą akcji jest to, iż generują one przychód dopiero w przyszłości w postaci dywidendy lub też w przypadku odpłatnego ich zbycia - w postaci różnicy pomiędzy przychodem ze sprzedaży a kosztami poniesionymi na ich nabycie. W myśl art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.f., nie uważa się za koszt uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną (...); wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu przy ustalaniu dochodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji). Sprzedaż akcji nabytych lub objętych po cenie niższej od ceny rynkowej oznacza niższy koszt uzyskania przychodów, a więc w konsekwencji zwiększenie podstawy opodatkowania i wyższy podatek dochodowy. Tak więc korzyść, którą uzyskuje Skarżąca w postaci objęcia na preferencyjnych zasadach akcji zostanie uwzględniona przy opodatkowaniu w momencie realizacji dochodu czyli przy sprzedaży objętych akcji. Nie ulega wątpliwości, że choć Skarżąca za pośrednictwem Funduszu dokonuje subskrypcji akcji A. wartość dyskonta udzielonego przy tej subskrypcji nie jest kwotą otrzymaną lub postawioną do dyspozycji Skarżącej w momencie subskrypcji akcji A.. Jest to jedynie potencjalny benefit możliwy do realizacji w momencie uzyskania przez Skarżącą swobody w dysponowaniu kapitałami zainwestowanymi w akcje A.. W praktyce nie jest oczywiste, czy Skarżąca kiedykolwiek efektywnie będzie w stanie finansowo skorzystać z wartości dyskonta, ponieważ nie jest wykluczone, że w momencie zakończenia Okresu Blokady, gdy Skarżąca będzie uprawniona do otrzymania środków pieniężnych wynikających z umorzenia jednostek uczestnictwa w Funduszu FCPE wartość otrzymanych środków będzie niższa niż Cena Subskrypcyjna wydatkowana przez Skarżącą na objęcie akcji A.. W takim przypadku, przyjęcie stanowiska wyrażonego w Interpretacji oznaczałoby, że Skarżąca została obciążona opodatkowaniem od wartości dyskonta, która to wartość realnie nie została postawiona do jej dyspozycji ani w momencie subskrypcji ani w momencie zakończenia Okresu Blokady ani w jakimkolwiek innym momencie. W efekcie, skoro Skarżąca faktycznie nie otrzymuje kwoty dyskonta, jak również czasowo pozbawiona jest prawa dysponowania jednostkami uczestnictwa w Funduszu FCPE i akcjami A. subskrybowanymi przez Fundusz w jej imieniu i na jej rzecz, fakt subskrypcji akcji A. na rzecz Skarżącej po cenie zdyskontowanej o kwotę zniżki w żadnym przypadku nie prowadzi do uzyskania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.f., tj. otrzymania lub postawienia do dyspozycji Skarżącej w roku subskrypcji pieniędzy, wartości pieniężnych, świadczenia w naturze lub nieodpłatnego świadczenia. Jest to okoliczność o tyle istotna, że w momencie gdy Skarżąca będzie miała możliwość korzystania z jednostek uczestnictwa w Funduszu i rozporządzenia nimi wartość akcji A. w które zainwestowane są środki finansowe Skarżącej może być nie wyższa od zdyskontowanej ceny zakupu tych akcji przez Skarżącą. Zgodnie z art. 24 ust. 11 u.p.d.f., "dochód stanowiący nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji objętych przez osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia, a wydatkami poniesionymi na ich objęcie, nie podlega opodatkowaniu w momencie objęcia tych akcji". W opisanym stanie faktycznym Skarżąca obejmuje - za pośrednictwem Funduszu FCPE lecz we własnym imieniu i na własną rzecz - akcje nowej emisji A. na podstawie uchwały statutowego organu tej spółki, jakim jest walne zgromadzenie akcjonariuszy A. S.A. W uchwale tej wskazane jest grono osób uprawnionych do objęcia akcji - uczestników Programu - do których zalicza się również Skarżąca. Ponieważ Skarżąca zakupiła akcje A. S.A. z 20% dyskontem nadwyżka rynkowej wartość subskrybowanych akcji A. S.A. ponad Cenę Subskrypcyjną ustalona na dzień ich objęcia przez Skarżącą stanowić będzie nadwyżkę rynkowej wartości akcji ponad wydatki na ich objęcie w rozumieniu art. 24 ust. 11 u.p.d.f. W rezultacie, stan faktyczny, w którym znajduje się Skarżąca w związku z uczestnictwem w Programie, odpowiada hipotezie przepisu art. 24 ust. 11 ww. ustawy co oznacza, że objecie przez Skarżącą akcji A. S.A. wolne jest od podatku. 11. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej indywidualnej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługiwała na uwzględnienie. 12. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Podkreślenia wymaga, że specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega między innymi na tym, iż organ podatkowy rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej (stanowisko podatnika). Opisany we wniosku stan faktyczny nie musi prezentować zdarzeń już zaistniałych, może również odnosić się np. do działań planowanych przez podatnika, które jeszcze nie nastąpiły. Dlatego też organ podatkowy nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych tylko okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę (art. 14b § 3 i art. 14c § 1 ustawy Ord. pod.). na podkreślenie zasługuje także to, iż Sąd administracyjny ograniczony zakresem orzekania w sprawach dotyczących indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w podejmowaniu rozstrzygnięcia w sprawie jest związany przedstawionym w przedmiotowym postępowaniu stanem faktycznym i prawnym. Badając zaskarżoną interpretację w indywidualnej sprawie Sąd stwierdził, że narusza ona przepisy prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię przepisów u.p.d.f. dotyczących rozpoznania przychodu, uznając w tym zakresie zarzuty Skarżącej za w pełni uzasadnione. 13. Sąd podzielił stanowisko Skarżącej, iż Minister Finansów wydał indywidualną interpretację z naruszeniem przepisów art. 11 ust. 1, art. 11 ust. 2b u.p.d.f. oraz art. 24 ust. 11 up.d.f. Sąd przyznał rację Skarżącej, iż w momencie otrzymania akcji na preferencyjnych warunkach; przysporzenie, jakie z tego tytułu uzyskuje Skarżąca, niezależnie od źródła i przyczyny uzyskania tego przysporzenia, jest jedynie potencjalne. Cechą akcji jest to, iż generują one przychód dopiero w przyszłości w postaci dywidendy lub też w przypadku odpłatnego ich zbycia - w postaci różnicy pomiędzy przychodem ze sprzedaży a kosztami poniesionymi na ich nabycie. W myśl art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.f., nie uważa się za koszt uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną (...); wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu przy ustalaniu dochodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji). Sprzedaż akcji nabytych lub objętych po cenie niższej od ceny rynkowej oznacza niższy koszt uzyskania przychodów, a więc w konsekwencji zwiększenie podstawy opodatkowania i wyższy podatek dochodowy. Zgodzić należy się ze Skarżącą, iż korzyść, którą ona uzyskuje w postaci objęcia na preferencyjnych zasadach akcji zostanie uwzględniona dopiero przy opodatkowaniu w momencie realizacji dochodu - czyli przy sprzedaży objętych akcji. Nie ulega wątpliwości, że choć Skarżąca za pośrednictwem Funduszu dokonuje subskrypcji akcji A. wartość dyskonta udzielonego przy tej subskrypcji nie jest kwotą otrzymaną lub postawioną do dyspozycji Skarżącej w momencie subskrypcji akcji A.. Jest to jedynie potencjalny upust w cenie możliwy do realizacji i jego uwzględnienia podatkowego w momencie uzyskania przez Skarżącą swobody w dysponowaniu kapitałami zainwestowanymi w akcje A.. Zgodzić się także należy, ze Skarżącą, że w przy takie konstrukcji funduszu nie jest oczywiste, czy Skarżąca kiedykolwiek efektywnie będzie w stanie finansowo skorzystać z wartości dyskonta, ponieważ nie jest wykluczone, że w momencie zakończenia okresu blokady, gdy Skarżąca będzie uprawniona do otrzymania środków pieniężnych wynikających z umorzenia jednostek uczestnictwa w Funduszu FCPE wartość otrzymanych środków będzie niższa niż cena subskrypcyjna wydatkowana przez Skarżącą na objęcie akcji A.. W takim przypadku, przyjęcie stanowiska wyrażonego w interpretacji oznaczałoby, że Skarżąca została obciążona opodatkowaniem od wartości dyskonta, która to wartość realnie nie została postawiona do jej dyspozycji, ani w momencie subskrypcji, ani w momencie zakończenia okresu blokady ani w jakimkolwiek innym momencie. W efekcie, skoro Skarżąca faktycznie nie otrzymuje kwoty dyskonta, jak również czasowo pozbawiona jest prawa dysponowania jednostkami uczestnictwa w Funduszu FCPE i akcjami A. subskrybowanymi przez Fundusz w jej imieniu i na jej rzecz, fakt subskrypcji akcji A. na rzecz Skarżącej po cenie zdyskontowanej o kwotę zniżki w żadnym przypadku nie prowadzi do uzyskania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.f., tj. otrzymania lub postawienia do dyspozycji Skarżącej w roku subskrypcji pieniędzy, wartości pieniężnych, świadczenia w naturze lub nieodpłatnego świadczenia. 14. W ocenie Sądu Skarżąca słusznie wskazała, iż w jej sytuacji będzie miał zastosowanie przepis art. 24 ust. 11 u.p.d.f., zgodnie z którym dochód stanowiący nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji objętych przez osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia, a wydatkami poniesionymi na ich objęcie, nie podlega opodatkowaniu w momencie objęcia tych akcji. W opisanym stanie faktycznym Skarżąca obejmuje - za pośrednictwem Funduszu FCPE, lecz we własnym imieniu i na własną rzecz - akcje nowej emisji A. na podstawie uchwały statutowego organu tej spółki, jakim jest walne zgromadzenie akcjonariuszy A. S.A. W uchwale tej wskazane jest grono osób uprawnionych do objęcia akcji - uczestników Programu - do których zalicza się również Skarżąca. Ponieważ Skarżąca zakupiła akcje A. S.A. z 20% dyskontem nadwyżka rynkowej wartość subskrybowanych akcji A. S.A. ponad cenę subskrypcyjną ustalona na dzień ich objęcia przez Skarżącą stanowić będzie nadwyżkę rynkowej wartości akcji ponad wydatki na ich objęcie w rozumieniu art. 24 ust. 11 u.p.d.f. W rezultacie, stan faktyczny, w którym znajduje się Skarżąca w związku z uczestnictwem w Programie, odpowiada hipotezie przepisu art. 24 ust. 11 ww. ustawy co oznacza, że objecie przez Skarżącą akcji A. S.A. wolne jest od podatku. 15. Wskazać jednakże należy, że przepis art. 24 ust. 11 u.p.d.f. nie stanowi definitywnego zwolnienia podatkowego; przesuwa tylko w czasie datę powstania obowiązku podatkowego z tytułu objęcia akcji, tak krajowych, jak i niekrajowych. Interes podatkobiorcy zostanie uwzględniony i zabezpieczony systemowo poprzez opodatkowanie zbycia tych akcji, albowiem, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit a u.p.d.f., stanowi ono podstawę powstania opodatkowanego przychodu z kapitałów pieniężnych. Należy zwrócić uwagę, że przesunięcie, na podstawie art. 24 ust. 11 u.p.d.f., daty opodatkowania do czasu zbycia objętych akcji, ma na celu uniknięcie podwójnego opodatkowania i opodatkowanie ostatecznego przysporzenia, które zrealizuje się w czasie sprzedaży objętych akcji. Samo objęcie akcji poniżej ich wartości rynkowej oznacza jedynie, że wartość obejmowanych akcji jest poniżej ich wartości rynkowej w dniu ich objęcia. Wartość akcji z dnia objęcia, jest jednak tylko wyceną wartości akcji, która się zmienia wraz ze zmianą kursu akcji. 16. Sąd wskazuje, iż powyższe stanowisko znalazło wyraz w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych (vide. m.in. wyrok NSA z dnia 26 maja 2011r. Sygn. akt II FSK 150/10, wyrok z dnia 27 kwietnia 2011 r. sygn. akt II FSK 2176/09). 17. W kontekście powyższego Sąd wskazuje, iż w całości podziela także pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowym, iż objęcie i nabycie akcji, o którym mowa w art. 24 ust. 11 u.p.d.f., dotyczy także akcji zagranicznych (niekrajowych) spółek kapitałowych, z tym że od 1 stycznia 2011 r. tylko akcji spółek, których siedziba znajduje się na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego. 18. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności, o czym stanowi art. 146 § 1 p.p.s.a. W razie uwzględnienia skargi Sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, a rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku, co wynika z art. 152 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie wskazanych przepisów, orzekł zatem jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło