V SA/Wa 71/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - Małgorzata Sieczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2010 r. sprawy ze skargi A.F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... grudnia 2008 r. nr ... w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek. oddala skargę U Z A S A D A N I E N I E Zaskarżoną decyzją z ... grudnia 2008 r. nr ..., Zakład Ubezpieczeń Społecznych (zwany dalej jako: ZUS) utrzymał w mocy decyzję ZUS z ... listopada 2008 r. nr ... o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w części dotyczącej umorzenia składek za zatrudnionych pracowników finansowanych przez ubezpieczonych. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że do ZUS w P. ... kwietnia i ... września 2008 r. wpłynęły wnioski A. F. (zwanej dalej: Skarżącą) o umorzenie należności z tytułu składek. Jednak wobec faktu, iż na koncie zmarłego płatnika M. F. (męża Skarżącej) pozostały do zapłaty składki za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych: na ubezpieczenie społeczne za okres od października 2001 r. do lutego 2004 r. w kwocie ... zł i na ubezpieczenie zdrowotne za okres od października 2001 r. do lutego 2004 r. w kwocie ... zł wniosek o umorzenie tych należności nie mógł być przedmiotem merytorycznego rozpoznania i dlatego ZUS decyzją z ... listopada 2008 r. nr ... umorzył postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. zwanej dalej: k.p.a.). Organ wyjaśnił, że taki tryb postępowania wynika z zapisu art. 30 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 87 ze zm.; zwanej dalej: u.s.u.s.) w myśl którego – do składek finansowanych przez ubezpieczonych, nie będących płatnikami nie stosuje się postanowień art. 28 u.s.u.s. Zaznaczył, że składki ma ubezpieczenie społeczne w części finansowanej przez ubezpieczonego oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne faktycznie pobierane są przez płatnika składek z wynagrodzenia pracownika i stanowią jego integralną część i dlatego należności te podlegają szczególnej ochronie prawnej. Ma to wyraz z przepisach u.s.u.s., które uniemożliwiają stosowanie ulg/umorzeń wobec wymienionych należności, co oznacza, że nawet w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki do ich umorzenia określone w art. 28 u.s.u.s. nigdy nie podlegają one umorzeniu. Skarżąca ... lutego 2009 r. na powyższą decyzję ZUS złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając, że niesłusznie uznano, że jest odpowiedzialna za długi zmarłego męża. W odpowiedzi na skargę ZUS podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o odrzucenie skargi jako wniesionej po terminie, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 7 maja 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 326/09 odrzucił skargę z uwagi na uchybienie terminu do jej złożenia, a następnie postanowieniem z 23 września 2009 r. oddalił wniosek Skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 20 listopada 2009 r. sygn. akt II GZ 258/09 uchylił postanowienie z 23 września 2009 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, który postanowieniem z 11 grudnia 2009 r. przywrócił termin do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zasady umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne zostały uregulowane w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 87 ze zm.). Zgodnie z art. 28 u.s.u.s. – należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Przywołane przepisy wskazują, iż należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych w ust. 3 tego artykułu. W art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidziano natomiast możliwość umorzenia należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o ten przepis określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz.1365). Powyższe przepisy nie mają jednak zastosowania do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, o czym stanowi art. 30 u.s.u.s., a jedynie do składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika. Ustawodawca nie przewidział uregulowań normujących kwestię umarzania składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami. Zatem cytowany art. 28 u.s.u.s., a tym samym wydane na jego podstawie wymienione wyżej rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej nie mają do nich zastosowania. W świetle powyższych rozważań należy podnieść, że ZUS wydając rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie prawidłowo wskazał na przepis art. 30 u.s.u.s, stanowiący, iż do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami nie stosuje się art. 28 i 29. W związku z tym zasadnie nie badał przesłanek umorzenia należności przewidzianych w art. 28 u.s.u.s., gdyż w stosunku do tego rodzaju składek takie badanie jest niedopuszczalne (por. wyrok WSA w Warszawie z 30 października 2006r., sygn. akt III SA/Wa 2036/06 – LEX nr 328195). Oznacza to brak przedmiotu postępowania w tym znaczeniu, że nie istnieją należności, do których mógłby mieć zastosowanie art. 28 u.s.u.s., co skutkuje – na postawie art. 105 § 1 k.p.a. – umorzeniem postępowania. Powołany przepis stanowi bowiem, iż gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Odnosząc się do zarzutu skargi, iż Skarżąca nie powinna być obciążona długami zmarłego męża, wskazać należy, że ZUS decyzją z ... stycznia 2007 r. nr ... stwierdził o solidarnej odpowiedzialności Skarżącej, jako spadkobiercy zmarłego płatnika M. F., za zobowiązania z tytułu nieopłaconych należności składkowych w związku z prowadzoną przez płatnika działalnością gospodarczą, za łączny okres od maja 1999 r. do maja 2005 r. Decyzja ta została zmieniona decyzją ZUS z ... czerwca 2008 r. nr ... w części dotyczącej 14 dniowego terminu do zapłaty należności. Odwołanie Skarżącej od powyższej decyzji, Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. wyrokiem z 15 września 2008 r. sygn. akt VI U 963/08 oddalił. Wyrok ten uprawomocnił się 7 października 2008 r. (v. k. ... akt sąd.). Zatem powyższy zarzut Skarżącej skargi jest bezpodstawny. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.